20 - 9 - 2018 | 16:29
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home NGHIÊN CỨU CHÂU ÂU Nga chọn đối tác nào cho chính sách "xoay trục sang châu Á"?

Nga chọn đối tác nào cho chính sách "xoay trục sang châu Á"?

Email In PDF.

Để đối phó với áp lực từ phương Tây, Nga đã hướng sự chú ý về phía Đông, đặc biệt là Trung Quốc. Nhưng liệu Nga có coi Trung Quốc là đối tác quan trọng bậc nhất trong chính sách “xoay trục sang châu Á” của mình hay không?

 

07RUSSIA-articleLarge.jpg

Đầu năm 2014 nước Nga phải đối mặt với lệnh trừng phạt kinh tế do việc sáp nhập Crimea. Nhiều người dân Nga coi các biện pháp trừng phạt đó như là bằng chứng cho thấy phương Tây cố phá hoại chính sách đối ngoại của Nga. Để đối phó với áp lực từ phương Tây, Nga đã hướng sự chú ý về phía Đông, đặc biệt là Trung Quốc. Nhưng liệu Nga có coi Trung Quốc là đối tác quan trọng bậc nhất trong chính sách “xoay trục sang châu Á” của mình hay không?

Trong khi Tổng thống Nga Vladimir Putin nói về việc chuyển hướng, tập trung vào thị trường Đông Á trước khi xảy ra cuộc khủng hoảng ở Ukraine, các biện pháp trừng phạt của phương Tây được coi là một lý do để Nga thúc đẩy chính sách “xoay trục sang châu Á”. Và sự trừng phạt của phương Tây đã dẫn đến việc Nga ký kết một loạt hiệp định song phương với Trung Quốc vào tháng 5/2014; bao gồm một thỏa thuận xây dựng đường ống dẫn dầu được gọi là “Sức mạnh của Siberia”, với mục đích xuất khẩu hơn 38 tỷ m3 khí đốt tự nhiên sang Trung Quốc mỗi năm.

Với mối quan hệ Nga - Trung tốt nhất kể từ khi Chiến tranh Lạnh kết thúc, thỏa thuận này đã trở thành thách thức đối với phương Tây. Tuy nhiên, hai năm trôi qua, Nga đã chẳng có mấy hành động cụ thể để chứng tỏ sự chuyển hướng sang phía Đông.
Nhìn bề ngoài, hợp tác Nga-Trung đang được tăng cường kể từ khi phương Tây áp đặt lệnh trừng phạt, cấm vận Nga. Năm 2015, cả Thủ tướng Nga Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cùng nỗ lực theo đuổi các dự án phát triển chung. Bên cạnh đó, hai nước còn đạt được một thỏa thuận lớn về quốc phòng khi Trung Quốc trở thành khách hàng đầu tiên mua hệ thống phòng thủ S-400 AA và máy bay chiến đấu SU-35 của Nga. Lãnh đạo hai nước thực hiện các chuyến thăm viếng lẫn nhau cũng như tham dự lễ duyệt binh kỷ niệm 70 năm kết thúc Chiến tranh Thế giới Thứ Hai.

Tuy nhiên, những sự kiện này khó có thể được nâng lên thành bằng chứng cho thấy chính sách “xoay trục sang châu Á” của Nga đã thành công. Hai thỏa thuận về khí đốt năm 2014 và quốc phòng năm 2015 đã được đàm phán nhiều năm trước khi Nga bắt đầu xoay trục về phía Đông. Việc triển khai dự án “Sức mạnh của Siberia” đã bị tạm hoãn đến năm 2018-2019, thậm chí có thể đến năm 2021. Lợi ích kinh tế của Nga trong thỏa thuận khí đốt với Trung Quốc đã đặt ra dấu hỏi ngay từ đầu. Thậm chí, dự án này trong năm 2016 còn gây ra sự nghi ngờ lớn hơn so với lần đầu nó được ký kết, do sự suy giảm giá dầu trên thế giới.

Mặc dù với số lượng kỷ lục hiệp định song phương được ký kết trong 2 năm qua, song cả Nga và Trung Quốc không thể tận dụng hết lợi thế của mình do tình trạng bất ổn kinh tế. Ở Nga, đồng ruble giảm mạnh và mặc dù tăng 30% xuất khẩu dầu mỏ sang Trung Quốc nhưng tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Trung Quốc sang Nga vẫn giảm tới 30% và của Nga sang Trung Quốc giảm gần 20%. Xuất khẩu khí đốt tự nhiên hóa lỏng cũng giảm hơn 50%. Ở Trung Quốc, đồng Nhân dân tệ cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Tăng trưởng kinh tế nhờ ký hợp đồng lên đến 6,9% trong năm 2015, mức thấp nhất trong 25 năm qua. Kim ngạch thương mại giữa Nga và Trung Quốc năm 2015 đã giảm gần 30%. Và những nỗ lực của Moskva trong việc tạo ra một môi trường đầu tư trong nước hấp dẫn đã cho thấy những kết quả khác nhau. Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) của Trung Quốc vào Nga giảm 20% trong năm 2015.

Cuối cùng, trong khi dự án đường ống dẫn dầu “Sức mạnh của Siberia” được hình dung như là sự thay thế cho thị trường châu Âu, việc cung cấp khí đốt cho Trung Quốc hiện đã vượt quá nhu cầu khi nền kinh tế này chững lại. Đơn giản Nga vẫn chỉ là một trong nhiều nhà cung cấp khí đốt cho Trung Quốc, cùng với các đối tác truyền thống khác như Úc, Qatar hay gần đây nhất là Turkmenistan. Quan điểm của Trung Quốc về thỏa thuận khí đốt năm 2014 với Nga có lẽ được thể hiện qua mong muốn của Bắc Kinh rằng Moskva phải chịu tất cả chi phí cho việc xây dựng và bảo dưỡng đường ống dẫn dầu mới thì mới có quyền ưu tiên bán khí đốt cho Trung Quốc.

Rõ ràng, Nhật Bản đã trở nên ngày càng thận trọng trong việc ngăn chặn ảnh hưởng của Trung Quốc trong khu vực. Và trong khi Nhật Bản chủ yếu dựa vào Mỹ để cân bằng sức mạnh với Trung Quốc, nước này gần đây đã cho thấy một sự mở đầu cho quan hệ đối tác chặt chẽ hơn với Nga. Việc Nhật Bản thay đổi chính sách giảm sản xuất điện hạt nhân kể từ sự cố Fukushima vào năm 2011 đã khiến nhu cầu khí đốt tự nhiên ở trong nước rất lớn và Moskva là sự lựa chọn tốt để đáp ứng nhu cầu này, đặc biệt khi Nga đang mất sự cân bằng và không ổn định trong thỏa thuận khí đốt với Trung Quốc. Nguồn năng lượng này có thể được chuyển giao từ vùng Viễn Đông của Nga, và do đó sẽ không cần phải đi qua các vùng biển Hoa Đông và Biển Đông. Nhật Bản có thể sẽ coi nguồn cung cấp của Nga như một sự bảo đảm an ninh năng lượng tốt hơn so với các nhà cung cấp chính hiện nay của nước này. Nỗ lực gần đây của Thủ tướng Shinzo Abe trong việc khuyến khích hai bên xích lại gần nhau hơn trước khi diễn ra Hội nghị Thượng đỉnh G-7 là một tín hiệu tốt trong quan hệ song phương.

Từ kết quả trên cho thấy Bắc Kinh đã không muốn hy sinh mối quan hệ kinh tế và chiến lược truyền thống với phương Tây để đối lấy sự hợp tác chặt chẽ với Nga. Cơ hội đầy hứa hẹn cho Moskva trong việc đẩy mạnh quan hệ năng lượng và an ninh với Tokyo sẽ giúp hai nước duy trì một mối quan hệ vững chắc trong tương lai. Câu hỏi đặt ra là Nga sẽ lựa chọn đối tác nào cho chính sách “xoay trục sang châu Á” của mình?

Tác giả Dmitry Filippov là nghiên cứu sinh tiến sĩ tại Trường Nghiên cứu Đông Á, Đại học Sheffield. Peter Marino là nhà phân tích về chính trị châu Á, trong đó tập trung về Trung Quốc và các vấn đề Kinh tế và An ninh Ấn Độ - Thái Bình Dương. Bài viết đăng trên “Diễn đàn Đông Á”.

Hùng Sơn (gt)

 


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Brexit: Những bài học lịch sử nghiệt ngã cho nước Anh

Brexit: Những bài học lịch sử nghiệt ngã cho nước Anh

Nước Anh cho rằng họ là đối tác bình quyền với EU trong đàm phán Brexit. Nhưng bài học từ những cuộc đàm phán gia nhập Cộng đồng châu Âu (EC) năm 1973 của Anh đã cho thấy rõ ai là người cao tay hơn trong cuộc chơi này.

Đọc tiếp...

Số phận thay đổi của phong trào độc lập Catalunya

Số phận thay đổi của phong trào độc lập Catalunya

Ban đầu đa số đều cho là Madrid đã phản ứng quá tệ với cuộc trưng cầu ý dân. Tuy nhiên, khi nhìn lại, có vẻ thủ tướng Rajoy, một chính trị gia kỳ cựu từng là một thế lực hàng đầu trong nền chính trị Tây Ban Nha gần 2 thập kỷ qua, đã xử lý cuộc khủng hoảng đầy khéo léo.

Đọc tiếp...

Sự trỗi dậy của những người chống chủ nghĩa dân túy ở châu Âu

Sự trỗi dậy của những người chống chủ nghĩa dân túy ở châu Âu

Chủ nghĩa dân túy đang lan rộng tại Châu Âu, đặc biệt là trong bối cảnh về chủ nghĩa khủng bố và khủng hoảng người tị nạn. Lực lượng và dòng tư tưởng nào sẽ ngăn chặn xu hướng này?

Đọc tiếp...

Tây Ban Nha và nguy cơ nội chiến mới

Tây Ban Nha và nguy cơ nội chiến mới

Liệu tình trạng bế tắc sắp tới của Madrid với Catalunya có được giải quyết quanh bàn đàm phán, hay họ sẽ ở mỗi bên chiến tuyến?

Đọc tiếp...

Cách thức châu Âu ứng phó với chính sách của Donald Trump

Cách thức châu Âu ứng phó với chính sách của Donald Trump

Thay vì ngồi chờ đợi và lo lắng về các lời bình luận của ông Trump trên trang cá nhân Twitter, EU có thể sẽ tự xây dựng nền tảng cho an ninh của chính mình cùng việc thúc đẩy phát triển các giá trị của phương Tây.

 

Đọc tiếp...

Chiến lược toàn cầu của Liên minh châu Âu là gì?

Chiến lược toàn cầu của Liên minh châu Âu là gì?

Tháng 6/2016, Liên minh châu Âu (EU) đã hoàn thành việc xây dựng một chiến lược toàn cầu mới về chính sách đối ngoại và an ninh chung. Tại thời điểm Brexit và sự gia tăng của chủ nghĩa dân túy, chiến lược toàn cầu đã cho phép nêu rõ lịch trình thay đổi của EU.

Đọc tiếp...

Kế hoạch Brexit của Anh và ảnh hưởng đối với châu Âu

Kế hoạch Brexit của Anh và ảnh hưởng đối với châu Âu

Ngay sau cuộc trưng cầu dân ý về Brexit, trong đó 52% người Anh bỏ phiếu ủng hộ rời khỏi Liên minh châu Âu (EU), nhiều người trong số cử tri Anh cảm thấy ánh sáng của hội nhập kinh tế đã bị dập tắt và những thời điểm đen tối đang ở phía trước nước Anh.

Đọc tiếp...

Làm thế nào để tránh chiến tranh với Nga?

Làm thế nào để tránh chiến tranh với Nga?

Cơ sở cho chiến lược an ninh của Nga rất đơn giản: Giữ vành đai láng giềng ổn định, làm NATO yếu, giữ Trung Quốc ở gần và khiến Mỹ tập trung vào nơi khác. Khi thấy môi trường an ninh xung quanh ổn định và có thể tiên đoán được, thì Nga không có nhu cầu can thiệp. Nhưng khi nảy sinh sự bất ổn và khủng hoảng xuất hiện, thì Nga phản ứng mạnh mẽ.

Đọc tiếp...

Nga chọn đối tác nào cho chính sách "xoay trục sang châu Á"?

Nga chọn đối tác nào cho chính sách

Để đối phó với áp lực từ phương Tây, Nga đã hướng sự chú ý về phía Đông, đặc biệt là Trung Quốc. Nhưng liệu Nga có coi Trung Quốc là đối tác quan trọng bậc nhất trong chính sách “xoay trục sang châu Á” của mình hay không?

Đọc tiếp...

Giải thích chiến lược an ninh quốc gia mới của Nga

Giải thích chiến lược an ninh quốc gia mới của Nga

Chiến lược An ninh mới của Nga đã mô tả một cách thuyết phục viễn cảnh hiện nay của nước này: Nga vẫn không hài lòng với vị trí hiện tại trên thế giới, nhưng hài lòng với tiến bộ đạt được trong việc khắc phục tình trạng này.

Đọc tiếp...

"Brexit" sẽ tác động thế nào đến đời sống nước Anh?

Hầu hết các tranh luận trước khi diễn ra cuộc trưng cầu ý dân tại Anh về tư cách thành viên EU ngày 23/6 liên quan đến vấn đề kinh tế. Tuy nhiên, trong khi chưa ai có thể biết chính xác tác động của việc ra khỏi EU - còn gọi là "Brexit" - thì triển vọng này sẽ gây ra những xáo trộn lớn trong đời sống nước Anh.

Đọc tiếp...

Chính sách Hướng Đông của Nga và tác động đối với Đông Nam Á và Biển Đông

Chính sách Hướng Đông của Nga và tác động đối với Đông Nam Á và Biển Đông

Một năm trước khi Chính quyền Obama công bố chiến lược tái cân bằng sang châu Á, thì Tổng thống Vladimir Putin đã tuyên bố Nga sẽ “hướng Đông”. Điều gì thúc đẩy chính sách Hướng Đông của Putin và liệu kết quả có như mong đợi? Lập trường của Nga và tác động như thế nào đến tình hình Biển Đông?

Đọc tiếp...

Về “ngoại giao khí đốt” của Nga đối với châu Âu

Về “ngoại giao khí đốt” của Nga đối với châu Âu

Những năm gần đây, “ngoại giao khí đốt” của Nga đã ý thức được việc quá độ từ “luôn hướng về phía Tây” sang “chú ý đến cả phía Đông và phía Tây”, tăng cường phát triển sang thị trường châu Á-Thái Bình Dương

Đọc tiếp...

Châu Âu đang đi con đường của Nam Tư cũ?

Châu Âu đang đi con đường của Nam Tư cũ?

Thống nhất trong sự đa dạng có thể là một khái niệm hấp dẫn, nhưng EU cần nhiều thứ hơn ngoài giọng điệu hay ho và những ý định tốt đẹp để vẫn gắn kết với nhau. Nếu khu vực này không đưa ra một công thức tốt hơn để giải quyết vấn đề thì các đối thủ của nó sẽ sớm có sức mạnh để nhấn nút tua lại từ đầu sự hội nhập của châu Âu

Đọc tiếp...

Vladimir Putin đế quốc?

Vladimir Putin đế quốc?

Vị tổng thống ngày càng bị cô lập của Nga đang thực thi sứ mệnh phục hồi đế chế đã mất của đất nước ông.

Đọc tiếp...

Chính sách địa chính trị hướng đông mới của Nga

Chính sách địa chính trị hướng đông mới của Nga

Chính sách hướng Tây của Nga và quan hệ với NATO của Nga luôn ở trong trạng thái đối kháng lợi ích và không hiểu nhau. Về địa chính trị, Nga đang có cơ hội trong việc tận dụng lợi thế của mình, như cung cấp dầu khí cho khu vực Đông Bắc Á. 

Đọc tiếp...

Chiến lược cho Nga ở khu vực Thái Bình Dương?

Chiến lược cho Nga ở khu vực Thái Bình Dương?

“Báo Độc lập” (Nga) đăng bài phân tích, tổng kết những kết quả thực hiện chính sách của Nga trong nhiệm kỳ tổng thống của ông Dmitry Medvedev ở hướng Đông và gợi ý một số giải pháp cho Nga ở khu vực Thái Bình Dương trong thời gian tới.

Đọc tiếp...

Vitaly Naumkin, SỰ TRỖI DẬY CỦA NGA: NHỮNG TÁC ĐỘNG ĐỐI VỚI KHU VỰC CHÂU Á-THÁI BÌNH DƯƠNG

"...Sự mất cân bằng giữa định hướng “phương Tây” và “phương Đông” bắt đầu được tu chỉnh và Nga đang lấy lại đà đã mất. Một nước Nga mạnh mẽ và tự tin hơn đang có vai trò quan trọng tác động đến những thay đổi tích cực trên thế giới, đồng thời Nga đã xuất hiện với tư cách là một “tác nhân” trong đời sống chính trị quốc tế..."

 

Đọc tiếp...

Lê Thanh Vạn, NƯỚC NGA HẬU PUTIN: KHỞI ĐẦU MỘT PHƯƠNG THỨC LÃNH ĐẠO MỚI

Trong nhiệm kỳ 4 năm sắp tới của Tổng thống D.Medvedev, sự hợp tác giữa hai nhà lãnh đạo cao nhất nước Nga (Tổng thống D. Medvedev và Thủ tướng, cựu Tổng thống V. Putin) sẽ chứng tỏ một lối tư duy mới của thế hệ lãnh đạo mới của nước Nga đương đại: chức quyền gắn liền với lợi ích của quốc gia, trong đó tính tối thượng thuộc về lợi ích của quốc gia. .." Đọc tiếp...

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 9269 khách và 1 thành viên Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin