30 - 3 - 2017 | 13:46
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home NGHIÊN CỨU ĐÔNG BẮC Á Nhật Bản có trở thành nước xuất khẩu vũ khí lớn của thế giới?

Nhật Bản có trở thành nước xuất khẩu vũ khí lớn của thế giới?

Email In PDF.

Việc thất bại của Nhật Bản trong cạnh tranh giành hợp đồng tàu ngầm thế hệ mới cho Úc và sự trì trệ trong các cuộc đàm phán với Ấn Đ cho thấy Tokyo thực sự thiếu kinh nghiệm cũng như thiếu các chiến lược tiếp thị, kỹ năng đàm phán và giá cả hấp dẫn. Nhật Bản vẫn còn một chặng đường dài đ đi.

 

BN-MY399_fredcs_P_20160307122931.jpg

Sau nhiều thập kỷ tự áp đặt cấm xuất khẩu vũ khí, năm 2014, chính phủ của Thủ tướng Sinzo Abe bắt đầu cho phép các nhà sản xuất vũ khí của nước này xuất khẩu vũ khí và thiết bị quân sự. Điều đó cho thấy trong thời gian tới, Nhật Bản có thể sẽ trở thành nhà cung cấp vũ khí toàn cầu.

Ba nguyên tắc chuyển giao công nghệ và thiết bị quốc phòngcủa Nhật Bản năm 2014 đã thay thếba nguyên tắccấm xuất khẩu vũ khí của nước này năm 1967. Mặc dù cho phép xuất khẩu vũ khí nhằm hỗ trợ tích cực cho chính sách hòa bình và phục vụ lợi ích quốc gia của Nhật Bản, những nguyên tắc mới vẫn duy trì hạn chế xuất khẩu vũ khí cho những quốc gia bị Liên hợp quốc cấm vận hoặc đang tham gia một cuộc xung đột quân sự. Những quy định mới cũng tìm kiếm sự minh bạch hơn đ đảm bảo rằng vũ khí xuất khẩu từ Nhật Bản không được bán cho bên thứ ba thiếu kiến thức.

Ngay cả trước khi có những nguyên tắc mới này, Nhật Bản đã có những thay đổi nhỏ trong hợp tác quốc phòng và chuyển giao công nghệ quân sự, cho phép hợp tác với Mỹ, nghiên cứu chung về tên lửa đạn đạo và hệ thống phòng thủ tên lửa. Khi đó,Đảng Dân chủ cầm quyền của Nhật Bản dưới thời Thủ tướng Yoshihiko Noda năm 2011 cũng cho phép các nhà sản xuất vũ khí thúc đẩy các dự án phát triển chung với các nhà sản xuất vũ khí nước ngoài và xuất khẩu thiết bị liên quan đến quốc phòng cho các mục đích nhân đạo.

Thời gian gần đây, Tokyo đã gây ra nhiều tranh cãi khi tặng tàu tuần tra cho một số nước Đông Nam Á như Philippines và Việt Nam, sử dụng ngân sách viện trợ nước ngoài của mình. Một lần nữa, điều này nhìn bề ngoài là đ hỗ trợ cho việc duy trì hòa bình. Nhật Bản cũng đã cho Philippines thuê một chiếc máy bay huấn luyện TC-90 và thậm chí cung cấp đào tạo cho các phi công hải quân Philippines đ có thể điều kiển được loại máy bay này.

Những nguyên tắc sửa đổi năm 2014 chắc chắn trút bỏ gánh nặng cho các nhà sản xuất vũ khí của Nhật Bản và trao quyền cho họ tìm kiếm các thị trường trên toàn cầu một cách thoải mái hơn trước đây. Tuy nhiên, con đường phía trước của Nhật Bản sẽ còn dài và quanh co. Nhật Bản vẫn chưa thành công trong bất kỳ giao dịch lớn nào của mình trong khu vực Ấn Đ-Thái Bình Dương, nơi có một số nhà nhập khẩu vũ khí hạng nặng lớn như Ấn Đ, Trung Quốc, Việt Nam và Úc.

Nỗ lực đấu thầu của Nhật Bản cung cấp một hạm đội tàu ngầm mới cho Úc đã thất bại thảm hại hồi năm ngoái, mặc dù các cuộc đàm phán ban đầu thuận lợi. Đây là một trở ngại lớn cho nỗ lực đầu tiên của Nhật Bản trong việc chạy đua giành một hợp đồng quốc phòng nhiều tỷ USD. Mặc dù kết quả tiêu cực này không ảnh hưởng đến mối quan hệ song phương Nhật Bảnc, nhưng nó chắc chắn đ lại một vết sẹo sâu trong tâm trí của các nhà hoạch định chính sách cũng như các nhà lãnh đạo chính trị của Nhật Bản.

Nhật Bản cũng đã đàm phán với Ấn Đ trong một thời gian về việc bán máy bay tìm kiếm cứu hộ US-2, hiện đang được Lực lượng Hải quân Nhật Bản sử dụng. Triển vọng đạt được thỏa thuận mua bán vũ khí giữa Tokyo và New Delhi vào năm 2014 nhìn bề ngoài có vẻ rất khả quan. Tuy nhiên, đến bây giờ hai bên vẫn chưa đạt được thỏa thuận do vẫn bất đồng về vấn đ về chi phí và chuyển giao công nghệ.

Gần đây hơn, Nhật Bản đã khởi động các cuộc đàm phán với New Zealand đ tìm cách bán máy bay tuần tra và vận tải. Các cuộc đàm phán vẫn đang giai đoạn đầu và Wellington sẽ tiến hành tiến trình đánh giá cạnh tranh với các nhà cung cấp khác của Mỹ và châu Âu. Cần nhớ rằng Nhật Bản đã thua Mỹ trong một thỏa thuận tương tự với Vương quốc Anh vào năm 2015. Hiện tại, Thái Lan là một quốc gia mục tiêu đối với Nhật Bản, và hai bên đang tiến hành thương thảo về máy bay tuần tra P-1 và máy bay tìm kiếm cứu hộ US-2.

Cho đến nay, Nhật Bản chưa giành được thỏa thuận bán vũ khí nào trong khu vực Đông Nam Á, ngoại trừ những gì Tokyo tặng cho Việt Nam và Philippines. Chi phí có thể là một yếu tố, nhưng bên cạnh đó có thể là do Nhật Bản thiếu kinh nghiệm về thị trường vũ khí. Ngoài ra, còn một yếu tố khác giải thích tại sao người mua còn do dự, đó là vì vũ khí của Nhật Bản chưa được thử nghiệm trên thực địa.

Năm ngoái, Nhật Bản đã thành lập Cơ quan Mua sắm, Công nghệ và Hậu cần (ATLA) đ xúc tiến xuất khẩu vũ khí. Đơn vị này còn có nhiệm vụ quy về một mối các bộ phận riêng biệt là nghiên cứu và phát triển (R&D), mua sắm và xuất khẩu, nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động, giảm bớt cơ cấu tổ chức và sự chồng chéo về chức năng. So với các cơ quan tương tự những nước công nghiệp tương đương Nhật Bản là Anh và Pháp thì quy mô của ATLA được xem là khiêm tốn, với chỉ 1.800 nhân viên, chủ yếu được điều động từ Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản (SDF) cũng như các quan chức Bộ Quốc phòng, và ngân sách khoảng 2.000 tỉ yen (16,3 tỉ USD). Tuy nhiên, đối với Nhật Bản, ATLA là một siêu cơ quan, chiếm gần 1/3 tổng ngân sách dành cho Bộ Quốc phòng. ATLA ra đời đã phản ánh việc Bộ Quốc phòng Nhật Bản thay đổi chính sách từ phát triển và sản xuất hàng hóa nội địa của thập niên 1970 sang chiến lược mới mang tênChiến lược sản xuất quốc phòng và nền tảng công nghệ”.

Tuy nhiên, Nhật Bản vẫn phải đối mặt với một trận chiến khó khăn. Đối với các công ty sản xuất vũ khí của Nhật Bản, sản xuất quốc phòng không phải là phần kinh doanh cốt lõi của họ. Những công ty này chủ yếu tập trung vào các sản phẩm dân sự và đơn đặt hàng. Ví dụ, thị phần sản xuất vũ khí của hai nhà sản xuất quốc phòng hàng đầu của Nhật Bản - Kawasaki và Mitsubishi - chỉ chiếm tương ứng khoảng 15% và 11%. Đối với những công ty khác, nó thậm chí chưa đến 1%.

Trong khi Nhật Bản từ bỏ chiến tranh theo hiến pháp thời hậu chiến, một ngành công nghiệp quốc phòng tương đối lớn lại phát triển mạnh mẽ, sản xuất vũ khí và thiết bị tinh vi, nhưng chỉ tiêu thụ trong nước dành cho SDF. Do đó, các công ty Nhật Bản đã hoạt động trong một môi trường không cạnh tranh. Và tất nhiên rất khó đ các công ty Nhật Bản có thể cạnh tranh với các công ty nước ngoài nhiều kinh nghiệm. Một số công ty Nhật Bản miễn cưỡng tham gia vào quá trình đấu thầu chỉ đ hỗ trợ chính sách của chính phủ.

Việc thất bại của Nhật Bản trong cạnh tranh giành hợp đồng tàu ngầm thế hệ mới cho Úc và sự trì trệ trong các cuộc đàm phán với Ấn Đ - thị trường nhập khẩu vũ khí tiềm năng lớn nhất thế giới trong hai thập kỷ tới - cho thấy Tokyo thực sự thiếu kinh nghiệm cũng như thiếu các chiến lược tiếp thị, kỹ năng đàm phán và giá cả hấp dẫn. Nhật Bản vẫn còn một chặng đường dài đ đi.

Tác giả là Giáo sư Purnendra Jain thuộc Khoa Nghiên cứu châu Á, trường Đại học Adelaide, đồng thời là cựu chủ tịch Hiệp hội Nghiên cứu châu Á của Úc. Bài viết đăng trênDiễn đàn Đông Á”.

Nhật Linh (gt)

 


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Bình luận


Mã bảo mật
Tạo mã mới

Làm thế nào để quản lý bất ổn địa chính trị ở Đông Á

Làm thế nào để quản lý bất ổn địa chính trị ở Đông Á

Các nước bạn bè và đồng minh của Mỹ nên cùng thúc đẩy nhận thức về tầm quan trọng của hợp tác khu vực. Hợp tác đa tầng nấc giúp quản lý bất ổn địa chính trị ở Đông Á, đồng thời bảo vệ hòa bình và sự thịnh vượng của khu vực này trong tương lai.

Đọc tiếp...

Nhật Bản có trở thành nước xuất khẩu vũ khí lớn của thế giới?

Nhật Bản có trở thành nước xuất khẩu vũ khí lớn của thế giới?

Việc thất bại của Nhật Bản trong cạnh tranh giành hợp đồng tàu ngầm thế hệ mới cho Úc và sự trì trệ trong các cuộc đàm phán với Ấn Đ cho thấy Tokyo thực sự thiếu kinh nghiệm cũng như thiếu các chiến lược tiếp thị, kỹ năng đàm phán và giá cả hấp dẫn. Nhật Bản vẫn còn một chặng đường dài đ đi.

Đọc tiếp...

Vai trò của Nhật Bản trong an ninh khu vực Đông Á

Vai trò của Nhật Bản trong an ninh khu vực Đông Á

Đông Á - khu vực đóng vai trò động lực tăng trưởng kinh tế toàn cầu nhưng đồng thời cũng là nơi chứa đựng những bất ổn cho xung đột. Với vai trò là nền kinh tế lớn, là đồng minh quan trọng nhất của Mỹ ở khu vực, Nhật Bản sẽ đóng vai trò rất lớn trong khu vực.

Đọc tiếp...

Tại sao các nhà lãnh đạo Trung Quốc được hưởng lợi từ một nhà nước Triều Tiên hạt nhân?

Tại sao các nhà lãnh đạo Trung Quốc được hưởng lợi từ một nhà nước Triều Tiên hạt nhân?

Để hiểu các chính sách về Triều Tiên của Trung Quốc, cần xem xét các mục tiêu chủ yếu của các nhà lãnh đạo Trung Quốc ở Triều Tiên.Trong thời kỳ hậu Mao Trạch Đông, các nhà lãnh đạo Trung Quốc dường như có 6 mục tiêu chủ yếu trên đấu trường Triều Tiên.

Đọc tiếp...

Quan hệ Trung - Hàn trong bối cảnh "trở lại châu Á" của Mỹ

Quan hệ Trung - Hàn trong bối cảnh

Việc bà Park Geun-hye tham dự lễ duyệt binh vừa qua và sự cải thiện quan hệ song phương Hàn-Trung đã đánh dấu bước chuyển quan trọng trong khu vực. Rõ ràng là xu hướng đó diễn ra từ từ nhưng thực sự đang nổi lên ở Đông Á và không thể không kết nối các động thái gần đây.

Đọc tiếp...

Nhật Bản sau hai năm thực hiện Abenomics

Nhật Bản sau hai năm thực hiện Abenomics

Khi Shinzo Abe trở thành Thủ tướng Nhật Bản vào tháng 12/2012, ông đã khơi dậy nhiều kỳ vọng lớn về chính sách kinh tế. Abe hứa hẹn một sự thay đổi triệt để trong chính sách tiền tệ, củng cố tài khóa trong dài hạn và các cải cách cấu trúc để hồi sinh nền kinh tế. Tuy nhiên sau năm sau, chính sách kinh tế Abenomics đã không đem lại kết quả như mong đợi.

Đọc tiếp...

Tam giác Nhật-Mỹ-Trung và an ninh Đông Á

Tam giác Nhật-Mỹ-Trung và an ninh Đông Á

Nhật Bản hy vọng rằng đường hướng mới của Barack Obama – đánh dấu sự “trở lại” Châu Á của Mỹ sẽ là một sự lựa chọn thực tế thay cho sự tăng trưởng nhanh chóng của một thế giới định hướng Trung Quốc, mà Nhật Bản hoàn toàn không muốn là một phần trong đó.

Đọc tiếp...

Abenomics: Cơ hội cuối cùng dành cho Nhật Bản?

Abenomics: Cơ hội cuối cùng dành cho Nhật Bản?

Nếu Thủ tướng Shinzo Abe muốn tạo cú hích cho đất nước của ông, ông sẽ cần phải cứu lấy chương trình kinh tế "Abenomic" mang thương hiệu của chính mình.

Đọc tiếp...

Sách Trắng Quốc phòng Nhật Bản 2014 và Mối đe dọa Trung Quốc

Sách Trắng Quốc phòng Nhật Bản 2014 và Mối đe dọa Trung Quốc

Ngày 5/8 vừa qua, Chính phủ Nhật Bản đã công bố Sách Trắng Quốc phòng 2014, bản thứ 40 kể từ năm 1970. Nội dung chính của văn kiện quốc phòng này là Nhật Bản phải làm thế nào để tăng cường cảnh giác trước những hành động khiêu khích trên biển của Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Nhật Bản vẫn cam kết không phổ biến vũ khí hạt nhân?

Nhật Bản vẫn cam kết không phổ biến vũ khí hạt nhân?

Mặc dù Nhật Bản có tiềm năng công nghệ để chế tạo vũ khí hạt nhân, nước này đã quyết định không phát triển chúng và các chính phủ kế tiếp nhau đã tuyên bố rõ ràng là không có tham vọng trở thành một nhà nước vũ trang vũ khí hạt nhân trong 3 nguyên tắc không phổ biến vũ khí hạt nhân của nó kể từ năm 1968.

Đọc tiếp...

Thủ tướng Nhật có đi quá xa trong vấn đề ADIZ?

Thủ tướng Nhật có đi quá xa trong vấn đề ADIZ?

Mỹ không tuân thủ các yêu cầu của Trung Quốc về ADIZ và điều hai máy bay ném bom B-52 bay vào khu vực này đúng 2 ngày sau động thái của Trung Quốc. Nhật Bản cũng đã làm theo hành động này của Mỹ, thách thức các tuyên bố của Trung Quốc về ADIZ ở biển Hoa Đông.

Đọc tiếp...

Nước cờ ADIZ của Trung Quốc có thành công?

Nước cờ ADIZ của Trung Quốc có thành công?

Theo Thời báo Châu Á, việc Trung Quốc thiết lập Vùng Nhận dạng phòng không (ADIZ) đầu tiên của nước này vào ngày 23/11 vừa qua đã nêu lên nhiều câu hỏi hơn là câu trả lời về tham vọng khu vực của Trung Quốc trong tương lai.

Đọc tiếp...

Tại sao Hàn Quốc cần sửa đổi vùng nhận dạng phòng không của mình?

Tại sao Hàn Quốc cần sửa đổi vùng nhận dạng phòng không của mình?

Việc Trung Quốc hôm 23/11 bất ngờ tuyên bố Vùng Nhận dạng Phòng không (Air Defense Identification Zone-ADIZ), gọi tắt là CADIZ, ở Biển Hoa Đông đã gây ra mâu thuẫn với các nước láng giềng, Nhật Bản, Hàn Quốc và cả Mỹ.

Đọc tiếp...

Ba thách thức của Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe

Ba thách thức của Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe

Cựu Thủ tướng Shinzo Abe đã hân hoan trở lại nắm quyền Nhật Bản 3 năm sau khi ông phải ngậm ngùi từ bỏ chức vụ này. Đảng Dân chủ Tự do (LDP) của ông đã giành chiến thắng vang dội khi giành đa số tuyệt đối tại Hạ viện Nhật Bản.

Đọc tiếp...

Nhật Bản: Khủng hoảng kinh tế có ảnh hưởng đến đầu tư quốc phòng?

Nhật Bản: Khủng hoảng kinh tế có ảnh hưởng đến đầu tư quốc phòng?

Tuy kinh tế đang gặp nhiều khó khăn nhưng những thách thức về an ninh, quốc phòng buộc Nhật phải tiếp tục đổ tiền của vào mua sắm vũ khí, nhất là trong bối cảnh tình hình Đông Bắc Á tiềm ẩn nhiều bất ổn.

Đọc tiếp...

Chiến lược biển của Hàn Quốc

Chiến lược biển của Hàn Quốc

Trong thập kỷ qua, Hàn Quốc đã xây dựng một lực lượng hải quân mạnh, độc lập và có thể vươn tới các vùng biển xa hơn. Tham vọng và khả năng hoạt động vươn xa và độc lập với đồng minh Mỹ của Hàn Quốc đã phản ánh sự thay đổi địa chính trị sâu sắc tại khu vực. 

Đọc tiếp...

Nhật Bản: Xu hướng chính sách của Chính quyền Noda

Nhật Bản: Xu hướng chính sách của Chính quyền Noda

Yoshihiko Noda được coi là nghị sĩ trẻ và trung kiên của Đảng Dân chủ Nhật Bản (DPJ), là “thế hệ lãnh đạo mới” của đảng. Trước khi Đảng DPJ cầm quyền, phong cách chính trị của ông mang màu sắc của phái diều hâu cứng rắn, được coi là “Koizumi của Đảng Dân chủ Nhật Bản”

Đọc tiếp...

Một đế chế Trung Quốc mới: Thách thức đối với liên minh Mỹ-Nhật

Một đế chế Trung Quốc mới: Thách thức đối với liên minh Mỹ-Nhật

Sự hung hãn trong tranh chấp lãnh thổ, coi thường hệ thống luật lệ quốc tế hiện hành, mở rộng và xây dựng căn cứ quân sự ra bên ngoài, sục sạo tìm kiếm tài nguyên khắp nơi…là những gì mà Masako Ikegami, giáo sư Khoa học chính trị Đại học Stockholm miêu tả Trung Quốc. Tác giả cho rằng, dấu hiệu này tương đồng với những gì mà Nhật Bản đã làm để châm ngòi cho Thế chiến thứ 2. Bài viết đăng trên Bản tin số 122 của East – West Center với nhan đề “New Imperial China : A Challenge for the US-Japan Alliance”. Đọc tiếp...

Nhật Bản tìm kiếm sự cân bằng giữa quyền lực mềm và cứng

Nhật Bản tìm kiếm sự cân bằng giữa quyền lực mềm và cứng

Thời kỳ hậu chiến tranh đã khuyến khích Tôkyô phát triển quyền lực mềm để trấn an dư luận về sự hiện diện quốc tế của họ. Quyền lực mềm đó hiện bộc lộ những hạn chế của nó, trong khi những sự sắp xếp lại khu vực làm tăng thêm sức mạnh của việc sử dụng quyền lực cứng. Tạp chí Pháp Politique étrangère số 1 năm 2011 viết về vấn đề này như sau:

Đọc tiếp...

Chính sách an ninh của Nhật Bản đối với Trung Quốc

Chính sách an ninh của Nhật Bản đối với Trung Quốc

Bài viết của học giả Trung Quốc, dựa trên lý luận quan hệ quốc tế của phương Tây để phân tích sự thay đổi trong tư duy và chính sách an ninh của Nhật Bản đối với Trung Quốc của hai đảng cầm quyền DPJ và LDP, đồng thời đưa ra nhận định về hướng đi trong tương lai trong vấn đề này. Bài đăng trên Tạp chí Ngoại giao Trung Quốc

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 6609 khách và 4 thành viên Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin