18 - 10 - 2017 | 23:33
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home NGHIÊN CỨU MỸ Vai trò của Mỹ ở Châu Á liệu còn được đảm bảo?

Vai trò của Mỹ ở Châu Á liệu còn được đảm bảo?

Email In PDF.

Cuộc bầu cử sơ bộ ở Mỹ cho thấy các ứng cử viên, ngoại trừ bà Hilary Clinton, có thể sẽ không đi theo “giáo trình” của giới tinh hoa đối ngoại là Mỹ phải làm bất cứ điều gì để bảo vệ uy tín của nước Mỹ. Phải chăng quan điểm của Mỹ về vị trí của họ trên trường quốc tế đang thay đổi?

 

Phải chăng quan điểm của Mỹ về vị trí của họ trên trường quốc tế đang thay đổi? Liệu các nước khác có thể giả định rằng Mỹ sẵn sàng làm mọi thứ cần thiết để lãnh đạo trật tự thế giới, cùng với các đồng minh, cũng như vẫn sẽ là siêu cường chủ chốt ở những khu vực trọng yếu trên thế giới, trong đó có châu Á?

Các cuộc bầu cử sơ bộ nhằm chọn ra ứng cử viên cho vị trí tổng thống mới của nước Mỹ đang đưa ra những góc nhìn thú vị về những câu hỏi này, song trước khi đánh giá, người ta cũng nên quan tâm vào những gì Tổng thống hiện nay, Barack Obama, đã nói. Hồi đầu tháng, tạp chí The Atlantic của Mỹ đã đăng bài viết dài có tên “Học thuyết Obama”, gồm một loạt bài phỏng vấn với Barack Obama để tìm hiểu quan điểm của ông về chính sách đối ngoại và vai trò của nước Mỹ trên thế giới trong thời gian ông tại nhiệm. 

Bài viết cho thấy Tổng thống Obama đã bác bỏ nhiều ý niệm chính thống về vai trò lãnh đạo thế giới của nước Mỹ, vốn được xem là hiển nhiên bởi giới tinh hoa chính sách đối ngoại, trong đó có cả những cố vấn cấp cao nhất của ông. Một trong những nguyên tắc cốt lõi của ý niệm chính thống này là tầm quan trọng của duy trì uy tín của Mỹ. Ý tưởng này cho rằng nước Mỹ cần phải phản ứng quyết đoán trước bất kì thách thức nào nhắm vào quyền lực của họ, thậm chí ngay cả khi lợi ích tức thời của Mỹ là thấp và cái giá phải trả là cao, bởi bất kì thất bại nào như thế sẽ phát tín hiệu nguy hiểm đến đồng minh và địch thủ ở những nơi khác trên thế giới. Đồng minh sẽ mất niềm tin vào Mỹ, trong khi đối thủ trở nên bạo dạn hơn.

Đây là biện luận mà ông Obama từng đưa ra hồi năm 2013 khi đối mặt với quyết định liệu có nên không kích Syria để đáp trả việc Damascus sử dụng vũ khí hóa học, vấn đề mà Tổng thống Mỹ trước đó tuyên bố sẽ tạo ra "giới hạn đỏ" hay không. Tuy nhiên, ông Obama đã không làm vậy. Được dẫn lời bởi nhà báo Jeffrey Goldberg trong bài viết trên tờ The Atlantic, ông Obama nói: "Không kích ai đó để chứng tỏ bạn sẵn sàng không kích ai đó chỉ là lý do tồi tệ nhất nhằm biện minh cho việc sử dụng vũ lực". Tổng thống Mỹ quyết định không ném bom Syria trừ phi Quốc hội trao cho ông đặc quyền làm vậy - điều mà Quốc hội Mỹ không cho phép.

 

Tổng thống Obama đã nhắc đến quyết định này theo cách khá đặc biệt như sự phủ nhận "giáo trình chính sách đối ngoại", mà theo ông mô tả là "cái bẫy có thể dẫn đến những quyết định sai lầm". Đây là những tuyên bố đáng chú ý: Sau gần 8 năm cầm quyền, ông Obama vẫn tự hào là người đứng ngoài giới tinh hoa chính sách đối ngoại của Washington. Và dù Tổng thống Mỹ cũng khẳng định quan điểm rằng quan hệ Mỹ-Trung là quan trọng nhất với Mỹ, ông dường như không quá lo lắng về thách thức một Trung Quốc trỗi dậy sẽ tạo ra cho trật tự khu vực do Mỹ đứng đầu. Ông Obama nói "chúng tôi sợ một Trung Quốc suy yếu, đầy đe dọa hơn là một Trung Quốc trỗi dậy và thành công".

Sự chối bỏ hoàn toàn của ông Obama về khái niệm uy tín là một động lực cho hành động và can dự quân sự của Mỹ, sẽ tác động đến các quyết định mà ông sẽ đưa ra trong một cuộc khủng hoảng châu Á, chẳng hạn như ở Biển Đông. Ông Obama dường như phát tín hiệu rằng ít nhất về phía ông, nước Mỹ sẽ không mạo hiểm đối đầu trong những vấn đề chủ yếu mang giá trị biểu tượng, cũng không sử dụng vũ lực khi một chiến thắng mau chóng và sạch sẽ không được đảm bảo. Song ông Obama giờ đây sắp mãn nhiệm, người thay thế ông sẽ nghĩ sao? 

Đó chính là điểm khiến các cuộc bầu cử sơ bộ hiện tại có ý nghĩa quan trọng. Vẫn còn quá sớm để chắc chắn Donald Trump sẽ là ứng cử viên đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử tháng 11 tới, và thậm chí ngay cả nếu đúng là ông, cơ hội để đánh bại đối thủ tiềm tàng của đảng Dân chủ, bà Hillary Clinton, cũng là mong manh. Dù vậy, toàn bộ cuộc bầu cử sơ bộ của hai đảng này trong 6 tháng qua đã thể hiện quan điểm của người dân về nước Mỹ và hướng đi của nó. Thông điệp là họ không còn tin tưởng và ủng hộ những gì thể chế chính trị và chính sách của Washington đưa ra trong nhiều thập kỷ qua. 

Thông điệp này không chỉ đến từ những người ủng hộ Trump. Ở phía bên kia chính trường, sức mạnh đáng kinh ngạc mà Thượng nghị sĩ Bernie Sanders đang thể hiện, như một "nhà xã hội chủ nghĩa" tự xưng, đơn thuần là chối bỏ hoàn toàn thể chế đảng Dân chủ, cũng tương tự như Trump ở phía Cộng hòa. Điều quan trọng không phải việc Sanders sẽ đánh bại bà Clinton, mà ở chỗ ông ta vẫn có thể cạnh tranh lâu đến vậy trước một đối thủ mạnh như thế.

Phần nhiều những gì thúc đẩy cử tri Mỹ bỏ phiếu cho Trump và Sanders bắt nguồn từ các vấn đề trong nước, đặc biệt là kinh tế. Nhưng người ta không nên bỏ qua thông điệp mà sự thành công của những ứng viên này đang phát đi quan điểm của đông đảo người dân Mỹ về vị trí của họ trên thế giới. Thoáng bên ngoài, nhà tài phiệt khoa trương và nhà hoạt động xã hội dường như có rất ít điểm chung, song về chính sách đối ngoại, cả hai đều chỉ về cùng một hướng. Ngay từ đầu, cả hai đã thẳng thừng cự tuyệt ủng hộ giới tinh hoa chính sách đối ngoại của Washington. Họ không làm những gì mọi ứng viên khác đều làm như bổ nhiệm một vài tên tuổi lớn từ giới nghiên cứu làm cố vấn, và đưa ra những bài phát biểu được soạn thảo kĩ lưỡng về chính sách đối ngoại để tạo uy tín cho mình. Sanders và Trump không làm vậy.

Sâu xa hơn, cả hai rõ ràng đang đưa ra hình ảnh một nước Mỹ ít can dự vào các vấn đề toàn cầu hơn. Cả hai đang vứt bỏ giáo trình chính sách đối ngoại của Washington, giống như Obama đã làm. Đừng để bị lạc lối bởi khẩu hiệu trên mũ bóng chày của Trump: "Làm cho nước Mỹ trở nên vĩ đại một lần nữa", hay những lời lẽ sặc mùi súng đạn của ông ta về việc sử dụng sức mạnh quân sự Mỹ. Điểm chính trong quan điểm về chính sách đối ngoại của Trump là từ bỏ những cam kết liên minh của Mỹ với các đồng minh. Trump không chấp nhận ý tưởng chính thống rằng bảo vệ đồng minh là lợi ích cốt lõi của Mỹ. Thay vào đó, Trump nói về chuyện họ phải trả giá để có sự bảo vệ từ Mỹ. Tầm nhìn về sự vĩ đại của nước Mỹ đang thu hút nhiều người ủng hộ Trump hoàn toàn không giống những gì giới tinh hoa Washington nghĩ đến. Thông điệp của Trump với thế giới là: Để nước Mỹ yên, và chúng tôi sẽ để các người yên.

Tất nhiên, bà Clinton đang có cơ hội lớn hơn để trở thành tổng thống Mỹ, và bà là một tay trong của giới tinh hoa Washington. Hillary Clinton có thể sẽ tuân thủ giáo trình về chính sách đối ngoại. Song giờ đây, bà sẽ biết, sau những cuộc bầu cử sơ bộ đầu năm nay, nước Mỹ mà có thể do bà lãnh đạo sẽ ít sẵn sàng hơn lao vào những cuộc phiêu lưu ở nước ngoài để bảo vệ uy tín của nước Mỹ, hơn bất kì ai khác ở Washington. Điều đó sẽ định hình các quyết định của bà. Khi đó, dưới thời Tổng thống Hillary Clinton, người ta có thể không còn được đảm bảo về vai trò của Mỹ trên thế giới, hoặc ở châu Á.

Hugh White là giáo sư nghiên cứu về chiến lược tại trường Đại học Quốc gia Úc. Bài viết được đăng trên The Straits Times.

Trần Quang (gt)

 


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Bình luận


Mã bảo mật
Tạo mã mới

Tại sao không thể ngừng chính sách đối ngoại của Donald Trump?

Tại sao không thể ngừng chính sách đối ngoại của Donald Trump?

Gần như không có sự giám sát hay cân bằng đối với hoạt động trong các vấn đề quốc tế của chính quyền Mỹ và hầu hết người Mỹ cũng hài lòng với điều đó.

Đọc tiếp...

"Sáng kiến Ổn định châu Á-Thái Bình Dương" của Mỹ

Câu hỏi lớn nhất về "Sáng kiến Ổn định châu Á-Thái Bình Dương", thậm chí ở Washington, không phải ở định hướng hay nội dung chi tiết, mà liệu chi tiêu quân sự nhiều hơn có thể củng cố vai trò lãnh đạo của Mỹ ở châu Á hay không?

Đọc tiếp...

Dự đoán 100 ngày tiếp theo của Tổng thống Donald Trump

Dự đoán 100 ngày tiếp theo của Tổng thống Donald Trump

100 ngày tiếp theo của ông Trump chắc chắn sẽ không yên ả khi phải đối diện với hàng loạt vấn đề học búa: vấn đề thương mại, tình thế nan giải trong vấn đề Triều Tiên, mối quan hệ với nước Nga, một Châu Âu có dấu hiệu bị chia rẽ, những tái điều chỉnh đầy rủi ro tại Trung Đông và cuộc khủng hoảng ngày một nghiêm trọng tại Caribe.

Đọc tiếp...

Chính sách châu Á của Mỹ sau 100 ngày cầm quyền của Donald Trump

Chính sách châu Á của Mỹ sau 100 ngày cầm quyền của Donald Trump

Sau 100 ngày tại vị Tổng thống, chính sách Châu Á của Chính quyền Trump chưa thực sự rõ ràng, có một số nét kế tục nhưng cũng có nhiều nét khác biệt so với Chính quyền tiền nhiệm.

Đọc tiếp...

Chiến lược Ấn độ - Thái Bình Dương của tổng thống Mỹ sẽ như thế nào?

Chiến lược Ấn độ - Thái Bình Dương của tổng thống Mỹ sẽ như thế nào?

Một trong những thách thức chiến lược đối với chính quyền Trump là khẳng định tầm nhìn về chiến lược tổng thể về biển ở khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương. Đây sẽ là sự mở rộng của chiến lược kiềm chế hành động trên biển của Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Viện trợ nước ngoài là một phần của chính sách "nước Mỹ trên hết"

Viện trợ nước ngoài là một phần của chính sách

"Nước Mỹ trên hết" cần đi theo hướng chấm dứt suy nghĩ coi viện trợ nước ngoài là trò chơi “kẻ được người mất” nhờ vào việc giảm các chương trình không quan trọng và tận dụng nguồn vốn để tạo ra các quỹ đầu tư địa phương và toàn cầu mới.

Đọc tiếp...

Những thay đổi trong chiến lược “Xoay trục châu Á - Thái Bình Dương” của Mỹ trong thời gian tới và cách ứng phó của Việt Nam

Những thay đổi trong chiến lược “Xoay trục châu Á - Thái Bình Dương” của Mỹ trong thời gian tới và cách ứng phó của Việt Nam

Bài viết tập trung phân tích chính sách đối ngoại, nhất là chính sách đối với CA-TBD và chiến lược “xoay trục” của Tân Tổng thống D.Trump, từ đó đưa ra một số khuyến nghị đối sách cho Việt Nam trong tình hình mới.

Đọc tiếp...

Donald Trump với “bài kiểm tra” về ASEAN

Donald Trump với “bài kiểm tra” về ASEAN

Bài kiểm tra không đơn thuần chỉ là tham dự một vài hội nghị thượng đỉnh mà đó là một loạt hành động mang tính chuẩn mực cao hơn nhiều. Vượt qua nó chắc chắn sẽ là một thách thức. Nhưng nếu Chính quyền Trump có một khởi đầu sớm, họ có thể nhanh chóng có những tiến triển trên một số mặt trận.

Đọc tiếp...

Mỹ cần một chiến lược “can dự và kiềm chế” đối với Trung Quốc

Mỹ cần một chiến lược “can dự và kiềm chế” đối với Trung Quốc

Đối với Mỹ, chiến lược liên quan đến Trung Quốc không nên là “can dự và phòng ngừa” như nó đã diễn ra trong hàng thập kỷ. Xét cách hành xử với bên ngoài gây bất ổn có hệ thống của Trung Quốc, thời gian cho chiến lược phòng ngừa đã qua. Chính xác hơn, trong tương lai gần, chính sách của Mỹ nên là “can dự và kiềm chế”.

Đọc tiếp...

Ông Donald Trump cần có một chiến lược ở châu Á-Thái Bình Dương

Ông Donald Trump cần có một chiến lược ở châu Á-Thái Bình Dương

Cuộc tranh giành ảnh hưởng tại Đông Nam Á không nhất thiết là trò chơi bên được bên mất, nhưng Mỹ vẫn có thể thua. Hiện nay, Chính quyền Trump dành ít sự chú ý tới khu vực châu Á-Thái Bình Dương. Đây là một sai lầm và Mỹ cần ưu tiên phát triển một chiến lược đối với khu vực này.

Đọc tiếp...

Chính sách ngoại giao của tân Tổng thống Mỹ đối với châu Á

Chính sách ngoại giao của tân Tổng thống Mỹ đối với châu Á

Chương trình nghị sự “Nước Mỹ trên hết” sẽ là ưu tiên hàng đầu của Tổng thống Trump. Tuy nhiên, nếu “Nước Mỹ trên hết” của ông Trump gạt các đồng minh ra bên ngoài thì nó có thể kích động và tạo ra một làn sóng chống Mỹ ở khu vực này.

Đọc tiếp...

Viện trợ nước ngoài - Công cụ bảo vệ an ninh quốc gia của Mỹ

Viện trợ nước ngoài - Công cụ bảo vệ an ninh quốc gia của Mỹ

Việc tăng chi tiêu quốc phòng là cần thiết tuy nhiên, chính quyền của ông Trump và Quốc hội Mỹ cần xem xét một cách khôn ngoan những hậu quả của việc cắt giảm ngân sách cho  ngoại giao và viện trợ.

Đọc tiếp...

Lý do quân đội Mỹ cần cải cách

Lý do quân đội Mỹ cần cải cách

Dường như quân đội Mỹ sẽ không có cơ hội tăng ngân sách như mong đợi. Nếu muốn có nhiều lực lượng quân đội sẵn sàng chiến đấu cao trong mọi tình huống thì Mỹ cần cải cách lĩnh vực quốc phòng một cách nghiêm túc.

Đọc tiếp...

Triết lý kinh tế của Tổng thống Donald Trump

Triết lý kinh tế của Tổng thống Donald Trump

Nội dung chủ nghĩa hiện thực kinh tế của tân Tổng thống Mỹ Donald Trump (Trumponomics) là gì và nó sẽ có tác động như thế nào đối với tiến trình toàn cầu hóa mạnh mẽ hiện nay?

Đọc tiếp...

Đánh giá chính sách đối ngoại của Chính quyền Donald Trump

Đánh giá chính sách đối ngoại của Chính quyền Donald Trump

Chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đang trở nên tốt một cách đáng ngạc nhiên. Có vẻ như đội ngũ cố vấn an ninh, đối ngoại của ông đang thực hiện tốt hơn những gì người ta nghĩ.

Đọc tiếp...

Chủ nghĩa dân túy Mỹ và trật tự tự do mới

Chủ nghĩa dân túy Mỹ và trật tự tự do mới

Thách thức đặt ra cho chính trị quốc tế trong thời điểm này không phải là việc hoàn tất xây dựng trật tự thế giới tự do theo cách thức thông thường mà là tìm cách ngăn chặn sự xói mòn trật tự quốc tế và xây dựng lại hệ thống toàn cầu trên cơ sở bền vững hơn.

Đọc tiếp...

Liệu Tổng thống Mỹ có chơi “lá bài Nga” để chống Trung Quốc?

Liệu Tổng thống Mỹ có chơi “lá bài Nga” để chống Trung Quốc?

Trái với Chính quyền Obama, Tổng thống Donald Trump luôn tỏ ra hữu nghị với Nga và cá nhân Tổng thống Putin. Một số phương tiện thông tin đại chúng bằng cách so sánh lịch sử, dự đoán rằng, ông Trump có thể sử dụng “lá bài Nga” để chống Trung Quốc. Liệu có cơ sở thực tế cho kịch bản này hay không?

Đọc tiếp...

Tổng thống Donald Trump có thể cân bằng sân chơi thương mại với Trung Quốc như thế nào?

Tổng thống Donald Trump có thể cân bằng sân chơi thương mại với Trung Quốc như thế nào?

Mỹ và Trung Quốc cần ghi nhớ hai điều hiển nhiên sau: Các cuộc chiến thương mại có thể dễ dàng gây tổn hại tới quốc gia khởi xướng cũng như quốc gia mục tiêu, và phát động chúng thì dễ hơn nhiều so với ngăn chặn chúng. Cả hai quốc gia nên hướng đến giải pháp mang tính xây dựng, cùng hướng tới các chuẩn mực chung toàn cầu về thương mại.

Đọc tiếp...

Donald Trump nên làm gì với Trung Quốc?

Donald Trump nên làm gì với Trung Quốc?

Ông Trump nên nhận ra rằng các thỏa thuận chỉ có thể đạt được khi một bên có niềm tin vào bên kia. Cho tới nay, dường như phía Bắc Kinh cho thấy bản thân nước này không đáng được tin cậy. Theo đó, Trump nên được chuẩn bị để ăn miếng trả miếng với một Trung Quốc thiếu tinh thần hợp tác và có ý định thay đổi trật tự thế giới vốn do Mỹ xác lập.

Đọc tiếp...

Mục tiêu “nước Mỹ trên hết” của Donald Trump liệu có được thực hiện?

Mục tiêu “nước Mỹ trên hết” của Donald Trump liệu có được thực hiện?

Bài viết phân tích các chính sách thương mại toàn cầu của Mỹ sau khi Donald Trump lên nắm quyền từ các phương diện như mục tiêu chính sách thương mại, khả năng thực thi, sự thay đổi chính sách thương mại và những ảnh hưởng sau khi thực thi chính sách thương mại.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 15208 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin