17 - 11 - 2019 | 4:55
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home NGHIÊN CỨU MỸ Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương ở "tuổi" thứ 2

Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương ở "tuổi" thứ 2

Email In PDF.

Tương lai của sự lãnh đạo của Mỹ ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương phụ thuộc vào tính hợp pháp mà Washington có được thông qua mạng lưới các đồng minh trong khu vực. Tuy nhiên, ở mức độ nào đó, Mỹ đang ngày càng trở nên xa dần các đối tác châu Á của mình.

 

 

Một nghiên cứu gần đây lấy ý kiến của giới tinh hoa ở khu vực Đông Nam Á cho thấy có tới 68% số người được hỏi cho rằng sự can dự của Mỹ với Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) dưới thời Trump đã suy giảm. Vào thời điểm khi mà các đối tác an ninh thương mại phát triển mạnh nhất của Mỹ đều nằm ở châu Á thì độ tin cậy của Washington ở khu vực vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương là một câu hỏi bỏ ngỏ, theo đó, các đồng minh và đối tác của Mỹ trong khu vực có thể tìm cách "phòng bị nước đôi" trước các cam kết hoặc mở rộng các lựa chọn của họ.

Rõ ràng, chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương mở và tự do của Chính quyền Trump là một "điểm cộng" đáng giá cho chính sách của Mỹ ở khu vực châu Á. Theo báo cáo mới nhất của Lầu Năm Góc công bố hồi tháng 6, chiến lược này tập trung chủ yếu vào sự can dự của Mỹ đồng thời ở nhiều lĩnh vực, gồm kinh tế, an ninh và có thể cả việc định ra những quy tắc, luật lệ vốn tuân theo lối tư duy chiến lược trước đó của Washington về khu vực này. Tuy nhiên, bất chấp những nỗ lực của Trump, các đối tác khu vực dường như vẫn đang do dự trong việc triển khai các cam kết mà họ đã tái khẳng định trước đó đối với lời tuyên bố hùng hồn của Trump về một khu vực "tự do và mở".

Vấn đề bắt nguồn từ sự khác biệt to lớn về nhận thức giữa Mỹ và châu Á. Xét về mặt kinh tế và an ninh, Mỹ gia tăng áp dụng chính sách bảo hộ với các đồng minh truyền thống trong khu vực, thực hiện các chính sách loại trừ các đối thủ cạnh tranh chiến lược và "quay lưng" trước các thách thức toàn cầu như biến đổi khí hậu. Những chính sách về kinh tế và an ninh này của Washington đang làm vấy bẩn những nhìn nhận quốc tế về cam kết của Mỹ đối với sự thịnh vượng chung. Trong khi đó, xét về quản trị, những nỗ lực của Mỹ nhằm củng cố quy tắc pháp trị, tính minh bạch, trách nhiệm giải trình, nhân quyền và dân chủ lại vấp phải "cơn bão ngược" của các chế độ chuyên quyền trên thế giới.

Trên thực tế, tầm ảnh hưởng của Mỹ đối với khu vực đã suy giảm tương đối so với tầm ảnh hưởng của các cường quốc đang trỗi dậy như Trung Quốc và Ấn Độ. Bất chấp mối quan hệ bền chặt của Mỹ với khu vực về mặt kinh tế, quân sự và giao lưu nhân dân, giới hoạch định chính sách Mỹ cần phải thừa nhận thực tế rằng châu Á đã "vỡ mộng" trước khả năng Washington có thể đem lại các thành tựu tốt đẹp cho khu vực sau khi Washington đã tổn thất nặng nề trong các hoạt động can thiệp quân sự ở Trung Đông.

Trong khi đó, giới hoạch định quân sự cho rằng mức độ sẵn sàng can dự của Mỹ so với mức độ sẵn sàng của Nga và Trung Quốc là cả một khoảng cách. Ví dụ, các sáng kiến mới đây của Mỹ, trong đó có Đạo luật BUILD, nhằm hỗ trợ nhu cầu đầu tư cơ sở hạ tầng trị giá 26 nghìn tỷ USD ở châu Á từ nay đến năm 2030 đang được triển khai ở dạng hỗ trợ phát triển. Tuy nhiên, cách tiếp cận của Mỹ đã bị cản trở do hạn chế nguồn lực cũng như hạn chế trong công tác phối hợp giữa các nhà hoạch định chính sách và lĩnh vực tư nhân. Bên cạnh đó, những công kích của Chính quyền Trump đối với các quy tắc thương mại tự do và coi thường các thể chế toàn cầu và các sáng kiến đa phương, như Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương và Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu, đã cho thấy Washington không có sự gắn kết và nhất quán trong chính sách.

Ngay cả những do dự ban đầu của Chính quyền Trump nhằm phản đối những vi phạm nhân quyền ở Myanmar và Philippines cũng như sự ra đi của cố vấn an ninh quốc gia Mỹ John Bolton đã càng làm rõ sự thất bại của Washington trong quá trình triển khai chính sách đối ngoại và quá trình ra quyết định liên quan an ninh quốc gia.

Trong khi đó, xét về xu hướng chính trị ở Mỹ, cử tri nước này muốn lựa chọn những ứng cử viên phản đối các chính sách đối ngoại không đem lại lợi ích cho Mỹ. Điều này được phản ánh qua chính sách "nước Mỹ trước tiên" của Trump, động lực gần đây của các ứng viên Dân chủ tiềm năng khi muốn chính sách đối ngoại của Mỹ mang tính chất bảo thủ hơn, ít phô diễn hơn, cũng như xu hướng ngày càng gia tăng về việc hợp nhất các lợi ích đặc biệt trong nước nhằm hạn chế sự can dự của Washington ở bên ngoài.

Những xu hướng nói trên đặt ra một thách thức to lớn đối với giới hoạch định chính sách Mỹ trong việc đáp ứng các kỳ vọng của nước ngoài về quá trình triển khai các cam kết của Mỹ đối với chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, nhất là khi mối quan tâm của Washington ngày càng bị suy giảm do cán cân quyền lực Mỹ-Trung đã thay đổi.

Lợi ích hạn hẹp và chủ nghĩa giao dịch "bập bõm" của Trump trong cách hành xử các nước đối tác cũng như với các nước đối thủ đã tạo nên những hệ quả tiêu cực đối sự quản lý mạng lưới liên minh của Mỹ ở châu Á. Ví dụ, Chính quyền Trump do dự can thiệp công khai những bất đồng và xung đột về thương mại giữa Nhật Bản và Hàn Quốc vốn lan sang cả chính trị. Điều này đã tạo thuận lợi để Trung Quốc "nhảy vào" can thiệp khi kêu gọi Seoul và Tokyo tiến tới một thỏa thuận thương mại tự do 3 bên.

Các nước ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương cũng do dự tham gia chiến lược này của Mỹ. Mặc dù các nước thành viên ASEAN, Ấn Độ, Sri Lanka, Maldives, thậm chí Pakistan, bất bình về chiến lược "chuỗi ngọc trai" của Trung Quốc song sự phụ thuộc của các nước này đối với Trung Quốc về kinh tế buộc họ có thái độ lập lờ nước đôi với chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương của Mỹ, lúc thì xoay về Washington lúc thì lại xa lánh. Do đó, tình hình khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương có nguy cơ trở nên bất ổn hơn với việc các nước trong khu vực này buộc phải bảo vệ những lợi ích của chính họ trước tiên trong bối cảnh thiếu một trật tự khu vực gắn kết dựa trên luật pháp.

Ở Biển Đông đang tranh chấp, ASEAN vẫn thận trọng trước khả năng hạn hẹp của Washington trong việc trừng phạt các hành động gây hấn bất đối xứng của Bắc Kinh. Những lãnh đạo của ASEAN như Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte lo ngại về việc phụ thuộc quá nhiều vào một cường quốc nước ngoài cách xa Manila. Các cuộc thảo luận về Bộ quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) giữa ASEAN và Trung Quốc sẽ chỉ gây trở ngại hơn nữa sự can dự của Mỹ. Nếu yêu cầu của Bắc Kinh về việc không cho phép các nước ASEAN tập trận chung với cường quốc bên ngoài được chấp thuận trong nội dung COC thì điều này sẽ xói mòn những nỗ lực của ASEAN khi muốn duy trì vai trò của Washington ở Đông Nam Á.

Tình hình tương tự ở Nam Á. Vụ đụng độ ở khu vực biên giới gần đây giữa Ấn Độ và Trung Quốc và giữa Ấn Độ và Pakistan liên quan vùng Jammu và Kashmir đang tranh chấp đã góp phần thúc đẩy New Delhi thực hiện chính sách ngoại giao quyết đoán hơn, trong đó tập trung mở rộng hợp tác quân sự và chia sẻ tình báo với Mỹ. Thế nhưng, những chỉ trích của Trump về chủ nghĩa bảo hộ thương mại của Ấn Độ kèm theo đó là sự không chắc chắn về cạnh tranh Mỹ-Trung, đã khiến New Delhi cũng có thái độ "lập lờ nước đôi" với Washington.

Mỹ có thể làm tốt hơn công tác thông tin tuyên truyền rằng những nỗ lực của họ ở khu vực không hoàn toàn liên quan việc chống lại Bắc Kinh. Mỹ có thể làm tốt hơn khi thúc đẩy chính sách phát triển ở những nước mà các nguyên tắc về quản trị bền vững và bao hàm như tính minh bạch, giải trình có trách nhiệm và trao quyền cho người dân ở tầng lớp thấp, là những thực tiễn phổ biến. Còn ở những nước cần xây dựng năng lực thể chế và phát triển cơ sở hạ tầng như Campuchia và Việt Nam, Mỹ cần tài trợ vốn cho họ.

Trong bối cảnh môi trường địa chính trị khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương đa dạng và đầy biến động, con đường đi đến sự quản trị tốt sẽ vấp phải không ít thất bại. Tuy nhiên, về lâu dài, sự hiện diện bền vững của Mỹ ở châu Á có thể giúp thuyết phục những nước vẫn hoài nghi về một hệ thống dựa trên luật pháp có thể thúc đẩy các điều kiện để đạt được sự ổn định chính trị và sức mạnh kinh tế.

Theo “The Diplomat

Vũ Hiền (gt)


Tin cũ hơn:

Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương ở "tuổi" thứ 2

Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương ở

Tương lai của sự lãnh đạo của Mỹ ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương phụ thuộc vào tính hợp pháp mà Washington có được thông qua mạng lưới các đồng minh trong khu vực. Tuy nhiên, ở mức độ nào đó, Mỹ đang ngày càng trở nên xa dần các đối tác châu Á của mình.

Đọc tiếp...

Chính sách đối ngoại và thương mại của Mỹ thời hậu Donald Trump

Chính sách đối ngoại và thương mại của Mỹ thời hậu Donald Trump

Chắc chắn là bất kỳ ai thay thế Donald Trump cũng nhận ra rằng giá trị của bạn bè và các đồng minh sẽ giúp gia tăng ảnh hưởng toàn cầu của Mỹ lên nhiều lần, và lấy việc khôi phục ngoại giao làm công cụ chính sách đối ngoại chủ yếu. Ý nghĩa của những sự thay đổi như vậy không nên bị đánh giá thấp, nhưng cũng không nên đánh giá quá cao vì nhiều chính sách và ưu tiên mà Chính quyền Trump hiện đang thực hiện có khả năng sẽ được tiếp tục nếu Donald Trump dù cho ông không tái đắc cử trong nhiệm kỳ tới. 

Đọc tiếp...

Cần hiểu đúng Chiến lược châu Á của Mỹ

Cần hiểu đúng Chiến lược châu Á của Mỹ

Trong bối cảnh cuộc tổng tuyển cử ở Philippines sắp diễn ra và tình hình quan hệ Philippines-Trung Quốc ấm lên dưới thời Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte, cam kết của Ngoại trưởng Mỹ mới đây về Hiệp ước phòng thủ chung với Philippines cho thấy Mỹ theo đuổi chủ nghĩa quốc tế và gắn kết với khu vực.

Đọc tiếp...

Donald Trump: Nhọc nhằn hướng tới chính sách đối ngoại mới?

Donald Trump: Nhọc nhằn hướng tới chính sách đối ngoại mới?

Nếu sự trỗi dậy của các cường quốc mới như Trung Quốc đặt ra thách thức đối với trật tự địa chính trị cũ do Mỹ chi phối, vậy điều ngược lại thì sao? Phải chăng thách thức đối với trật tự quốc tế do một cường quốc đang suy yếu và thiếu nhất quán tạo ra ngày càng mâu thuẫn với một trật tự mới đang xuất hiện – ngay cả khi không có Trump?

Đọc tiếp...

Cách đúng đắn để đặt nước Mỹ lên trước tiên

Cách đúng đắn để đặt nước Mỹ lên trước tiên

Đối mặt với những thách thức hiện tại, Mỹ phải lựa chọn giữa hai giải pháp: rút khỏi thế giới hoặc can dự với các đồng minh cũ và mới để bắt đầu một thời đại mới của các cơ hội và an ninh. Mặc dù các nhà lãnh đạo Mỹ nên luôn luôn đặt lợi ích của Mỹ lên trước tiên, điều đó không có nghĩa là Mỹ phải xây nên các bức tường hoặc cô lập bằng cách hành động theo các cách khiến các đồng minh xa lánh.

Đọc tiếp...

Những thay đổi trong chiến lược “Xoay trục châu Á - Thái Bình Dương” của Mỹ trong thời gian tới và cách ứng phó của Việt Nam

Những thay đổi trong chiến lược “Xoay trục châu Á - Thái Bình Dương” của Mỹ trong thời gian tới và cách ứng phó của Việt Nam

Bài viết tập trung phân tích chính sách đối ngoại, nhất là chính sách đối với Châu Á-Thái Bình Dương và chiến lược “xoay trục” của Tân Tổng thống D.Trump, từ đó đưa ra một số khuyến nghị đối sách cho Việt Nam trong tình hình mới.

Đọc tiếp...

Một nước Mỹ thất thường

Một nước Mỹ thất thường

Bản thân Tổng thống Trump chỉ là hiện thân đầy đủ nhất của các xu hướng và tình cảm đã âm ỉ ở Mỹ một thời gian. Mỹ đang ngày càng trở thành một quốc gia “bình thường”, mất dần ý thức về chủ nghĩa ngoại lệ và sứ mệnh của họ - một khuynh hướng đã đạt đến đỉnh điểm trong một thập kỷ dài sau khi Chiến tranh Lạnh kết thúc.

Đọc tiếp...

Xu hướng lựa chọn biện pháp cứng rắn trong chính sách đối ngoại của Mỹ

Xu hướng lựa chọn biện pháp cứng rắn trong chính sách đối ngoại của Mỹ

Việc Tổng thống Trump bổ nhiệm 2 luật gia nổi tiếng có lập trường cứng rắn và theo chủ nghĩa can thiệp trong các vấn đề an ninh: ông Mike Pompeo vào vị trí Bộ trưởng Ngoại giao và ông John Bolton làm Cố vấn An ninh quốc gia - một lần nữa khiến các nhà bình luận sửng sốt. Họ là ai và những thay đổi này cho thấy điều gì?.

Đọc tiếp...

Đội ngũ chính sách đối ngoại mới đầy nguy hiểm của ông Trump

Đội ngũ chính sách đối ngoại mới đầy nguy hiểm của ông Trump

Giống như ông Trump, cả Pompeo và Bolton đều là những nhân vật “diều hâu”. Pompeo là nhân vật “diều hâu” kiểu “Nước Mỹ trước tiên” hùa theo những cơn bốc đồng khó dự đoán của Trump, trong khi đó, Bolton theo quan điểm bảo thủ và đã đặt dấu hỏi về chính sách “Một Trung Quốc”. Liệu Bộ trưởng Quốc phòng James Mattis, một “người lớn trong phòng” có trụ vũng hay sẽ phải ra đi?

Đọc tiếp...

Mỹ tăng cường chính sách tái can dự ở Đông Nam Á?

Mỹ tăng cường chính sách tái can dự ở Đông Nam Á?

Quy mô và tính chất của cuộc tập trận đa phương Hổ Mang Vàng vừa được tổ chức ở Thái Lan thể hiện tính thực dụng trong chính sách của chính quyền Trump và sự sẵn sàng can dự vào khu vực Đông Nam Á của Mỹ.

Đọc tiếp...

Mỹ và cuộc đua quyền lực nước lớn

Mỹ và cuộc đua quyền lực nước lớn

Trật tự toàn cầu phổ biến được xây dựng dựa việc nhận thức rằng có đồng minh đồng nghĩa với thỏa hiệp với ý chí chủ quyền khác. Nước Mỹ giờ phải quyết định xem thỏa hiệp đó có đáng giá để duy trì một trật tự hay thay vào đó, tranh đấu với Nga và Trung Quốc để giành được thiện cảm từ các nước và các khối.

Đọc tiếp...

Sự bất định trong lời nói của Donald Trump đã ảnh hưởng đến Mỹ như thế nào

Sự bất định trong lời nói của Donald Trump đã ảnh hưởng đến Mỹ như thế nào

Mỹ không phải có được uy tín của mình từ những lời nói của riêng người đứng đầu chính quyền, nhưng cách hành xử của Trump đã mang lại những hệ quả.

Đọc tiếp...

Bàn về chiến lược kinh tế mới của Mỹ đối với Trung Quốc

Bàn về chiến lược kinh tế mới của Mỹ đối với Trung Quốc

Thách thức do Trung Quốc gây ra không giống như bất cứ thách thức nào Mỹ từng đối mặt. Trong thập kỷ qua, nhận thức ngày càng tăng về thực tế này đã bắt đầu thúc đẩy những sự thay đổi trong học thuyết quân sự, tư thế sức mạnh và ngoại giao của Mỹ. Tuy nhiên các lĩnh vực kinh tế trong chiến lược hiện nay của Mỹ về cơ bản vẫn không thay đổi. Nước Mỹ và tổng thống Donald Trump cần làm gì?

Đọc tiếp...

Thông điệp liên bang năm 2018 của Tổng thống Mỹ Donald Trump

Thông điệp liên bang năm 2018 của Tổng thống Mỹ Donald Trump

Ngày 30/1 (theo giờ Mỹ), Tổng thống Donald Trump đã đọc Thông điệp Liên bang đầu tiên của ông trước toàn bộ người dân Mỹ. Thông điệp đã điểm  lại những thành quả sau một năm cầm quyền cũng như xây dựng tầm nhìn về một nước Mỹ hùng mạnh. 

Đọc tiếp...

“Bộ 3 nan giải” của Mỹ trong vấn đề hạt nhân Triều Tiên

“Bộ 3 nan giải” của Mỹ trong vấn đề hạt nhân Triều Tiên

Theo logic phân tích bài viết, có khả năng Mỹ sẽ phải từ bỏ việc phi hạt nhân hóa Triều Tiên và chấp nhận Triều Tiên như là một nước sở hữu vũ khí hạt nhân.

Đọc tiếp...

Một năm may mắn của Tổng thống Donald Trump

Một năm may mắn của Tổng thống Donald Trump

Cách hành xử của tổng thống đã làm suy giảm danh tiếng và uy tín của Mỹ. Sớm hay muộn, may mắn của ông sẽ không còn. Và khi điều này trở thành sự thực, phí tổn thực sự của việc Trump trở thành tổng thống sẽ trở nên rõ ràng.

Đọc tiếp...

Donald Trump: Những gì chúng ta biết sau một năm

Donald Trump: Những gì chúng ta biết sau một năm

Việc bầu một nhà lãnh đạo không có kinh nghiệm trong chính phủ, ít kiến thức về chính sách đối ngoại và một thái độ khinh thường rõ ràng đối với ý kiến của giới chuyên môn có ý nghĩa gì đối với Mỹ?

Đọc tiếp...

Siêu cường Mỹ sẽ sụp đổ?

Siêu cường Mỹ sẽ sụp đổ?

Các phỏng đoán hiện nay nhìn chung đều cho rằng vị thế của Mỹ sẽ ngày càng suy giảm còn Trung Quốc tiếp tục nổi lên trở thành siêu cường số một thế giới. Nhưng cuộc soán ngôi này sẽ diễn ra như thế nào là câu hỏi không dễ trả lời và cũng khó xảy ra trên thực tế.

Đọc tiếp...

Những giới hạn ngoại giao của Tổng thống Donald Trump

Những giới hạn ngoại giao của Tổng thống Donald Trump

Tổng thống Andrew Jackson (1829-1837) là người theo chủ nghĩa dân tộc và chủ nghĩa quân phiệt. Trường phái tư tưởng của Jackson mang tính chính trị nhiều hơn triết học, mang tính thực tế nhiều hơn lý luận. Donald Trump tự hứa sẽ trở thành người giống như Jackson. Như vậy, lập trường của Trump nên được đặt trong thế so sánh với chính sách của tổng thống Jackson?

Đọc tiếp...

Chiến lược an ninh quốc gia của Donald Trump không phải là một chiến lược

Chiến lược an ninh quốc gia của Donald Trump không phải là một chiến lược

Chiến lược an ninh quốc gia đầu tiên của Tổng thống Mỹ Donald Trump đã không thể kết nối các mục tiêu đầy tham vọng với các phương thức, đặt ra ưu tiên trong số các mục tiêu, và truyền tải ý đồ thực sự của tổng thống. Sự rời rạc của Trump là lời nhắc nhở tại sao lại cần tới một cách tiếp cận mới.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 3879 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin