22 - 4 - 2018 | 13:50
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home NGHIÊN CỨU NƯỚC NGOÀI Phải chăng EU có cùng lập trường với Mỹ về Trung Quốc?

Phải chăng EU có cùng lập trường với Mỹ về Trung Quốc?

Email In PDF.

Trung Quốc sử dụng tầm ảnh hưởng và vận động hành lang để EU đứng ngoài những tranh chấp tại Biển Đông. Kết quả là liệu EU có cố né tránh vấn đề này, mặc kệ Mỹ một mình chiến đấu vì tự do hàng hải?

 

 

US ship.jpg

 

Việc Mỹ và châu Âu không phải luôn đứng cùng một phe được thể hiện trong bài phát biểu do ông Gunnar Wiegand - Giám đốc phụ trách châu Á-Thái Bình Dương thuộc Cơ quan Đối ngoại Liên minh châu Âu (EEAS), trình bày tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) ngày 18/2/2016. Sự kiện được tổ chức nhằm nhấn mạnh kết quả của một dự án nghiên cứu trong hai năm của đoàn đại biểu EU tại Washington D.C về việc củng cố quan hệ phối hợp giữa EU và Mỹ tại châu Á-Thái Bình Dương. Sau màn trao đổi những ý kiến nhận xét lịch sự, Wiegand tuyên bố dừng dự án nghiên cứu này, khiến khán giả ngạc nhiên. Điều gì đã xảy ra đối với dự án này? Thiếu trao đổi thông tin? Hay do sự thành lập của Ngân hàng đầu tư cơ sở hạ tầng châu Á (AIIB)? Do sự thay đổi về bối cảnh chiến lược? Do sáng kiến "Một vành đai, một con đường" của Trung Quốc?

Trung Quốc với tư cách một đối tác kinh tế

Trung Quốc là một đối tác kinh tế vô cùng quan trọng đối với cả Mỹ lẫn EU. Đối với EU, Trung Quốc thậm chí còn giữ vị trí quan trọng hơn bởi nước này vừa là một đối tác thương mại vừa là một nguồn đầu tư có tiềm năng thúc đẩy nền kinh tế trì trệ của EU. Về thương mại, Trung Quốc hiện là đối tác lớn thứ hai của EU, sau Mỹ, trong khi EU là đối tác thương mại lớn nhất của Trung Quốc. Theo số liệu của EU, năm 2015, hàng hóa EU nhập khẩu từ Trung Quốc chiếm 350,4 tỷ euro và xuất khẩu sang Trung Quốc là 170,5 tỷ euro, với thâm hụt thương mại của EU là 179,9 tỷ euro. Hàng hóa Trung Quốc xuất sang EU không chỉ là các mặt hàng được sản xuất giá rẻ mà còn cả các sản phẩm tinh vi như thiết bị viễn thông. Còn Trung Quốc là thị trường tiêu thụ quan trọng của các mặt hàng như xe gắn máy, sản phẩm nông nghiệp, hàng xa xỉ phẩm. Tháng 11/2013, cả hai bên đều tuyên bố bắt đầu đàm phán về một Hiệp định đầu tư toàn diện EU-Trung Quốc. Hiện thỏa thuận này vẫn đang được đàm phán.

Quy chế kinh tế thị trường (MES)

Mặc dù có mối quan hệ thương mại hai bên cùng có lợi, một vấn đề gây chia rẽ giữa EU và Trung Quốc là MES của Trung Quốc. MES có tác động đến cách tính thuế chống phá giá. Loại thuế này thường tác động đến sản phẩm thép và các kim loại khác, thủy tinh, các sản phẩm dược. Những lĩnh vực này đều có dư thừa sản phẩm trên toàn cầu, bởi vậy mà các quốc gia sản xuất những sản phẩm này thuộc EU rất mong muốn bảo hộ trước những sản phẩm nhập khẩu giá rẻ từ Trung Quốc. Hàng nghìn việc làm có nguy cơ mất đi. Nếu quốc gia xuất khẩu được công nhận là một nền kinh tế thị trường thì mức độ phá giá và thuế chống phá giá tương ứng sẽ được tính dựa trên giá cả thực tế tại quốc gia này. Nếu quốc gia xuất khẩu được coi là nền kinh tế phi thị trường thì những tính toán này dựa trên giá cả tại một quốc gia có nền kinh tế thị trường và có điều kiện tương tự. Khi Trung Quốc gia nhập WTO vào tháng 12/2001, các điều kiện gia nhập bao gồm cả một điều khoản về MES. Tuy nhiên, ý nghĩa pháp lý của điều khoản này vẫn gây tranh cãi. Cho đến tận năm ngoái thì có vẻ như các thành viên WTO đều thấy rõ là nên trao MES cho Trung Quốc muộn nhất là 15 năm sau khi Trung Quốc gia nhập, tức là năm 2016. Trung Quốc cũng tuyên bố rằng họ sẽ đưa các thành viên WTO từ chối trao MES cho Trung Quốc từ sau thời điểm giữa tháng 12 ra cơ quan giải quyết xung đột của WTO. Nếu EU trao MES cho Trung Quốc thì Mỹ sẽ một mình phải đối mặt với các hoạt động pháp lý của Trung Quốc.

Chuyển giao công nghệ

Trung Quốc coi EU là một nguồn cung cấp công nghệ tiên tiến mặc dù vẫn có lệnh cấm vận vũ khí. Các quốc gia thành viên EU hiểu lệnh cấm vận vũ khí theo cách riêng của họ, cho phép EU bán những công nghệ an ninh và công nghệ lưỡng dụng mà quân đội Trung Quốc không thể có được từ Mỹ. Dữ liệu của Tổ chức Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SPIRI) cho thấy Bắc Kinh thường tán dương EU vì khối này là nhà cung cấp công nghệ lớn nhất cho Trung Quốc. SPIRI cũng nêu chi tiết số lượng các tàu chiến tiên tiến nhất của Trung Quốc được trang bị động cơ diesel do Pháp và Đức thiết kế. Các công ty của Pháp cung cấp thiết bị phát hiện tàu ngầm, tên lửa đất đối không, trực thăng chống tàu ngầm cho các tàu khu trục Trung Quốc. Anh cung cấp động cơ trực thăng cho các máy bay chống tàu và máy bay ném bom của Trung Quốc...Hành vi của EU gây ra một thảm họa đối với Mỹ. EU không đầu tư đủ cho quốc phòng để bảo vệ chính khu vực của họ cũng như không ủng hộ một cách có hiệu quả các hoạt động của Mỹ tại châu Á. Vậy mà công nghệ lưỡng dụng của châu Âu bán cho Trung Quốc lại giúp Trung Quốc phát triển nhanh chóng về năng lực quân sự và đóng góp vào việc làm thay đổi bối cảnh ở khu vực Biển Đông và biển Hoa Đông.

Đầu tư

Đầu tư của Trung Quốc tại EU gia tăng nhanh chóng. Theo Rhodium Group, từ năm 2000 đến 2014, các công ty Trung Quốc đã chi 52 tỷ USD đầu tư trực tiếp (FDI) vào 28 quốc gia thành viên EU. Bên được lợi lớn nhất từ FDI của Trung Quốc là bộ ba: Anh với 13,8 tỷ USD, Đức với 7,8 tỷ USD và Pháp với 6,7 tỷ USD. Italy được vào nhóm đầu các nước nhận FDI của Trung Quốc vào năm 2015 với việc bán Pirelli cho ChemChina. Sự cạnh tranh giữa các nước EU trong thu hút FDI của Trung Quốc có thể khiến mức ảnh hưởng của Trung Quốc trong khu vực này gia tăng.

Sáng kiến "Một vành đai, một con đường"

EU và các nước thành viên cũng quan tâm tới việc tham gia "Một vành đai, một con đường" (OBOR) với mong muốn tạo ra các kết nối cơ sở hạ tầng mới giữa EU và Trung Quốc và ngân sách được trao cho AIIB với Quỹ Con đường tơ lụa 40 tỷ USD. Anh, Pháp, Đức và Italy quyết định tham gia AIIB trong tháng 3/2015. Mặc dù Mỹ phản đối, 14 trong số 28 nước EU đã tham gia. Một số nước, trong đó có Anh, đã không thông báo cho Mỹ trước khi đưa ra quyết định. Cũng không có bất kỳ sự phối hợp nào giữa các nước thành viên EU khi tuyên bố tham gia. Trung Quốc thường tác động vào các nước thành viên EU đơn lẻ để gây ảnh hưởng tới chính sách chung của EU. Mỹ buộc phải chấp nhận sự thất bại về việc các nước thành viên EU tham gia AIIB.

Tháng 3/2015, Trung Quốc đưa ra kế hoạch hành động chính thức cho OBOR, trong đó đặt ra mục tiêu về "một cấu trúc hợp tác kinh tế khu vực cân bằng" và "các hình mẫu mới cho hợp tác quốc tế và quản trị toàn cầu". Các quan chức Trung Quốc diễn giải OBOR như "một khuôn khổ" nhằm mang lại sự gắn kết giữa chính phủ, doanh nghiệp và các nhà lãnh đạo để thảo luận các vấn đề chung lợi ích, đặc biệt là việc xây dựng cơ sở hạ tầng mới trong các lĩnh vực giao thông, năng lượng, viễn thông và có thể kết nối với kế hoạch hành động của OBOR. Đây sẽ là một khuôn khổ hợp tác quốc tế mới và là hình mẫu về quản trị toàn cầu dưới sự lãnh đạo của Trung Quốc. Điều này sẽ thúc đẩy Chính phủ Trung Quốc tăng cường quan điểm, lợi ích trong lục địa châu Âu. AIIB và Quỹ Con đường tơ lụa cũng chỉ là hai công cụ để Trung Quốc sử dụng trong việc thực hiện sáng kiến này và có thể được kết hợp với các công cụ khác khi cần thiết.

Thông qua OBOR, mục tiêu của Trung Quốc là tạo ra thiện chí chính trị đối với các nước đối tác về các hành lang giao thông. Đầu tư cơ sở hạ tầng là phép thử tốt nhất. Vài thập kỷ qua, đầu tư của Trung Quốc đối với lục địa châu Phi đã mang lại sự ủng hộ Trung Quốc của các nước châu Phi tại Hội đồng Bảo an và Đại hội đồng Liên hợp quốc. Gần đây, đầu tư của Trung Quốc vào Afghanistan đã đưa đến việc nước này ủng hộ quan điểm của Trung Quốc trong vấn đề Biển Đông. Ở châu Âu, Trung Quốc tập trung vào những kế hoạch đầu tư cơ sở hạ tầng, đặc biệt ở các nước Đông Âu.

Trong năm 2011, Trung Quốc tiến hành một diễn đàn hợp tác giữa các nước Trung và Đông Âu: cơ chế 16+1. Mặc dù có sự khác nhau rất lớn về văn hóa, các nước Trung và Đông Âu đều là các nước "cựu cộng sản" và có thể chia sẻ kinh nghiệm lịch sử chung với Trung Quốc. Trung Quốc cũng cẩn thận giải thích cơ chế 16+1 không thể thay thế cho quan hệ EU-Trung Quốc. Tuy vậy, 11 nước thành viên EU có thể dễ dàng thực hiện các hoạt động vận động hành lang ủng hộ Trung Quốc và gây ảnh hưởng tới việc hoạch định chính sách của Brussels.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Donald Rumsfeld đã có bài phát biểu vào năm 2003 cho rằng duy trì một "châu Âu mới" sẽ hình thành nên các nước thành viên EU mới từ Đông Âu. "Châu Âu mới" đã ủng hộ Mỹ trong cuộc chiến tại Iraq. Ngược lại, ông Rumsfeld coi thái độ của "châu Âu già" ít có ảnh hưởng tích cực. Đầu tư và ảnh hưởng gia tăng của Trung Quốc tại các nước Trung và Đông Âu trong giai đoạn dài có thể làm xói mòn các quan hệ khác trong một khu vực được xem như đang ủng hộ chính sách của Mỹ.

Cam kết của Trung Quốc đối với hàng tỷ USD đầu tư, phát triển cơ sở hạ tầng, đường sắt và thúc đẩy thương mại cùng thắng đã làm giảm khả năng "thống nhất của EU đối với những vấn đề liên quan đến Trung Quốc. Các chuyến thăm Trung và Đông Âu của Tập Cận Bình trong năm nay, đầu tiên tới Cộng hòa Séc trong tháng 5 và tới Belgrade, Vacsava trong tháng 6, đã nhấn mạnh chiến lược ngoại giao đồng tiền với chiêu bài sáng kiến OBOR. Trung Quốc đã "mua" được một tuyên bố yếu ớt từ EU mà không có bất kỳ đề cập nào tới Trung Quốc.

Trung Quốc, EU và các cuộc khủng hoảng quốc tế

EU cần tới Trung Quốc như là một đối tác an ninh trong các cuộc khủng hoảng quốc tế bởi tầm ảnh hưởng của Trung Quốc và bởi Trung Quốc là thành viên thường trực trong Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc. EU cần lá phiếu của Trung Quốc trong Hội đồng Bảo an cho phép giai đoạn tiếp theo của các hoạt động hàng hải của EU ở Địa Trung Hải chống lại hoạt động di cư bất hợp pháp. Trung Quốc cũng là một phần của các cuộc đàm phán do EU dẫn đầu về vấn đề hạt nhân Iran. Hơn nữa, các thành viên phía Đông EU muốn Trung Quốc có vai trò lớn hơn nữa tại khu vực lân cận của họ để cân bằng với vai trò của Nga trong khu vực.

Biển Đông

Trung Quốc đã thể hiện rõ ràng rằng họ coi những tranh chấp chủ quyền trong khu vực là song phương chứ không phải đa phương. Trung Quốc cảnh báo EU không nên tham gia vấn đề này. Sách Trắng Trung Quốc năm 2014 ngay sau chuyến thăm của Tập Cận Bình tới Brussels đã thể hiện rõ nét điều này. Bắc Kinh tuyên bố rằng họ sẽ không tuân theo phán quyết của Tòa Trọng tài đối với vụ kiện của Philippines. Trung Quốc đã đứng đằng sau các hoạt động nhằm hạ uy tín của Tòa Trọng tài cũng như nỗ lực giành sự ủng hộ của các nước khác. Các quốc gia như Ba Lan, Ấn Độ, Fiji chỉ ra rằng Tân Hoa Xã đã thể hiện sai quan điểm của các nước này về vụ kiện. Trung Quốc cũng đã cố gắng sử dụng chiến thuật "cây gậy và củ cà rốt" để khuyến khích các nước ủng hộ phương pháp giải quyết vấn đề song phương hơn là áp dụng quy định của Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS).

Quan điểm của EU về vấn đề Biển Đông

Trong quá khứ, EU luôn thận trọng không tham gia các vấn đề phức tạp liên quan đến tranh chấp Biển Đông. EU không có lợi ích gì khi chống lại Trung Quốc, thậm chí EU còn cần Trung Quốc với vai trò là đối tác kinh tế và an ninh. EU cũng có những vấn đề của chính họ cả trong nội bộ (như nạn nhập cư, khủng bố, mất cân bằng về kinh tế) và những vấn đề từ bên ngoài tại khu vực phía Nam và phía Đông EU.

EU không sẵn sàng lên án Trung Quốc được thể hiện rõ ràng trong tuyên bố của đại diện cấp cao EU Catherine Ashton vào tháng 11/2013 khi Trung Quốc đơn phương áp đặt Vùng nhận dạng phòng không (ADIZ) tại biển Hoa Đông. Lúc đó, EU kêu gọi "các bên có các bước đi làm dịu tình hình" mặc dù rõ ràng nguyên nhân gây ra khủng hoảng chính là từ Trung Quốc. Tuyên bố không muốn làm mất lòng Trung Quốc của EU đã mang lại kết quả không mong đợi là khiến cả Nhật Bản và Hàn Quốc tức giận. Vào tháng 5/2015, đại diện cấp cao của EU, Federica Mogherini, khi phát biểu tại Đối thoại Shangri-La đã không nhắc trực tiếp đến Biển Đông mà chỉ ám chỉ "một vài xung đột hàng hải" khó có thể giải quyết và kêu gọi "một trật tự hàng hải dựa trên luật pháp quốc tế".

Tất cả các tuyên bố chung trong các hội nghị EU-Trung Quốc từ trước tới nay đề cập tới các điểm nóng khủng hoảng mà EU và Trung Quốc có thể phối hợp như vấn đề Ukraine, Syria, Libya nhưng tuyệt nhiên tránh nhắc tới Biển Đông do sự phản đối của Trung Quốc. EU cần phải ủng hộ các nguyên tắc của luật pháp quốc tế, hoặc nếu không họ sẽ bị mất uy tín. Điều này phụ thuộc vào mối quan hệ của EU với Mỹ và mong muốn của EU trong việc có mối quan hệ tốt với Nhật Bản - một cường quốc về thương mại và kinh tế cũng như với các nền kinh tế Đông Nam Á đang phát triển nhanh chóng.

Không giống Mỹ, EU là một bên tham gia UNCLOS. Theo một số nhà ngoại giao, mối lo ngại làm mất lòng Trung Quốc khiến EU không gửi quan sát viên nào tới buổi điều trần của Tòa Trọng tài. Những nhà ngoại giao tham dự buổi điều trần một cách cá nhân thể hiện sự ngạc nhiên khi EU lựa chọn không cử bất cứ quan sát viên nào. Điều này khiến EU bị mất điểm trước các quốc gia ASEAN - những nước có cử quan sát viên tới buổi điều trần và trước cả Mỹ.

Có lẽ phản ứng với sự vắng mặt trong buổi điều trần, Brussels đã đưa ra một tuyên bố vào ngày 11/3/2016, giữ lập trường ủng hộ các nguyên tắc của luật pháp quốc tế trong giải quyết vấn đề Biển Đông. Tuyên bố ngắn gọn này phải mất hàng tháng EU mới viết xong bởi cả 28 quốc gia đều phải nhất trí về ngôn ngữ. Tuyên bố này đã bị chỉ trích bởi nó không kêu gọi bên nào, không đưa ra thực tế nào và cũng không nỗ lực gây áp lực ngoại giao.

Sau khi phán quyết của Tòa Trọng tài được tuyên bố, mọi người dự đoán là EU sẽ đưa ra một tuyên bố mới, một lần nữa ủng hộ các nguyên tắc của luật pháp quốc tế, trong khi rất thận trọng không chỉ trích trực tiếp Trung Quốc. Khi 28 quốc gia EU cùng cất lên tiếng nói về một vấn đề quốc tế thì thông điệp của họ có sức nặng đáng kể và củng cố các chuẩn mực luật pháp quốc tế một khi các quy định này bị vi phạm. Có vẻ như Mỹ sẽ yêu cầu EU tham gia với Mỹ vào một tuyên bố chung nhằm khuếch đại sự tác động của nó. Vì vậy, EU sẽ rất vui vẻ dồn hết gánh nặng của việc duy trì an ninh và ổn định ở châu Á cho Mỹ và thu lợi từ sự hiện diện của Hải quân Mỹ cũng như từ việc tự do đi lại trên các tuyến đường biển tại Biển Đông.

Trong một động thái mới đây vào ngày 5/6 tại Đối thoại Shangri-La, Bộ trưởng Quốc phòng Pháp Jean-Yves Le Drian tuyên bố rằng Pháp sẽ khuyến khích EU tiến hành các hoạt động tuần tra "thường xuyên và cụ thể" trong khu vực. Các tàu thuyền và máy bay của Pháp đã sẵn sàng cho các vụ đụng độ bất ngờ với các lực lượng của Trung Quốc ở Biển Đông trên tuyến đường đến các căn cứ của Pháp ở khu vực Thái Bình Dương. Ông Le Drian giải thích mối lo ngại của Pháp đối với vấn đề này bằng việc chứng minh sự suy giảm các hoạt động tự do hàng hải tại Biển Đông và chỉ trích điều này có thể trở thành tiền lệ nguy hiểm cho các khu vực như Bắc Cực và Địa Trung Hải. Ông Le Drian còn nhấn mạnh "tàu Hải quân Pháp sẽ đi lại trong khu vực này vài lần mỗi năm và Pháp sẽ duy trì hoạt động này". Những phát biểu này đã nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ của Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Ashton Carter - người luôn khẳng định rằng Hải quân Mỹ sẽ tiếp tục đi lại tự do ở Biển Đông.

Lập trường của Mỹ

Mỹ lo ngại về sự trỗi dậy của Trung Quốc với tư cách là một cường quốc về địa chính trị, đối thủ của Mỹ trong khu vực và Mỹ đã có những bước đi cùng với các nước Đông Nam Á để kiềm chế Trung Quốc. Lập trường của Mỹ về Biển Đông là coi trọng luật pháp quốc tế, mặc dù Mỹ tham gia ký kết nhưng chưa bao giờ thông qua UNCLOS. Các biện pháp Mỹ thực hiện bao gồm tuần tra trên biển và trên không để đảm bảo tự do hàng hải trong khu vực Trung Quốc tuyên bố chủ quyền, đồng thời tiến hành các cuộc tập trận quân sự chung. Bài trả lời phỏng vấn của Tổng thống Barack Obama trên tờ "The Atlantic" tháng 4/2016 đã chỉ trích việc EU không hề chia sẻ gánh nặng về chi phí chính trị cũng như chi phí kinh tế. Nhiều quan chức và nhà phân tích Mỹ thất vọng khi hầu hết các nước EU đều chỉ có cách tiếp cận một chiều về chính sách đối với Trung Quốc dựa trên kinh tế, xuất khẩu và cơ hội kinh doanh.

Liệu Mỹ có thể thuyết phục EU ủng hộ quan điểm của Mỹ?

Mặc dù một số quốc gia EU cho rằng họ không liên quan gì đến địa chính trị nhưng không phải tất cả các quan chức ở Brussels có chung một cách tiếp cận. Điều quan trọng là cả Mỹ lẫn EU đều cần phải nhìn nhận vấn đề thực sự giữa họ là gì. Một đánh giá thẳng thắn về mối quan hệ là cần thiết nhằm ngăn chặn lối suy nghĩ ảo tưởng hoặc sự tự mãn. Mỹ có sức ảnh hưởng rất lớn với EU, đồng thời cũng là đối tác chiến lược quan trọng nhất của EU. Mỹ từng cho rằng Mỹ có thể vận động EU rất hiệu quả, ví dụ như trong trường hợp lệnh cấm vận vũ khí của EU đối với Trung Quốc năm 2005 và gần đây là các biện pháp trừng phạt Nga của EU.

Đối với vấn đề Biển Đông, mặc dù vị thế của Mỹ suy giảm bởi thực tế là Quốc hội Mỹ chưa bao giờ thông qua UNCLOS nhưng Mỹ luôn thể hiện rõ rằng Mỹ ủng hộ một giải pháp dựa trên luật pháp quốc tế. Thông cáo chung của Ủy ban châu Âu và Đại diện cấp cao EU đã khẳng định "việc hoạch định chính sách của EU đối với Trung Quốc cần phải chú ý tới mối quan hệ thân thiết giữa EU với Mỹ và các đối tác khác".

Tóm lại, xem xét mọi khía cạnh, nếu EU buộc phải chọn một phe nào đó sau tuyên bố của Tòa Trọng tài, có thể họ sẽ không đứng về bên nào cả, mỗi quốc gia thành viên có thể lựa chọn phe của riêng mình, hoặc EU sẽ đứng về phía Mỹ. Tuyên bố của Pháp đã khẳng định rằng ít nhất một số quốc gia thành viên EU nhiều khả năng sẽ giữ lập trường tương tự như Mỹ. Nếu Trung Quốc quyết định coi thường phán quyết của Tòa Trọng tài, Mỹ chỉ ra rằng Trung Quốc sẽ phải trả giá, nhiều khả năng nhất là thông qua các biện pháp trừng phạt Trung Quốc. Trong trường hợp này, có thể EU sẽ lựa chọn tham gia và áp dụng các biện pháp trừng phạt của chính EU mặc dù miễn cưỡng, giống như trong trường hợp đối với Nga vậy./.

Tác giả Theresa Fallon là chuyên viên cao cấp thuộc Viện nghiên cứu châu Á của EU (EIAS). Bài viết đăng trên trang "The Asan Forum".

Lê Quang (gt)

 


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Năm bài học rút ra từ vụ Philippines kiện Trung Quốc về Biển Đông

Năm bài học rút ra từ vụ Philippines kiện Trung Quốc về Biển Đông

Việc khởi kiện Trung Quốc là thời khắc lịch sử trong quan hệ đối ngoại của Philippines: Bởi đây là lần đầu tiên Philippines tìm đến luật pháp quốc tế để giải quyết tranh chấp chính trị. Đọc tiếp...

Chuyển Biến Chính Sách của Đài Loan sau Phán Quyết Biển Đông

Chuyển Biến Chính Sách của Đài Loan sau Phán Quyết Biển Đông

Tháng 7/2016, Tòa Trọng tài đã ra phán quyết cho vụ Philippines kiện Trung Quốc về các tranh chấp ở Biển Đông. Tuy lúc đầu đưa ra phản ứng bác bỏ, nhưng Tổng thống Thái Anh Văn đã thông qua một chính sách Biển Đông mới không trực tiếp thách thức quyết định của Tòa.

Đọc tiếp...

Cơ chế tham vấn song phương Trung Quốc-Philippines về Biển Đông: Triển vọng và thách thức

Cơ chế tham vấn song phương Trung Quốc-Philippines về Biển Đông: Triển vọng và thách thức

Trung Quốc và Philippines cho rằng cơ chế này đã đạt được một số dấu hiệu lạc quan ban đầu. Tuy nhiên, theo đánh giá và phân tích từ các nhà quan sát, vẫn còn nhiều việc phải làm trước khi họ có thể chuyển sang giai đoạn hoạt động chung tiếp theo, chứ chưa nói đến cùng phát triển.

Đọc tiếp...

Quan hệ Việt Nam-Ấn Độ càng thêm sâu sắc sau chuyến thăm của Chủ tịch nước Trần Đại Quang

Quan hệ Việt Nam-Ấn Độ càng thêm sâu sắc sau chuyến thăm của Chủ tịch nước Trần Đại Quang

Chuyến thăm của Chủ tịch nước Trần Đại Quang diễn ra chỉ hơn 1 tháng sau khi Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đến New Delhi vào tháng 1 đã thể hiện rõ nét quan hệ đối tác chiến lược giữa hai nước tại thời điểm Ấn Độ tìm cách mở rộng ảnh hưởng tại các khu vực ngoại vi của Trung Quốc và Việt Nam đang phải đối mặt với các bước đi của Trung Quốc ở Biển Đông.

Đọc tiếp...

Ấn Độ và Biển Đông

Ấn Độ và Biển Đông

Quyết định của Ấn Độ muốn tự tham gia vào một môi trường phức tạp ở Biển Đông, ngay cả khi có nguy cơ kích động nước láng giềng khổng lồ của mình, cho thấy tầm quan trọng mà New Delhi đặt vào khu vực này cũng như các tuyến đường biển ở đây. 

Đọc tiếp...

Bố cục quân sự của Mỹ xung quanh Biển Đông - Một phân tích từ Trung Quốc

Bố cục quân sự của Mỹ xung quanh Biển Đông - Một phân tích từ Trung Quốc

Mặc dù chiến lược “tái cân bằng châu Á-Thái Bình Dương” của Chính quyền Obama đã chính thức kết thúc, ảnh hưởng của chiến lược này trong những năm gần đây vẫn rất sâu sắc. Chính quyền Donald Trump vẫn tiếp tục thúc đẩy can dự khu vực, trong đó Biển Đông là khu vực then chốt để quay trở châu Á-Thái Bình Dương, ngăn chặn sự trỗi dậy của Trung Quốc.

Đọc tiếp...

ASEAN dưới thời Tổng thống Duterte: Những cơ hội bị đánh mất trong vấn đề Biển Đông

ASEAN dưới thời Tổng thống Duterte: Những cơ hội bị đánh mất trong vấn đề Biển Đông

Dưới thời ông Duterte giữ vai trò Chủ tịch ASEAN, khối này đã đánh mất một cơ hội quan trọng để “lên án hoặc trừng phạt” Trung Quốc. Đáng quan ngại hơn là điều này đã làm suy yếu vai trò trung tâm của ASEAN trong việc giải quyết một trong những điểm nóng nan giải và dễ bùng nổ nhất trong thế kỷ 21.

Đọc tiếp...

Vươn ra ngoài các vùng biển gần - Thách thức đối với hải quân Biển-Xanh Trung Quốc

Vươn ra ngoài các vùng biển gần - Thách thức đối với hải quân Biển-Xanh Trung Quốc

Năng lực hải quân không ngừng lớn mạnh của Trung Quốc có những hàm ý khó nắm bắt, và quan trọng hơn là những tác động không thể xem nhẹ. Vì vậy, các nhà hoạch định chính sách an ninh của Mỹ và các nước đồng minh cần phải đánh giá kỹ lưỡng vấn đề. Nghiên cứu này đưa ra một số nhận xét và khuyến nghị quan trọng cho các nhà hoạch định chính sách.

Đọc tiếp...

Tập Cận Bình, PLA và tranh chấp Biển Đông

Tập Cận Bình, PLA và tranh chấp Biển Đông

Việc hiểu chính xác chiến lược quân sự - dân sự của Trung Quốc trên Biển Đông và sự đóng góp của PLA trong việc hình thành chiến lược này có ý nghĩa hết sức quan trọng trong việc hiểu rõ hơn sự điều chỉnh chính sách Biển Đông của Chủ tịch Tập Cận Bình và hành vi quyết đoán của Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Nghề cá: Một khía cạnh mới cho các hành động trên biển của Trung Quốc

Nghề cá: Một khía cạnh mới cho các hành động trên biển của Trung Quốc

Khả năng đánh bắt ngày càng phát triển của Trung Quốc dẫn tới tình trạng suy thoái môi trường biển. Tuy nhiên, nghề cá trở thành một thành tố quan trọng trong yêu sách chủ quyền vùng biển của Trung Quốc. Các khái niệm như chủ quyền, quyền lãnh thổ và quyền đánh bắt ẩn ý rằng rằng nghề cá trở thành một lĩnh vực “chủ quyền hoá”.

Đọc tiếp...

Điều chỉnh lại chiến lược của Mỹ ở Biển Đông

Điều chỉnh lại chiến lược của Mỹ ở Biển Đông

Chính sách của Mỹ ở Biển Đông hiện nay đã không thể giải quyết hoàn toàn 2 vấn đề quan trọng liên quan đến Trung Quốc. Bài phân tích sẽ đánh giá cách thức chiến lược của Mỹ ở Biển Đông có thể được tối ưu hóa nhằm duy trì ưu thế quân sự trong khi đối phó nguy cơ bất ổn định bắt nguồn từ một cuộc xung đột với Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Chủ quyền lãnh thổ của Trung Quốc: Khái niệm và thực tiễn

Chủ quyền lãnh thổ của Trung Quốc: Khái niệm và thực tiễn

Trong thời gian từ giờ đến năm 2025, có khả năng Trung Quốc sẽ tiếp tục chính sách hiện tại, tức là từng bước củng cố quyền kiểm soát đối với các biển Hoa Đông và Biển Đông đồng thời tuyên bố các ý định hòa bình của nước này và viện đến lịch sử như một lời biện minh cho các tuyên bố chủ quyền của nước này. Nước này sẽ tiếp tục tăng cường sự hiện diện của các tàu cảnh sát biển và tàu đánh cá với khả năng phòng thủ có vũ trang.

Đọc tiếp...

Tham vọng Chủ nghĩa Xét lại của Trung Quốc tại Đông Nam Á và Vết đen Tranh chấp Biển Đông

Tham vọng Chủ nghĩa Xét lại của Trung Quốc tại Đông Nam Á và Vết đen Tranh chấp Biển Đông

Trong 20 năm qua, Bắc Kinh đã gặt hái được một số thành công trong việc thay đổi hiện trạng khu vực bằng chính sách láng giềng tốt. Nhưng rắc rối trong vấn đề Biển Đông dường như lại ngăn cản quá trình thực hiện những tham vọng của chủ nghĩa xét lại đối với khu vực trong những thập kỷ tới.

Đọc tiếp...

Các tranh luận chiến lược và sự mơ hồ trong nội bộ Trung Quốc về vấn đề Biển Đông

Các tranh luận chiến lược và sự mơ hồ trong nội bộ Trung Quốc  về vấn đề Biển Đông

Bản sắc kép của Trung Quốc là nguyên nhân cho  các tranh luận và mơ hồ về chiến lược trong nội bộ về vấn đề Biển Đông. Thêm vào đó, Trung Quốc chưa xác định liệu rằng vấn đề Biển Đông có thuộc lợi ích quốc gia cốt lõi của mình hay không cũng như chưa giải quyết được câu hỏi về thứ tự ưu tiên giữa các yêu sách trên Biển Đông và quan hệ Trung – Mỹ.

Đọc tiếp...

Quan điểm của Luật pháp Quốc tế về Các Thực thể Đảo và Bãi cạn Nửa nổi Nửa chìm ở Biển Đông

Quan điểm của Luật pháp Quốc tế về Các Thực thể Đảo và Bãi cạn Nửa nổi Nửa chìm ở Biển Đông

Nhiều thực thể đảo (đảo/đá) và bãi cạn nửa nổi nửa chìm (đá ngầm, bãi cạn) ở Biển Đông từ lâu là đối tượng chú ý và tranh chấp của các nước khu vực. Bài viết sẽ tập trung vào hai vấn đề chính: (a) các quốc gia ven biển đã tuyên bố và hành động như thế nào đối với các thực thể đảo ở Biển Đông; (b) và một số đánh giá về địa vị pháp lý các thực thể này.

Đọc tiếp...

Chiến lược của Anh tại châu Á: Một vài nguyên tắc nền tảng

Chiến lược của Anh tại châu Á: Một vài nguyên tắc nền tảng

Trong thời điểm mà cạnh tranh địa chính trị và chuyển giao quyền lực ở châu Á – Thái Bình Dương đang ngày càng gay gắt, lợi ích quốc gia của Anh không nên chỉ gói gọn trong việc theo chân các đồng minh quyền lực nhất mà phải đảm bảo rằng lợi ích của họ sẽ không ảnh hưởng tới lợi ích nền tảng của các quốc gia đồng minh.

Đọc tiếp...

Tại sao nước Pháp phải chú ý tới Biển Đông?

Tại sao nước Pháp phải chú ý tới Biển Đông?

Trước những nguy cơ chiến lược tại Biển Hoa Đông và Biển Đông mà châu Âu, nhất là Pháp đang đối mặt, Pháp buộc phải dành lại sự quan tâm của mình đối với khu vực này.

Đọc tiếp...

CSIS - Kế hoạch hành động về quản lý nghề cá và hợp tác môi trường ở Biển Đông

CSIS - Kế hoạch hành động về quản lý nghề cá  và hợp tác môi trường ở Biển Đông

Kế hoạch hành động về quản lý nghề cá và hợp tác môi trường ở Biển Đông” là sản phẩm đầu tiên của Nhóm chuyên gia về Biển Đông do Trung tâm Nghiên cứu Quốc tế Mỹ (CSIS) điều phối. Mục đích của Bản Kế hoạch này là cung cấp một mô hình hợp tác khả thi cho các nước yêu sách ở Biển Đông về quản lý tranh chấp biển.

Đọc tiếp...

Đâu là cách thức đối phó với chiến thuật “vùng xám” của Trung Quốc trên Biển Đông?

Đâu là cách thức đối phó với chiến thuật “vùng xám” của Trung Quốc trên Biển Đông?

Indonesia và Việt Nam cho thấy rằng có thể phân chia rạch ròi giữa việc cương quyết bảo vệ chủ quyền và quyền của một nước trên Biển Đông. Đã đến lúc Manila và Kuala Lumpur phải học hỏi từ những người hàng xóm của mình về cách đứng lên chống lại các chiến thuật “vùng xám” của Bắc Kinh thông qua một quyết tâm được thể hiện rõ ràng.

Đọc tiếp...

Kế hoạch đánh chiếm Biển Đông của Trung Quốc

Kế hoạch đánh chiếm Biển Đông của Trung Quốc

Năm ngoái, Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc Thường Vạn Toàn đã kêu gọi đất nước sẵn sàng cho một cuộc "chiến tranh nhân dân" trên biển. Các nhà lãnh đạo khu vực và Washington không được xem nhẹ những phát ngôn của Thường Vạn Toàn.

Đọc tiếp...

Dè chừng sức mạnh thủy lôi của Hải quân Mỹ

Dè chừng sức mạnh thủy lôi của Hải quân Mỹ

Mìn được coi là “ninja” trong các cuộc chiến tranh, bởi tính chất thầm lặng, chí mạng và có phần khủng khiếp của nó. Vũ khí thầm lặng này không chỉ hiệu quả trong việc gây ra những thiệt hại nặng nề mà còn reo rắc nỗi sợ hãi và bất ổn.

Đọc tiếp...

Những thăng trầm của cơ chế giải quyết tranh chấp theo UNCLOS

Những thăng trầm của cơ chế giải quyết tranh chấp theo UNCLOS

Bài viết này sẽ xem xét phạm vi và các hạn chế trong việc giải thích cơ chế giải quyết tranh, đặc biệt là trong Vụ kiện ra Tòa Trọng tài về Biển Đông. Nghiên cứu sẽ đặt ra câu hỏi về phạm vi của cơ chế giải quyết tranh chấp theo phần XV của UNCLOS và hiệu quả của việc giải quyết các tranh chấp ở Biển Đông.

Đọc tiếp...

Philippines đối mặt với thực tế mới ở Biển Đông

Philippines đối mặt với thực tế mới ở Biển Đông

Cách duy nhất mà Philippines có thể đối phó với Trung Quốc là phải tăng cường các mối liên minh của mình, không chỉ là quan hệ với Mỹ. Philippines có các mối quan hệ kinh tế mạnh mẽ với Nhật Bản, Úc, Hàn Quốc và nhiều nước khác.

Đọc tiếp...

Không có Brexit từ Biển Đông

Không có Brexit từ Biển Đông

Những tuyên bố gần đây của các quan chức cấp cao Anh liên quan đến việc triển khai tàu chiến của nước này tới vùng Biển Đông tất nhiên đã gây ra một phản ứng mạnh mẽ từ Trung Quốc. Tuy nhiên không giống như Mỹ, Anh không có chương trình tự do hàng hải.

Đọc tiếp...

Không có COC thực chất?

Không có COC thực chất?

Trung Quốc có thể sẽ chấp nhận COC một khi họ thành công trong việc đạt được mục tiêu của mình trên Biển Đông. Đến lúc đó, COC sẽ thực sự chẳng còn ý nghĩa.

Đọc tiếp...

Đánh giá về Dự thảo khung COC ASEAN-Trung Quốc

Đánh giá về Dự thảo khung COC ASEAN-Trung Quốc

Ngày 6/8/2017 tại Manila, Ngoại trưởng các nước ASEAN và Trung Quốc đã thông qua dự thảo khung COC. Nội dung của dự thảo khung và ý nghĩa đằng sau một số ngôn từ được sử dụng là gì? Những nội dung nào còn chưa được đề cập?

Đọc tiếp...

Năm trụ cột chiến lược của Mỹ tại Biển Đông

Năm trụ cột chiến lược của Mỹ tại Biển Đông

Chiến lược của Mỹ tại Biển Đông nên được triển khai dựa vào 5 trụ cột chính sau đây: luật pháp quốc tế, chính sách ngăn chặn, chính sách khuyến khích, cam kết ngoại giao và tập trung vào việc lấy ASEAN làm trung tâm.

Đọc tiếp...

ASEAN không nên rơi vào cái bẫy của Trung Quốc trên Biển Đông

ASEAN không nên rơi vào cái bẫy của Trung Quốc trên Biển Đông

Một COC mang tính ràng buộc về mặt pháp lý sẽ không nằm trong lợi ích của Trung Quốc. Họ sẽ không thể tự do tiến hành hoạt động ở những nơi mà họ đang can dự ở Trường Sa.

Đọc tiếp...

Các biện pháp xây dựng lòng tin trên biển ở Biển Đông

Các biện pháp xây dựng lòng tin trên biển ở Biển Đông

Bài viết đánh giá sự phát triển và hiệu quả các biện pháp xây dựng lòng tin trên biển nhằm đảm bảo an toàn và hoạt động lưu thông trên biển ở khu vực, giảm thiểu căng thẳng và ngăn ngừa xung đột. Cụ thể, tác giả sẽ phân tích các hiệp định đa phương ràng buộc LOSC, COLREG, hiệp định đa phương không ràng buộc CUES cũng như các hiệp định song phương giữa Mỹ và Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Mối nguy hại từ phát triển chung Trung Quốc - Philippines trên Biển Đông

Mối nguy hại từ phát triển chung Trung Quốc - Philippines trên Biển Đông

Bất chấp sự lạc quan của Duterte về các cơ hội trước mắt, vốn được Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị nhắc lại trong chuyến thăm của ông tới Manila vừa qua, điều này che đậy những rủi ro nghiêm trọng liên quan đến quá khứ, bối cảnh hiện tại và tương lai gần.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 12894 khách và 1 thành viên Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin