20 - 10 - 2018 | 2:36
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home NGHIÊN CỨU NƯỚC NGOÀI Giữa Lối Hành xử Quyết đoán và Kiềm chế của Trung Quốc: Hiểu Thế nào Về Chính sách Biển Đông của Nước này?

Giữa Lối Hành xử Quyết đoán và Kiềm chế của Trung Quốc: Hiểu Thế nào Về Chính sách Biển Đông của Nước này?

Email In PDF.

Chính sách về Biển Đông đang thay đổi của Trung Quốc có phải là hành vi cơ hội muốn thống trị toàn khu vực nhân lúc các nước láng giềng không đủ sức kháng cự? Hay chỉ là Trung Quốc đang cố gắng bảo vệ quyền chủ quyền và lợi ích quốc gia của mình mà không làm mất ổn định khu vực?

 

….

Bài viết sẽ tìm cách lý giải những vấn đề này theo một góc nhìn từ trong ra ngoài; nghĩa là, xem xét những cuộc tranh luận và quan điểm trong nội bộ Trung Quốc về mục tiêu chiến lược và các lựa chọn chính sách của nước này, qua đó làm sáng tỏ các vấn đề đang được tranh luận sôi nổi liên quan đến chính sách gây tranh cãi của Trung Quốc trong các tranh chấpBiển Đông. Phần còn lại của bài viết sẽ chia thành ba phần. Phần thứ nhất bàn về vấn đề gây nhiều tranh cãi là mục tiêu chiến lược của Trung Quốc ở Biển Đông. Phần thứ hai xem xét những thay đổi trong cách tiếp cận của Trung Quốc đối với tranh chấp Biển Đông. Phần thứ ba đánh giá trên cơ sở phân tích và theo kinh nghiệm về bốn cách hành xử của Trung Quốc trong tranh chấp. Lập luận chính của bài viết là Trung Quốc đã giới hạn các mục tiêu chiến lược ở Biển Đông. Cách tiếp cận đang thay đổi của nước này đối với các tranh chấp biển và lãnh thổ trong khu vực sẽ phụ thuộc và được quyết định bởi các mục tiêu chiến lược tổng thể quốc gia về phục hưng dân tộc Trung Hoa; chiến lược xoay trục châu Á của Mỹ; chủ nghĩa dân tộc đang gia tăng ở Trung Quốc; các hành vi tác động qua lại giữa Trung Quốc và các bên tranh chấp khác ở Biển Đông, đặc biệt là Philippines và Việt Nam. Trong khi đó, có thể kết luận rằng hành vi của Trung Quốc ở Biển Đông đã chủ động và quyết đoán hơn trong một số trường hợp, nhưng cũng có những vụ việc đáng chú ý khác mà Trung Quốc hành xử khá kiềm chế. Tất cả những vấn đề này đòi hỏi chúng ta phải tìm hiểu sâu hơn về sự phức tạp trong chính sách Biển Đông của Trung Quốc mà không được đề cập trong các tài liệu thường thấy hiện có.

Các Mục tiêu Chiến lược của Trung Quốc ở Biển Đông

Để hiểu rõ hơn về tư duy chiến lược và các lựa chọn chính sách của Trung Quốc về tranh chấp ở Biển Đông, trước tiên chúng ta phải làm rõ hai điều. Thứ nhất, Trung Quốc đang cố gắng đạt được điều gì, hay nói cách khác là mục tiêu chiến lược của Trung Quốc trong việc giải quyết với những vấn đề này; thứ hai là biện pháp và cách tiếp cận nào mà chính phủ Trung Quốc cho là hiệu quả nhất để sử dụng khi theo đuổi mục tiêu này. Chỉ khi làm rõ được hai điều nói trên, chúng ta mới có thể đánh giá được chính phủ Trung Quốc có những lựa chọn chính sách nào, nguyên nhân và cách thức đưa ra kế hoạch hành động trong bối cảnh chính trị cụ thể. Nếu đi theo cách thức trên để phân tích chính sách đối ngoại của Trung Quốc, nhiều khả năng chúng ta sẽ hiểu rõ hơn vấn đề, so với việc sử dụng cách tiếp cận trong đó chỉ đơn giản đặt vấn đề có hay không việc chính sách ngoại giao của Trung Quốc đã trở nên quyết đoán (hoặc hiếu chiến) hơn, hoặc có hay không việc Trung Quốc đã thay đổi mục đích của mình.

Mục tiêu chiến lược của Trung Quốc trong việc giải quyết các tranh chấp lãnh thổ và quyền lợi biển ở Biển Đông được quyết định một phần bởi các mục tiêu ngoại giao tổng thể của Bắc Kinh,vị trí của vấn đề Biển Đông đặt trong bức tranh tổng thể này, và một phần bởi cách thức Trung Quốc đánh giá môi trường quốc tế đang thay đổi và không gian hành động của Trung Quốc trong việc ra quyết sách về vấn đề này. Tất nhiên, những yếu tố trên không phải là tĩnh tại mà liên tục biến đổi. Phân tích về cách tiếp cận đang thay đổi của Trung Quốc đối với tranh chấp Biển Đông cùng lắm chỉ đưa ra được những giải thích hời hợt nếu như không xét đến những sự phát triển trong chiến lược ngoại giao, tư duy chính sách của Trung Quốc, và vị trí của vấn đề tranh chấp chủ quyền biển đảo đang diễn biến phức tạp trong chính sách đối ngoại của Trung Quốc.

Các nhà quan sát bên ngoài chỉ xét tới những biểu hiện trực tiếp bề ngoài của chính sách và kết luận rằng cách tiếp cận của Trung Quốc trong tranh chấp lãnh thổ và quyền lợi biển đang trở nên quyết đoán hơn.[1] Tuy nhiên, cách giải thích này không nhận thấy được tính phức tạp, hay là tính không nhất quán theo như nhận định của một số người, trong cách hành xử của Trung Quốc đối với các tranh chấp. Ví dụ, trong khi Trung Quốc sử dụng cách tiếp cận chủ động trong việc giành quyền kiểm soát bãi cạn Scarborough (Trung Quốc gọi là Hoàng Nham) từ Philippines, cách tiếp cận mà nhiều nhà phân tích Trung Quốc[2] đánh giá là thành công, nước này lại không áp dụng hướng đi đó một lần nữa ở Bãi Cỏ Mây (Trung Quốc gọi là Nhân Ái Tiêu) hay ở các thực thể tranh chấp khác. Một ví dụ khác, vào tháng 7 năm 2014, Trung Quốc đã ngừng hoạt động của giàn khoan Hải Dương 981 ở Biển Đông, mặc dù Bắc Kinh cho rằng hoạt động này diễn ra ở vùng biển không tranh chấp. Trái lại, trong khoảng thời gian hơn một năm, nước này nhất quyết tiếp tục hoạt động cải tạo đất trên quy mô lớn ở một số thực thể trên Biển Đông. Bên cạnh đó, trong khi thiết lập Vùng Nhận diện Phòng không (ADIZ) ở Biển Hoa Đông vào ngày 23/11/2013, Trung Quốc đã rất thận trọng trong việc thiết lập một ADIZ tương tự ở Biển Đông. Lập luận rằng Trung Quốc đang ngày càng quyết đoán sẽ không lý giải được những hành vi có vẻ nghịch lý nói trên. Để có thể hiểu chính xác hơn về mâu thuẫn này, chúng ta cần chú ý những cuộc tranh luận rộng hơn ở Trung Quốc về việc Trung Quốc có nên đặt việc bảo vệ quyền chủ quyền, quyền lợi biển hay việc duy trì ổn định khu vực Biển Đông ở vị trí ưu tiên cao hơn trong chính sách đối ngoại của mình. và liệu chính sách ngoại giao của Trung Quốc đã thực sự chuyển từ ‘giấu mình chờ thời’ sang ‘nỗ lực để thành công’ hay không.[3]

Kể từ khi đề ra chương trình cải cách vào năm 1978, một chính sách có thái độ cởi mở hơn với thế giới bên ngoài, mục tiêu cho công tác đối ngoại của Trung Quốc chính là đảm bảo môi trường quốc tế hòa bình và thuận lợi cho phát triển kinh tế. Kết quả của chính sách 'ngoại giao phục vụ kinh tế' đó là Trung Quốc thường tránh theo đuổi lợi ích riêng một cách quyết đoán để duy trì hòa bình, ổn định và tránh làm tổn hại đến môi trường quốc tế của mình.[4] Cách tiếp cận này về chính sách đối ngoại thường được gọi là ‘giấu mình chờ thời’[5]. Sau năm 2010, trong bối cảnh sức mạnh kinh tế của Trung Quốc không ngừng tăng lên và Mỹ ngày càng lo ngại và thận trọng về sự trỗi dậy của Trung Quốc, chính sách giấu mình chờ thời đã cho thấy những yếu kém của nó.[6] Những cuộc đối đầu giữa Trung Quốc và các bên tranh chấp khác ở Biển Đông, đặc biệt với là Philippines và Việt Nam, không chỉ thúc đẩy nước này điều chỉnh (thậm chí là từ bỏ) chính sách nói trên, mà còn thể hiện cũng như đóng vai trò liều thuốc thử cho một cách tiếp cận đối ngoại mới chủ động hơn.

Trong bối cảnh tình hình ở Biển Đông ngày càng căng thẳng, chính phủ Trung Quốc đã tổ chức hai hội nghị cấp cao về công tác đối ngoại liên tiếp: Hội nghị về Công tác Ngoại giao Ngoại vi từ ngày 24-25 tháng 10 năm 2013,[7] và Hội nghị Trung ương về Công tác Đối ngoại từ ngày 28-29 tháng 11 năm 2014,[8] Chúng được coi là những hội nghị cấp cao nhất bàn về chính sách đối ngoại do Ủy ban Trung ương Đảng tổ chức kể từ khi thành lập nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa năm 1949 và đã chứng kiến sự tham dự của tất cả các thành viên Ủy ban Thường vụ Bộ chính trị Đảng Cộng sản Trung Quốc Một trong những nhiệm vụ chính của các hội nghị này là làm rõ hơn các mục tiêu chiến lược và các nguyên tắc cơ bản của chính sách đối ngoại Trung Quốc trong thập kỷ tới. Điều đáng chú ý là vấn đề Biển Đông không được đề cập trong các tài liệu công khai của hai hội nghị trên, chứng tỏ rằng tranh chấp biển không phải vấn đề ưu tiên trong chương trình nghị sự về chính sách đối ngoại của Trung Quốc, trong khi rõ ràng tranh chấp Biển Đông là thách thức thực sự đối với chính sách đối ngoại của nước này.Như vậy, có thể thấy rằng, Chính phủ Trung Quốc còn nhiều mục tiêu đối ngoại quan trọng khác cần phải cố gắng theo đuổi. Trong năm 2012, khái niệm ‘xây dựng Trung Quốc thành một cường quốc biển' được đưa ra trong báo cáo Đại hội Đảng lần thứ 18. Mặc dù đây là một dấu hiệu rõ ràng chứng tỏ vấn đề biển ngày càng đóng vai trò quan trọng trong mục tiêu trở thành Siêu cường của Trung Quốc nhưng ‘cường quốc biển’ bao hàm toàn bộ các vấn đề biển, trong đó an ninh biển chỉ là một bộ phận.[9] Cần nhắc lại rằng tầm quan trọng của tranh chấp Biển Đông phải được đánh giá trong khuôn khổ các mục tiêu đối ngoại và chiến lược tổng thể của Trung Quốc, thay vì suy luận từ cách giải thích hạn hẹp dựa trên các hoạt động đơn lẻ mà Trung Quốc thực hiện trong tranh chấp.[10]

Theo các tài liệu công bố sau hai hội nghị cấp cao về chính sách đối ngoại trên, mục tiêu cơ bản của chính sách đối ngoại Trung Quốc trong thập niên tới là phục vụ công cuộc phục hưng dân tộc Trung Hoa vĩ đại, đây là cách Trung Quốc gọi sự trỗi dậy của mình. Bởi sự trỗi dậy của Trung Quốc là một quá trình phức tạp và đa chiều và sự ổn định chính trị cũng như xã hội trong nước, cùng với sức mạnh tổng thể không ngừng tăng lên của quốc gia chính là điều kiện tiền đề quan trọng cho quá trình đó. Chính sách đối ngoại được hoạch định ra là để phục vụ mục tiêu chiến lược quan trọng này. Trong bối cảnh như vậy, tranh chấp Biển Đông có thể được đặt ở vị trí quan trọng trong các cân nhắc chính sách đối ngoại của Trung Quốc.

Điểm thứ nhất cần chỉ ra là, mặc dù trên thực tế tranh chấp lãnh thổ và quyền lợi biển ở Biển Đông là quan trọng, vị trí của vấn đề này có thể thay đổi đáng kể trong bối cảnh tổng thể của ngoại giao Trung Quốc. Nếu Trung Quốc và các bên yêu sách khác có thể gác lại tranh chấp, vấn đề này sẽ ít được chú trọng hơn trong nghị trình về chính sách đối ngoại của nước này. Tương tự như vậy, nếu tranh chấp gây nguy cơ bùng phát xung đột quân sự, làm ảnh hưởng đến sự ổn định của môi trường xung quanh - đặc biệt nếu ảnh hưởng đến mục tiêu phát triển quan hệ của Trung Quốc với các cường quốc khác, mà quan trọng nhất là với Mỹ - thì vấn đề này nhanh chóng trở thành vấn đề ưu tiên trong chương trình nghị sự về chính sách đối ngoại. Nếu điều này xảy ra, Trung Quốc sẽ mất đi sự linh hoạt trong các lựa chọn chính sách hiện có, và lựa chọn của nước này sẽ bị các mối quan tâm khác chi phối. Điều này cũng diễn ra tương tự ở các bên tranh chấp khác.

Điểm thứ hai đó là cách tiếp cận khác nhau để bảo vệ lợi ích của Trung Quốc ở Biển Đông sẽ có những ảnh hưởng khác nhau đến lợi ích của Trung Quốc trong các vấn đề khác, có nghĩa là quan điểm của Bắc Kinh trong việc giải quyết tranh chấp Biển Đông có thể ảnh hưởng đến việc đạt được các mục tiêu ngoại giao khác. Nhìn chung có một điểm mà các cuộc tranh luận ở Trung Quốc tán thành là nếu Bắc Kinh áp dụng chính sách kiềm chế và ôn hòa về vấn đề này trong một thời gian dài, thì có thể sẽ thúc đẩy một số nước tìm cách đòi hỏi nhiều hơn trong quan hệ với Trung Quốc. Do vậy chính sách kiềm chế và ôn hòa có thể ảnh hưởng trực tiếp đến lợi ích quốc gia của Trung Quốc, đồng thời kích động làn sóng chủ nghĩa dân tộc ở trong nước, khiến đường lối ôn hòa cuối cùng trở nên không bền vững. Mặt khác, nếu Trung Quốc áp dụng chính sách cứng rắn và hiếu chiến, điều này không chỉ tạo ra những phản ứng chính sách mạnh mẽ từ các nước, trong đó có Mỹ, Philippines và Việt Nam mà còn khiến cho các nước này ngày càng lo ngại và nghi ngờ về ý định của Trung Quốc. Khi bước vào giai đoạn chuyển tiếp trong chính sách đối ngoại, Trung Quốc phải kết hợp đồng thời các biện pháp cứng rắn và mềm mại. Đối với cộng đồng quốc tế vốn đã quen thuộc với chính sách đối ngoại ‘giấu mình chờ thời’ của Trung Quốc, sẽ hết sức bình thường nếu điều này gây ra một số khó chịu nhất định. Những nhận định phổ biến hiện nay cho rằng Trung Quốc đang hành xử quyết đoán hơn phải được hiểu trong bối cảnh này. Trung Quốc không chỉ đơn giản quyết đoán hơn trong đối ngoại. Chủ nghĩa hiện thực tấn công không lý giả được lối hành xử của nước này.

Giữa năm 2011 và năm 2014, chính sách đối ngoại của Trung Quốc đã trải qua giai đoạn chuyển giao toàn diện từ ‘giấu mình chờ thời' sang ‘nỗ lực để thành công'.[11] Chúng ta thấy rằng trong thời gian này, tầm quan trọng và vị trí của tranh chấp Biển Đông trong nghị trình chính sách đối ngoại của Trung Quốc đã có những thay đổi rõ rệt. Từ năm 2012 đến nửa đầu năm 2014, chính phủ Trung Quốc thăm dò cách tiếp cận ‘nỗ lực để thành công', thông qua việc thử nghiệm khả năng xử lý các tranh chấp ở Biển Đông. Bởi vậy cách tiếp cận đang thay đổi của Trung Quốc trong tranh chấp Biển Đông phản ánh một quá trình học hỏi và tích lũy kinh nghiệm trong việc áp dụng đường lối đối ngoại mới ‘nỗ lực để thành công.’

Trong nửa cuối của năm 2014, việc thúc đẩy sáng kiến ‘một vành đai, một con đường’ ​​và chuẩn bị thành lập Ngân hàng Đầu tư Cơ sở Hạ tầng Châu Á (AIIB) đã bước vào giai đoạn quan trọng.[12] Trong bối cảnh đó, sử dụng cách tiếp cận chủ động đối với các tranh chấp trên Biển Đông dường như khó có thể đảm bảo các lợi ích quan trọng, cũng có thể là quan trọng nhất, của Trung Quốc trong khi không giúp mang lại một giải pháp để giải quyết vấn đề biển đảo một cách căn bản, lại có thể ảnh hưởng xấu đến các mục tiêu đối ngoại khác mà Trung Quốc đặt ưu tiên cao hơn. Nói cách khác, lợi ích đạt được trong một vấn đề có thể phải bị đánh đổi bằng các mất mát lớn hơn trong một vấn đề khác. Theo đó, việc Trung Quốc điều chỉnh đường lối ngoại giao ở tầm vĩ mô đã làm thay đổi khung tham chiếu về tính toán lợi ích được – mất.

Trung Quốc Thay đổi Tư duy Chiến lược về Tranh chấp Biển Đông

Không chỉ thay đổi vị trí của vấn đề Biển Đông trong bức tranh đối ngoại tổng thể của mình, Trung Quốc còn điều chỉnh tư duy chiến lược  trong những vấn đề đó từ năm 2010, đặc biệt là tư duy liên quan đến câu hỏi đâu là cách thức phù hợp nhất để hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược quốc gia. Sự thay đổi từ chính sách ‘giấu mình chờ thời’ sang ‘nỗ lực để thành công’ liên quan đến những điều chỉnh quan trọng về chính sách và biện pháp mà Trung Quốc áp dụng trong chính sách đối ngoại.

Đọc toàn bộ bản dịch tại đây.

Bài viết của tác giả Zhou Fangyin được đăng trên Chatham House (International Affairs Vol. 92, No.4, 2016).

Đinh Tuấn Anh (dịch)

Trần Quang (hiệu đính)

Bài dịch thuộc bản quyền Nghiên cứu Biển Đông. Đề nghị chỉ được dẫn đường link, không đăng lại khi chưa có sự đồng ý của Ban Biên tập.



[1]Kể từ năm 2010, một xu hướng phổ biến trong số các nhà quan sát quốc tế là cho rằng chính sách ngoại giao của Trung Quốc ngày càng quyết đoán hơn. Quan điểm này đã gây nhiều tranh cãi. Xem Michael D. Swaine, ‘Perceptions of an
assertive China’, China Leadership Monitor, số 32, 2010, tr 10, và ‘China’s assertive behavior, part one: on “core interests”’, China Leadership Monitor, sô 34, 2011, tr. 8; Alastair Iain Johnston, ‘How new and assertive is China’s new assertiveness?’, International Security 37: 4, 2013, tr 7–48; Dingding Chen, Xiaoyu Pu và Alastair Iain Johnston, ‘Debating China’s assertiveness’, International Security 38: 3, 2013–14, tr. 176–83; Björn Jerdén, ‘The assertive China narrative: why it is wrong and how so many still bought into it’, Chinese Journalof International Politics 7: 2, 2014, tr 47–88.

[2]Yong Zeng, ‘Cong huangyandao moshi kan zhongguo nanhai zhengce zouxiang’ [The trend of China’s policy in the South China Sea viewed from the perspective of the ‘Scarborough Shoal model], Shijie Jingji yu Zhengzhi
Luntan [Forum of world economics and politics] 311: 5, 2014, tr 127–44; Jie Zhang, ‘Huangyandao moshi
yu zhongguo haiyang weiquan zhengce zhuanxiang’ [The Scarborough Shoal model and the shift in China’s
maritime strategy], Dongnanya Yanjiu [South-east Asian studies] 205: 4, 2013, tr 25–31.

[3]Xem Yitian Gao, ‘Guojia anquan zhanlüe chouhua huhuan weiquan he weiwen xiang tongyi’ [National security strategic planning calls for the integration of safeguarding rights and maintaining stability], Shijie Zhishi
[World affairs] 1563: 16, 2011, tr 65; Xuetong Yan, ‘Cong nanhai wenti shuodao zhongguo waijiao tiaozheng’
[From the South China Sea issue to the adjustment of Chinese diplomacy], Shijie Zhishi [World affairs] 1572:
1, 2012, tr 32–3; Xiangyang Li, ‘Zhongguo jueqi guocheng zhong jiejue bianhai wenti de chulu’ [The solution to sea border issues during China’s rise], Xiandai Guoji Guanxi [Contemporary international relations]
274: 8, 2012, tr. 17–18; Sheng Wang and Xiao Luo, ‘Guoji tixi zhuanxing yu zhongguo zhoubian waijiao zhi
bian: cong weiwen dao weiquan’ [The transformation of the international system and the change in China’s
regional diplomacy: from maintaining stability to defending rights], Xiandai Guoji Guanxi [Contemporary
international relations] 279: 1, 2013, tr 9–15.

[4]Ví dụ, Swaine và Tellis lập luận rằng Trung Quốc đã triển khai một ‘chiến lược có tính toán’, lôgíc đằng sau đó là hướng tới tăng cường sức mạnh trong nhiều vấn đề bằng cách không khiêu khích nhất có thể, để tránh những phản ứng của khu vực và thế giới có thể ảnh hưởng đến việc tăng cường sức mạnh. Xem Michael D. Swaine và Ashley J. Tellis, Interpreting China’s grand strategy: past, present, andfuture (Santa Monica, CA: RAND, 2000), tr 113.

[5] Để thảo luận chi tiết hơn về chính sách này, xem Jisi Wang, ‘Zhongguo de guoji dingwei wenti yu “taoguang
yanghui, yousuo zuowei” de zhanlüe sixiang’ [The international positioning of China and the strategic principle of ‘keeping a low profile while getting something accomplished’], Guoji Wenti Yanjiu [International studies] 142: 2, 2011, tr 4–9; Fangyin Zhou, ‘Taoguang yanghui yu liangmian xiazhu: zhongguo jueqi guocheng zhong de zhongmei zhanlüe hudong’ [Hiding capabilities and developing strengths and hedging bets: strategic interactions in US–China relations and China’s rise], Dangdai Yatai [Journal of contemporary Asia–Pacific studies] 179: 5, 2011, tr 6–26; Bingguo Dai, ‘Jianchi zou heping fazhan daolu’ [Sticking to the path of peaceful development], China news net, 7/12/2010,
http://www.chinanews.com/gn/2010/12-07/2704984.shtml, truy cập 25/5/2016.

[6]Yan Xuetong, ‘From keeping a low profile to striving for achievement’, Chinese Journal of International Politics

[7]Wei wo guo fazhan zhengqu lianghao zhoubian huanjing, tuidong wo guo fazhan geng duo huiji zhoubian
guojia’ [Working for an environment conducive to China’s development in the area around China and
promoting China’s development to benefit the countries in this area], People’s Daily, 26/10/ 2013, tr 1.

[8]Xi Jinping chuxi zhongyang waishi gongzuo huiyi bing fabiao zhongyao jianghua’ [Xi Jinping attends the
Central Conference on Work Relating to Foreign Affairs and delivers an important speech], 29/11/2014,
http://news.xinhuanet.com/politics/2014-11/29/c_1113457723.htm, truy cập 20/4/2015.

[9]Ngày 5/3/2014, Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường đã đọc báo cáo thường niên về công tác chính phủ tại Đại hội Đại biểu Toàn quốc lần thứ 12, trong đó nhấn mạnh: ‘Chúng ta cần vạch ra và triển khai kế hoạch chiến lược trên biển, phát triển kinh tế biển, bảo vệ môi trường biển…tăng cường năng lực quản lý biển…kiên quyết bảo vệ các quyền và lợi ích biển của Trung Quốc…tiến gần hơn đến mục tiêu đưa Trung Quốc trở thành cường quốc biển.’ Xem http://news.xinhuanet.com/english/ special/2014-03/14/c_133187027.htm

[10] Về những thay đổi quan trọng về vấn đề biển trong chính sách đối ngoại của Trung Quốc, xem Irene Chan và Mingjiang Li, ‘New Chinese leadership, new policy in the South China Sea dispute?’, Journal of Chinese Political Science 20: 1,
2015, tr 35–50.

[11]Xuetong Yan, ‘Zhongguo waijiao quanmian gaige de kaishi’ [The beginning of comprehensive reform in
Chinese diplomacy], Shijie Zhishi [World affairs] 1619: 24, 2013, tr 15–16, và ‘From keeping a low profile to striving for achievement’, Chinese Journal of International Politics 7: 2, 2014, tr 153–84; Jin Xu, ‘Zai taohui yu youwei zhijian: zhongguo zai baozhang guoji anquan zhong de zuoyong’ [China’s role in international security: between keeping a low profile and playing a certain role], Guoji Anquan Yanjiu [Journal of international security studies] 31: 4, 2013, tr 83–102.

[12] Sáng kiến ‘một vành đai, một con đường là cách nói rút gon của Vành đai Kinh tế Con đường Tơ lụa và Con Đường Tơ lụa trên Biển Thế kỷ 21 – một sáng kiến đầy tham vọng mà Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình khởi xướng vào khoảng cuối năm 2013. Sáng kiến này dần trở thành trọng tâm của chính sách đối ngoại Trung Quôc.

 


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Thương mại, chiến tranh và Biển Đông

Thương mại, chiến tranh và Biển Đông

Trong vùng biển từng được cho là đã đạt được tiến bộ, một mặt trận đáng lo ngại đang hình thành: làn sóng ngầm liên kết tranh chấp ở Biển Đông với cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung.

Đọc tiếp...

Phán quyết Tòa trọng tài Biển Đông: nhìn từ góc độ giải quyết tranh chấp

Phán quyết Tòa trọng tài Biển Đông: nhìn từ góc độ giải quyết tranh chấp

Việc thực thi hay chấp nhận Phán quyết là điều quan trọng để giải quyết tranh chấp, nhưng quan trọng hơn là các quốc gia và những nước phụ thuộc vào hoạt động giao thương trong khu vực phải tìm kiếm giải pháp hòa bình và thực dụng để cân bằng lợi ích của tất cả các bên liên quan.

Đọc tiếp...

Du kích trong vùng biển sương mù -Lực lượng dân quân biển của Trung Quốc và luật pháp quốc tế

Du kích trong vùng biển sương mù -Lực lượng dân quân biển của Trung Quốc và luật pháp quốc tế

Phân tích chuyên sâu cho thấy, hành động dân quân biển Trung Quốc “cấu thành” trách nhiệm pháp lý cho chính phủ Trung Quốc, đồng thời làm xói mòn các ngành luật chuyên biệt của luật pháp quốc tế. Phân tích cũng đưa ra những khuyến nghị cụ thể để đối phó với thách thức mà dân quân biển Trung Quốc đặt ra.

Đọc tiếp...

Hoạt động Xây đảo tại Biển Đông: Tính Pháp lý và Những Giới hạn

Hoạt động Xây đảo tại Biển Đông: Tính Pháp lý và Những Giới hạn

Mặc dù Phán quyết của Toà tập trung chủ yếu vào việc làm rõ phạm vi các quyền lợi biển của Trung Quốc và Philippines ở Biển Đông, tuy nhiên phần về hoạt động cải tạo và xây đảo của Trung Quốc cũng rất đáng chú ý. Với mục đích này, bài viết sẽ kiểm chứng những kết luận của Tòa về tính pháp lý trong hoạt động xây đảo của Trung Quốc cũng như những quy định pháp lý về những hoạt động này.

Đọc tiếp...

Lựa chọn Mô hình của Bismarck hay Wilhelm? Sự Trỗi dậy Hòa bình và Chính sách Biển Đông của Trung Quốc

Lựa chọn Mô hình của Bismarck hay Wilhelm? Sự Trỗi dậy Hòa bình và Chính sách Biển Đông của Trung Quốc

Trung Quốc đứng trước lựa chọn áp dụng mô hình của Otto von Bismarck hoặc đi theo mô hình của một lãnh đạo người Đức khác, Kaiser Wilhelm. Theo đó, nước này theo đuổi chính sách phát triển quân sự, tìm cách mở rộng lãnh thổ, có phần xem nhẹ những quan ngại của các nước láng giềng.

Đọc tiếp...

Cân bằng quyền lực liên kết và những khả năng cho Luật quốc tế tại Biển Đông

Cân bằng quyền lực liên kết và những khả năng cho Luật quốc tế tại Biển Đông

Các tác giả bài phân tích cho rằng việc làm sống lại lập luận về “cân bằng quyền lực liên kết” sẽ đưa ra những ý tưởng mới giúp luật quốc tế có thể phát huy khả năng của mình trong tranh chấp Biển Đông. Từ đó, bài viết đề xuất chương trình nghiên cứu liên ngành giữa Luật quốc tế và Nghiên cứu chiến lược nhằm thúc đẩy giải quyết tranh chấp trên biển Đông dựa trên các nguyên tắc pháp luật.

Đọc tiếp...

“Vùng biển Hợp tác” hay “Vùng biển Xung đột”: Biển Đông trong bối cảnh hợp tác biển Trung Quốc – ASEAN

“Vùng biển Hợp tác” hay “Vùng biển Xung đột”: Biển Đông trong bối cảnh hợp tác biển Trung Quốc – ASEAN

Bài viết đánh giá tổng quan về mối quan hệ hợp tác biển Trung Quốc ASEAN cũng như những động lực và tác động đằng sau những sáng kiến hợp tác giữa hai bên. Bên cạnh đó, bài viết đưa ra phương hướng và triển vọng để Biển Đông trở thành “vùng biển hợp tác”, góp phần duy trì hòa bình, ổn định khu vực.

Đọc tiếp...

Duterte và chính sách đối ngoại gây tranh cãi của Philippines

Duterte và chính sách đối ngoại gây tranh cãi của Philippines

Dưới thời Tổng thống Rodrigo Duterte, Philippines được xem là người bạn thân mới của Trung Quốc. Tuy nhiên cách làm này của Tổng thống Philippines đã gây ra phản ứng trong nước trên diện rộng, khiến cho chính quyền của Duterte phải cẩn thận hơn trong những bước đi tiếp theo.

Đọc tiếp...

Phán quyết Trọng tài về vấn đề Biển Đông - Những tác động nào đối với Tự do Hàng hải và Sử dụng Vũ lực?

Phán quyết Trọng tài về vấn đề Biển Đông - Những tác động nào đối với Tự do Hàng hải và Sử dụng Vũ lực?

Bài viết đánh giá các tác động của Phán quyết đối với tự do hàng hải và việc sử dụng vũ lực ở Biển Đông, xác định các kết luận rút ra từ Phán quyết và các vấn đề tồn tại. Phán quyết cũng gián tiếp đặt ra vấn đề việc sử dụng vũ lực để bảo vệ các quyền lưu thông trên biển.

Đọc tiếp...

Biển Đông: Bất ổn gia tăng giữa những xu hướng theo chủ nghĩa xét lại

Biển Đông: Bất ổn gia tăng giữa những xu hướng theo chủ nghĩa xét lại

Vai trò lãnh đạo đang sa sút của Mỹ và trật tự dựa trên nguyên tắc đang suy yếu có quan hệ phụ thuộc qua lại với chủ nghĩa xét lại và thái độ quyết đoán ngày càng tăng của Bắc Kinh. Cách thức điều này diễn ra ở Biển Đông là một tiền lệ nguy hiểm cho các điểm nóng quân sự khác trên khắp Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Khu vực này có thể làm gì để ứng phó?

Đọc tiếp...

Phải chăng giờ là thời điểm Mỹ cần chống lại “sự nổi dậy” của Trung Quốc ở Biển Đông?

Phải chăng giờ là thời điểm Mỹ cần chống lại “sự nổi dậy” của Trung Quốc ở Biển Đông?

Chế độ quản trị bằng luật pháp quốc tế sẽ đứng vững hay sụp đổ là phụ thuộc vào việc các tàu thuyền dân sự có tự tin hoạt động ở những nơi và theo cách thức họ muốn trong khuôn khổ các quyền lợi hợp pháp quốc tế của mình hay không.

Đọc tiếp...

Trung Quốc có sử dụng vũ lực hay cưỡng bức ở Biển Đông hay không? - Tầm quan trọng của từ ngữ

Trung Quốc có sử dụng vũ lực hay cưỡng bức ở Biển Đông hay không? - Tầm quan trọng của từ ngữ

Vì sao việc định nghĩa hành vi sử dụng vũ lực có ý nghĩa quan trọng trong luật quốc tế? Và việc nhận định các hành động của Trung Quốc tại Biển Đông là hành vi sử dụng vũ lực theo nghĩa của Điều 2(4) Hiến chương Liên Hợp Quốc có tác động như thế nào về mặt pháp lý?

Đọc tiếp...

Vấn đê biển Đông trong chính sách châu Á-Thái Bình Dương của Mỹ từ sau Chiến tranh Lạnh

Vấn đê biển Đông trong chính sách châu Á-Thái Bình Dương của Mỹ từ sau Chiến tranh Lạnh

Bài viết tập trung phân tích, làm rõ quan điểm của Mỹ đối với vấn đề Biển Đông được thể hiện qua động thái thay đổi lập trường từ “không dính líu” sang “can dự có chừng mực” và “tích cực can dự” trong các diễn biến liên quan đến Biển Đông. Đồng thời bài viết cũng đưa ra một số nhận xét về quan điểm của Mỹ đối với vấn đề Biển Đông từ sau Chiến tranh Lạnh.

Đọc tiếp...

Hai năm sau Phán quyết, Biển Đông vẫn tiếp tục là thử thách đối với trật tự dựa trên luật lệ

Hai năm sau Phán quyết, Biển Đông vẫn tiếp tục là thử thách đối với trật tự dựa trên luật lệ

Trung Quốc đang nỗ lực sử dụng sức mạnh quân sự nhằm hủy hoại các quyền mà luật pháp quốc tế dành cho các quốc gia, đe dọa đến hòa bình và an ninh thế giới.

Đọc tiếp...

Biển Đông liệu có trở thành "ao nhà" của Trung Quốc?

Biển Đông liệu có trở thành

Nếu không hành động sớm, rất có thể Biển Đông sẽ thực sự trở thành một cái ao của Trung Quốc, vừa ô nhiễm vừa dần cạn kiệt nguồn cá.

Đọc tiếp...

Những động thái gần đây của Trung Quốc làm suy yếu các quy tắc toàn cầu

Những động thái gần đây của Trung Quốc làm suy yếu các quy tắc toàn cầu

Mỹ cần chủ động có những biện pháp cụ thể để ngăn chặn Trung Quốc. Nếu không, sự thụ động và mặc nhận sẽ làm suy yếu vị thế của Mỹ, khiến Trung Quốc trở nên táo bạo hơn nữa trong việc thực hiện ý đồ của mình mà không gặp phải bất kỳ thách thức hay trở ngại nào.

Đọc tiếp...

Nhà máy điện hạt nhân nổi trên Biển Đông: Kế hoạch liều lĩnh của Trung Quốc

Nhà máy điện hạt nhân nổi trên Biển Đông: Kế hoạch liều lĩnh của Trung Quốc

Nếu bất kỳ điều gì xảy ra với các nhà máy điện hạt nhân nổi của Trung Quốc - cho dù đó là một vụ tràn phóng xạ ra biển, hay hư hại khoang chứa do các cơn bão nhiệt đới, hay một vụ va chạm vô tình với các tàu đi qua - đều có tác động nghiêm trọng về môi trường, kinh tế và tâm lý đối với khu vực.

Đọc tiếp...

Sức mạnh hải quân của Trung Quốc và uy tín quốc gia

Sức mạnh hải quân của Trung Quốc và uy tín quốc gia

Sức mạnh hải quân nằm ở trung tâm khát vọng của Trung Quốc kết hợp với an ninh năng lượng, chiến lược hàng hải, sự toàn vẹn lãnh thổ, chủ nghĩa dân tộc về hải quân, chính sách đối ngoại, triển khai sức mạnh và sự lãnh đạo trong khu vực.

Đọc tiếp...

Các yêu sách của Trung Quốc trên Biển Đông lần đầu tiên được thể hiện bằng một đường biên giới liên tục

Các yêu sách của Trung Quốc trên Biển Đông lần đầu tiên được thể hiện bằng một đường biên giới liên tục

Ban Biên Tập: Ngày 22/4/2018, Tờ Hoa Nam Buổi Sáng (South China Morning Post) đăng bài báo của tác giả Stephen Chen về đề xuất hình thành một đường biên giới liên tục trên cơ sở Đường lưỡi bò của một nhóm học giả Trung Quốc (do chính phủ Trung Quốc tài trợ). Để góp phần cung cấp thông tin cho bạn đọc, Nghiên cứu Biển Đông đã dịch và đăng lại bài báo này.

Đọc tiếp...

Năm bài học rút ra từ vụ Philippines kiện Trung Quốc về Biển Đông

Năm bài học rút ra từ vụ Philippines kiện Trung Quốc về Biển Đông

Việc khởi kiện Trung Quốc là thời khắc lịch sử trong quan hệ đối ngoại của Philippines: Bởi đây là lần đầu tiên Philippines tìm đến luật pháp quốc tế để giải quyết tranh chấp chính trị. Đọc tiếp...

Chuyển Biến Chính Sách của Đài Loan sau Phán Quyết Biển Đông

Chuyển Biến Chính Sách của Đài Loan sau Phán Quyết Biển Đông

Tháng 7/2016, Tòa Trọng tài đã ra phán quyết cho vụ Philippines kiện Trung Quốc về các tranh chấp ở Biển Đông. Tuy lúc đầu đưa ra phản ứng bác bỏ, nhưng Tổng thống Thái Anh Văn đã thông qua một chính sách Biển Đông mới không trực tiếp thách thức quyết định của Tòa.

Đọc tiếp...

Cơ chế tham vấn song phương Trung Quốc-Philippines về Biển Đông: Triển vọng và thách thức

Cơ chế tham vấn song phương Trung Quốc-Philippines về Biển Đông: Triển vọng và thách thức

Trung Quốc và Philippines cho rằng cơ chế này đã đạt được một số dấu hiệu lạc quan ban đầu. Tuy nhiên, theo đánh giá và phân tích từ các nhà quan sát, vẫn còn nhiều việc phải làm trước khi họ có thể chuyển sang giai đoạn hoạt động chung tiếp theo, chứ chưa nói đến cùng phát triển.

Đọc tiếp...

Quan hệ Việt Nam-Ấn Độ càng thêm sâu sắc sau chuyến thăm của Chủ tịch nước Trần Đại Quang

Quan hệ Việt Nam-Ấn Độ càng thêm sâu sắc sau chuyến thăm của Chủ tịch nước Trần Đại Quang

Chuyến thăm của Chủ tịch nước Trần Đại Quang diễn ra chỉ hơn 1 tháng sau khi Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đến New Delhi vào tháng 1 đã thể hiện rõ nét quan hệ đối tác chiến lược giữa hai nước tại thời điểm Ấn Độ tìm cách mở rộng ảnh hưởng tại các khu vực ngoại vi của Trung Quốc và Việt Nam đang phải đối mặt với các bước đi của Trung Quốc ở Biển Đông.

Đọc tiếp...

Ấn Độ và Biển Đông

Ấn Độ và Biển Đông

Quyết định của Ấn Độ muốn tự tham gia vào một môi trường phức tạp ở Biển Đông, ngay cả khi có nguy cơ kích động nước láng giềng khổng lồ của mình, cho thấy tầm quan trọng mà New Delhi đặt vào khu vực này cũng như các tuyến đường biển ở đây. 

Đọc tiếp...

Bố cục quân sự của Mỹ xung quanh Biển Đông - Một phân tích từ Trung Quốc

Bố cục quân sự của Mỹ xung quanh Biển Đông - Một phân tích từ Trung Quốc

Mặc dù chiến lược “tái cân bằng châu Á-Thái Bình Dương” của Chính quyền Obama đã chính thức kết thúc, ảnh hưởng của chiến lược này trong những năm gần đây vẫn rất sâu sắc. Chính quyền Donald Trump vẫn tiếp tục thúc đẩy can dự khu vực, trong đó Biển Đông là khu vực then chốt để quay trở châu Á-Thái Bình Dương, ngăn chặn sự trỗi dậy của Trung Quốc.

Đọc tiếp...

ASEAN dưới thời Tổng thống Duterte: Những cơ hội bị đánh mất trong vấn đề Biển Đông

ASEAN dưới thời Tổng thống Duterte: Những cơ hội bị đánh mất trong vấn đề Biển Đông

Dưới thời ông Duterte giữ vai trò Chủ tịch ASEAN, khối này đã đánh mất một cơ hội quan trọng để “lên án hoặc trừng phạt” Trung Quốc. Đáng quan ngại hơn là điều này đã làm suy yếu vai trò trung tâm của ASEAN trong việc giải quyết một trong những điểm nóng nan giải và dễ bùng nổ nhất trong thế kỷ 21.

Đọc tiếp...

Vươn ra ngoài các vùng biển gần - Thách thức đối với hải quân Biển-Xanh Trung Quốc

Vươn ra ngoài các vùng biển gần - Thách thức đối với hải quân Biển-Xanh Trung Quốc

Năng lực hải quân không ngừng lớn mạnh của Trung Quốc có những hàm ý khó nắm bắt, và quan trọng hơn là những tác động không thể xem nhẹ. Vì vậy, các nhà hoạch định chính sách an ninh của Mỹ và các nước đồng minh cần phải đánh giá kỹ lưỡng vấn đề. Nghiên cứu này đưa ra một số nhận xét và khuyến nghị quan trọng cho các nhà hoạch định chính sách.

Đọc tiếp...

Tập Cận Bình, PLA và tranh chấp Biển Đông

Tập Cận Bình, PLA và tranh chấp Biển Đông

Việc hiểu chính xác chiến lược quân sự - dân sự của Trung Quốc trên Biển Đông và sự đóng góp của PLA trong việc hình thành chiến lược này có ý nghĩa hết sức quan trọng trong việc hiểu rõ hơn sự điều chỉnh chính sách Biển Đông của Chủ tịch Tập Cận Bình và hành vi quyết đoán của Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Nghề cá: Một khía cạnh mới cho các hành động trên biển của Trung Quốc

Nghề cá: Một khía cạnh mới cho các hành động trên biển của Trung Quốc

Khả năng đánh bắt ngày càng phát triển của Trung Quốc dẫn tới tình trạng suy thoái môi trường biển. Tuy nhiên, nghề cá trở thành một thành tố quan trọng trong yêu sách chủ quyền vùng biển của Trung Quốc. Các khái niệm như chủ quyền, quyền lãnh thổ và quyền đánh bắt ẩn ý rằng rằng nghề cá trở thành một lĩnh vực “chủ quyền hoá”.

Đọc tiếp...

Điều chỉnh lại chiến lược của Mỹ ở Biển Đông

Điều chỉnh lại chiến lược của Mỹ ở Biển Đông

Chính sách của Mỹ ở Biển Đông hiện nay đã không thể giải quyết hoàn toàn 2 vấn đề quan trọng liên quan đến Trung Quốc. Bài phân tích sẽ đánh giá cách thức chiến lược của Mỹ ở Biển Đông có thể được tối ưu hóa nhằm duy trì ưu thế quân sự trong khi đối phó nguy cơ bất ổn định bắt nguồn từ một cuộc xung đột với Trung Quốc.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 7744 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin