29 - 3 - 2017 | 4:37
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home NGHIÊN CỨU NƯỚC NGOÀI Giữa Lối Hành xử Quyết đoán và Kiềm chế của Trung Quốc: Hiểu Thế nào Về Chính sách Biển Đông của Nước này?

Giữa Lối Hành xử Quyết đoán và Kiềm chế của Trung Quốc: Hiểu Thế nào Về Chính sách Biển Đông của Nước này?

Email In PDF.

Chính sách về Biển Đông đang thay đổi của Trung Quốc có phải là hành vi cơ hội muốn thống trị toàn khu vực nhân lúc các nước láng giềng không đủ sức kháng cự? Hay chỉ là Trung Quốc đang cố gắng bảo vệ quyền chủ quyền và lợi ích quốc gia của mình mà không làm mất ổn định khu vực?

 

….

Bài viết sẽ tìm cách lý giải những vấn đề này theo một góc nhìn từ trong ra ngoài; nghĩa là, xem xét những cuộc tranh luận và quan điểm trong nội bộ Trung Quốc về mục tiêu chiến lược và các lựa chọn chính sách của nước này, qua đó làm sáng tỏ các vấn đề đang được tranh luận sôi nổi liên quan đến chính sách gây tranh cãi của Trung Quốc trong các tranh chấpBiển Đông. Phần còn lại của bài viết sẽ chia thành ba phần. Phần thứ nhất bàn về vấn đề gây nhiều tranh cãi là mục tiêu chiến lược của Trung Quốc ở Biển Đông. Phần thứ hai xem xét những thay đổi trong cách tiếp cận của Trung Quốc đối với tranh chấp Biển Đông. Phần thứ ba đánh giá trên cơ sở phân tích và theo kinh nghiệm về bốn cách hành xử của Trung Quốc trong tranh chấp. Lập luận chính của bài viết là Trung Quốc đã giới hạn các mục tiêu chiến lược ở Biển Đông. Cách tiếp cận đang thay đổi của nước này đối với các tranh chấp biển và lãnh thổ trong khu vực sẽ phụ thuộc và được quyết định bởi các mục tiêu chiến lược tổng thể quốc gia về phục hưng dân tộc Trung Hoa; chiến lược xoay trục châu Á của Mỹ; chủ nghĩa dân tộc đang gia tăng ở Trung Quốc; các hành vi tác động qua lại giữa Trung Quốc và các bên tranh chấp khác ở Biển Đông, đặc biệt là Philippines và Việt Nam. Trong khi đó, có thể kết luận rằng hành vi của Trung Quốc ở Biển Đông đã chủ động và quyết đoán hơn trong một số trường hợp, nhưng cũng có những vụ việc đáng chú ý khác mà Trung Quốc hành xử khá kiềm chế. Tất cả những vấn đề này đòi hỏi chúng ta phải tìm hiểu sâu hơn về sự phức tạp trong chính sách Biển Đông của Trung Quốc mà không được đề cập trong các tài liệu thường thấy hiện có.

Các Mục tiêu Chiến lược của Trung Quốc ở Biển Đông

Để hiểu rõ hơn về tư duy chiến lược và các lựa chọn chính sách của Trung Quốc về tranh chấp ở Biển Đông, trước tiên chúng ta phải làm rõ hai điều. Thứ nhất, Trung Quốc đang cố gắng đạt được điều gì, hay nói cách khác là mục tiêu chiến lược của Trung Quốc trong việc giải quyết với những vấn đề này; thứ hai là biện pháp và cách tiếp cận nào mà chính phủ Trung Quốc cho là hiệu quả nhất để sử dụng khi theo đuổi mục tiêu này. Chỉ khi làm rõ được hai điều nói trên, chúng ta mới có thể đánh giá được chính phủ Trung Quốc có những lựa chọn chính sách nào, nguyên nhân và cách thức đưa ra kế hoạch hành động trong bối cảnh chính trị cụ thể. Nếu đi theo cách thức trên để phân tích chính sách đối ngoại của Trung Quốc, nhiều khả năng chúng ta sẽ hiểu rõ hơn vấn đề, so với việc sử dụng cách tiếp cận trong đó chỉ đơn giản đặt vấn đề có hay không việc chính sách ngoại giao của Trung Quốc đã trở nên quyết đoán (hoặc hiếu chiến) hơn, hoặc có hay không việc Trung Quốc đã thay đổi mục đích của mình.

Mục tiêu chiến lược của Trung Quốc trong việc giải quyết các tranh chấp lãnh thổ và quyền lợi biển ở Biển Đông được quyết định một phần bởi các mục tiêu ngoại giao tổng thể của Bắc Kinh,vị trí của vấn đề Biển Đông đặt trong bức tranh tổng thể này, và một phần bởi cách thức Trung Quốc đánh giá môi trường quốc tế đang thay đổi và không gian hành động của Trung Quốc trong việc ra quyết sách về vấn đề này. Tất nhiên, những yếu tố trên không phải là tĩnh tại mà liên tục biến đổi. Phân tích về cách tiếp cận đang thay đổi của Trung Quốc đối với tranh chấp Biển Đông cùng lắm chỉ đưa ra được những giải thích hời hợt nếu như không xét đến những sự phát triển trong chiến lược ngoại giao, tư duy chính sách của Trung Quốc, và vị trí của vấn đề tranh chấp chủ quyền biển đảo đang diễn biến phức tạp trong chính sách đối ngoại của Trung Quốc.

Các nhà quan sát bên ngoài chỉ xét tới những biểu hiện trực tiếp bề ngoài của chính sách và kết luận rằng cách tiếp cận của Trung Quốc trong tranh chấp lãnh thổ và quyền lợi biển đang trở nên quyết đoán hơn.[1] Tuy nhiên, cách giải thích này không nhận thấy được tính phức tạp, hay là tính không nhất quán theo như nhận định của một số người, trong cách hành xử của Trung Quốc đối với các tranh chấp. Ví dụ, trong khi Trung Quốc sử dụng cách tiếp cận chủ động trong việc giành quyền kiểm soát bãi cạn Scarborough (Trung Quốc gọi là Hoàng Nham) từ Philippines, cách tiếp cận mà nhiều nhà phân tích Trung Quốc[2] đánh giá là thành công, nước này lại không áp dụng hướng đi đó một lần nữa ở Bãi Cỏ Mây (Trung Quốc gọi là Nhân Ái Tiêu) hay ở các thực thể tranh chấp khác. Một ví dụ khác, vào tháng 7 năm 2014, Trung Quốc đã ngừng hoạt động của giàn khoan Hải Dương 981 ở Biển Đông, mặc dù Bắc Kinh cho rằng hoạt động này diễn ra ở vùng biển không tranh chấp. Trái lại, trong khoảng thời gian hơn một năm, nước này nhất quyết tiếp tục hoạt động cải tạo đất trên quy mô lớn ở một số thực thể trên Biển Đông. Bên cạnh đó, trong khi thiết lập Vùng Nhận diện Phòng không (ADIZ) ở Biển Hoa Đông vào ngày 23/11/2013, Trung Quốc đã rất thận trọng trong việc thiết lập một ADIZ tương tự ở Biển Đông. Lập luận rằng Trung Quốc đang ngày càng quyết đoán sẽ không lý giải được những hành vi có vẻ nghịch lý nói trên. Để có thể hiểu chính xác hơn về mâu thuẫn này, chúng ta cần chú ý những cuộc tranh luận rộng hơn ở Trung Quốc về việc Trung Quốc có nên đặt việc bảo vệ quyền chủ quyền, quyền lợi biển hay việc duy trì ổn định khu vực Biển Đông ở vị trí ưu tiên cao hơn trong chính sách đối ngoại của mình. và liệu chính sách ngoại giao của Trung Quốc đã thực sự chuyển từ ‘giấu mình chờ thời’ sang ‘nỗ lực để thành công’ hay không.[3]

Kể từ khi đề ra chương trình cải cách vào năm 1978, một chính sách có thái độ cởi mở hơn với thế giới bên ngoài, mục tiêu cho công tác đối ngoại của Trung Quốc chính là đảm bảo môi trường quốc tế hòa bình và thuận lợi cho phát triển kinh tế. Kết quả của chính sách 'ngoại giao phục vụ kinh tế' đó là Trung Quốc thường tránh theo đuổi lợi ích riêng một cách quyết đoán để duy trì hòa bình, ổn định và tránh làm tổn hại đến môi trường quốc tế của mình.[4] Cách tiếp cận này về chính sách đối ngoại thường được gọi là ‘giấu mình chờ thời’[5]. Sau năm 2010, trong bối cảnh sức mạnh kinh tế của Trung Quốc không ngừng tăng lên và Mỹ ngày càng lo ngại và thận trọng về sự trỗi dậy của Trung Quốc, chính sách giấu mình chờ thời đã cho thấy những yếu kém của nó.[6] Những cuộc đối đầu giữa Trung Quốc và các bên tranh chấp khác ở Biển Đông, đặc biệt với là Philippines và Việt Nam, không chỉ thúc đẩy nước này điều chỉnh (thậm chí là từ bỏ) chính sách nói trên, mà còn thể hiện cũng như đóng vai trò liều thuốc thử cho một cách tiếp cận đối ngoại mới chủ động hơn.

Trong bối cảnh tình hình ở Biển Đông ngày càng căng thẳng, chính phủ Trung Quốc đã tổ chức hai hội nghị cấp cao về công tác đối ngoại liên tiếp: Hội nghị về Công tác Ngoại giao Ngoại vi từ ngày 24-25 tháng 10 năm 2013,[7] và Hội nghị Trung ương về Công tác Đối ngoại từ ngày 28-29 tháng 11 năm 2014,[8] Chúng được coi là những hội nghị cấp cao nhất bàn về chính sách đối ngoại do Ủy ban Trung ương Đảng tổ chức kể từ khi thành lập nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa năm 1949 và đã chứng kiến sự tham dự của tất cả các thành viên Ủy ban Thường vụ Bộ chính trị Đảng Cộng sản Trung Quốc Một trong những nhiệm vụ chính của các hội nghị này là làm rõ hơn các mục tiêu chiến lược và các nguyên tắc cơ bản của chính sách đối ngoại Trung Quốc trong thập kỷ tới. Điều đáng chú ý là vấn đề Biển Đông không được đề cập trong các tài liệu công khai của hai hội nghị trên, chứng tỏ rằng tranh chấp biển không phải vấn đề ưu tiên trong chương trình nghị sự về chính sách đối ngoại của Trung Quốc, trong khi rõ ràng tranh chấp Biển Đông là thách thức thực sự đối với chính sách đối ngoại của nước này.Như vậy, có thể thấy rằng, Chính phủ Trung Quốc còn nhiều mục tiêu đối ngoại quan trọng khác cần phải cố gắng theo đuổi. Trong năm 2012, khái niệm ‘xây dựng Trung Quốc thành một cường quốc biển' được đưa ra trong báo cáo Đại hội Đảng lần thứ 18. Mặc dù đây là một dấu hiệu rõ ràng chứng tỏ vấn đề biển ngày càng đóng vai trò quan trọng trong mục tiêu trở thành Siêu cường của Trung Quốc nhưng ‘cường quốc biển’ bao hàm toàn bộ các vấn đề biển, trong đó an ninh biển chỉ là một bộ phận.[9] Cần nhắc lại rằng tầm quan trọng của tranh chấp Biển Đông phải được đánh giá trong khuôn khổ các mục tiêu đối ngoại và chiến lược tổng thể của Trung Quốc, thay vì suy luận từ cách giải thích hạn hẹp dựa trên các hoạt động đơn lẻ mà Trung Quốc thực hiện trong tranh chấp.[10]

Theo các tài liệu công bố sau hai hội nghị cấp cao về chính sách đối ngoại trên, mục tiêu cơ bản của chính sách đối ngoại Trung Quốc trong thập niên tới là phục vụ công cuộc phục hưng dân tộc Trung Hoa vĩ đại, đây là cách Trung Quốc gọi sự trỗi dậy của mình. Bởi sự trỗi dậy của Trung Quốc là một quá trình phức tạp và đa chiều và sự ổn định chính trị cũng như xã hội trong nước, cùng với sức mạnh tổng thể không ngừng tăng lên của quốc gia chính là điều kiện tiền đề quan trọng cho quá trình đó. Chính sách đối ngoại được hoạch định ra là để phục vụ mục tiêu chiến lược quan trọng này. Trong bối cảnh như vậy, tranh chấp Biển Đông có thể được đặt ở vị trí quan trọng trong các cân nhắc chính sách đối ngoại của Trung Quốc.

Điểm thứ nhất cần chỉ ra là, mặc dù trên thực tế tranh chấp lãnh thổ và quyền lợi biển ở Biển Đông là quan trọng, vị trí của vấn đề này có thể thay đổi đáng kể trong bối cảnh tổng thể của ngoại giao Trung Quốc. Nếu Trung Quốc và các bên yêu sách khác có thể gác lại tranh chấp, vấn đề này sẽ ít được chú trọng hơn trong nghị trình về chính sách đối ngoại của nước này. Tương tự như vậy, nếu tranh chấp gây nguy cơ bùng phát xung đột quân sự, làm ảnh hưởng đến sự ổn định của môi trường xung quanh - đặc biệt nếu ảnh hưởng đến mục tiêu phát triển quan hệ của Trung Quốc với các cường quốc khác, mà quan trọng nhất là với Mỹ - thì vấn đề này nhanh chóng trở thành vấn đề ưu tiên trong chương trình nghị sự về chính sách đối ngoại. Nếu điều này xảy ra, Trung Quốc sẽ mất đi sự linh hoạt trong các lựa chọn chính sách hiện có, và lựa chọn của nước này sẽ bị các mối quan tâm khác chi phối. Điều này cũng diễn ra tương tự ở các bên tranh chấp khác.

Điểm thứ hai đó là cách tiếp cận khác nhau để bảo vệ lợi ích của Trung Quốc ở Biển Đông sẽ có những ảnh hưởng khác nhau đến lợi ích của Trung Quốc trong các vấn đề khác, có nghĩa là quan điểm của Bắc Kinh trong việc giải quyết tranh chấp Biển Đông có thể ảnh hưởng đến việc đạt được các mục tiêu ngoại giao khác. Nhìn chung có một điểm mà các cuộc tranh luận ở Trung Quốc tán thành là nếu Bắc Kinh áp dụng chính sách kiềm chế và ôn hòa về vấn đề này trong một thời gian dài, thì có thể sẽ thúc đẩy một số nước tìm cách đòi hỏi nhiều hơn trong quan hệ với Trung Quốc. Do vậy chính sách kiềm chế và ôn hòa có thể ảnh hưởng trực tiếp đến lợi ích quốc gia của Trung Quốc, đồng thời kích động làn sóng chủ nghĩa dân tộc ở trong nước, khiến đường lối ôn hòa cuối cùng trở nên không bền vững. Mặt khác, nếu Trung Quốc áp dụng chính sách cứng rắn và hiếu chiến, điều này không chỉ tạo ra những phản ứng chính sách mạnh mẽ từ các nước, trong đó có Mỹ, Philippines và Việt Nam mà còn khiến cho các nước này ngày càng lo ngại và nghi ngờ về ý định của Trung Quốc. Khi bước vào giai đoạn chuyển tiếp trong chính sách đối ngoại, Trung Quốc phải kết hợp đồng thời các biện pháp cứng rắn và mềm mại. Đối với cộng đồng quốc tế vốn đã quen thuộc với chính sách đối ngoại ‘giấu mình chờ thời’ của Trung Quốc, sẽ hết sức bình thường nếu điều này gây ra một số khó chịu nhất định. Những nhận định phổ biến hiện nay cho rằng Trung Quốc đang hành xử quyết đoán hơn phải được hiểu trong bối cảnh này. Trung Quốc không chỉ đơn giản quyết đoán hơn trong đối ngoại. Chủ nghĩa hiện thực tấn công không lý giả được lối hành xử của nước này.

Giữa năm 2011 và năm 2014, chính sách đối ngoại của Trung Quốc đã trải qua giai đoạn chuyển giao toàn diện từ ‘giấu mình chờ thời' sang ‘nỗ lực để thành công'.[11] Chúng ta thấy rằng trong thời gian này, tầm quan trọng và vị trí của tranh chấp Biển Đông trong nghị trình chính sách đối ngoại của Trung Quốc đã có những thay đổi rõ rệt. Từ năm 2012 đến nửa đầu năm 2014, chính phủ Trung Quốc thăm dò cách tiếp cận ‘nỗ lực để thành công', thông qua việc thử nghiệm khả năng xử lý các tranh chấp ở Biển Đông. Bởi vậy cách tiếp cận đang thay đổi của Trung Quốc trong tranh chấp Biển Đông phản ánh một quá trình học hỏi và tích lũy kinh nghiệm trong việc áp dụng đường lối đối ngoại mới ‘nỗ lực để thành công.’

Trong nửa cuối của năm 2014, việc thúc đẩy sáng kiến ‘một vành đai, một con đường’ ​​và chuẩn bị thành lập Ngân hàng Đầu tư Cơ sở Hạ tầng Châu Á (AIIB) đã bước vào giai đoạn quan trọng.[12] Trong bối cảnh đó, sử dụng cách tiếp cận chủ động đối với các tranh chấp trên Biển Đông dường như khó có thể đảm bảo các lợi ích quan trọng, cũng có thể là quan trọng nhất, của Trung Quốc trong khi không giúp mang lại một giải pháp để giải quyết vấn đề biển đảo một cách căn bản, lại có thể ảnh hưởng xấu đến các mục tiêu đối ngoại khác mà Trung Quốc đặt ưu tiên cao hơn. Nói cách khác, lợi ích đạt được trong một vấn đề có thể phải bị đánh đổi bằng các mất mát lớn hơn trong một vấn đề khác. Theo đó, việc Trung Quốc điều chỉnh đường lối ngoại giao ở tầm vĩ mô đã làm thay đổi khung tham chiếu về tính toán lợi ích được – mất.

Trung Quốc Thay đổi Tư duy Chiến lược về Tranh chấp Biển Đông

Không chỉ thay đổi vị trí của vấn đề Biển Đông trong bức tranh đối ngoại tổng thể của mình, Trung Quốc còn điều chỉnh tư duy chiến lược  trong những vấn đề đó từ năm 2010, đặc biệt là tư duy liên quan đến câu hỏi đâu là cách thức phù hợp nhất để hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược quốc gia. Sự thay đổi từ chính sách ‘giấu mình chờ thời’ sang ‘nỗ lực để thành công’ liên quan đến những điều chỉnh quan trọng về chính sách và biện pháp mà Trung Quốc áp dụng trong chính sách đối ngoại.

Đọc toàn bộ bản dịch tại đây.

Bài viết của tác giả Zhou Fangyin được đăng trên Chatham House (International Affairs Vol. 92, No.4, 2016).

Đinh Tuấn Anh (dịch)

Trần Quang (hiệu đính)

Bài dịch thuộc bản quyền Nghiên cứu Biển Đông. Đề nghị chỉ được dẫn đường link, không đăng lại khi chưa có sự đồng ý của Ban Biên tập.



[1]Kể từ năm 2010, một xu hướng phổ biến trong số các nhà quan sát quốc tế là cho rằng chính sách ngoại giao của Trung Quốc ngày càng quyết đoán hơn. Quan điểm này đã gây nhiều tranh cãi. Xem Michael D. Swaine, ‘Perceptions of an
assertive China’, China Leadership Monitor, số 32, 2010, tr 10, và ‘China’s assertive behavior, part one: on “core interests”’, China Leadership Monitor, sô 34, 2011, tr. 8; Alastair Iain Johnston, ‘How new and assertive is China’s new assertiveness?’, International Security 37: 4, 2013, tr 7–48; Dingding Chen, Xiaoyu Pu và Alastair Iain Johnston, ‘Debating China’s assertiveness’, International Security 38: 3, 2013–14, tr. 176–83; Björn Jerdén, ‘The assertive China narrative: why it is wrong and how so many still bought into it’, Chinese Journalof International Politics 7: 2, 2014, tr 47–88.

[2]Yong Zeng, ‘Cong huangyandao moshi kan zhongguo nanhai zhengce zouxiang’ [The trend of China’s policy in the South China Sea viewed from the perspective of the ‘Scarborough Shoal model], Shijie Jingji yu Zhengzhi
Luntan [Forum of world economics and politics] 311: 5, 2014, tr 127–44; Jie Zhang, ‘Huangyandao moshi
yu zhongguo haiyang weiquan zhengce zhuanxiang’ [The Scarborough Shoal model and the shift in China’s
maritime strategy], Dongnanya Yanjiu [South-east Asian studies] 205: 4, 2013, tr 25–31.

[3]Xem Yitian Gao, ‘Guojia anquan zhanlüe chouhua huhuan weiquan he weiwen xiang tongyi’ [National security strategic planning calls for the integration of safeguarding rights and maintaining stability], Shijie Zhishi
[World affairs] 1563: 16, 2011, tr 65; Xuetong Yan, ‘Cong nanhai wenti shuodao zhongguo waijiao tiaozheng’
[From the South China Sea issue to the adjustment of Chinese diplomacy], Shijie Zhishi [World affairs] 1572:
1, 2012, tr 32–3; Xiangyang Li, ‘Zhongguo jueqi guocheng zhong jiejue bianhai wenti de chulu’ [The solution to sea border issues during China’s rise], Xiandai Guoji Guanxi [Contemporary international relations]
274: 8, 2012, tr. 17–18; Sheng Wang and Xiao Luo, ‘Guoji tixi zhuanxing yu zhongguo zhoubian waijiao zhi
bian: cong weiwen dao weiquan’ [The transformation of the international system and the change in China’s
regional diplomacy: from maintaining stability to defending rights], Xiandai Guoji Guanxi [Contemporary
international relations] 279: 1, 2013, tr 9–15.

[4]Ví dụ, Swaine và Tellis lập luận rằng Trung Quốc đã triển khai một ‘chiến lược có tính toán’, lôgíc đằng sau đó là hướng tới tăng cường sức mạnh trong nhiều vấn đề bằng cách không khiêu khích nhất có thể, để tránh những phản ứng của khu vực và thế giới có thể ảnh hưởng đến việc tăng cường sức mạnh. Xem Michael D. Swaine và Ashley J. Tellis, Interpreting China’s grand strategy: past, present, andfuture (Santa Monica, CA: RAND, 2000), tr 113.

[5] Để thảo luận chi tiết hơn về chính sách này, xem Jisi Wang, ‘Zhongguo de guoji dingwei wenti yu “taoguang
yanghui, yousuo zuowei” de zhanlüe sixiang’ [The international positioning of China and the strategic principle of ‘keeping a low profile while getting something accomplished’], Guoji Wenti Yanjiu [International studies] 142: 2, 2011, tr 4–9; Fangyin Zhou, ‘Taoguang yanghui yu liangmian xiazhu: zhongguo jueqi guocheng zhong de zhongmei zhanlüe hudong’ [Hiding capabilities and developing strengths and hedging bets: strategic interactions in US–China relations and China’s rise], Dangdai Yatai [Journal of contemporary Asia–Pacific studies] 179: 5, 2011, tr 6–26; Bingguo Dai, ‘Jianchi zou heping fazhan daolu’ [Sticking to the path of peaceful development], China news net, 7/12/2010,
http://www.chinanews.com/gn/2010/12-07/2704984.shtml, truy cập 25/5/2016.

[6]Yan Xuetong, ‘From keeping a low profile to striving for achievement’, Chinese Journal of International Politics

[7]Wei wo guo fazhan zhengqu lianghao zhoubian huanjing, tuidong wo guo fazhan geng duo huiji zhoubian
guojia’ [Working for an environment conducive to China’s development in the area around China and
promoting China’s development to benefit the countries in this area], People’s Daily, 26/10/ 2013, tr 1.

[8]Xi Jinping chuxi zhongyang waishi gongzuo huiyi bing fabiao zhongyao jianghua’ [Xi Jinping attends the
Central Conference on Work Relating to Foreign Affairs and delivers an important speech], 29/11/2014,
http://news.xinhuanet.com/politics/2014-11/29/c_1113457723.htm, truy cập 20/4/2015.

[9]Ngày 5/3/2014, Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường đã đọc báo cáo thường niên về công tác chính phủ tại Đại hội Đại biểu Toàn quốc lần thứ 12, trong đó nhấn mạnh: ‘Chúng ta cần vạch ra và triển khai kế hoạch chiến lược trên biển, phát triển kinh tế biển, bảo vệ môi trường biển…tăng cường năng lực quản lý biển…kiên quyết bảo vệ các quyền và lợi ích biển của Trung Quốc…tiến gần hơn đến mục tiêu đưa Trung Quốc trở thành cường quốc biển.’ Xem http://news.xinhuanet.com/english/ special/2014-03/14/c_133187027.htm

[10] Về những thay đổi quan trọng về vấn đề biển trong chính sách đối ngoại của Trung Quốc, xem Irene Chan và Mingjiang Li, ‘New Chinese leadership, new policy in the South China Sea dispute?’, Journal of Chinese Political Science 20: 1,
2015, tr 35–50.

[11]Xuetong Yan, ‘Zhongguo waijiao quanmian gaige de kaishi’ [The beginning of comprehensive reform in
Chinese diplomacy], Shijie Zhishi [World affairs] 1619: 24, 2013, tr 15–16, và ‘From keeping a low profile to striving for achievement’, Chinese Journal of International Politics 7: 2, 2014, tr 153–84; Jin Xu, ‘Zai taohui yu youwei zhijian: zhongguo zai baozhang guoji anquan zhong de zuoyong’ [China’s role in international security: between keeping a low profile and playing a certain role], Guoji Anquan Yanjiu [Journal of international security studies] 31: 4, 2013, tr 83–102.

[12] Sáng kiến ‘một vành đai, một con đường là cách nói rút gon của Vành đai Kinh tế Con đường Tơ lụa và Con Đường Tơ lụa trên Biển Thế kỷ 21 – một sáng kiến đầy tham vọng mà Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình khởi xướng vào khoảng cuối năm 2013. Sáng kiến này dần trở thành trọng tâm của chính sách đối ngoại Trung Quôc.

 


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Bình luận


Mã bảo mật
Tạo mã mới

"Pháo đài khổng lồ" của Trung Quốc trên Biển Đông

Nhờ sự kết hợp giữa các tàu mặt nước, các pháo phòng không cùng tàu ngầm tấn công thông thường và tàu ngầm hạt nhân, giá trị chiến lược của căn cứ quân sự Ngọc Lâm ở cực Nam của đảo Hải Nam ngày càng gia tăng.

Đọc tiếp...

Hội nghị hải quân - Giải pháp cho vấn đề Biển Đông?

Hội nghị hải quân - Giải pháp cho vấn đề Biển Đông?

Một hiệp ước kiểm soát vũ khí hải quân có sự tham gia của Trung Quốc có thể giải quyết vấn đề hóc búa nhất trong khu vực. Hiện nay, cuộc chạy đua vũ khí hải quân giữa Trung Mỹ đã bắt đầu hình thành và có thể phát triển theo chiều hướng nguy hiểm, giống như cuộc chạy đua tàu chiến Anh-Đức trong thập niên đầu của thế kỷ trước.

Đọc tiếp...

Lý do Trung Quốc sửa đổi Luật an toàn giao thông hàng hải

Lý do Trung Quốc sửa đổi Luật an toàn giao thông hàng hải

Chiến dịch dài hơi của Trung Quốc nhằm biến Biển Đông thành lãnh thổ của mình đang được tiến hành khẩn trương. Vì vậy, những quốc gia tôn trọng quyền tự do hàng hải cần bác bỏ chiến dịch này dưới mọi hình thức.

Đọc tiếp...

Vấn đề Biển Đông: Câu hỏi nhiều hơn câu trả lời

Vấn đề Biển Đông: Câu hỏi nhiều hơn câu trả lời

Mặc dù chưa rõ ASEAN - Trung Quốc có thể chính thức hóa bộ quy tắc ứng xử hay không, nhưng chắc chắn sẽ xuất hiện một số yếu tố cản trở nỗ lực này. Bộ quy tắc này không trao cho ASEAN quyền hợp pháp để kiểm tra hành vi của các bên yêu sách, chứ chưa nói đến giám sát hay buộc các bên tuân thủ.

Đọc tiếp...

Kết luận mang tính bước ngoặt ở Biển Đông: Phạm vi và Tác động của Phán quyết Toà Trọng tài

Kết luận mang tính bước ngoặt ở Biển Đông: Phạm vi và Tác động của Phán quyết Toà Trọng tài

Bài viết này nhằm ba mục đích: thứ nhất, để chỉ ra các đặc điểm của Tòa Trọng tài và địa vị pháp lý của phán quyết; thứ hai để tóm tắt những kết luận chính của Toà; thứ ba để tìm hiểu những tác động tiềm tàng của phán quyết đối với cả trong và ngoài khu vực Biển Đông.

Đọc tiếp...

Chính trị nội bộ trong cách tiếp cận của Indonesia đối với phán quyết của Tòa Trọng tài và vấn đề Biển Đông

Chính trị nội bộ trong cách tiếp cận của Indonesia đối với phán quyết của Tòa Trọng tài và vấn đề Biển Đông

Phản ứng tức thì của Indonesia trước phán quyết của Tòa Trọng tài ngày 12 tháng 7 năm 2016 thật sự mờ nhạt. Khi xem xét kỹ hơn, tuyên bố này có vẻ lại là một ví dụ nữa về cách tiếp cận không nhất quán của Indonesia đối với vấn đề Biển Đông cũng như đối với các hành vi xâm phạm EEZ của Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Giải mã sự thay đổi trong chính sách Biển Đông của Mỹ

Giải mã sự thay đổi trong chính sách Biển Đông của Mỹ

Hoạt động cải tạo và quân sự hóa các thực thể ở Biển Đông đã dẫn đến một sự đánh giá lại vai trò của Biển Đông như là một phần trong lợi ích cốt lõi lớn hơn của Mỹ, và trong đại chiến lược của Mỹ ở Tây Thái Bình Dương. Phản ứng của Mỹ giờ đây đã chủ động hơn nhằm ngăn chặn Trung Quốc cũng như theo đuổi mục tiêu buộc Trung Quốc phải “trả giá” cho hành động của mình.

Đọc tiếp...

Biển Đông – một số nguyên tắc chiến lược căn bản cho chính quyền mới của Mỹ

Biển Đông – một số nguyên tắc chiến lược căn bản cho chính quyền mới của Mỹ

Nhằm chống lại những nỗ lực của Trung Quốc kiểm soát Biển Đông, Mỹ cần một chiến lược bền vững để thúc đẩy các khả năng của đồng minh, bạn bè và đối tác, hợp tác hiệu quả hơn với các đối tác và đồng minh có khả năng, và củng cố trật tự khu vực.

Đọc tiếp...

Mỹ có nên tái vũ trang Đông Nam Á để đối phó Trung Quốc?

Mỹ có nên tái vũ trang Đông Nam Á để đối phó Trung Quốc?

Tái vũ trang cho các quốc gia Đông Nam Á để nhằm chống lại Trung Quốc sẽ là một chiến lược sai lầm khi mà khu vực này cần sự ổn định, cấu trúc trung tâm để duy trì sự cân bằng cán cân quyền lực trong khu vực và hơn nữa là nhằm giữ vững một môi trường hòa bình, ổn định để phát triển.

Đọc tiếp...

Chủ nghĩa đơn phương có phục vụ cho lợi ích của Mỹ ở Biển Đông?

Chủ nghĩa đơn phương có phục vụ cho lợi ích của Mỹ ở Biển Đông?

Việc Tổng thống Trump nhấn mạnhnước Mỹ trên hếtkhiến nhiều người quan ngại rằng nước Mỹ dưới thời Tổng thống Trump sẽ không tái cam kết đối phó với những tác động an ninh trong bối cảnh Trung Quốc ngày càng mạnh lên. Vậy, chủ nghĩa đơn phương có phục vụ cho lợi ích của Mỹ Biển Đông hay không?

Đọc tiếp...

Cách tiếp cận của Malaysia về tranh chấp Biển Đông sau phán quyết của Tòa trọng tài

Cách tiếp cận của Malaysia về tranh chấp Biển Đông sau phán quyết của Tòa trọng tài

Malaysia có truyền thống áp dụng cách tiếp cận “giữ an toàn” ở Biển Đông vừa để bảo vệ yêu sách của nước này vừa để duy trì mối quan hệ song phương quan trọng với Trung Quốc. Phán quyết của Tòa đã mở ra cơ hội cho Malaysia theo đuổi hai mục tiêu trong tiếp cận truyền thống đó: củng cố luật pháp quốc tế và hỗ trợ cho yêu sách mà Malaysia đang tìm cách bảo vệ.

Đọc tiếp...

Trung Quốc chuẩn bị thử phản ứng của tân Chính quyền Mỹ?

Trung Quốc chuẩn bị thử phản ứng của tân Chính quyền Mỹ?

Các chính phủ nước ngoài thường muốn thử phản ứng của các tân tổng thống Mỹ như là một cách để họ cách chào đón mỗi vị tổng thống Mỹ sau khi nhậm chức. Trung Quốc có thể tuyên bố một Vùng ADIZ tại Biển Đông, hay xây dựng cơ sở quân sự tại bãi cạn Scarborough. Điều này gần như chắc chắn sẽ đi quá giới hạn đối với Mỹ.

Đọc tiếp...

“Một vành đai, một con đường” và sự tái cân bằng chiến lược của Trung Quốc ở Biển Đông

“Một vành đai, một con đường” và sự tái cân bằng chiến lược của Trung Quốc ở Biển Đông

“Một vành đai, một con đường” phải dựa vào việc Trung Quốc và các nước ven bờ xây dựng quan hệ tốt đẹp trên cơ sở tin cậy lẫn nhau về chính trị. Như vậy, điều đầu tiên Trung Quốc cần làm là phải tạo lòng tin, mà trước hết là vấn đề Biển Đông.

Đọc tiếp...

Đã đến lúc vượt qua Bắc Kinh ở Biển Đông

Đã đến lúc vượt qua Bắc Kinh ở Biển Đông

Mỹ nhất thiết phải vượt ra ngoài cái gọi là “xoay trục” và “tái cân bằng” tiến tới một sự can dự quân sự toàn diện hơn với khu vực mà có thể được gọi là Chương trình quan hệ đối tác an ninh khu vực.

Đọc tiếp...

Làm thế nào để hạ nhiệt tình hình Biển Đông?

Làm thế nào để hạ nhiệt tình hình Biển Đông?

Trong số những vấn đề phức tạp của quan hệ Trung-Mỹ, không có vấn đề nào nguy hiểm hơn vấn đề tranh chấp chủ quyền trên khu vực Biển Đông. Cần thiết phải có phương thức tránh xung đột giữa hai nước, nhưng đâu là bước đi cần thiết và khả thi?

Đọc tiếp...

Mỹ có nên quá chú trọng vào FONOP?

Mỹ có nên quá chú trọng vào FONOP?

Việc đẩy mạnh quá mức nhận thức của công chúng đối với FONOP có thể dẫn tới việc sử dụng thái quá cách thức này trong khi giới hoạch định chính sách vẫn còn nhiều lựa chọn khác để thúc đẩy tự do hàng hải và hàng không trong khu vực. 

Đọc tiếp...

Tại sao Biển Đông lại là một thử thách quan trọng đối với ASEAN?

Tại sao Biển Đông lại là một thử thách quan trọng đối với ASEAN?

Nếu thất bại trong việc giải quyết tranh chấp Biển Đông, ASEAN sẽ đánh mất sự tín nhiệm của mình ở cấp quốc tế với tư cách là một tổ chức khu vực hiệu quả, và giữa các nước thành viên với tư cách là bên đảm bảo đáng tin cậy cho an ninh và thịnh vượng của các thành viên.

Đọc tiếp...

ASEAN nên làm gì trong tranh chấp Biển Đông?

ASEAN nên làm gì trong tranh chấp Biển Đông?

Trong bối cảnh ASEAN đang phải đối mặt các thách thức từ tranh chấp biển, bài viết đưa ra 3 khuyến nghị về việc làm thế nào để hồi sinh ASEAN: Tăng cường hợp tác và phát triển bên trong ASEAN để thu hẹp khoảng cách lợi ích giữa các nước thành viên; tái định nghĩa thuật ngữ "tham vấn" và "đồng thuận"; trao quyền cho Hội đồng cấp cao ASEAN.

Đọc tiếp...

Tại sao ASEAN không thể thống nhất về vấn đề Biển Đông?

Tại sao ASEAN không thể thống nhất về vấn đề Biển Đông?

Thất bại của ASEAN không chỉ đơn giản là kết quả của nỗ lực của Trung Quốc nhằm chia rẽ các nước thành viên ASEAN. Nhiều yếu tố khác nhau cùng tồn tại ở 3 cấp độ – cấp nhà nước, cấp quốc tế và cấp tổ chức – cùng đóng một vai trò trong việc cản trở sự đoàn kết của ASEAN.

Đọc tiếp...

Cơ chế Giải quyết Tranh chấp của Công ước luật biển và áp dụng cho Biển Đông

Cơ chế Giải quyết Tranh chấp của Công ước luật biển và áp dụng cho Biển Đông

Bài viết đánh giá các xu hướng của tranh chấp Biển Đông và khả năng áp dụng các cơ chế giải quyết tranh chấp của Công ước luật biển. Từ đó giúp xác định các lựa chọn hành động tương lai cho các bên trong quản lý và giải quyết các tranh chấp ở Biển Đông.

Đọc tiếp...

Nguyên tắc và phương pháp phân định biển thông qua các án lệ quốc tế

Nguyên tắc và phương pháp phân định biển thông qua các án lệ quốc tế

Bài viết đánh giá tiến trình mà các Tòa án và Tòa trọng tài xử lý các vụ kiện liên quan đến phân định biển với cách tiếp cận ba bước, bao gồm (i) thiết lập đường phân định tạm thời; (ii) xem xét toàn bộ các yếu tố liên quan có ảnh hưởng; và (iii) kiểm tra kết quả. Trên cơ sở đó, bài viết thảo luận về nhiệm vụ của các Tòa án  trong việc giải quyết các tranh chấp liên quan đến phân định biển.

Đọc tiếp...

‘Vùng biển tranh chấp’: Hướng tới một khuôn khổ hợp tác chung ở Biển Đông

‘Vùng biển tranh chấp’: Hướng tới một khuôn khổ hợp tác chung ở Biển Đông

Bài viết phân loại các tranh chấp khác nhau trên Biển Đông nhằm phân biệt giữa ‘tranh chấp về các yêu sách trên biển’ và ‘các vùng biển tranh chấp’. Khái niệm thứ hai có lẽ là khái niệm phù hợp cho các đàm phán về phát triển chung trên Biển Đông. Bài viết cũng đưa ra một số câu hỏi cần được trả lời để giúp các bên tranh chấp trên Biển Đông có thể định nghĩa và nhất trí với các vùng, cụ thể là ‘vùng biển tranh chấp’, để phục vụ quá trình phát triển chung.

Đọc tiếp...

Luật biển và quản trị đại dương ở Đông Nam Á: Các bài học so sánh của Châu Âu về tính thực tế và nguyên tắc

Luật biển và quản trị đại dương ở Đông Nam Á: Các bài học so sánh của Châu Âu về tính thực tế và nguyên tắc

Với mục tiêu chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn của Châu Âu, bài viết nhấn mạnh một số xu hướng đương đại trong cách tiếp cận của EU đối với vấn đề quản lý nghề cá, bảo vệ môi trường biển, quy hoạch không gian biển, quản trị đại dương cũng như thực tiễn hợp tác của các nước thành viên EU trong việc nộp đệ trình chung cho Ủy ban Ranh giới Thềm Lục địa theo Điều 76 của UNCLOS.

Đọc tiếp...

Hợp tác biển và quản trị đại dương

Hợp tác biển và quản trị đại dương

Bài viết này chủ yếu xem xét Công ước Liên hợp quốc về luật biển (LOSC) làm cơ sở để thảo luận các ý kiến về hợp tác biển và quản lý đại dương. Bài viết chỉ ra các khu vực cụ thể có tồn tại căng thẳng và tập trung đặc biệt vào Biển Đông nói chung, và Indonesia nói riêng.

Đọc tiếp...

Đánh giá an ninh biển tại Đông Nam Á

Đánh giá an ninh biển tại Đông Nam Á

Bài viết cung cấp một cái nhìn tổng quát về an ninh biển tại Đông Nam Á và đưa ra đánh giá về các biện pháp hợp tác đã được tiến hành nhằm ngăn chặn nạn cướp có vũ trang và cướp biển, các sự cố trên biển, tìm kiếm cứu hộ, nhận thức về lĩnh vực hàng hải cũng như chia sẻ thông tin.

Đọc tiếp...

Quy chế pháp lý của các vùng biển và sự suy giảm các quyền tự do trên biển

Quy chế pháp lý của các vùng biển và sự suy giảm các quyền tự do trên biển

Trật tự mà UNCLOS 1982  tạo ra là sự cân bằng khéo léo giữa một bên là quyền của quốc gia ven biển và bên kia là quyền tự do của tất cả các quốc gia khác. Quyền tự do hàng hải tiếp tục là thành tố cơ bản của quyền tự do trên biển, tuy nhiên các quyền tự do này đang ngày càng suy giảm trong những năm gần đây.

Đọc tiếp...

Những bí ẩn về Điều 121 (3): Triển vọng tương lai?

Những bí ẩn về Điều 121 (3): Triển vọng tương lai?

Các toà án và toà trọng tài cho đến nay đã né tránh việc làm rõ thêm đoạn 3 đầy bí ẩn này. Tòa án Công lý Quốc tế cũng chỉ mới vén một phần nhỏ bức màn của điều bí ẩn này, một cách rất tình cờ, chỉ vì các bên đã thống nhất với nhau được về quy chế của thực thể trong vụ việc. Liệu đây có phải là đường hướng tương lai để các tòa án và toàn trọng tài tiếp tục xây dựng và phát triển luật trong lĩnh vực này hay không vẫn còn là vấn đề gây tranh cãi.

Đọc tiếp...

Địa chính trị hay Địa Thể Chính trị? Hiểu về sự trỗi dậy của Trung Quốc và các hành động của quốc gia này tại Biển Đông

Địa chính trị hay Địa Thể Chính trị? Hiểu về sự trỗi dậy của Trung Quốc và các hành động của quốc gia này tại Biển Đông

Để phân tích về sự trỗi dậy và hành động của Trung Quốc ở Biển Đông, bài viết đưa ra một cách tiếp cận lý thuyết khác, đó là tập trung vào chính trị bản sắc (địa thể) hay cách thức mà không gian và con người kết nối với  nhau trên khía cạnh sinh - chính trị, đồng thời tìm hiều các nguy cơ có liên quan tới sự tăng cường căng thẳng và hợp tác trong khu vực nói riêng và toàn Đông Á nói chung.

Đọc tiếp...

Ông Trump có thể xoay trục sang châu Á theo cách mà ông Obama chưa từng làm

Ông Trump có thể xoay trục sang châu Á theo cách mà ông Obama chưa từng làm

Hiện nay, không có cường quốc đơn lẻ nào, thậm chí là cả Mỹ, có thể định hình sự phát triển riêng của mình ở châu Á, trong đó có việc bảo đảm trật tự dựa trên luật pháp. Chính quyền của ông Trump sẽ phải hợp tác chặt chẽ với các nước cùng chí hướng  để xây dựng một sự cân bằng quyền lực ổn định ở châu Á.

Đọc tiếp...

Trật tự trên biển hay trên lục địa cho Đông Nam Á và Biển Đông?

Trật tự trên biển hay trên lục địa cho Đông Nam Á và Biển Đông?

Sự vượt trội của Trung Quốc tại Biển Đông, cùng với đó là hoạt động xây dựng đảo nhân tạo của Trung Quốc tại quần đảo Trường Sa, đang tạo ra thách thức đối với việc xây dựng năng lực của hải quân và các lực lượng các cường quốc khác triển khai nhằm đảm bảo một trật tự khu vực mở về kinh tế và chính trị.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 6501 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin