14 - 11 - 2019 | 6:35
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home NGHIÊN CỨU NƯỚC NGOÀI Tham vọng của Trung Quốc về vấn đề biển Đông: Một trật tự hàng hải hợp pháp liệu có khả thi?

Tham vọng của Trung Quốc về vấn đề biển Đông: Một trật tự hàng hải hợp pháp liệu có khả thi?

Email In PDF.

Tầm quan trọng của khu vực biển Đông từ xưa đến nay thể hiện sự cấp thiết trong việc thành lập nên một cơ chế chính trị đảm bảo an ninh và thiết lập trật tự hàng hải, nhưng nỗ lực này đã bị cản trở bởi các cuộc xung đột dân tộc, sự cạnh tranh các chiến lược trên biển và sự mất lòng tin giữa các quốc gia.

 

Các vùng biển và tuyến hàng hải chiến lược của Đông Á có tầm quan trọng cốt lõi đối với trật tự hàng hải thế giới. Khu vực này đang dẫn đầu về tiến bộ trong quá trình hiện đại hóa hải quân, thương mại hàng hải và khai thác tài nguyên. Nhu cầu củng cố các quy định và thể chế quốc tế trên các lĩnh vực đa dạng từ quân sự, kinh tế, môi trường và khoa học chưa bao giờ lớn đến thế. Tuy nhiên, ở Biển Đông, sự tham gia tương tác phức tạp giữa chủ nghĩa dân tộc về vấn đề trên biển và cạnh tranh chiến lược đang làm suy giảm nghiêm trọng khả năng thực thi một khuôn khổ chung nhằm bảo vệ các vùng biển. Nghiêm trọng hơn, các cơ chế chính trị nhằm củng cố an ninh hàng hải có độ trễ lớn so với thực tiễn phức tạp hiện nay do thiếu lòng tin chiến lược.

Từ góc độ lịch sử, cạnh tranh hàng hải là một vòng tròn lặp lại. Bốn trăm năm trước, thương mại hàng hải trở nên thịnh vượng ở Biển Đông, mở ra một mặt trận mới cho các cường quốc hải quân châu Âu[1]. Học giả người Hà Lan – Hugo Grotius – đã đưa vào bộ luật quốc tế ghi nhận quyền lợi chung cho mọi quốc gia về việc sử dụng biển cho mục đích qua lại trên biển và thương mại. Viết trong tác phẩm năm 1609, ông tranh luận rằng sự độc quyền hàng hải của Bồ Đào Nha dựa trên yêu sách quyền sở hữu danh nghĩa về thuế quan là không có giá trị khi được đặt trong bối cảnh quan hệ thương mại mang tính lịch sử giữa người Ả Rập và người Trung Quốc[2].

Trước đó 2 thế kỷ (thế kỉ XV và XVI), Trung Quốc đã từng trải qua thời kì hoàng kim trong việc thăm dò biển, tiêu biểu là Đô Đốc Trịnh Hà đã thiết lập quan hệ thương mại qua Ấn Độ Dương và biển Ả Rập, vươn đến tận Vịnh Aden (Đông Phi)[3]. Tuy nhiên, sau khi lên nắm quyền năm 1644, nhà Thanh đã cấm mọi hoạt động thương mại trên biển nhằm đối phó với công ty Đông Ấn đang tìm cách khai thông quan hệ thương mại với Trung Quốc.

Ngày nay, hàng hải Đông Á một lần nữa trở thành “tuyến đầu” cạnh tranh địa chính trị và thương mại gay gắt. Xu hướng thống trị đã thay đổi qua thời gian, người nắm vai trò lãnh đạo chuyển từ Ả Rập và Trung Quốc sang Bồ Đào Nha, Hà Lan, Anh và Mỹ. Trung Quốc, dưới sự lãnh đạo của Tập Cận Bình, hiện đang hướng tới mục tiêu phục hưng hàng hải để khẳng định sứ mệnh là một cường quốc biển, dấy lên những câu hỏi chưa có hồi kết về trung tâm quyền lực địa chính trị trong giai đoạn hiện nay. Tư tưởng tự do hàng hải của Hugo Grotius được phổ biến với sự bảo hộ của Công ước Luật biển, bản Công ước ủng hộ trật tự hàng hải dựa trên luật pháp, nhưng cuộc đấu tranh để định nghĩa lại các tập quán hàng hải dựa trên quyền lợi chung vẫn còn tiếp tục.

Điều khác biệt ở thế kỷ 21 chính là cuộc khủng hoảng hàng hải trên biển Đông đang diễn ra trong bối cảnh trật tự hàng hải dịch chuyển mạnh mẽ cả về bản chất và phạm vi: quyền lực bị phân tán nhiều hơn; an ninh và lợi ích kinh tế ngày càng đan xen; các thách thức toàn cầu xung đột với lợi ích quốc gia, càng gây khó khăn hơn cho nhiệm vụ quan trọng là đảm bảo an ninh cho các vùng biển.

Đặt các cuộc đấu tranh đòi các quyền trên biển và sự dịch chuyển trật tự hàng hải cạnh nhau hàm ý rằng sự ổn định khu vực hiện nay có khả năng bất ổn trong tương lai. Trung Quốc trở thành một cường quốc hàng hải toàn cầu là dấu gạch nối quan trọng giữa quá khứ và tương lai, nó có thể ảnh hưởng đến lợi ích quốc gia theo hướng tích cực hoặc tiêu cực. Hiểu theo nghĩa hẹp, mối quan hệ giữa sự trỗi dậy của Trung Quốc và trật tự hàng hải cản phải được hiểu một cách thực chất nhất. Khá nhiều tài liệu cho rằng Trung Quốc hiện nay đang hướng đến sự bành trướng giống như thời phong kiến một cách bất chấp, điều này chịu ảnh hưởng lớn bởi chủ nghĩa hiện thực[4]. Việc tìm hiểu sâu hơn về các động lực chính từ trong nước đằng sau chính sách đối ngoại Trung Quốc có thể không làm thay đổi nhận thức quá nhiều, nhưng đã góp phần khẳng định chiều hướng gia tăng các động thái quyết liệt (ở nhiều cấp độ) trên biển[5].

Luận điệu chủ yếu của chủ nghĩa bành trướng Trung Quốc hiện nay hé lộ rằng giới chức Trung Quốc quan tâm đến việc giành lấy bá quyền tại khu vực Biển Đông bằng mọi giá[6]. Tựu chung lại, lập trường ngày một cứng rắn đối với các yêu sách trên biển và một giải pháp ngày một hoàn thiện nhằm đảm bảo không gian chiến lược nhằm đối trọng với quyền lực Mỹ trong khu vực mở ra một xu hướng hành động đang thay đổi có vẻ không thực sự phù hợp với một trật tự hàng hải dựa trên luật pháp.

Một hạn chế đáng kể của các cuộc tranh luận hiện nay là khuynh hướng xem xét tham vọng ngày càng lớn của Trung Quốc, trong tương quan với quan niệm cố định về trật tự hàng hải. Trật tự xã hội thường được coi như nguyên tắc tổ chức chủ đạo đảm bảo ổn định khu vực, trong khi vai trò của đồng thuận xã hội trong việc hợp pháp hóa những động cơ quyền lực cũng như cách phản ứng đối với các thách thức an ninh hàng hải lại thường bị coi nhẹ. Chấp nhận một khái niệm xã hội linh hoạt hơn về trật tự hàng hải cho phép chúng ta tạo ra một khuôn khổ hợp pháp hơn nhằm ổn định các quan hệ hàng hải. Hơn nữa, trong trường hợp Trung Quốc, khái niệm này sẽ cho thấy những toan tính chính trị phức tạp liên quan tới nỗ lực trở thành cường quốc hàng hải, đặc biệt trong những điều kiện còn nhiều bất ổn.

Biển Đông là nơi cạnh tranh trên biển mạnh mẽ nhất trên thế giới hiện nay. Bản thân việc giải mã sự phức tạp về mặt chính trị và luật pháp của các tranh chấp trên biển đã là một nhiệm vụ khó khăn. Bất kỳ học giả hay nhà phân tích chính sách nào tìm cách nghiên cứu sâu hơn về những động lực thúc đẩy của Trung Quốc đều phải đối mặt nhiều hơn với vấn đề làm thế nào để nắm bắt đầy đủ lợi ích trong một bối cảnh cực kỳ bất ổn, hoặc đánh giá mức độ mà các nhân tố hạn chế từ bên ngoài có thể cân bằng hành vi qua thời gian. Cách tiếp cận trong bài viết này là xác định một cách có hệ thống 3 chiều kích trong tham vọng biển của Trung Quốc: lập trường hiện tại của Trung Quốc trong các tranh chấp trên biển đối với chủ quyền lãnh thổ và thẩm quyền trên biển; cạnh tranh chiến lược Trung-Mỹ; và chiến lược mới nhằm định hình của Trung Quốc với tư cách một cường quốc biển.

Khi tìm cách phân tích sự hiện diện ngày càng nhiều của Trung Quốc trên Biển Đông, bài nghiên cứu lưu tâm đến cả động cơ của Trung Quốc và những thay đổi xã hội trong khu vực, đặc biệt là sự thù địch ngày càng tăng trong quan hệ giữa Trung Quốc với Mỹ, Việt Nam và Philippines, và những hệ lụy lớn hơn liên quan tới vấn đề thiết lập trật tự hàng hải hợp pháp.

Bài viết lập luận rằng tham vọng của Trung Quốc ở Biển Đông chủ yếu được thôi thúc bởi sứ mệnh lịch sử phải đạt được vị thế hợp pháp của mình với tư cách là một quốc gia hàng hải, chứ không phải là tham vọng thiết lập bá quyền trên biển. Về bản chất, các lãnh đạo Trung Quốc áp dụng một chiến lược kết hợp giữa củng cố sức mạnh hải quân và cân bằng lợi ích quốc gia: giữ cân bằng giữa việc khẳng định quyền trở thành một cường quốc biển với việc hành động dựa trên tính toán thực dụng nhằm hợp tác với các nước láng giềng và Mỹ duy trì ổn định khu vực. Trong quá trình thử thách giới hạn khả năng kiểm soát các thực thể trên biển và các vùng biển tranh chấp thông qua sức mạnh quân sự ngày càng gia tăng, Trung Quốc chủ yếu mới tập trung vào thể hiện quyết tâm chính trị bảo vệ biên giới trên biển. Nhưng rất khó tìm được đủ bằng chứng để kết luận rằng lãnh đạo Trung Quốc có ý đồ khống chế Biển Đông nhằm mục đích lớn hơn là xây dựng một trật tự hàng hải ở Đông Á lấy Trung Quốc làm trung tâm. 

Nghiên cứu này cho thấy chủ nghĩa dân tộc trong vấn đề hàng hải hiện là động lực chính tác động đến lập trường của Trung Quốc tại Biển Đông từ khía cạnh pháp lý, chiến lược và chính trị[7]. Những đánh giá tìm cách giải thích lập trường của Trung Quốc hiện nay chỉ đơn giản dựa trên lập luận của chủ nghĩa hiện thực và các toan tính chiến lược đã bỏ qua một điểm quan trọng: chiến lược trỗi dậy hàng hải của Trung Quốc là nguồn gốc chính cho sự căng thẳng, làm suy giảm tính hợp pháp của Trung Quốc. Điều này làm giảm khả năng góp phần xây dựng một trật tự hàng hải theo hướng tích cực. Hậu quả là Bắc Kinh hiện đang phải đối mặt với những thách thức nghiêm trọng trong mối quan hệ với các cường quốc khu vực khác, làm lộ ra những hạn chế đối với tham vọng biển của họ.

Để có thể đạt được tham vọng của mình, câu hỏi đặt ra cho Trung Quốc là làm sao thúc đẩy theo hướng xây dựng một trật tự hàng hải thực sự dựa trên luật pháp vừa bao gồm các nước trong khu vực vừa mang tính hợp pháp ở Đông Á. Cũng như các quốc gia khác, Trung Quốc có lợi từ những lợi ích mà những quy tắc và thể chế quản lý các vùng biển và đại dương hiện hành mang lại. Về phần mình, Trung Quốc có vai trò trong việc giảm xung đột và tích cực bảo vệ tính toàn vẹn của các vùng biển chung. Nhưng để thành công, công cuộc này cần có sự hội nhập sâu hơn với trật tự hàng hải hiện đang hình thành trên cơ sở tái cam kết gánh vác trách nhiệm tập thể.

Trật tự hàng hải hợp pháp[8]

Việc đánh giá tiềm năng hội nhập toàn diện hơn của Trung Quốc vào một trật tự dựa trên luật pháp thường được đánh giá trên cơ sở thuyết nhị nguyên, phân biệt rạch ròi quan điểm của chủ nghĩa hiện thực và chủ nghĩa tự do. Theo quan điểm truyền thống của chủ nghĩa hiện thực, trật tự cấu thành nên sự ổn định, và sự ổn định này sẽ bảo đảm độc lập chủ quyền cho các quốc gia. Ngược lại, những người theo chủ nghĩa tự do nhấn mạnh lợi ích chung của trật tự dựa trên hành động chung, đòi hỏi chia sẻ chủ quyền và hợp tác thể chế hóa ở mức độ nhất định. Trật tự này được cả lợi ích chung và luật pháp quốc tế ủng hộ, nhằm phân phối công bằng hơn lợi ích trên biển giữa các cường quốc hải quân và các quốc gia ven biển.

...

Đọc toàn bộ bản dịch tại đây.

Katherine Morton là Giám đốc, Giáo sư chương trình nghiên cứu về Quan hệ Quốc tế Trung Quốc, Đại học Sheffield, Anh. Bài viết được trích từ cuốn sách sắp ra mắt của tác giả, China re-orients the world (Oxford: Oxford University Press), chương. 6, ‘Controlling or safeguarding the maritime commons’.

Biên dịch: Nguyễn Văn Quân

Hiệu đính: Đinh Thị Hiền Lương

Bài dịch thuộc bản quyền Nghiên cứu Biển Đông. Đề nghị chỉ được dẫn đường link, không đăng lại khi chưa có sự đồng ý của Ban Biên tập.



[1] Geoffrey C. Gunn, History without borders: the making of an Asian world region, 1000–1800 (Hong Kong: Hong Kong University Press, 2011)

[2] Hugo Grotius, Mare liberum sive de jure quod Batavis competit ad Indicana commercia dissertatio [Quyền tự do trên biển hay quyền tham gia thương mại Đông Ấn thuộc về Hà Lan, khóa luận] (Leiden:Elzevir, 1609).

[3] Yang Jinlin and Fan Zhongyi, Zhongguo haifang shi [Lịch sử phòng vệ trên biển của Trung Quốc] (Beijing: Ocean Press, 2005).

[4] Xem Toshi Yoshihara and James R. Holmes, Red star over the Pacific: China’s rise and the challenge to US maritime strategy (Annapolis, MD: Naval Institute Press, 2010); Robert D. Kaplan, ‘The South China Sea is the future of conflict’, Foreign Policy, no. 188, Sept.–Oct. 2011, pp. 76–85; Leszek Buszynski, ‘The South China Sea: oil, maritime claims, and US–China strategic rivalry’, Washington Quarterly 35: 2, 2012, pp. 139–56. Để biết về các nghiên cứu gần đây, xem Robert D. Kaplan, Asia’s cauldron: the South China Sea and the end of stable peace (New York: Penguin Random House, 2014).

[5] Xem Michael D. Swaine and M. Taylor Fravel, ‘China’s assertive behavior, part two: the maritime periphery’, China Leadership Monitor, no. 35, Summer 2011, pp. 1–29; Alastair Iain Johnston, ‘How new and assertive is China’s new assertiveness?’, International Security 37: 4, 2013, pp. 7–48.

[6] Phiên bản cực đoan của quan điểm này có liên quan đến cân bằng quyền lực quân sự trong khu vực, xem Andrew F. Krepinevich Jr, ‘How to deter China: the case for archipelagic defense’, Foreign Affairs, March–April 2015, pp. 78–86.

[7] Lập luận này ủng hộ cho quan điểm của Robert Ross có liên quan đến việc hiện đại hóa hải quân Trung Quốc trước đó: xem ‘China’s naval nationalism: sources, prospects, and the US response’, International Security 34: 2, 2009, pp. 46–81.

[8] Ý tưởng về một trật tự hàng hải hợp pháp được trình bày trong bài viết như một khuôn khổ sơ bộ nhằm mục đích diễn tả những rào cản trong tham vọng trên biển của Trung Quốc và khả năng về một điểm cân bằng vững chắc hơn giữa quyền lực và tính hợp pháp trên vùng biển Đông Á. Ý tưởng này khởi nguồn từ công trình của các học giả Quan hệ quốc tế tập trung vào mối quan hệ giữa tính hợp pháp và cân bằng quyền lực cũng như các học giả Luật quốc tế về sự tiến triển của trật tự quốc tế. Xem Ian Clarke, Legitimacy in international society (Oxford: Oxford University Press, 2005); Andrew Hurrell, On global order, power, values, and the constitution of international society (Oxford: Oxford University Press, 2008); Hilary Charlesworth and Jean-Marc Coicaud, The evolution of international order and faultlines of international legitimacy (New York: Cambridge University Press, 2010).


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Báo cáo chưa đầy đủ về hoạt động quân sự của Mỹ tại Biển Đông năm 2018

Báo cáo chưa đầy đủ về hoạt động quân sự của Mỹ tại Biển Đông năm 2018

Chừng nào sức mạnh của Trung Quốc vẫn đang phát triển, ngay cả khi nước này tiếp tục hạn chế sử dụng sức mạnh, quân đội Mỹ vẫn sẽ tiếp tục tăng cường bố trí lực lượng và hiện diện quân sự, tăng cường hoạt động “tự do hàng hải” khiến Biển Đông trở thành “chiến trường”. Trong tương lai, lực lượng quân đội Mỹ sẽ không ngừng tập trung ở Biển Đông, gia tăng cường độ hành động hơn nữa.

Đọc tiếp...

Trung Quốc-Philippines: Triển vọng khai thác dầu khí

Trung Quốc-Philippines: Triển vọng khai thác dầu khí

Bầu không khí của chuyến thăm thứ 5 của Duterte đến Trung Quốc đã trở nên u ám sau các hành động của Trung Quốc như phái hàng trăm tàu cá đến đảo Thị Tứ và đâm chìm một tàu cá Philippines gần bãi Cỏ Rong trong nửa đầu năm 2019.

Đọc tiếp...

Trung Quốc khẳng định sức mạnh bằng "họng súng" và "vỏ bọc hòa bình"

Trung Quốc khẳng định sức mạnh bằng

"Người dân Trung Quốc đã học được giá trị của hòa bình"..."Trung Quốc chưa bao giờ tiến hành bất kỳ cuộc chiến tranh hay xung đột nào" hay "Trung Quốc luôn đi đầu trong việc hướng tới hòa bình và ổn định khu vực"... Đây là những "Khẩu hiệu" mà Trung Quốc thường rêu rao để đánh bóng hình ảnh của mình. Tuy nhiên, những gì Trung Quốc làm hoàn toàn trái ngược với điều đó.

Đọc tiếp...

"Hàng xóm bắt nạt": Hành động của Trung Quốc ở Biển Đông sẽ phản tác dụng

Mọi hành động đều có phản ứng khác nhau; các quốc gia ở Đông Nam Á cũng như các quốc gia có lợi ích ở khu vực này chắc chắn sẽ không khoanh tay đứng nhìn. Trên thực tế, Bắc Kinh đang “mời gọi" các nước chống lại họ, và điều này không mang lại lợi ích cho Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Chiến tranh pháp lý của Trung Quốc, tranh chấp tài nguyên và luật biển

Chiến tranh pháp lý của Trung Quốc, tranh chấp tài nguyên và luật biển

Học thuyết “Tam chiến” của Trung Quốc vạch ra bộ ba phương pháp tấn công: chiến tranh thông tin, chiến tranh tâm lý và chiến tranh pháp lý. Trong số này, chức năng của chiến tranh pháp lý là nhằm “thúc đẩy tính hiệu quả của các cơ chế và quy trình pháp lý hiện hành để hạn chế hành vi đối địch, đối phó trong các hoàn cảnh bất lợi, đảo ngược các án lệ, và tối đa hóa lợi thế trong các tình huống liên quan đến các lợi ích cốt lõi của Trung Quốc”.

Đọc tiếp...

Câu chuyện về chủ quyền và vai trò cá nhân lãnh đạo trong xác lập vị thế của Trung Quốc

Câu chuyện về chủ quyền và vai trò cá nhân lãnh đạo trong xác lập vị thế của Trung Quốc

Hành vi và khát vọng bá quyền trên biển của Trung Quốc đang khiến cả châu Á giận dữ. Qua nghiên cứu so sánh tư tưởng và ngoại giao, bài phân tích sẽ giúp hiểu được viễn cảnh hình thành khát vọng bá quyền trên biển của Trung Quốc và ảnh hưởng của các chính sách hải quân của nước này đến các quốc gia khác trong việc sửa đổi hoặc hình thành các chiến lược biển mới.

Đọc tiếp...

Cách thức ngăn chặn Trung Quốc trên Biển Đông

Cách thức ngăn chặn Trung Quốc trên Biển Đông

Mỹ và đồng minh phải sử dụng sức mạnh của họ trên mọi lĩnh vực quân sự và phi quân sự. Theo đó, các hoạt động hộ tống bảo vệ hàng hải sẽ đi kèm với các nỗ lực đồng thời nhằm giúp các chính phủ và nền kinh tế ở Đông Nam Á vững vàng hơn trước ảnh hưởng xấu của Trung Quốc, cũng như việc phát triển và triển khai các lực lượng chiến đấu tinh nhuệ với nhiệm vụ ngăn chặn hành vi gây hấn quy mô lớn của Trung Quốc

Đọc tiếp...

Tôn trọng và tuân thủ luật pháp - Ưu tiên hàng đầu cho vấn đề hóc búa ở Biển Đông

Tôn trọng và tuân thủ luật pháp - Ưu tiên hàng đầu cho vấn đề hóc búa ở Biển Đông

Những diễn biến gần đây ở Biển Đông, một trong những tuyến đường biển sầm uất nhất trên thế giới, không chỉ đáng báo động mà còn nhiều khả năng biến thành một cuộc chiến tranh thực sự. Nếu điều đó xảy ra, hòa bình và ổn định ở Đông Nam Á sẽ tiêu tan.

Đọc tiếp...

Đối đầu ở Bãi Tư Chính: Giông tố mới ở Biển Đông

Đối đầu ở Bãi Tư Chính: Giông tố mới ở Biển Đông

Vụ việc ở Bãi Tư Chính là một phần trong những nỗ lực của Trung Quốc nhằm ngăn cản hoạt động khai thác tài nguyên hợp pháp ở Biển Đông của các quốc gia ven biển và hợp tác giữa họ với các nước ngoài khu vực. Những hành động này có thể mang lại lợi ích trước mắt cho Trung Quốc, nhưng về lâu dài sẽ dẫn đến bất lợi cho quốc gia này.

Đọc tiếp...

Philippines: Làm thế nào để đứng vững giữa cuộc cạnh tranh Trung-Mỹ?

Philippines: Làm thế nào để đứng vững giữa cuộc cạnh tranh Trung-Mỹ?

Philippines đã đúng khi mong muốn có mối quan hệ thân thiện với Trung Quốc, đặc biệt là khi nước này mong muốn mở cửa để phát triển kinh tế hơn nữa. Manila cũng phải nhớ rằng hòa bình và thịnh vượng lâu dài phụ thuộc vào quyền tự do và sự tôn trọng lẫn nhau giữa các nước có chủ quyền, cũng như trật tự quốc tế dựa trên nguyên tắc. Trong lời nói và hành động, Philippines cần phải giữ vững lập trường để bảo vệ những nguyên tắc quan trọng này.

 

Đọc tiếp...

Đỉnh điểm của việc Trung Quốc quân sự hóa biển Đông

Đỉnh điểm của việc Trung Quốc quân sự hóa biển Đông

Tính tới giờ, việc Trung Quốc tiến hành quân sự hóa một số đảo nhân tạo trên Biển Đông được cho là động thái ở mức cao nhất của nước này đối với các vấn đề ở khu vực. Thực chất hành động cũng như mục đích đằng sau của Trung Quốc đe dọa tới không chỉ các nước trong khu vực mà còn tới cả nước lớn như Mỹ.

Đọc tiếp...

Thực chất tình hình tại biển Đông

Thực chất tình hình tại biển Đông

Các vấn đề tại Biển Đông vốn đã xảy ra trong một khoảng thời gian dài, đặc biệt là giữa các bên có yêu sách ở khu vực này. Gần đây, những vấn đề trên trở nên phức tạp hơn do những tính toán chiến lược không chỉ của các bên có tranh chấp, mà còn của cả các nước lớn bên ngoài khu vực.

Đọc tiếp...

Gót chân Asin của ASEAN trong vấn đề Biển Đông

Gót chân Asin của ASEAN trong vấn đề Biển Đông

Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), từ lâu được mô tả là mô hình thành công nhất của sự hội nhập khu vực trong thế giới hậu thực dân, đã ngày càng trở nên bất lực trong việc kiềm chế Trung Quốc làm xói mòn trật tự dựa trên quy tắc của khu vực vốn được định hướng bằng nguyên tắc không gây hấn, tránh xung đột và chủ nghĩa đa phương tự do.

Đọc tiếp...

Các vấn đề trong liên minh Mỹ-Philippines

Các vấn đề trong liên minh Mỹ-Philippines

Hiện nay, không có thông tin công khai về việc Chính phủ Philippines chính thức yêu cầu Mỹ có một đánh giá hiệp ước chính thức. Người ta cho rằng một đánh giá chính thức sẽ vấp phải những khó khăn, trước hết là trong việc đạt được sự nhất trí về những sửa đổi đối với một hiệp ước có từ 7 thập kỷ trước và sau đó là trong việc phê chuẩn một hiệp ước đã sửa đổi ở cả 2 nước.

Đọc tiếp...

Suy nghĩ về các hành động của Trung Quốc tại Bãi Tư Chính

Suy nghĩ về các hành động của Trung Quốc tại Bãi Tư Chính

Nếu không có một phản ứng cứng rắn từ phía cộng đồng quốc tế đối với các hành động của Trung Quốc tại Bãi Tư Chính, các vụ việc tương tự sẽ còn lặp lại trong những năm tới, lý do đơn giản là Bắc Kinh rất hào hứng nhận ra rằng các hành động cưỡng ép của họ đã mang lại hiệu quả.

Đọc tiếp...

Vai trò ngày càng tăng của EU ở Biển Đông

Vai trò ngày càng tăng của EU ở Biển Đông

Yêu cầu của EU đòi phải được thừa nhận là một bên tham gia về chính trị và an ninh ở châu Á không phải là mới. Tham vọng của họ có một ghế tại EAS và gần đây hơn là địa vị quan sát viên tại Nhóm chuyên gia ADMM+ là chủ đề của nhiều cuộc thảo luận, xoay quanh đòi hỏi chính là thừa nhận giá trị thực tế của EU đối với an ninh khu vực. Bởi vậy, việc xem xét kỹ lưỡng các chính sách và hành động của EU ở Biển Đông là điều hợp lôgích.

Đọc tiếp...

Hệ lụy từ hành vi của Trung Quốc ở Biển Đông

Hệ lụy từ hành vi của Trung Quốc ở Biển Đông

Việc kiểm soát Biển Đông có nghĩa là Trung Quốc có khả năng bác bỏ hệ thống trật tự thế giới dựa trên các quy tắc, từ chối tuân thủ các chuẩn mực, kỳ vọng, và UNCLOS; đẩy người bảo vệ trật tự thế giới (Mỹ) khỏi Tây Thái Bình Dương, làm suy yếu hoặc phá hủy các đồng minh ở Tây Thái Bình Dương, khiến uy tín của Mỹ bị nghi ngờ ở phạm vi khu vực cũng như quốc tế và phá hủy cơ sở hạ tầng an ninh ở Đông Nam Á.

Đọc tiếp...

Nhận diện chiến lược của Trung Quốc ở Biển Đông

Nhận diện chiến lược của Trung Quốc ở Biển Đông

Để giành kiểm soát trên Biển Đông, đầu tiên, Trung Quốc cần phải cô lập khu vực. Trong nỗ lực cô lập khu vực, Trung Quốc sử dụng chiến lược hai hướng “cây gậy và củ cà rốt”, vừa lôi kéo các nước láng giềng khi thuận tiện trong khi đe dọa các nước chống đối mình.

Đọc tiếp...

Nhận diện mục đích của Trung Quốc ở Biển Đông

Nhận diện mục đích của Trung Quốc ở Biển Đông

Tại sao Trung Quốc lại tập trung vào Biển Đông đến như vậy và tại sao lại vào thời điểm này? Nghiên cứu cho thấy, một phần Trung Quốc được thúc đẩy bởi nhận thức về cơ hội, một phần vì nhận thức về sự suy yếu của Mỹ và một phần bởi nhu cầu lên tiếng về những tuyên bố pháp lý của nhà nước.

Đọc tiếp...

Phán quyết Biển Đông: Chúng ta nên hiểu Công ước Liên Hợp Quốc về Luật biển như thế nào?

Phán quyết Biển Đông: Chúng ta nên hiểu Công ước Liên Hợp Quốc về Luật biển như thế nào?

Người ta thường cho rằng cơ chế giải quyết tranh chấp được quy định tại phần XV Công ước Liên hợp quốc về Luật biển (UNCLOS) được áp dụng rất hạn chế, phản ánh ý đồ của những người soạn thảo UNCLOS. Vì vậy, các tòa trọng tài cần diễn giải phần XV một cách thận trọng, lưu ý đến những giới hạn về thẩm quyền của toà. Tuy nhiên, Phán quyết Vụ kiện Biển Đông đã đi ngược lại với cách tiếp cận này.

Đọc tiếp...

Leo thang trên biển: Tình trạng ổn định và bất ổn định tại các vùng biển Đông Á

Leo thang trên biển: Tình trạng ổn định và bất ổn định tại các vùng biển Đông Á

Bài viết lập luận rằng các bất ổn cường độ thấp sẽ xảy ra trong tranh chấp biển hoặc cạnh tranh sức mạnh trên biển; tuy nhiên, ít có khả năng tạo ra chu kỳ leo thang kéo dài bởi đặc điểm của môi trường chiến lược biển khu vực.

Đọc tiếp...

Đã đến lúc cần suy nghĩ nghiêm túc về một chiến lược tại Biển Đông

Đã đến lúc cần suy nghĩ nghiêm túc về một chiến lược tại Biển Đông

Thời điểm hiện tại, tình hình Biển Đông đang đi vào thời điểm quan trọng khi những bước tiến của Trung Quốc đang tích tụ dần còn dư địa cho Mỹ hành động đang giảm đi, và các nhà quan sát tại khu vực thì đang tự hỏi liệu Mỹ đã sẵn sàng đối mặt với thách thức này hay chưa. Và Mỹ vẫn đang loay hoay đi tìm một chiến lược.

Đọc tiếp...

"Không độc chiếm" Biển Đông?

Dù có sự khác biệt giữa Vương quốc Trung Hoa và Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa, nhưng Simon nhận thấy Trung Quốc vẫn giữ khuynh hướng sơ khởi đó là thưởng cho "những quốc gia sẵn sàng thừa nhận vị thế bá chủ khu vực của mình" trong khi phạt "những quốc gia từ chối tuân phục". Để thấy rõ nhất cách tiếp cận này của Trung Quốc, ta có thể nhìn ngay vào quan hệ của nước này tại Đông Nam Á trong năm 2018.

Đọc tiếp...

Vai trò các Chủ thể Doanh nghiệp trong Chính sách Biển Đông của Trung Quốc

Vai trò các Chủ thể Doanh nghiệp trong Chính sách Biển Đông của Trung Quốc

Bài viết phân tích 3 trường hợp nghiên cứu trong lĩnh vực - du lịch, khai thác năng lượng và cơ sở hạ tầng - từ đó nêu bật vai trò các chủ thể doanh nghiệp Trung Quốc đã làm thay đổi chính sách Biển Đông của Trung Quốc như thế nào.

Đọc tiếp...

Chiến lược xây dựng Trung Quốc trở thành cường quốc biển của Bắc Kinh

Chiến lược xây dựng Trung Quốc trở thành cường quốc biển của Bắc Kinh

Bài phân tích đánh giá việc Bắc Kinh xác định chiến lược biển của mình trong các tuyên bố công khai của lãnh đạo. Mục đích là nhằm hiểu được nhiều hơn về ý đồ và ưu tiên chiến lược của Trung Quốc trong lĩnh vực biển; đồng thời cung cấp cho giới hoạch định chính sách và các chuyên gia an ninh quốc gia vốn kiến thức cụ thể và đầy đủ nhất để đối trọng với Trung Quốc trong các vấn đề trên biển.

Đọc tiếp...

Biển Đông: Các Động lực Thay đổi

Biển Đông: Các Động lực Thay đổi

Hành động của Trung Quốc tại Biển Đông khiến các nước trong khu vực cảnh giác. Thực tế này thúc đẩy Philippines kiện Trung Quốc. Vào năm 2016, tòa đã đưa ra phán quyết. Hành động và phản ứng của các bên liên quan tới phán quyết và các sự kiện chính trị khác đã khiến năm 2016 trở thành một năm đáng chú ý. Cuộc bầu cử Tổng thống ở Philippines và Mỹ cũng bổ sung những động lực khác khiến tình hình khu vực thay đổi.

 

Đọc tiếp...

Cạnh tranh ảnh hưởng Trung - Mỹ tại Đông Nam Á

Cạnh tranh ảnh hưởng Trung - Mỹ tại Đông Nam Á

Bài viết so sánh chính sách đối ngoại của Trung Quốc và Mỹ, cụ thể là các hình thức hội nhập kinh tế và cách tiếp cận địa chính trị tại Đông Nam Á. Các tác giả so sánh động cơ và lý do các cường quốc lớn và hạng hai trong khu vực chấp nhận hoặc tranh cãi về các chính sách của Mỹ và Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Khảo cổ học và chủ nghĩa yêu nước: Chiến lược dài hạn của Trung Quốc ở Biển Đông

Khảo cổ học và chủ nghĩa yêu nước: Chiến lược dài hạn của Trung Quốc ở Biển Đông

Các ghi chép của Trung Quốc cho thấy chuyến thám hiểm chính thức đầu tiên của Trung Quốc tới Hoàng Sa vào năm 1902 chưa từng diễn ra. Thay vào đó, một cuộc thám hiểm bí mật được tiến hành nhiều thập kỷ sau đó để ngụy tạo bằng chứng khảo cổ học trên quần đảo Hoàng Sa nhằm củng cố yêu sách lãnh thổ của Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Trung Quốc và ASEAN trên Biển Đông: Những cơ hội và nguy hiểm

Trung Quốc và ASEAN trên Biển Đông: Những cơ hội và nguy hiểm

Quan hệ giữa Trung Quốc và ASEAN về vấn đề Biển Đông dường như đang được cải thiện. Trong khu vực, người ta nói đến hợp tác kinh tế và khoa học, khai thác chung tài nguyên biển, bộ quy tắc ứng xử. Nhưng thực tế hoàn toàn khác và chúng ta không thể quên một điều cốt yếu: Sự mất cân xứng về công nghệ và quân sự, những cơ hội và nguy hiểm của việc khai thác chung... có lợi cho Bắc Kinh!

Đọc tiếp...

Cách thức đúng đắn để Mỹ đẩy lùi Trung Quốc ở Biển Đông

Cách thức đúng đắn để Mỹ đẩy lùi Trung Quốc ở Biển Đông

Một liên minh hiệu quả ở Biển Đông sẽ là thứ giúp bảo vệ các quyền lợi mà các nước Đông Nam Á được hưởng trong vùng biển của chính họ, đồng thời khiến Bắc Kinh phải đưa ra những nhượng bộ dài hạn hoặc phải trả một cái giá cắt cổ về ngoại giao và kinh tế. Nhưng để làm được điều đó, Washington cần đưa chính sự sáng tạo và tham vọng mà họ đã thể hiện ở biển Hoa Đông đến Biển Đông.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 4543 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin