16 - 12 - 2018 | 17:32
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home NGHIÊN CỨU NƯỚC NGOÀI Cơ chế tham vấn song phương Trung Quốc-Philippines về Biển Đông: Triển vọng và thách thức

Cơ chế tham vấn song phương Trung Quốc-Philippines về Biển Đông: Triển vọng và thách thức

Email In PDF.

Trung Quốc và Philippines cho rằng cơ chế này đã đạt được một số dấu hiệu lạc quan ban đầu. Tuy nhiên, theo đánh giá và phân tích từ các nhà quan sát, vẫn còn nhiều việc phải làm trước khi họ có thể chuyển sang giai đoạn hoạt động chung tiếp theo, chứ chưa nói đến cùng phát triển.

Tóm tắt 

ü  Một kết quả của sự thay đổi hoàn toàn trong quan hệ Trung Quốc-Philippines kể từ khi Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte lên nắm quyền vào tháng 6/2016 là Cơ chế tham vấn song phương (BCM) về Biển Đông. 

ü  Kiên quyết phản đối sự tham gia của các cường quốc ngoài khu vực hoặc bên thứ ba vào các tranh chấp trên Biển Đông, Trung Quốc coi BCM là cách thực tiễn và khả thi nhất để xử lý những tranh chấp giữa các bên liên quan. 

ü  Hai cuộc họp BCM được tổ chức cho tới nay rõ ràng đã dẫn đến việc 2 nước triệu tập các nhóm công tác kỹ thuật để làm việc về các sáng kiến hợp tác có thể thực hiện được. Các chi tiết cụ thể chưa được công khai. 

ü  Trong lĩnh vực dầu khí rất được chú ý, hai nước vẫn đang trong giai đoạn tham vấn và thăm dò. Hai nước tỏ ra lưu tâm đến những bài học "đau đớn" của lần hợp tác cuối cùng giữa họ trong lĩnh vực này trong giai đoạn 2004-2008. 

Giới thiệu 

Trung Quốc đã luôn phản đối đa phương hóa hoặc quốc tế hóa vấn đề Biển Đông. Cụ thể hơn, điều này nói lên sự phản đối kiên quyết của họ đối với sự can dự của các cường quốc ngoài khu vực, cụ thể là Mỹ hoặc sự can thiệp của các bên thứ ba như Tòa trọng tài vốn công bố phán quyết của mình vào tháng 7/2016. 

Một ví dụ thường được dẫn ra là Trung Quốc từ chối tham gia tranh tụng tại Tòa trọng tài khi tòa này triệu tập trong 3 năm từ 2013 đến 2016. Trung Quốc thậm chí đã chỉ trích gay gắt phán quyết của Tòa trọng tài, gọi đó là một "trò hề chính trị", coi nó "vô giá trị" và "không có sức ràng buộc", và tồi tệ nhất, "chỉ là một mẩu giấy". Cựu Thứ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Lưu Chấn Dân thậm chí quả quyết rằng thành phần của Tòa trọng tài thiếu sót nghiêm trọng (vì không ai trong số 5 thẩm phán là người châu Á) và nghi ngờ hơn nữa cách hành xử chuyên nghiệp của các thẩm phán (bằng cách hỏi ai đã thuê họ). 

Trái ngược hoàn toàn với khi bác bỏ vai trò của các bên thứ ba, Trung Quốc đã nhanh chóng tái khẳng định lựa chọn thay thế ưa thích của mình là cách tiếp cận song phương gồm các bên liên quan trực tiếp. Chính Philippines đã đem lại cho Trung Quốc cơ hội để thể hiện mô hình ưa thích của mình khi Tổng thống Rodrigo Duterte lên nắm quyền vào tháng 6/2016 và chấm dứt chính sách đối đầu của Philippines với Trung Quốc. 

Quan hệ Trung Quốc-Philippines cải thiện dẫn đến một kết quả là việc triệu tập Cơ chế tham vấn song phương (BCM) về Biển Đông. BCM về cơ bản đem lại một nền tảng để các quan chức cấp làm việc của cả Trung Quốc lẫn Philippines ngồi vào bàn đàm phán nhằm chủ yếu giải quyết những khác biệt của họ về Biển Đông, và trong một chừng mực nào đó, cũng để trao đổi quan điểm về các vấn đề mỗi bên quan tâm. Hơn nữa, nó tìm cách thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực cùng quan tâm. Mặc dù đây không phải là một cơ quan cấp cao, nhưng Trung Quốc đã nhiều lần nhấn mạnh rằng BCM là cách hợp lý, và thêm vào đó là cách duy nhất để giải quyết các tranh chấp của mình với các nước ASEAN tuyên bố chủ quyền. Nước này quyết tâm khiến nó thành công, nếu đánh giá dựa trên 2 cuộc họp đã được tổ chức cho tới nay. 

Những diễn biến của BCM 

Ý tưởng về một BCM được nêu ra trong chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng thống Duterte tới Trung Quốc vào tháng 10/2016 vốn được 2 nước ca ngợi là một "chuyến thăm lịch sử" để "truyền nguồn năng lượng mới nhằm đem lại lợi ích hữu hình cho người dân hai nước". Tuyên bố chung được đưa ra sau chuyến thăm nói rõ: 

“Cả 2 bên nhất trí tiếp tục thảo luận các biện pháp xây dựng lòng tin nhằm gia tăng lòng tin lẫn nhau và hành xử kiềm chế khi tiến hành các hoạt động trên Biển Đông mà sẽ làm phức tạp hoặc leo thang xung đột cũng như gây ảnh hưởng đến hòa bình và sự ổn định. Về mặt này, bên cạnh và khi không có thành kiến với các cơ chế khác, một cơ chế tham vấn song phương có thể hữu ích. Cơ chế này sẽ họp thường xuyên về các vấn đề thời sự và vấn đề khác mà mỗi bên quan tâm về Biển Đông. Cả 2 bên cũng nhất trí thăm dò các lĩnh vực hợp tác khác” (đoạn 42 của tuyên bố chung). 

Trên đà chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng thống Duterte, hai nước đã nối lại Hội nghị tham vấn cấp ngoại trưởng lần thứ 20 tại Manila vài tháng sau đó vào tháng 1/2017 vốn đã đình trệ kể từ Hội nghị tham vấn cấp ngoại trưởng lần thứ 19 vào năm 2013. Tại cuộc họp vào tháng 1/2017, Philippines và Trung Quốc đã hoàn thành những việc các nhà lãnh đạo hai nước trước đó đã xác nhận và đồng ý thiết lập một BCM về Biển Đông. Mục đích đã nêu rõ của BCM này là thúc đẩy lòng tin lẫn nhau và hợp tác vì hòa bình và sự ổn định trong khu vực. Hai bên cũng đã đạt được đồng thuận sơ bộ về Điều khoản tham chiếu (TOR) của BCM. 

BCM đã tổ chức cuộc họp đầu tiên vào tháng 5/2017, sau đó là một cuộc họp thứ hai vào tháng 2/2018. Tại cuộc họp đầu tiên ở Quý Dương, với đồng chủ tọa là Thứ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Lưu Chấn Dân và Đại sứ Philippines tại Trung Quốc Jose Santiago L. Sta. Romana, hai bên đã khởi động TOR của BCM này, đánh giá lại kinh nghiệm của họ về Biển Đông, trao đổi quan điểm về các vấn đề thời sự và vấn đề khác mà mỗi bên quan tâm, thảo luận khả năng hợp tác hàng hải thực tiễn và việc thiết lập các nhóm công tác kỹ thuật liên quan, và đồng ý rằng BCM sẽ bao gồm các quan chức tương cấp thuộc hai Bộ Ngoại giao và các cơ quan hàng hải liên quan, những người sẽ gặp nhau luân phiên ở Trung Quốc và Philippines cứ 6 tháng một lần. 

Tại cuộc họp thứ 2 ở Manila vào tháng 2/2018, do Thứ trưởng Ngoại giao Khổng Huyễn Hựu của Trung Quốc và Thứ trưởng phụ trách vấn đề chính sách của Bộ ngoại giao Philippines Enrique A. Manalo là đồng chủ tọa, cả hai bên đã đưa ra những đánh giá tích cực về BCM. Họ dường như đã đạt được tiến triển vượt ra ngoài cuộc họp đầu tiên với những "thảo luận sâu sắc" về các sáng kiến chung có lợi cho cả 2 bên và thỏa thuận đạt được về việc triệu tập các nhóm công tác kỹ thuật trong những lĩnh vực như ngư nghiệp, dầu khí, nghiên cứu khoa học biển và bảo vệ môi trường biển, và an ninh chính trị. Nó cũng đề cập rằng các nhóm công tác kỹ thuật đã nhận diện hơn nữa một số sáng kiến hợp tác có khả năng thực hiện mặc dù chi tiết của những sáng kiến này chưa được nêu rõ. 

Trong số các lĩnh vực có thể hợp tác đã được nhận diện ở trên, dầu khí thu hút nhiều sự chú ý của công chúng nhất. Hai nước được cho là đã đồng ý thiết lập một ủy ban đặc biệt để tìm ra cách cùng thăm dò dầu khí ở Biển Đông mà không thiên vị tuyên bố chủ quyền của bên nào trong khu vực. Cần nhấn mạnh rằng họ vẫn đang trong những giai đoạn đầu của công tác thăm dò cách hợp tác trong lĩnh vực này. 

Trong một nỗ lực nhìn nhận mọi việc khách quan hơn, Đại sứ Jose Santiago L. Sta. Romana, trong khi mô tả thỏa thuận hợp tác thăm dò dầu khí là một "bước đột phá", đã nhanh chóng dội gáo nước lạnh vào những kỳ vọng bằng cách phát biểu rằng đây "chỉ là bước khởi đầu của một tiến trình". Một cách riêng rẽ, Ngoại trưởng Philippines Alan Peter Cayetano đã công khai bảo đảm rằng mọi thỏa thuận thăm dò năng lượng nào đã lên kế hoạch với Trung Quốc ở Biển Đông sẽ phải tuân thủ Hiến pháp Philippines và luật pháp quốc tế. 

Lập trường của Trung Quốc 

Trung Quốc đã đề cao tầm quan trọng của BCM vì một số lý do. Đầu tiên là BCM đại diện cho 1 trong 2 lộ trình chính theo cách tiếp cận lộ trình kép mà Trung Quốc chủ trương về vấn đề Biển Đông. Theo cách tiếp cận lộ trình kép này, các tranh chấp liên quan đến Biển Đông nên được giải quyết hợp lý thông qua đàm phán và tham vấn giữa các nước liên quan trực tiếp, và rằng Trung Quốc và 10 nước ASEAN nên làm việc cùng nhau để bảo vệ hòa bình và sự ổn định ở Biển Đông. Trung Quốc coi BCM là cách thực tiễn và khả thi nhất để xử lý tranh chấp giữa các bên liên quan trực tiếp, cụ thể là giữa Trung Quốc và Philippines, thông qua đàm phán và tham vấn. 

Lý do thứ hai là BCM cho thấy rằng Trung Quốc và các nước ASEAN tuyên bố chủ quyền có khả năng xử lý hoặc giải quyết những khác biệt của họ về Biển Đông mà không có sự tham gia các cường quốc ngoài khu vực, về cơ bản là nhắc tới Mỹ. Trung Quốc đã tức giận trước các phương tiện hải và không quân Mỹ đang tiến hành các hoạt động tự do hàng hải và hàng không ở Biển Đông, đặc biệt là những phương tiện đã đi vào vùng lãnh hải 12 hải lý tính từ các đảo mà Trung Quốc tuyên bố chủ quyền và/hoặc chiếm đóng ở Biển Đông. Theo lập trường của nước này, sự can thiệp của các cường quốc bên ngoài như Mỹ làm phức tạp và thậm chí phá hoại nền hòa bình và sự ổn định của Biển Đông. 

Lý do thứ ba là BCM củng cố quan điểm rằng các tranh chấp Biển Đông chỉ liên quan đến Trung Quốc và một số nước ASEAN tuyên bố chủ quyền và không đại diện cho toàn bộ quan hệ của nước này với ASEAN. Theo chính cấu trúc của nó, BCM, vốn cho phép Philippines lôi kéo Trung Quốc can dự và ngược lại, giúp giới hạn những khác biệt giữa hai nước này chỉ tới mức độ song phương và cho tới nay đã không ảnh hưởng đến tinh thần chung của quan hệ Trung Quốc-Philippines, và hơn nữa, không nên tác động đến những động lực chung của quan hệ Trung Quốc-ASEAN. Hơn nữa, bản thân Trung Quốc cũng tham gia một số dạng đàm phán song phương hay can dự nào đó với các nước ASEAN tuyên bố chủ quyền khác về những khác biệt và lợi ích lãnh thổ và hàng hải của họ. 

Lý do thứ tư là BCM đánh dấu một sự đoạn tuyệt rõ ràng với chính sách đối đầu trước đây của cựu Tổng thống Philippines Benigno Aquino, điều Trung Quốc đã nhanh chóng để lại đằng sau và đang nỗ lực nhất có thể để bảo đảm rằng sẽ không quay trở lại quỹ đạo chẳng mấy vui vẻ này. Kể từ đó, Trung Quốc đã tăng cường hợp tác với Philippines trong nhiều lĩnh vực từ kinh tế đến văn hóa-xã hội, cho tới hợp tác quốc phòng non trẻ bao gồm tài trợ súng trường tấn công và súng bắn tỉa cũng như đạn dược vốn được dùng trong cuộc chiến chống cuộc nổi dậy của chiến binh Hồi giáo ở Marawi. Trên thực tế, Trung Quốc đã mô tả giai đoạn hiện tại dưới thời Tổng thống Philippines Duterte và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình là "kỷ nguyên vàng" của quan hệ Philippines-Trung Quốc. Xét đến cách các mối quan hệ đã cải thiện, Trung Quốc sẽ muốn duy trì động lực của BCM nhằm bảo đảm thu được những lợi ích hữu hình, mà vì thế nó trở thành mô hình giải quyết những khác biệt giữa các nước tuyên bố chủ quyền ở Biển Đông. 

Những thách thức 

Mặc dù BCM đã đạt được một số tiến triển bước đầu, vẫn còn quá sớm để kết luận rằng nó là một thành công. Một mặt, thái độ thận trọng của các quan chức cấp cao Philippines được nêu ở trên về hợp tác trong lĩnh vực năng lượng không phải là không có lý do. 

Lần cộng tác cuối cùng giữa Trung Quốc và Philippines trong lĩnh vực này là trong thời Chính quyền Gloria Arroyo, và nó đã không kết thúc tốt đẹp. Quay trở lại năm 2004, Công ty dầu khí quốc gia Philipines đã ký kết với Tổng công ty dầu khí hải dương Trung Quốc Thỏa thuận tiến hành thăm dò địa chất chung trên biển ở các khu vực nhất định trên Biển Đông. Thỏa thuận song phương này đã trở thành thỏa thuận ba bên khi Tập đoàn dầu khí Việt Nam tham gia vào năm 2005. Tuy nhiên, ba công ty không thể tiếp tục sau giai đoạn thăm dò địa chất đầu tiên vì Chính quyền Gloria Arroyo sa lầy vào cuộc tranh cãi chính trị trong nước. 

Tổng thống Arroyo đã bị cáo buộc "phản quốc" vì đi ngược lại những lợi ích và chủ quyền của Philippines bằng việc đưa vào những phần thăm dò địa chất ở thềm lục địa của Philippines. Bà Arroyo cũng bị cáo buộc nhận tiền lại quả theo hình thức các dự án đầu tư khác của Trung Quốc vào Philippines đổi lấy việc ký kết thỏa thuận năm 2004. Do những vụ gây tranh cãi này, thỏa thuận ba bên không tiếp tục sau năm 2008. 

Do đó, theo khuôn khổ BCM hiện tại đang giám sát việc hợp tác dầu khí, có nhiều chi tiết cần phải được giải quyết như cần làm việc về các dự án cụ thể nào, liên quan đến ai, hợp tác như thế nào và đặt các dự án ở đâu. Ở giai đoạn này, Philippines và Trung Quốc đang trong thời kỳ thăm dò và tham vấn và chắc chắn còn xa mới đến giai đoạn phát triển chung. 
Đối với bất kỳ sự hợp tác dự án cuối cùng nào, cần phải tuân thủ hơn nữa luật pháp Philippines hiện hành quy định rằng các dự án dầu khí phải có 60% thuộc sở hữu của Philippines, và bất kỳ động thái nào nhằm sửa đổi hoặc né tránh yêu cầu này có thể dẫn đến những phản ứng chính trị và sự phản đối nhằm vào Chính quyền Duterte. 

BCM bị giới hạn hơn nữa trong phạm vi của nó. Mặc dù nó cũng đã được quảng bá là một nền tảng để trao đổi quan điểm về các vấn đề thời sự và những vấn đề khác mà Philippines hoặc Trung Quốc quan tâm ngoài vấn đề Biển Đông, nó không toàn diện như được tuyên bố ngay cả về những vấn đề hàng hải liên qua đến hai nước. Ví dụ điển hình là cuộc đấu khẩu kéo dài giữa Philippines và Trung Quốc về Rặng Philippines (trước đây gọi là Benham Rise), nằm ở phía Đông đảo Luzon trong thềm lục địa và vùng đặc quyền kinh tế của Philippines. Mới đây nhất, vào tháng 2/2018, người phát ngôn của Tổng thống Philippines Harry Roque được cho là đã nói rằng Philippines đã phản đối các tên gọi đề xuất của Trung Quốc cho 5 cấu trúc địa hình ở Rặng Philippines. 

Đáp lại, người phát ngôn của Bộ Ngoại giao Trung Quốc Cảnh Sảng đã công khai tuyên bố họ không biết Philippines đưa ra lời phản đối. Theo ông, Tiểu ban đặt tên cấu trúc địa hình dưới mặt biển (SCUFN), một cơ quan quốc tế chuyên biệt mà Trung Quốc là một thành viên, chịu trách nhiệm thiết lập các tiêu chuẩn đặt tên cho những cấu trúc địa lý dưới mặt biển. Dựa trên các nguyên tắc của SCUFN, Cảnh Sảng nói rằng các nước liên quan có thể nộp đề xuất đặt tên cho các cấu trúc địa hình chưa có tên nằm trong 12 hải lý kể từ các nước ven biển. Nói cách khác, Cảnh Sảng đang nói rằng những cái tên Trung Quốc đề xuất cho các thực thể chưa có tên ở Rặng Philippines là phù hợp với thông lệ quốc tế đã có từ trước và theo quy định của SCUFN. 

Bất chấp tính xác đáng của những lập luận mà Trung Quốc và Philippines đưa ra về cách đặt tên cho các cấu trúc địa hình dưới mặt biển chưa có tên ở Rặng Philippines, tình tiết này cho thấy rằng có nhiều hạn chế đối với hiệu quả của BCM trong việc giải quyết những khác biệt về các vấn đề hàng hải. Về chuyện này, dường như Trung Quốc và Philippines đã có thể phối hợp tốt hơn lập trường của họ hoặc ít nhất là đạt được một điều gì đó ở hậu trường thông qua BCM, và tránh đấu khẩu công khai. Một số nhà quan sát còn đi xa hơn khi cho rằng việc Trung Quốc đặt tên các cấu trúc địa hình dưới mặt biển ở Rặng Philippines, bên ngoài bản đồ “đường 9 đoạn”, đã làm dấy lên câu hỏi về ý định của Trung Quốc trong khu vực phía Đông của Philippines. 

Kết luận 

BCM đã đạt được một số tiến triển kể từ hai cuộc họp. Trung Quốc và Philippines đã triệu tập các nhóm công tác kỹ thuật mà rõ ràng đã nhận diện được một số sáng kiến hợp tác khả thi. Cụ thể, một ủy ban đặc biệt đang khảo sát cách 2 nước có thể cùng thăm dò dầu khí trên Biển Đông. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều việc phải làm trước khi họ có thể chuyển sang giai đoạn hoạt động chung tiếp theo, chứ chưa nói đến cùng phát triển.

Lye Liang Fook là chuyên viên nghiên cứu cao cấp tại Viện nghiên cứu Đông Nam Á (ISEAS). Bài viết được đăng trên ISEAS No.14, 2018.

Trần Quang (gt)


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Hiểu và đánh bại cuộc nổi dậy trên biển của Trung Quốc ở Biển Đông

Hiểu và đánh bại cuộc nổi dậy trên biển của Trung Quốc ở Biển Đông

Để khôi phục được vị thế, Mỹ và các đồng minh của nước này cần phải điều chỉnh lại cách hiểu của họ về chiến dịch của Trung Quốc trên Biển Đông và định hướng lại chiến lược của Mỹ nhằm đánh bại nó.

Đọc tiếp...

Phát biểu của ông Ngô Sỹ Tồn: Những thách thức địa chính trị trên Biển Đông mà Trung Quốc đang phải đối mặt

Phát biểu của ông Ngô Sỹ Tồn: Những thách thức địa chính trị trên Biển Đông mà Trung Quốc đang phải đối mặt

Bài phát biểu của ông Ngô Sỹ Tồn nhận định tình hình Biển Đông mà ông đã nắm được qua cuộc trao đổi với chuyên gia, học giả các viện nghiên cứu chính sách nhân chuyến công tác tới Mỹ, Nhật Bản và Úc gần đây, đồng thời đưa ra một số phán đoán và phân tích về tình hình địa chính trị ở Biển Đông hiện nay.

Đọc tiếp...

Khai thác chung tài nguyên dầu khí ở Biển Đông giữa Trung Quốc – Philippines: Thách thức và triển vọng

Khai thác chung tài nguyên dầu khí ở Biển Đông giữa Trung Quốc – Philippines: Thách thức và triển vọng

Vài năm trở lại đây, vấn đề khai thác chung tài nguyên dầu khí ở Biển Đông giữa Trung Quốc và Philippines thu hút sự chú ý rất lớn từ các quốc gia trong và ngoài khu vực. Trên quan điểm của Trung Quốc, triển vọng khai thác chung giữa hai nước có khả thi? Cần phải giải quyết những thách thức nào để đi đến thỏa thuận khai thác trên thực tế?

Đọc tiếp...

Thương mại, chiến tranh và Biển Đông

Thương mại, chiến tranh và Biển Đông

Trong vùng biển từng được cho là đã đạt được tiến bộ, một mặt trận đáng lo ngại đang hình thành: làn sóng ngầm liên kết tranh chấp ở Biển Đông với cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung.

Đọc tiếp...

Phán quyết Tòa trọng tài Biển Đông: nhìn từ góc độ giải quyết tranh chấp

Phán quyết Tòa trọng tài Biển Đông: nhìn từ góc độ giải quyết tranh chấp

Việc thực thi hay chấp nhận Phán quyết là điều quan trọng để giải quyết tranh chấp, nhưng quan trọng hơn là các quốc gia và những nước phụ thuộc vào hoạt động giao thương trong khu vực phải tìm kiếm giải pháp hòa bình và thực dụng để cân bằng lợi ích của tất cả các bên liên quan.

Đọc tiếp...

Du kích trong vùng biển sương mù -Lực lượng dân quân biển của Trung Quốc và luật pháp quốc tế

Du kích trong vùng biển sương mù -Lực lượng dân quân biển của Trung Quốc và luật pháp quốc tế

Phân tích chuyên sâu cho thấy, hành động dân quân biển Trung Quốc “cấu thành” trách nhiệm pháp lý cho chính phủ Trung Quốc, đồng thời làm xói mòn các ngành luật chuyên biệt của luật pháp quốc tế. Phân tích cũng đưa ra những khuyến nghị cụ thể để đối phó với thách thức mà dân quân biển Trung Quốc đặt ra.

Đọc tiếp...

Hoạt động Xây đảo tại Biển Đông: Tính Pháp lý và Những Giới hạn

Hoạt động Xây đảo tại Biển Đông: Tính Pháp lý và Những Giới hạn

Mặc dù Phán quyết của Toà tập trung chủ yếu vào việc làm rõ phạm vi các quyền lợi biển của Trung Quốc và Philippines ở Biển Đông, tuy nhiên phần về hoạt động cải tạo và xây đảo của Trung Quốc cũng rất đáng chú ý. Với mục đích này, bài viết sẽ kiểm chứng những kết luận của Tòa về tính pháp lý trong hoạt động xây đảo của Trung Quốc cũng như những quy định pháp lý về những hoạt động này.

Đọc tiếp...

Lựa chọn Mô hình của Bismarck hay Wilhelm? Sự Trỗi dậy Hòa bình và Chính sách Biển Đông của Trung Quốc

Lựa chọn Mô hình của Bismarck hay Wilhelm? Sự Trỗi dậy Hòa bình và Chính sách Biển Đông của Trung Quốc

Trung Quốc đứng trước lựa chọn áp dụng mô hình của Otto von Bismarck hoặc đi theo mô hình của một lãnh đạo người Đức khác, Kaiser Wilhelm. Theo đó, nước này theo đuổi chính sách phát triển quân sự, tìm cách mở rộng lãnh thổ, có phần xem nhẹ những quan ngại của các nước láng giềng.

Đọc tiếp...

Cân bằng quyền lực liên kết và những khả năng cho Luật quốc tế tại Biển Đông

Cân bằng quyền lực liên kết và những khả năng cho Luật quốc tế tại Biển Đông

Các tác giả bài phân tích cho rằng việc làm sống lại lập luận về “cân bằng quyền lực liên kết” sẽ đưa ra những ý tưởng mới giúp luật quốc tế có thể phát huy khả năng của mình trong tranh chấp Biển Đông. Từ đó, bài viết đề xuất chương trình nghiên cứu liên ngành giữa Luật quốc tế và Nghiên cứu chiến lược nhằm thúc đẩy giải quyết tranh chấp trên biển Đông dựa trên các nguyên tắc pháp luật.

Đọc tiếp...

“Vùng biển Hợp tác” hay “Vùng biển Xung đột”: Biển Đông trong bối cảnh hợp tác biển Trung Quốc – ASEAN

“Vùng biển Hợp tác” hay “Vùng biển Xung đột”: Biển Đông trong bối cảnh hợp tác biển Trung Quốc – ASEAN

Bài viết đánh giá tổng quan về mối quan hệ hợp tác biển Trung Quốc ASEAN cũng như những động lực và tác động đằng sau những sáng kiến hợp tác giữa hai bên. Bên cạnh đó, bài viết đưa ra phương hướng và triển vọng để Biển Đông trở thành “vùng biển hợp tác”, góp phần duy trì hòa bình, ổn định khu vực.

Đọc tiếp...

Duterte và chính sách đối ngoại gây tranh cãi của Philippines

Duterte và chính sách đối ngoại gây tranh cãi của Philippines

Dưới thời Tổng thống Rodrigo Duterte, Philippines được xem là người bạn thân mới của Trung Quốc. Tuy nhiên cách làm này của Tổng thống Philippines đã gây ra phản ứng trong nước trên diện rộng, khiến cho chính quyền của Duterte phải cẩn thận hơn trong những bước đi tiếp theo.

Đọc tiếp...

Phán quyết Trọng tài về vấn đề Biển Đông - Những tác động nào đối với Tự do Hàng hải và Sử dụng Vũ lực?

Phán quyết Trọng tài về vấn đề Biển Đông - Những tác động nào đối với Tự do Hàng hải và Sử dụng Vũ lực?

Bài viết đánh giá các tác động của Phán quyết đối với tự do hàng hải và việc sử dụng vũ lực ở Biển Đông, xác định các kết luận rút ra từ Phán quyết và các vấn đề tồn tại. Phán quyết cũng gián tiếp đặt ra vấn đề việc sử dụng vũ lực để bảo vệ các quyền lưu thông trên biển.

Đọc tiếp...

Biển Đông: Bất ổn gia tăng giữa những xu hướng theo chủ nghĩa xét lại

Biển Đông: Bất ổn gia tăng giữa những xu hướng theo chủ nghĩa xét lại

Vai trò lãnh đạo đang sa sút của Mỹ và trật tự dựa trên nguyên tắc đang suy yếu có quan hệ phụ thuộc qua lại với chủ nghĩa xét lại và thái độ quyết đoán ngày càng tăng của Bắc Kinh. Cách thức điều này diễn ra ở Biển Đông là một tiền lệ nguy hiểm cho các điểm nóng quân sự khác trên khắp Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Khu vực này có thể làm gì để ứng phó?

Đọc tiếp...

Phải chăng giờ là thời điểm Mỹ cần chống lại “sự nổi dậy” của Trung Quốc ở Biển Đông?

Phải chăng giờ là thời điểm Mỹ cần chống lại “sự nổi dậy” của Trung Quốc ở Biển Đông?

Chế độ quản trị bằng luật pháp quốc tế sẽ đứng vững hay sụp đổ là phụ thuộc vào việc các tàu thuyền dân sự có tự tin hoạt động ở những nơi và theo cách thức họ muốn trong khuôn khổ các quyền lợi hợp pháp quốc tế của mình hay không.

Đọc tiếp...

Trung Quốc có sử dụng vũ lực hay cưỡng bức ở Biển Đông hay không? - Tầm quan trọng của từ ngữ

Trung Quốc có sử dụng vũ lực hay cưỡng bức ở Biển Đông hay không? - Tầm quan trọng của từ ngữ

Vì sao việc định nghĩa hành vi sử dụng vũ lực có ý nghĩa quan trọng trong luật quốc tế? Và việc nhận định các hành động của Trung Quốc tại Biển Đông là hành vi sử dụng vũ lực theo nghĩa của Điều 2(4) Hiến chương Liên Hợp Quốc có tác động như thế nào về mặt pháp lý?

Đọc tiếp...

Vấn đê biển Đông trong chính sách châu Á-Thái Bình Dương của Mỹ từ sau Chiến tranh Lạnh

Vấn đê biển Đông trong chính sách châu Á-Thái Bình Dương của Mỹ từ sau Chiến tranh Lạnh

Bài viết tập trung phân tích, làm rõ quan điểm của Mỹ đối với vấn đề Biển Đông được thể hiện qua động thái thay đổi lập trường từ “không dính líu” sang “can dự có chừng mực” và “tích cực can dự” trong các diễn biến liên quan đến Biển Đông. Đồng thời bài viết cũng đưa ra một số nhận xét về quan điểm của Mỹ đối với vấn đề Biển Đông từ sau Chiến tranh Lạnh.

Đọc tiếp...

Hai năm sau Phán quyết, Biển Đông vẫn tiếp tục là thử thách đối với trật tự dựa trên luật lệ

Hai năm sau Phán quyết, Biển Đông vẫn tiếp tục là thử thách đối với trật tự dựa trên luật lệ

Trung Quốc đang nỗ lực sử dụng sức mạnh quân sự nhằm hủy hoại các quyền mà luật pháp quốc tế dành cho các quốc gia, đe dọa đến hòa bình và an ninh thế giới.

Đọc tiếp...

Biển Đông liệu có trở thành "ao nhà" của Trung Quốc?

Biển Đông liệu có trở thành

Nếu không hành động sớm, rất có thể Biển Đông sẽ thực sự trở thành một cái ao của Trung Quốc, vừa ô nhiễm vừa dần cạn kiệt nguồn cá.

Đọc tiếp...

Những động thái gần đây của Trung Quốc làm suy yếu các quy tắc toàn cầu

Những động thái gần đây của Trung Quốc làm suy yếu các quy tắc toàn cầu

Mỹ cần chủ động có những biện pháp cụ thể để ngăn chặn Trung Quốc. Nếu không, sự thụ động và mặc nhận sẽ làm suy yếu vị thế của Mỹ, khiến Trung Quốc trở nên táo bạo hơn nữa trong việc thực hiện ý đồ của mình mà không gặp phải bất kỳ thách thức hay trở ngại nào.

Đọc tiếp...

Nhà máy điện hạt nhân nổi trên Biển Đông: Kế hoạch liều lĩnh của Trung Quốc

Nhà máy điện hạt nhân nổi trên Biển Đông: Kế hoạch liều lĩnh của Trung Quốc

Nếu bất kỳ điều gì xảy ra với các nhà máy điện hạt nhân nổi của Trung Quốc - cho dù đó là một vụ tràn phóng xạ ra biển, hay hư hại khoang chứa do các cơn bão nhiệt đới, hay một vụ va chạm vô tình với các tàu đi qua - đều có tác động nghiêm trọng về môi trường, kinh tế và tâm lý đối với khu vực.

Đọc tiếp...

Sức mạnh hải quân của Trung Quốc và uy tín quốc gia

Sức mạnh hải quân của Trung Quốc và uy tín quốc gia

Sức mạnh hải quân nằm ở trung tâm khát vọng của Trung Quốc kết hợp với an ninh năng lượng, chiến lược hàng hải, sự toàn vẹn lãnh thổ, chủ nghĩa dân tộc về hải quân, chính sách đối ngoại, triển khai sức mạnh và sự lãnh đạo trong khu vực.

Đọc tiếp...

Các yêu sách của Trung Quốc trên Biển Đông lần đầu tiên được thể hiện bằng một đường biên giới liên tục

Các yêu sách của Trung Quốc trên Biển Đông lần đầu tiên được thể hiện bằng một đường biên giới liên tục

Ban Biên Tập: Ngày 22/4/2018, Tờ Hoa Nam Buổi Sáng (South China Morning Post) đăng bài báo của tác giả Stephen Chen về đề xuất hình thành một đường biên giới liên tục trên cơ sở Đường lưỡi bò của một nhóm học giả Trung Quốc (do chính phủ Trung Quốc tài trợ). Để góp phần cung cấp thông tin cho bạn đọc, Nghiên cứu Biển Đông đã dịch và đăng lại bài báo này.

Đọc tiếp...

Năm bài học rút ra từ vụ Philippines kiện Trung Quốc về Biển Đông

Năm bài học rút ra từ vụ Philippines kiện Trung Quốc về Biển Đông

Việc khởi kiện Trung Quốc là thời khắc lịch sử trong quan hệ đối ngoại của Philippines: Bởi đây là lần đầu tiên Philippines tìm đến luật pháp quốc tế để giải quyết tranh chấp chính trị. Đọc tiếp...

Chuyển Biến Chính Sách của Đài Loan sau Phán Quyết Biển Đông

Chuyển Biến Chính Sách của Đài Loan sau Phán Quyết Biển Đông

Tháng 7/2016, Tòa Trọng tài đã ra phán quyết cho vụ Philippines kiện Trung Quốc về các tranh chấp ở Biển Đông. Tuy lúc đầu đưa ra phản ứng bác bỏ, nhưng Tổng thống Thái Anh Văn đã thông qua một chính sách Biển Đông mới không trực tiếp thách thức quyết định của Tòa.

Đọc tiếp...

Cơ chế tham vấn song phương Trung Quốc-Philippines về Biển Đông: Triển vọng và thách thức

Cơ chế tham vấn song phương Trung Quốc-Philippines về Biển Đông: Triển vọng và thách thức

Trung Quốc và Philippines cho rằng cơ chế này đã đạt được một số dấu hiệu lạc quan ban đầu. Tuy nhiên, theo đánh giá và phân tích từ các nhà quan sát, vẫn còn nhiều việc phải làm trước khi họ có thể chuyển sang giai đoạn hoạt động chung tiếp theo, chứ chưa nói đến cùng phát triển.

Đọc tiếp...

Quan hệ Việt Nam-Ấn Độ càng thêm sâu sắc sau chuyến thăm của Chủ tịch nước Trần Đại Quang

Quan hệ Việt Nam-Ấn Độ càng thêm sâu sắc sau chuyến thăm của Chủ tịch nước Trần Đại Quang

Chuyến thăm của Chủ tịch nước Trần Đại Quang diễn ra chỉ hơn 1 tháng sau khi Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đến New Delhi vào tháng 1 đã thể hiện rõ nét quan hệ đối tác chiến lược giữa hai nước tại thời điểm Ấn Độ tìm cách mở rộng ảnh hưởng tại các khu vực ngoại vi của Trung Quốc và Việt Nam đang phải đối mặt với các bước đi của Trung Quốc ở Biển Đông.

Đọc tiếp...

Ấn Độ và Biển Đông

Ấn Độ và Biển Đông

Quyết định của Ấn Độ muốn tự tham gia vào một môi trường phức tạp ở Biển Đông, ngay cả khi có nguy cơ kích động nước láng giềng khổng lồ của mình, cho thấy tầm quan trọng mà New Delhi đặt vào khu vực này cũng như các tuyến đường biển ở đây. 

Đọc tiếp...

Bố cục quân sự của Mỹ xung quanh Biển Đông - Một phân tích từ Trung Quốc

Bố cục quân sự của Mỹ xung quanh Biển Đông - Một phân tích từ Trung Quốc

Mặc dù chiến lược “tái cân bằng châu Á-Thái Bình Dương” của Chính quyền Obama đã chính thức kết thúc, ảnh hưởng của chiến lược này trong những năm gần đây vẫn rất sâu sắc. Chính quyền Donald Trump vẫn tiếp tục thúc đẩy can dự khu vực, trong đó Biển Đông là khu vực then chốt để quay trở châu Á-Thái Bình Dương, ngăn chặn sự trỗi dậy của Trung Quốc.

Đọc tiếp...

ASEAN dưới thời Tổng thống Duterte: Những cơ hội bị đánh mất trong vấn đề Biển Đông

ASEAN dưới thời Tổng thống Duterte: Những cơ hội bị đánh mất trong vấn đề Biển Đông

Dưới thời ông Duterte giữ vai trò Chủ tịch ASEAN, khối này đã đánh mất một cơ hội quan trọng để “lên án hoặc trừng phạt” Trung Quốc. Đáng quan ngại hơn là điều này đã làm suy yếu vai trò trung tâm của ASEAN trong việc giải quyết một trong những điểm nóng nan giải và dễ bùng nổ nhất trong thế kỷ 21.

Đọc tiếp...

Vươn ra ngoài các vùng biển gần - Thách thức đối với hải quân Biển-Xanh Trung Quốc

Vươn ra ngoài các vùng biển gần - Thách thức đối với hải quân Biển-Xanh Trung Quốc

Năng lực hải quân không ngừng lớn mạnh của Trung Quốc có những hàm ý khó nắm bắt, và quan trọng hơn là những tác động không thể xem nhẹ. Vì vậy, các nhà hoạch định chính sách an ninh của Mỹ và các nước đồng minh cần phải đánh giá kỹ lưỡng vấn đề. Nghiên cứu này đưa ra một số nhận xét và khuyến nghị quan trọng cho các nhà hoạch định chính sách.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 10080 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin