16 - 7 - 2018 | 4:25
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home NGHIÊN CỨU NƯỚC NGOÀI Những động thái gần đây của Trung Quốc làm suy yếu các quy tắc toàn cầu

Những động thái gần đây của Trung Quốc làm suy yếu các quy tắc toàn cầu

Email In PDF.

Mỹ cần chủ động có những biện pháp cụ thể để ngăn chặn Trung Quốc. Nếu không, sự thụ động và mặc nhận sẽ làm suy yếu vị thế của Mỹ, khiến Trung Quốc trở nên táo bạo hơn nữa trong việc thực hiện ý đồ của mình mà không gặp phải bất kỳ thách thức hay trở ngại nào.

 

 

Tái khẳng định chủ quyền ở Biển Đông

Ngày 23/3, tàu USS Mustin (DDG-89) được cho là đã tiến hành một hoạt động tự do hàng hải (FONOP), được cho là đã đi qua khu vực thuộc phạm vi 12 hải lý tính từ Đá Vành Khăn - 1 trong 7 cấu trúc địa hình bị chiếm đóng thuộc quần đảo Trường Sa mà Trung Quốc đã biến thành một tiền đồn quân sự lớn với nỗ lực nhằm thống trị vùng biển tranh chấp xung quanh. Nếu vậy, đây có thể là FONOP thứ hai của Mỹ trong năm nay và là hoạt động hải quân thứ 6 của Mỹ trong 10 tháng qua nhằm thách thức các tuyên bố yêu sách biển quá mức của Bắc Kinh ở Biển Đông.

Hôm sau, Bộ Ngoại giao Trung Quốc đã có phản hồi với phần lớn vẫn là những luận điểm được “xào lại” từ các FONOP trước đây của Mỹ, nhưng với một số điểm bổ sung đáng lưu ý và với giọng điệu mang tính quyết đoán và gay gắt hơn đáng kể:

“Mỹ đã vi phạm luật pháp Trung Quốc và luật pháp quốc tế liên quan, xâm phạm chủ quyền của Trung Quốc, làm suy yếu hòa bình, an ninh và trật tự của vùng biển liên quan, và gây nguy hiểm cho các cơ sở và nhân lực trên các đảo của Trung Quốc, và do đó cấu thành một hành động khiêu khích nghiêm trọng về chính trị và quân sự. Trung Quốc có chủ quyền không thể tranh cãi đối với quần đảo Nam Sa (Trường Sa) và các vùng biển gần kề. Trung Quốc luôn tôn trọng và bảo vệ quyền tự do hàng hải và hàng không ở Biển Đông mà tất cả các quốc gia đều được hưởng theo luật pháp quốc tế, nhưng kiên quyết phản đối bất kỳ quốc gia hay cá nhân nào làm suy yếu chủ quyền và an ninh của các quốc gia duyên hải trên danh nghĩa quyền tự do hàng hải và hàng không. Hiện tại, tình hình ở Biển Đông đã được cải thiện nhờ các nỗ lực phối hợp của Trung Quốc và các nước thành viên Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN). Trong hoàn cảnh như vậy, Mỹ, vốn cố ý khơi mào rắc rối và gây căng thẳng ở Biển Đông nhằm phá vỡ hòa bình và sự ổn định ở đây, đang đi ngược lại ý chí của các quốc gia trong khu vực, vốn khao khát sự ổn định, hợp tác và phát triển, và do đó hoàn toàn không hợp lòng dân. Phía Trung Quốc hối thúc mạnh mẽ phía Mỹ dừng ngay các hoạt động mang tính khiêu khích xâm phạm chủ quyền của Trung Quốc và đe dọa an ninh của Trung Quốc và chân thành tôn trọng các nỗ lực phối hợp của các nước trong khu vực nhằm bảo vệ hòa bình và ổn định ở Biển Đông. Phía Trung Quốc sẽ tiếp tục thực hiện tất cả các biện pháp cần thiết để bảo vệ chủ quyền và an ninh quốc gia của mình và bảo vệ hòa bình và ổn định ở Biển Đông”.

Những phần bổ sung đáng chú ý là những lời nhận xét mô tả Mỹ như một “kẻ không mời mà đến”, gây bất ổn và xâm phạm quyền lợi của khu vực và ASEAN; và các tuyên bố cảnh báo Washington rằng các FONOP và sự hiện diện ngày càng gia tăng của hải quân ở Biển Đông sẽ không còn tiếp tục được dung thứ, như được chứng minh bởi ngôn từ quyết đoán mạnh mẽ hơn so với trước đây - “thực hiện tất cả các biện pháp cần thiết để bảo vệ chủ quyền và an ninh quốc gia của mình” thay cho ngôn từ mềm mỏng hơn trước đây là “thực hiện các biện pháp cần thiết để bảo vệ vững chắc chủ quyền của mình”. Ngôn từ và giọng điệu mới phù hợp với những bình luận chính sách gần đây của Chủ tịch Tập Cận Bình về chủ quyền và tính toàn vẹn lãnh thổ tại Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc khóa XIII: “Người dân và đất nước Trung Quốc có chung một niềm tin chắc chắn: không một tấc đất nào của chúng tôi sẽ bị hoặc có thể bị tách khỏi Trung Quốc”.

Phần bổ sung đầu tiên (“Hiện tại... Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN)”) nhằm vào các nước thành viên ASEAN khác, định hình và tác động tới các cuộc đàm phán đang tiếp diễn về Bộ quy tắc ứng xử (COC) cho việc quản lý các tuyên bố chủ quyền bị tranh chấp trên vùng biển chiến lược này. Bắc Kinh chắc chắn sẽ cố gắng đưa cách diễn đạt có lợi vào COC, chẳng hạn như loại trừ các nước không thuộc ASEAN khỏi Biển Đông và quy định về các hoạt động quân sự ở Biển Đông. Điều thứ hai này nhất quán với những bình luận của Trung Quốc tại Hội nghị an ninh Munich lần thứ 54 - “giờ đây vấn đề là một số quốc gia đã đơn phương diễn giải một cách sai lầm quyền tự do hàng hải trong Công ước Liên hợp quốc về luật biển (UNCLOS) thành quyền tự do về các hoạt động quân sự, vốn không phải là nguyên tắc mà UNCLOS đặt ra”. Phần bổ sung thứ hai (“đang đi ngược lại... không hợp lòng dân”) nhằm vào Washington, phát đi tín hiệu về ý định của Bắc Kinh ngày càng thách thức sự hiện diện lớn hơn và các hoạt động của hải quân Mỹ trên vùng biển mà họ coi là lãnh hải của mình.

Truyền thông Trung Quốc phần lớn lặp lại giọng điệu của Bộ Ngoại giao nước này, và khẳng định thêm rằng Washington đã cố ý lựa chọn thời điểm tiến hành FONOP để thách thức Bắc Kinh vào đúng ngày Trung Quốc quyết định đáp trả các mức thuế quan mang tính trừng phạt của Mỹ. FONOP gây bất ổn là một cử chỉ có tính toán và là một phần của chiến dịch gây sức ép kết hợp về kinh tế và chính trị của Mỹ chống lại Trung Quốc.

Điều kỳ lạ là trong một cuộc họp báo 5 ngày sau cuộc họp báo của Bộ Ngoại giao Trung Quốc, Bộ Quốc phòng Trung Quốc đã không sử dụng giọng điệu quyết đoán hơn của Bộ Ngoại giao mà thay vào đó duy trì các luận điểm trước đây về các FONOP của Mỹ. Câu chuyện và giọng điệu tương đối dịu bớt cho thấy có thể có một sự thay đổi về đường lối so với cách tiếp cận ngoại giao công khai ban đầu của Bắc Kinh, nhưng những tháng tới sẽ cho thấy liệu thực tế có đúng như vậy hay không:

“Người phát ngôn của Bộ Quốc phòng Trung Quốc gần đây đã đưa ra một tuyên bố nhằm nhấn mạnh các nguyên tắc và lập trường của Trung Quốc để phản ứng trước việc các tàu của Hải quân Mỹ đi vào vùng biển lân cận của các đảo và đá có liên quan thuộc quần đảo Nam Sa (Trường Sa) của Trung Quốc. Trung Quốc có chủ quyền không thể tranh cãi đối với các đảo có liên quan và các vùng biển gần kề ở Biển Đông. Trung Quốc luôn tôn trọng và bảo vệ quyền tự do hàng hải và hàng không ở Biển Đông mà tất cả các quốc gia đều được hưởng theo luật pháp quốc tế, nhưng kiên quyết phản đối bất kỳ hành động phô trương sức mạnh nào làm trầm trọng thêm các căng thẳng khu vực, đe dọa và làm suy yếu chủ quyền và các lợi ích an ninh của các quốc gia khác. Quân đội Trung Quốc sẽ tăng cường khả năng quốc phòng của mình theo mức độ của mối đe dọa đối với chủ quyền và an ninh của nước này, kiên quyết bảo vệ chủ quyền quốc gia và các quyền cũng như lợi ích trên biển, và kiên quyết bảo vệ hòa bình và ổn định khu vực”. (Họp báo của Bộ Quốc phòng Trung Quốc, ngày 29/3).

Sau FONOP này, Trung Quốc đã thông báo và tiến hành các cuộc tập trận tấn công trên vùng biển bị tranh chấp, trong đó có một cuộc thao diễn nhằm phô trương sức mạnh trên quy mô lớn, và sau đó tuyên bố rằng nước này có thể tiến hành các cuộc diễn tập tấn công tương tự mỗi tháng một lần trong tương lai. Bắc Kinh mô tả các cuộc diễn tập tấn công này là theo thông lệ, là một phần của kế hoạch huấn luyện hàng năm của Hải quân Quân giải phóng nhân dân (PLAN) nhằm cải thiện khả năng tấn công, và không nhằm vào bất kỳ quốc gia hay mục tiêu cụ thể nào (điều thú vị là họ bắt chước các luận điểm của Mỹ):

“Cuộc diễn tập hải quân bắn đạn thật do PLAN tiến hành ở Biển Đông là biện pháp thực thi chỉ đạo quan trọng của Chủ tịch Tập Cận Bình tại lễ khai mạc phiên huấn luyện đầu năm của Quân giải phóng nhân dân (PLA) và khuyến khích hoạt động huấn luyện có định hướng tấn công của binh lính hải quân PLA. Đó là kế hoạch theo thông lệ phù hợp với chương trình huấn luyện hàng năm của PLAN. Mục đích của hoạt động huấn luyện này là kiểm tra và tăng cường mức độ huấn luyện của PLAN, và thúc đẩy các khả năng của binh lính nhằm giành chiến thắng trong các cuộc chiến tranh. Nó không nhằm vào bất kỳ mục tiêu hay quốc gia cụ thể nào”. (Họp báo của Bộ Quốc phòng Trung Quốc, ngày 29/3).

Ngày 2/4, tờ Thời báo Hoàn cầu (phụ san của tờ Nhân dân nhật báo) đã đăng một bài viết giải thích những lý do khác nhau cho các hoạt động hải quân này. Các lý do được nêu ra bao quát hơn và phần nào không nhất quán với những lý do được đưa ra tại cuộc họp báo của Bộ Quốc phòng Trung Quốc trước đó 3 ngày:

“Thứ nhất, Trung Quốc cần bảo vệ các lợi ích quốc gia của mình trong khu vực và các cuộc tập trận theo thông lệ là phù hợp với chính sách phòng thủ quân sự của Trung Quốc. Thứ hai, chúng có liên quan tới tình hình quốc tế đang thay đổi khi một số quốc gia đã có những động thái chiến lược nhằm vào Trung Quốc. Tàu khu trục trang bị tên lửa dẫn đường USS Mustin gần đây đã đi vào vùng biển xung quanh các đảo và đá của Trung Quốc ở Biển Đông. Mỹ, Nhật Bản, Úc và Ấn Độ đang thúc đẩy hợp tác thông qua Đối thoại an ninh 4 bên; và Anh được cho là đang cân nhắc việc cử một tàu chiến tới Biển Đông để tiến hành các FONOP vào năm 2018. Và một phần lý do cũng là bởi tình hình Đài Loan đang thay đổi khi Tổng thống Mỹ Trump gần đây đã ký thông qua Đạo luật đi lại Đài Loan, cho phép có các cuộc trao đổi quan chức cấp cao giữa Mỹ và Đài Loan. Điều này đi ngược lại chính sách “một Trung Quốc”. Những thay đổi này mang tính sống còn và có liên quan tới an ninh của Trung Quốc. Bắc Kinh cần có một số sự chuẩn bị thiết thực để đối mặt với những thay đổi trong tình hình quốc tế. Thứ ba, với việc sức mạnh quân sự của Trung Quốc gia tăng, chúng ta cần nhiều cuộc diễn tập quy mô lớn hơn để kiểm tra và cải thiện khả năng tấn công quân sự. Đây là hành động bình thường của bất kỳ quốc gia nào muốn phát triển sức mạnh quân sự của mình”.

Ngày 12/4, đích thân Tập Cận Bình đã tham dự một cuộc duyệt binh của hải quân trên Biển Đông, một trong những cuộc duyệt binh lớn nhất thuộc loại này ở Trung Quốc kể từ khi quốc gia này thành lập vào năm 1949. Ông đã chứng kiến cuộc duyệt binh của 48 tàu, 76 máy bay và hơn 10.000 quân nhân, trong đó có tàu sân bay Liêu Ninh. Tập Cận Bình đã có một bài phát biểu sau cuộc duyệt binh này, tái khẳng định khát vọng của Bắc Kinh sở hữu một lực lượng hải quân vững mạnh và cam kết đẩy nhanh việc hiện đại hóa PLAN... “Một lực lượng hải quân hùng mạnh là một trụ cột quan trọng trong sự phục hưng vĩ đại của dân tộc Trung Hoa”. Ngày 17/4, Báo Quân giải phóng đã trình bày chi tiết các tuyên bố của Tập Cận Bình trước đó 5 ngày. Tập Cận Bình đã kiên quyết đưa Bắc Kinh vào một tiến trình kiên định để đạt được Giấc mộng Trung Hoa, do đó việc Trung Quốc sở hữu lực lượng hải quân hùng mạnh và hiện đại là một đòi hỏi cấp thiết. Đó là vì việc sở hữu một lực lượng hải quân có khả năng không đơn giản chỉ để bảo vệ bờ biển một nước, mà còn để bảo vệ các lợi ích của nước này vượt ra ngoài bờ biển đó. 90% thương mại thế giới vẫn được tiến hành bằng đường biển, và đó là cách ít tốn kém nhất, vượt xa những cách khác, để vận chuyển hàng hóa và nguyên liệu thô trên toàn cầu. Đó là lý do giải thích tại sao PLAN tổ chức duyệt binh trước sự chứng kiến của Tập Cận Bình trên Biển Đông vào ngày 12/4.

Sẽ là thú vị khi chờ xem Bắc Kinh sẽ tiếp tục phản ứng như thế nào trong vài tháng tới, khoảng thời gian có điều kiện thời tiết thuận lợi nhất cho hoạt động cải tạo và xây dựng cơ sở hạ tầng ở Biển Đông. Ngoài các hoạt động hải quân, Trung Quốc tuyên bố đã triển khai binh lính bổ sung và lắp đặt các trang thiết bị phòng thủ lãnh thổ; và biện hộ cho sự triển khai mang tính cơ hội này là Bắc Kinh có đầy đủ quyền triển khai trang thiết bị quân sự cần thiết trên các tiền đồn quân sự của họ ở quần đảo Trường Sa:

“Quần đảo Nam Sa (Trường Sa) là lãnh thổ của Trung Quốc. Việc Trung Quốc bố trí binh lính và triển khai các cơ sở hạ tầng phòng thủ lãnh thổ cần thiết trên các đảo và đá có liên quan của quần đảo Trường Sa là quyền đương nhiên của một nước có chủ quyền. Việc này cho phép bảo vệ chủ quyền và an ninh của nhà nước, bảo đảm tự do và an ninh của các tuyến đường biển ở Biển Đông và duy trì hòa bình và ổn định khu vực. Nó không nhằm vào bất kỳ quốc gia nào. Trung Quốc sẽ kiên định đi theo con đường phát triển hòa bình, theo đuổi chính sách quốc phòng mang bản chất phòng thủ và chiến lược quân sự phòng thủ chủ động”.

Việc chờ xem Bắc Kinh phản ứng trước các diễn biến khác có liên quan trong khu vực như thế nào cũng sẽ nói lên nhiều điều - khinh hạm Vendémiaire của Hải quân Pháp “được cho là” đã tiến hành FONOP ở Biển Đông (một số người cho rằng đó không phải là FONOP mà chỉ là một chuyến quá cảnh); Hà Nội đón một tàu sân bay hạt nhân của Mỹ tới thăm cảng; Jakarta vận động hành lang các quốc gia Đông Nam Á tiến hành tuần tra hàng hải ở các vùng biển bị tranh chấp; Canberra gia tăng sự hiện diện quân sự của mình và xem xét tiến hành các FONOP trên tuyến đường biển chiến lược; Manila có kế hoạch một lần nữa mời thêm Nhật Bản và Úc tham gia cuộc tập trận song phương hàng năm của mình với Mỹ (Balikatan); các nước có tuyên bố chủ quyền ở Biển Đông tiếp tục mua thêm vũ khí hải quân (Kuala Lumpur sẽ trang bị cho các tàu chiến duyên hải mới của mình các tên lửa tấn công hải quân tiên tiến từ Na Uy và Jakarta sẽ mua của Hàn Quốc 3 tàu ngầm hiện đại); và Tokyo tìm cách liên kết khu vực Mekong và ASEAN với một chiến lược châu Á-Thái Bình Dương rộng lớn hơn, liên minh với Ấn Độ, Mỹ và Úc. Khi Trung Quốc quyết định phản ứng, nước này sẽ làm vậy theo cách song phương và thầm lặng như với Philippines (khuyến khích Manila cùng thăm dò dầu khí ở vùng biển bị tranh chấp) và Brunei (làm trung gian cho một dàn xếp ngầm mà trong đó Bandar Seri Begawan giữ im lặng về vấn đề Biển Đông nhằm bảo đảm hoạt động đầu tư của Trung Quốc); và theo cách bí mật như khi những kẻ tấn công mạng Trung Quốc được cho là đã tấn công các doanh nghiệp có liên quan tới vấn đề Biển Đông.

Lá bài tẩy sẽ là Singapore, nước đảm nhận cương vị chủ tịch ASEAN vào tháng 1/2018. Cách tiếp cận công bằng và cân bằng của Singapore và khuynh hướng của nước này thiên về các quy tắc và chuẩn mực toàn cầu có thể tiết chế (thậm chí có thể kiểm soát) Bắc Kinh trong nội bộ ASEAN trong năm 2018. Các nhà lãnh đạo Trung Quốc có thể đã dự đoán về triển vọng không mong muốn này và đang có các bước đi tích cực để giảm nhẹ chúng. Ngày 8/3, trong chuyến thăm của Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long, Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường đã nói rằng Trung Quốc sẽ làm việc với ASEAN: “Trung Quốc sẵn sàng mang lại lợi ích cho các quốc gia xung quanh thông qua sự phát triển của chính mình và xây dựng một cộng đồng với lợi ích chung và vận mệnh chung với các quốc gia trong khối ASEAN”. Ngày 12/4, Bắc Kinh đã phát động một chương trình phòng thí nghiệm chung với ASEAN nhằm thúc đẩy và tăng cường đổi mới công nghệ, như một phần của các nỗ lực lớn hơn trong khuôn khổ BRI nhằm xây dựng một cộng đồng với tương lai chung cho Trung Quốc và ASEAN. Chương trình chung này được Bộ Khoa học và Công nghệ Trung Quốc, Bộ Ngoại giao Singapore và Ban thư ký ASEAN tổ chức.

Đợt tấn công sắp tới của “quyền lực sắc bén”

Trung Quốc gần đây đã tái cơ cấu giới truyền thông nhà nước nhằm kiểm soát tốt hơn các nội dung trong nước và tạo ra bộ máy ngoại giao công chúng (tuyên truyền) lớn hơn để truyền đạt tốt hơn thông điệp chiến lược của Bắc Kinh và định hình công luận ngoài nước. Cả hai mục đích đều liên kết với các mục tiêu của Tập Cận Bình là bảo đảm rằng các khán giả trong nước và quốc tế nghe thấy những thông điệp mà ông muốn họ nghe, nhìn thấy những hình ảnh mà ông muốn họ nhìn, và tin vào những câu chuyện mà ông muốn họ tin.

Vào giữa tháng 3, Bắc Kinh đã tuyên bố về việc sáp nhập 3 đài phát thanh truyền hình quốc gia - Đài truyền hình trung ương Trung Quốc, Đài phát thanh quốc tế Trung Quốc và Đài phát thanh quốc gia Trung Quốc - để thành lập một thực thể duy nhất là Đài Tiếng nói Trung Quốc (VoC) nhằm “chỉ đạo các vấn đề xã hội nóng bỏng, tăng cường và cải thiện công luận, thúc đẩy sự hội nhập đa phương tiện, tăng cường thông tin liên lạc quốc tế và kể những câu chuyện hay về Trung Quốc”. VoC sẽ tuyển dụng 15.000 nhân viên trên hàng chục cơ quan trên toàn cầu, sản xuất các chương trình truyền thông bằng hơn 60 thứ tiếng để thể hiện hình ảnh mang tính trấn an về một Trung Quốc rộng lượng, làm giảm nhẹ bất kỳ mối quan ngại nào về sức mạnh và tầm ảnh hưởng ngày càng gia tăng của Bắc Kinh trên thế giới.

VoC sẽ bổ sung các hoạt động “quyền lực sắc bén” tương tự như các Viện Khổng Tử và Mặt trận thống nhất. Viện Khổng Tử là một mạng lưới gồm hơn 1.500 trung tâm dạy học được thành lập tại hơn 140 quốc gia, cung cấp các khóa học về ngôn ngữ và văn hóa Trung Quốc cho hơn 1,5 triệu người học đến từ khắp nơi trên thế giới. Mặt trận thống nhất là một tổ chức của ĐCSTQ được tạo ra để xây dựng các liên minh chính trị trong nước và quốc tế với nền tảng rộng lớn nhằm đạt được các mục tiêu của đảng, thúc đẩy nghị trình chính trị của đảng và giúp hiện thực hóa các tham vọng địa kinh tế rộng lớn hơn như BRI. Mặt trận thống nhất được cho là sẽ tiếp quản các chức năng của Văn phòng kiều vụ Quốc vụ viện, Ủy ban quốc gia về các vấn đề dân tộc và Cục các vấn đề tôn giáo để thực hiện kiểm soát chặt chẽ hơn các vấn đề về tôn giáo và sắc tộc và tiếp tục thực hiện các nỗ lực của mình trong việc sử dụng sức ảnh hưởng ở nước ngoài. Cùng với nhau, các cơ quan có tầm ảnh hưởng này có mục tiêu là thúc đẩy nghị trình chính trị của Trung Quốc và giải thích các ý tưởng và giá trị của Trung Quốc, theo cách giành được sự ủng hộ cho nước này ở nước ngoài.

Ngày 17/2, Tập Cận Bình đã ban hành một chỉ thị nhằm nuôi dưỡng sự ủng hộ lớn hơn trong cộng đồng Hoa kiều đông đảo gồm khoảng 60 triệu người. Ông kêu gọi “đoàn kết chặt chẽ” với người Trung Quốc ở nước ngoài để ủng hộ Giấc mộng Trung Hoa, và nhấn mạnh rằng “để hiện thực hóa sự phục hưng vĩ đại của đất nước Trung Quốc, chúng ta cần cùng làm việc với những người con của đất nước ở trong nước cũng như nước ngoài... nhiệm vụ quan trọng đối với đảng và nhà nước là đoàn kết số lượng lớn người Trung Quốc ở nước ngoài cũng như đã về nước cùng với gia đình của họ ở trong nước, và phát huy vai trò tích cực của họ trong sự phục hưng vĩ đại của dân tộc Trung Hoa”.

Chiến dịch gây ảnh hưởng mới rõ ràng đã bắt đầu một cách nghiêm túc với một bài viết của Tân Hoa Xã vào ngày 22/3 có tiêu đề “Người Trung Quốc ở nước ngoài tin tưởng ban lãnh đạo mới của Trung Quốc sẽ dẫn tới sự phục hưng của dân tộc”. Sau đây là một số ví dụ về sự tán thành đối với việc Tập Cận Bình tái đắc cử mới đây (Chủ tịch nước kiêm Chủ tịch Quân ủy trung ương) của cộng đồng Hoa kiều trên toàn thế giới:

•“Ban lãnh đạo mới sẽ đưa Trung Quốc tới sự thịnh vượng lớn hơn và kêu gọi người Trung Quốc ở Canada đóng vai trò cầu nối trong các trao đổi phi chính phủ song phương”. (Wang Dianqi, người đứng đầu Ủy ban hỗn hợp các hiệp hội người Hoa ở Canada).

•“Người Trung Quốc ở Pháp sẽ giúp tăng cường các trao đổi Trung-Pháp, góp phần vào việc thực hiện Sáng kiến Vành đai và Con đường do Tập Cận Bình đề xuất và khái niệm xây dựng một cộng đồng với một tương lai chung cho nhân loại”. (Wu Wuhua, Chủ tịch danh dự Hội quán Triều Châu ở Pháp).

•“Thôi thúc người Trung Quốc ở Peru thúc đẩy những trao đổi và sự tin cậy lẫn nhau giữa quốc gia nơi họ sinh sống với Trung Quốc”. (Liang Shun, người đứng đầu Hiệp hội người Trung Quốc ở Peru).

•“Tập Cận Bình sẽ có thể dẫn dắt Trung Quốc tới sự phục hưng dân tộc, và đem lại cho người Trung Quốc ở nước ngoài nhiều lợi ích và niềm tự hào to lớn hơn”. (Zhou Ying, người đứng đầu Liên hiệp các hiệp hội người Trung Quốc ở Cyprus).

•“Đối với người Trung Quốc ở nước ngoài, sự phát triển của Trung Quốc quan trọng nhất là khiến họ được tôn trọng hơn, và thứ hai là đem lại cho họ các cơ hội kinh doanh mới”. (Fang Tianxing, người đứng đầu Liên hiệp các hiệp hội người Trung Quốc ở Malaysia).

Kết luận

Năm 2017, Mỹ đã đạt được sự tiến bộ khi lên tiếng về hành vi ngang ngược và không phù hợp của Trung Quốc, chống lại chủ nghĩa đơn phương và sự hung hăng của Trung Quốc, tăng cường các liên minh và các quan hệ đối tác khu vực, gia tăng sự hiện diện khu vực, tái khẳng định sức ảnh hưởng ở khu vực, và quan trọng nhất là từng bước đảo ngược sự thỏa hiệp nhẹ dạ đã diễn ra trong nhiều năm. Nhưng vẫn còn rất nhiều điều mà Washington có thể và cần làm. Nếu không, sự thụ động và mặc nhận sẽ làm suy yếu Chiến lược an ninh quốc gia của Mỹ, củng cố niềm tin ngày càng gia tăng của Bắc Kinh rằng Washington là một cường quốc đang suy yếu, và có thể khiến Trung Quốc - một nước tự coi mình là cường quốc đang trỗi dậy - trở nên táo bạo hơn nữa trong việc thực hiện lộ trình chiến lược (đại chiến lược) của nước này đối với sự phục hưng dân tộc (Giấc mộng Trung Hoa) mà không gặp phải bất kỳ thách thức hay trở ngại nào. Do đó, chiến lược mới, trong đó kêu gọi Mỹ nắm lấy thời cơ của cuộc cạnh tranh nước lớn mang tính chiến lược với Trung Quốc và lên kế hoạch và hành động theo đó, là một bước đi đúng hướng, vì sự suy yếu là một lựa chọn có chủ ý, chứ không phải một thực tế bị áp đặt.

Nguyễn Phạm Tuấn là ủy viên ban chấp hành Hội đồng Nghiên cứu Châu Á – Thái Bình Dương Yokosuka. Bài viết thể hiện quan điểm riêng của tác giả và được đăng trên Trung tâm An ninh Hàng hải Quốc tế (CIMSEC).

Trần Quang (gt)


Tin cũ hơn:

Những động thái gần đây của Trung Quốc làm suy yếu các quy tắc toàn cầu

Những động thái gần đây của Trung Quốc làm suy yếu các quy tắc toàn cầu

Mỹ cần chủ động có những biện pháp cụ thể để ngăn chặn Trung Quốc. Nếu không, sự thụ động và mặc nhận sẽ làm suy yếu vị thế của Mỹ, khiến Trung Quốc trở nên táo bạo hơn nữa trong việc thực hiện ý đồ của mình mà không gặp phải bất kỳ thách thức hay trở ngại nào.

Đọc tiếp...

Nhà máy điện hạt nhân nổi trên Biển Đông: Kế hoạch liều lĩnh của Trung Quốc

Nhà máy điện hạt nhân nổi trên Biển Đông: Kế hoạch liều lĩnh của Trung Quốc

Nếu bất kỳ điều gì xảy ra với các nhà máy điện hạt nhân nổi của Trung Quốc - cho dù đó là một vụ tràn phóng xạ ra biển, hay hư hại khoang chứa do các cơn bão nhiệt đới, hay một vụ va chạm vô tình với các tàu đi qua - đều có tác động nghiêm trọng về môi trường, kinh tế và tâm lý đối với khu vực.

Đọc tiếp...

Sức mạnh hải quân của Trung Quốc và uy tín quốc gia

Sức mạnh hải quân của Trung Quốc và uy tín quốc gia

Sức mạnh hải quân nằm ở trung tâm khát vọng của Trung Quốc kết hợp với an ninh năng lượng, chiến lược hàng hải, sự toàn vẹn lãnh thổ, chủ nghĩa dân tộc về hải quân, chính sách đối ngoại, triển khai sức mạnh và sự lãnh đạo trong khu vực.

Đọc tiếp...

Các yêu sách của Trung Quốc trên Biển Đông lần đầu tiên được thể hiện bằng một đường biên giới liên tục

Các yêu sách của Trung Quốc trên Biển Đông lần đầu tiên được thể hiện bằng một đường biên giới liên tục

Ban Biên Tập: Ngày 22/4/2018, Tờ Hoa Nam Buổi Sáng (South China Morning Post) đăng bài báo của tác giả Stephen Chen về đề xuất hình thành một đường biên giới liên tục trên cơ sở Đường lưỡi bò của một nhóm học giả Trung Quốc (do chính phủ Trung Quốc tài trợ). Để góp phần cung cấp thông tin cho bạn đọc, Nghiên cứu Biển Đông đã dịch và đăng lại bài báo này.

Đọc tiếp...

Năm bài học rút ra từ vụ Philippines kiện Trung Quốc về Biển Đông

Năm bài học rút ra từ vụ Philippines kiện Trung Quốc về Biển Đông

Việc khởi kiện Trung Quốc là thời khắc lịch sử trong quan hệ đối ngoại của Philippines: Bởi đây là lần đầu tiên Philippines tìm đến luật pháp quốc tế để giải quyết tranh chấp chính trị. Đọc tiếp...

Chuyển Biến Chính Sách của Đài Loan sau Phán Quyết Biển Đông

Chuyển Biến Chính Sách của Đài Loan sau Phán Quyết Biển Đông

Tháng 7/2016, Tòa Trọng tài đã ra phán quyết cho vụ Philippines kiện Trung Quốc về các tranh chấp ở Biển Đông. Tuy lúc đầu đưa ra phản ứng bác bỏ, nhưng Tổng thống Thái Anh Văn đã thông qua một chính sách Biển Đông mới không trực tiếp thách thức quyết định của Tòa.

Đọc tiếp...

Cơ chế tham vấn song phương Trung Quốc-Philippines về Biển Đông: Triển vọng và thách thức

Cơ chế tham vấn song phương Trung Quốc-Philippines về Biển Đông: Triển vọng và thách thức

Trung Quốc và Philippines cho rằng cơ chế này đã đạt được một số dấu hiệu lạc quan ban đầu. Tuy nhiên, theo đánh giá và phân tích từ các nhà quan sát, vẫn còn nhiều việc phải làm trước khi họ có thể chuyển sang giai đoạn hoạt động chung tiếp theo, chứ chưa nói đến cùng phát triển.

Đọc tiếp...

Quan hệ Việt Nam-Ấn Độ càng thêm sâu sắc sau chuyến thăm của Chủ tịch nước Trần Đại Quang

Quan hệ Việt Nam-Ấn Độ càng thêm sâu sắc sau chuyến thăm của Chủ tịch nước Trần Đại Quang

Chuyến thăm của Chủ tịch nước Trần Đại Quang diễn ra chỉ hơn 1 tháng sau khi Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đến New Delhi vào tháng 1 đã thể hiện rõ nét quan hệ đối tác chiến lược giữa hai nước tại thời điểm Ấn Độ tìm cách mở rộng ảnh hưởng tại các khu vực ngoại vi của Trung Quốc và Việt Nam đang phải đối mặt với các bước đi của Trung Quốc ở Biển Đông.

Đọc tiếp...

Ấn Độ và Biển Đông

Ấn Độ và Biển Đông

Quyết định của Ấn Độ muốn tự tham gia vào một môi trường phức tạp ở Biển Đông, ngay cả khi có nguy cơ kích động nước láng giềng khổng lồ của mình, cho thấy tầm quan trọng mà New Delhi đặt vào khu vực này cũng như các tuyến đường biển ở đây. 

Đọc tiếp...

Bố cục quân sự của Mỹ xung quanh Biển Đông - Một phân tích từ Trung Quốc

Bố cục quân sự của Mỹ xung quanh Biển Đông - Một phân tích từ Trung Quốc

Mặc dù chiến lược “tái cân bằng châu Á-Thái Bình Dương” của Chính quyền Obama đã chính thức kết thúc, ảnh hưởng của chiến lược này trong những năm gần đây vẫn rất sâu sắc. Chính quyền Donald Trump vẫn tiếp tục thúc đẩy can dự khu vực, trong đó Biển Đông là khu vực then chốt để quay trở châu Á-Thái Bình Dương, ngăn chặn sự trỗi dậy của Trung Quốc.

Đọc tiếp...

ASEAN dưới thời Tổng thống Duterte: Những cơ hội bị đánh mất trong vấn đề Biển Đông

ASEAN dưới thời Tổng thống Duterte: Những cơ hội bị đánh mất trong vấn đề Biển Đông

Dưới thời ông Duterte giữ vai trò Chủ tịch ASEAN, khối này đã đánh mất một cơ hội quan trọng để “lên án hoặc trừng phạt” Trung Quốc. Đáng quan ngại hơn là điều này đã làm suy yếu vai trò trung tâm của ASEAN trong việc giải quyết một trong những điểm nóng nan giải và dễ bùng nổ nhất trong thế kỷ 21.

Đọc tiếp...

Vươn ra ngoài các vùng biển gần - Thách thức đối với hải quân Biển-Xanh Trung Quốc

Vươn ra ngoài các vùng biển gần - Thách thức đối với hải quân Biển-Xanh Trung Quốc

Năng lực hải quân không ngừng lớn mạnh của Trung Quốc có những hàm ý khó nắm bắt, và quan trọng hơn là những tác động không thể xem nhẹ. Vì vậy, các nhà hoạch định chính sách an ninh của Mỹ và các nước đồng minh cần phải đánh giá kỹ lưỡng vấn đề. Nghiên cứu này đưa ra một số nhận xét và khuyến nghị quan trọng cho các nhà hoạch định chính sách.

Đọc tiếp...

Tập Cận Bình, PLA và tranh chấp Biển Đông

Tập Cận Bình, PLA và tranh chấp Biển Đông

Việc hiểu chính xác chiến lược quân sự - dân sự của Trung Quốc trên Biển Đông và sự đóng góp của PLA trong việc hình thành chiến lược này có ý nghĩa hết sức quan trọng trong việc hiểu rõ hơn sự điều chỉnh chính sách Biển Đông của Chủ tịch Tập Cận Bình và hành vi quyết đoán của Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Nghề cá: Một khía cạnh mới cho các hành động trên biển của Trung Quốc

Nghề cá: Một khía cạnh mới cho các hành động trên biển của Trung Quốc

Khả năng đánh bắt ngày càng phát triển của Trung Quốc dẫn tới tình trạng suy thoái môi trường biển. Tuy nhiên, nghề cá trở thành một thành tố quan trọng trong yêu sách chủ quyền vùng biển của Trung Quốc. Các khái niệm như chủ quyền, quyền lãnh thổ và quyền đánh bắt ẩn ý rằng rằng nghề cá trở thành một lĩnh vực “chủ quyền hoá”.

Đọc tiếp...

Điều chỉnh lại chiến lược của Mỹ ở Biển Đông

Điều chỉnh lại chiến lược của Mỹ ở Biển Đông

Chính sách của Mỹ ở Biển Đông hiện nay đã không thể giải quyết hoàn toàn 2 vấn đề quan trọng liên quan đến Trung Quốc. Bài phân tích sẽ đánh giá cách thức chiến lược của Mỹ ở Biển Đông có thể được tối ưu hóa nhằm duy trì ưu thế quân sự trong khi đối phó nguy cơ bất ổn định bắt nguồn từ một cuộc xung đột với Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Chủ quyền lãnh thổ của Trung Quốc: Khái niệm và thực tiễn

Chủ quyền lãnh thổ của Trung Quốc: Khái niệm và thực tiễn

Trong thời gian từ giờ đến năm 2025, có khả năng Trung Quốc sẽ tiếp tục chính sách hiện tại, tức là từng bước củng cố quyền kiểm soát đối với các biển Hoa Đông và Biển Đông đồng thời tuyên bố các ý định hòa bình của nước này và viện đến lịch sử như một lời biện minh cho các tuyên bố chủ quyền của nước này. Nước này sẽ tiếp tục tăng cường sự hiện diện của các tàu cảnh sát biển và tàu đánh cá với khả năng phòng thủ có vũ trang.

Đọc tiếp...

Tham vọng Chủ nghĩa Xét lại của Trung Quốc tại Đông Nam Á và Vết đen Tranh chấp Biển Đông

Tham vọng Chủ nghĩa Xét lại của Trung Quốc tại Đông Nam Á và Vết đen Tranh chấp Biển Đông

Trong 20 năm qua, Bắc Kinh đã gặt hái được một số thành công trong việc thay đổi hiện trạng khu vực bằng chính sách láng giềng tốt. Nhưng rắc rối trong vấn đề Biển Đông dường như lại ngăn cản quá trình thực hiện những tham vọng của chủ nghĩa xét lại đối với khu vực trong những thập kỷ tới.

Đọc tiếp...

Các tranh luận chiến lược và sự mơ hồ trong nội bộ Trung Quốc về vấn đề Biển Đông

Các tranh luận chiến lược và sự mơ hồ trong nội bộ Trung Quốc  về vấn đề Biển Đông

Bản sắc kép của Trung Quốc là nguyên nhân cho  các tranh luận và mơ hồ về chiến lược trong nội bộ về vấn đề Biển Đông. Thêm vào đó, Trung Quốc chưa xác định liệu rằng vấn đề Biển Đông có thuộc lợi ích quốc gia cốt lõi của mình hay không cũng như chưa giải quyết được câu hỏi về thứ tự ưu tiên giữa các yêu sách trên Biển Đông và quan hệ Trung – Mỹ.

Đọc tiếp...

Quan điểm của Luật pháp Quốc tế về Các Thực thể Đảo và Bãi cạn Nửa nổi Nửa chìm ở Biển Đông

Quan điểm của Luật pháp Quốc tế về Các Thực thể Đảo và Bãi cạn Nửa nổi Nửa chìm ở Biển Đông

Nhiều thực thể đảo (đảo/đá) và bãi cạn nửa nổi nửa chìm (đá ngầm, bãi cạn) ở Biển Đông từ lâu là đối tượng chú ý và tranh chấp của các nước khu vực. Bài viết sẽ tập trung vào hai vấn đề chính: (a) các quốc gia ven biển đã tuyên bố và hành động như thế nào đối với các thực thể đảo ở Biển Đông; (b) và một số đánh giá về địa vị pháp lý các thực thể này.

Đọc tiếp...

Chiến lược của Anh tại châu Á: Một vài nguyên tắc nền tảng

Chiến lược của Anh tại châu Á: Một vài nguyên tắc nền tảng

Trong thời điểm mà cạnh tranh địa chính trị và chuyển giao quyền lực ở châu Á – Thái Bình Dương đang ngày càng gay gắt, lợi ích quốc gia của Anh không nên chỉ gói gọn trong việc theo chân các đồng minh quyền lực nhất mà phải đảm bảo rằng lợi ích của họ sẽ không ảnh hưởng tới lợi ích nền tảng của các quốc gia đồng minh.

Đọc tiếp...

Tại sao nước Pháp phải chú ý tới Biển Đông?

Tại sao nước Pháp phải chú ý tới Biển Đông?

Trước những nguy cơ chiến lược tại Biển Hoa Đông và Biển Đông mà châu Âu, nhất là Pháp đang đối mặt, Pháp buộc phải dành lại sự quan tâm của mình đối với khu vực này.

Đọc tiếp...

CSIS - Kế hoạch hành động về quản lý nghề cá và hợp tác môi trường ở Biển Đông

CSIS - Kế hoạch hành động về quản lý nghề cá  và hợp tác môi trường ở Biển Đông

Kế hoạch hành động về quản lý nghề cá và hợp tác môi trường ở Biển Đông” là sản phẩm đầu tiên của Nhóm chuyên gia về Biển Đông do Trung tâm Nghiên cứu Quốc tế Mỹ (CSIS) điều phối. Mục đích của Bản Kế hoạch này là cung cấp một mô hình hợp tác khả thi cho các nước yêu sách ở Biển Đông về quản lý tranh chấp biển.

Đọc tiếp...

Đâu là cách thức đối phó với chiến thuật “vùng xám” của Trung Quốc trên Biển Đông?

Đâu là cách thức đối phó với chiến thuật “vùng xám” của Trung Quốc trên Biển Đông?

Indonesia và Việt Nam cho thấy rằng có thể phân chia rạch ròi giữa việc cương quyết bảo vệ chủ quyền và quyền của một nước trên Biển Đông. Đã đến lúc Manila và Kuala Lumpur phải học hỏi từ những người hàng xóm của mình về cách đứng lên chống lại các chiến thuật “vùng xám” của Bắc Kinh thông qua một quyết tâm được thể hiện rõ ràng.

Đọc tiếp...

Kế hoạch đánh chiếm Biển Đông của Trung Quốc

Kế hoạch đánh chiếm Biển Đông của Trung Quốc

Năm ngoái, Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc Thường Vạn Toàn đã kêu gọi đất nước sẵn sàng cho một cuộc "chiến tranh nhân dân" trên biển. Các nhà lãnh đạo khu vực và Washington không được xem nhẹ những phát ngôn của Thường Vạn Toàn.

Đọc tiếp...

Dè chừng sức mạnh thủy lôi của Hải quân Mỹ

Dè chừng sức mạnh thủy lôi của Hải quân Mỹ

Mìn được coi là “ninja” trong các cuộc chiến tranh, bởi tính chất thầm lặng, chí mạng và có phần khủng khiếp của nó. Vũ khí thầm lặng này không chỉ hiệu quả trong việc gây ra những thiệt hại nặng nề mà còn reo rắc nỗi sợ hãi và bất ổn.

Đọc tiếp...

Những thăng trầm của cơ chế giải quyết tranh chấp theo UNCLOS

Những thăng trầm của cơ chế giải quyết tranh chấp theo UNCLOS

Bài viết này sẽ xem xét phạm vi và các hạn chế trong việc giải thích cơ chế giải quyết tranh, đặc biệt là trong Vụ kiện ra Tòa Trọng tài về Biển Đông. Nghiên cứu sẽ đặt ra câu hỏi về phạm vi của cơ chế giải quyết tranh chấp theo phần XV của UNCLOS và hiệu quả của việc giải quyết các tranh chấp ở Biển Đông.

Đọc tiếp...

Philippines đối mặt với thực tế mới ở Biển Đông

Philippines đối mặt với thực tế mới ở Biển Đông

Cách duy nhất mà Philippines có thể đối phó với Trung Quốc là phải tăng cường các mối liên minh của mình, không chỉ là quan hệ với Mỹ. Philippines có các mối quan hệ kinh tế mạnh mẽ với Nhật Bản, Úc, Hàn Quốc và nhiều nước khác.

Đọc tiếp...

Không có Brexit từ Biển Đông

Không có Brexit từ Biển Đông

Những tuyên bố gần đây của các quan chức cấp cao Anh liên quan đến việc triển khai tàu chiến của nước này tới vùng Biển Đông tất nhiên đã gây ra một phản ứng mạnh mẽ từ Trung Quốc. Tuy nhiên không giống như Mỹ, Anh không có chương trình tự do hàng hải.

Đọc tiếp...

Không có COC thực chất?

Không có COC thực chất?

Trung Quốc có thể sẽ chấp nhận COC một khi họ thành công trong việc đạt được mục tiêu của mình trên Biển Đông. Đến lúc đó, COC sẽ thực sự chẳng còn ý nghĩa.

Đọc tiếp...

Đánh giá về Dự thảo khung COC ASEAN-Trung Quốc

Đánh giá về Dự thảo khung COC ASEAN-Trung Quốc

Ngày 6/8/2017 tại Manila, Ngoại trưởng các nước ASEAN và Trung Quốc đã thông qua dự thảo khung COC. Nội dung của dự thảo khung và ý nghĩa đằng sau một số ngôn từ được sử dụng là gì? Những nội dung nào còn chưa được đề cập?

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 5892 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin