8 - 12 - 2019 | 18:42
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home NGHIÊN CỨU NƯỚC NGOÀI Các vấn đề trong liên minh Mỹ-Philippines

Các vấn đề trong liên minh Mỹ-Philippines

Email In PDF.

Hiện nay, không có thông tin công khai về việc Chính phủ Philippines chính thức yêu cầu Mỹ có một đánh giá hiệp ước chính thức. Người ta cho rằng một đánh giá chính thức sẽ vấp phải những khó khăn, trước hết là trong việc đạt được sự nhất trí về những sửa đổi đối với một hiệp ước có từ 7 thập kỷ trước và sau đó là trong việc phê chuẩn một hiệp ước đã sửa đổi ở cả 2 nước.

 

 

Tóm tắt

• Ngày 20/12/2018, Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Delfin Lorenzana đã yêu cầu đánh giá lại Hiệp ước phòng thủ chung năm 1951 giữa Mỹ và Philippines, lưu ý rằng hủy bỏ hiệp định này là một lựa chọn.

• Bộ trưởng Lorenzana nhắc lại yêu cầu này sau khi Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo đến thăm Philippines 2 tháng sau đó để khẳng định với Philippines rằng Biển Đông nằm trong hiệp ước này.

• Việc Bộ trưởng Lorenzana nhắc lại yêu cầu này phản ánh sự thất vọng sâu sắc của Philippines đối với liên minh Mỹ-Philippines vì đã không ngăn chặn hay ứng phó hiệu quả trước sự hung hăng của Trung Quốc tại vùng đặc quyền kinh tế của Philippines ở Biển Đông, và nỗi sợ rằng Philippines sẽ vướng vào cuộc xung đột Mỹ-Trung ở Biển Đông.

• Một đánh giá chính thức về Hiệp ước phòng thủ chung năm 1951 không có khả năng xem xét lại liên minh song phương để giải quyết những mối quan ngại mà Lorenzana bày tỏ và có thể không được cả 2 thủ đô thông qua.

• Việc tăng cường các khả năng phòng thủ bên ngoài ở mức độ hạn chế của chính Philippines, cũng như việc làm sâu sắc và mở rộng hợp tác phòng thủ với Mỹ trong khuôn khổ liên minh hiện tại là một cách tiếp cận thận trọng hơn và có tiềm năng hiệu quả hơn.

Giới thiệu

Cuộc họp báo cuối năm 2018 của Bộ trưởng Quốc phòng Delfin Lorenzana rất có giá trị. Ông yêu cầu đánh giá Hiệp ước phòng thủ chung năm 1951 vốn là nền tảng pháp lý cho liên minh Mỹ-Philippines. Một tuần sau, tại một cuộc họp báo ở Điện Malacañang (dinh tổng thống), Lorenzana lưu ý rằng sau khi đánh giá, Chính phủ Philippines có 3 lựa chọn đối với hiệp ước này: duy trì, củng cố, hủy bỏ.

Lorenzana nhiều lần nhắc lại yêu cầu của ông đánh giá lại hiệp ước, ngay cả sau khi Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo đến thăm Manila ngày 1/3/2019 và trực tiếp giải quyết một mối quan ngại lớn của Philippines đối với Hiệp ước phòng thủ chung. Pompeo là quan chức cao cấp nhất của Mỹ công khai tuyên bố rằng: “Vì Biển Đông là một phần của Thái Bình Dương, nên bất kỳ cuộc tấn công vũ trang nào vào các lực lượng, máy bay hoặc tàu công vụ của Philippines ở Biển Đông cũng sẽ khởi động các nghĩa vụ phòng thủ chung theo Điều 4 của Hiệp ước phòng thủ chung của chúng ta”.

Hiện nay, không có thông tin công khai về việc Chính phủ Philippines chính thức yêu cầu Mỹ có một đánh giá hiệp ước chính thức mặc dù đã có các cuộc thảo luận quốc phòng song phương cấp cao về những mối quan ngại của Philippines. Người ta cho rằng một đánh giá chính thức sẽ vấp phải những khó khăn, trước hết là trong việc đạt được sự nhất trí về những sửa đổi đối với một hiệp ước có từ 7 thập kỷ trước và sau đó là trong việc phê chuẩn một hiệp ước đã sửa đổi ở cả 2 nước.

Nỗi thất vọng và lo sợ

Lorenzana không phải là quan chức cấp cao đầu tiên trong Chính quyền Duterte bày tỏ những mối nghi ngại sâu sắc đối với liên minh Mỹ-Philippines liên quan đến các hành vi của Trung Quốc xâm phạm quyền hàng hải ở vùng đặc quyền kinh tế của Philippines ở Biển Đông. Ngay sau khi lên cầm quyền, Rodrigo Duterte đã nhiều lần suy nghĩ về việc rút khỏi Hiệp ước phòng thủ chung và Thỏa thuận tăng cường hợp tác quốc phòng năm 2014 giữa Mỹ và Philippines. Tháng 10/2016, trong một lần bột phát cảm xúc trên mạng xã hội Facebook, Bộ trưởng ngoại giao đầu tiên dưới thời Duterte, Perfecto Yasay, tuyên bố rằng Mỹ đã ngược đãi và khiến Philippines thất vọng.

Việc mất bãi cạn Scarborough vào tay Trung Quốc trong năm 2012 và cái được nhìn nhận là sự thiếu hỗ trợ mạnh mẽ và chủ động của Mỹ đối với Philippines là một thời điểm mang tính bước ngoặt đáng lo ngại đối với liên minh Mỹ-Philippines trong mắt nhiều người Philippines. Khi một Trung Quốc trỗi dậy hung hăng với Philippines tại chính vùng biển của Philippines, liên minh với Mỹ tỏ ra là không đủ và Philippines phải nhượng lại quyền kiểm soát cho Trung Quốc.

Đối với nhiều người, việc mất quyền kiểm soát bãi cạn Scarborough vào tay Trung Quốc tái hiện sự kiện Trung Quốc chiếm đóng Đá Vành vào năm 1995, nhưng lần này Trung Quốc mạnh mẽ và hung hăng hơn nhiều. Với việc sức mạnh của Trung Quốc có khả năng sẽ tiếp tục gia tăng so với Mỹ và Philippines, việc đánh mất bãi cạn Scarborough năm 2012 thậm chí còn là điềm báo mang tính chiến lược nhiều hơn đối với Philippines so với khi để mất Đá Vành Khăn năm 1995. Nỗi thất vọng và lo lắng sâu sắc về tương lai này đã đưa ra lời biện minh cho việc Duterte đi theo Trung Quốc.

Những người ủng hộ việc đánh giá lại muốn củng cố liên minh này và Hiệp ước phòng thủ chung cho Philippines bằng cách xóa bỏ hoặc giảm thiểu sự thiếu rõ ràng trong phạm vi địa lý của hiệp ước này. Điều V của hiệp ước tuyên bố: “Theo chủ định của Điều IV, một cuộc tấn công vũ trang vào một trong hai bên được coi là bao gồm một cuộc tấn công vũ trang vào vùng lãnh thổ trung tâm của một trong hai bên, hoặc vào các vùng lãnh thổ đảo thuộc quyền tài phán của họ ở Thái Bình Dương hoặc vào các lực lượng vũ trang, tàu công vụ hoặc máy bay của họ ở Thái Bình Dương”.

Vì sau nhiều năm phê chuẩn Hiệp ước năm 1951, các tuyên bố chủ quyền lãnh thổ của Philippines ở Biển Đông mà Trung Quốc tranh chấp mới chính thức được đưa ra, nên chúng không nằm trong định nghĩa về lãnh thổ trung tâm trong hiệp ước này. Hiệp ước rất ngắn này (phần chính dài chưa đến 400 từ) không nêu rõ phạm vi địa lý của Thái Bình Dương và liệu nó có bao gồm Biển Đông hay không. Ngoại trưởng Pompeo đã giải quyết mối quan ngại thứ hai bằng lời nói. Tuy nhiên, việc Trung Quốc chiếm Đá Vành Khăn vào năm 1995 và bãi cạn Scarborough vào năm 2012 không dính dáng gì đến hành động khởi động hiệp ước này như cuộc tấn công vũ trang của Trung Quốc vào các lực lượng vũ trang, tàu công vụ hoặc máy bay của Philippines. Phán quyết đồng thuận của Tòa Trọng tài vào tháng 7/2016 có lợi cho vụ kiện của Philippines rằng Trung Quốc đang vi phạm các quyền hàng hải ở Biển Đông cũng xác định rằng không cấu trúc địa hình nào ở quần đảo Trường Sa hay bãi cạn Scarborough là một hòn đảo.

Lorenzana cho rằng Hiệp ước năm 1951 cần phải được cập nhật trong bối cảnh môi trường chiến lược của khu vực và của nước này đã thay đổi. 4 ngày sau tuyên bố trấn an mang tính lịch sử của Pompeo, Lorenzana tuyên bố rằng: “Điều khiến tôi lo lắng không phải là vì không có lời trấn an đó, mà là một cuộc chiến chúng tôi không tìm kiếm và không mong muốn. Philippines không xung đột với bất kỳ nước nào và sẽ không tham chiến với bất kỳ nước nào trong tương lai. Nhưng việc các tàu hải quân của Mỹ qua lại thường xuyên và ngày càng nhiều hơn trong vùng biển phía Tây Philippines, nhiều khả năng hơn Mỹ sẽ tham gia một cuộc chiến có vũ trang. Trong trường hợp như vậy và dựa trên cơ sở Hiệp ước phòng thủ chung, Philippines sẽ tự động dính líu”.

Nỗi lo sợ rằng thông qua liên minh này Philippines bị gài bẫy trong cuộc xung đột Mỹ-Trung và quan điểm rằng Philippines không xung đột với Trung Quốc bất chấp việc Trung Quốc chủ động xâm phạm các quyền hàng hải của Philippines, đã được Tổng tư lệnh, Tổng thống Duterte nhiều lần tuyên bố rõ ràng. Nỗi sợ hãi này liên quan đến Điều IV của Hiệp ước năm 1951: “Mỗi bên thừa nhận rằng một cuộc tấn công vũ trang ở khu vực Thái Bình Dương vào một trong hai bên sẽ là điều nguy hiểm đối với hòa bình và an toàn của chính mình và tuyên bố rằng họ sẽ hành động để đương đầu với những mối nguy hiểm chung phù hợp với các tiến trình lập hiến của mình”.

Mặc dù vậy, các tiến trình lập hiến của Philippines hẳn sẽ giảm bớt nỗi lo sợ này. Khoản 2, Điều II của Hiến pháp năm 1987 bác bỏ chiến tranh như một công cụ của chính sách quốc gia. Khoản 23 (1), Điều IV tuyên bố: “Quốc hội, bằng 2/3 số phiếu nhất trí từ cả hai viện trong phiên họp chung, bỏ phiếu riêng rẽ, sẽ có quyền lực duy nhất được tuyên bố việc tồn tại tình trạng chiến tranh”.

Ba vấn đề của Philippines

Hai mối quan ngại thúc đẩy việc yêu cầu đánh giá lại Hiệp ước năm 1951 dường như không tăng cường tính tương hỗ của Hiệp ước phòng thủ chung năm 1951. Thay vào đó, dường như chúng tìm kiếm một cam kết rõ ràng hơn của Mỹ đối với Philippines ở Biển Đông nhưng cam kết của Philippines đối với Mỹ lại ít hơn.

Năm năm trước, liên minh Mỹ-Nhật đã được củng cố và cập nhật để đối phó với môi trường an ninh mới mà Nhật Bản phải đối mặt theo cách tăng cường hợp tác an ninh chung. Nhật Bản đã thành công trong việc nhận được sự tái đảm bảo của Mỹ về liên minh Mỹ-Nhật và việc thực thi Hiệp ước hợp tác và an ninh chung năm 1960 trước thái độ hung hăng của Trung Quốc ở các vùng biển tranh chấp trên biển Hoa Đông. Là một phần trong quá trình đôi bên tăng cường và cập nhật liên minh Mỹ-Nhật (không đánh giá lại Hiệp ước năm 1960), vào năm 2015, hai nước đã nhất trí tăng cường và mở rộng Đường lối chỉ đạo Hợp tác phòng thủ Nhật-Mỹ để giải quyết mối quan ngại của cả Nhật Bản lẫn Mỹ. Cũng trong năm đó, bất chấp hiến pháp bác bỏ chiến tranh của nước này, Chính phủ Nhật Bản đã thông qua điều luật cho phép Nhật Bản tham gia hoạt động phòng tự vệ tập thể với các đồng minh và đối tác an ninh.

Dưới thời Chính quyền Duterte, thật khó để thấy điều Philippines sẵn sàng trao cho Mỹ để đổi lấy cam kết rõ ràng hơn của nước này. Dưới thời Chính quyền Aquino trước đây, liên minh này đã được củng cố và cập nhật sau khi Philippines để mất bãi cạn Scarborough bằng việc nhanh chóng đàm phán và phê chuẩn Thỏa thuận tăng cường hợp tác quốc phòng.

Thỏa thuận tăng cường hợp tác quốc phòng năm 2014 mang đến cho các lực lượng của Mỹ quyền tiếp cận lớn hơn tới các căn cứ quân sự của Philippines mà đã được hai bên thống nhất và khả năng phát triển các cơ sở trên những căn cứ này với sự chấp thuận của Chính phủ Philippines. Cũng như với Thỏa thuận về các lực lượng thăm viếng năm 1998, Thỏa thuận tăng cường hợp tác quốc phòng giúp chống lại quyết định năm 1991 của Thượng viện Philippines là không gia hạn các hợp đồng thuê căn cứ của Mỹ, do đó chấm dứt chức năng răn đe của các căn cứ này đối với Trung Quốc ở vùng đặc quyền kinh tế của Philippines trên Biển Đông. Bốn năm sau quyết định này của Thượng viện, Trung Quốc đã nắm quyền kiểm soát Đá Vành Khăn.

Dưới thời Chính quyền Duterte, tiến độ thực thi Thỏa thuận tăng cường hợp tác quốc phòng là chậm chạp và không chắc chắn. Tổng thống Duterte gợi ý ông có thể rút Philippines khỏi thỏa thuận này và phản đối việc thực thi thỏa thuận theo cách mà ông cho là có thể làm mất lòng Trung Quốc. Kết hợp với việc Tổng thống Trump yêu cầu các đồng minh ở châu Á chia sẻ gánh nặng nhiều hơn (bao gồm cả việc mua vũ khí của Mỹ), thái độ do dự của Philippines trong việc thực thi Thỏa thuận tăng cường hợp tác quốc phòng, những đề xuất rằng họ có thể hủy bỏ thỏa thuận này và Hiệp ước phòng thủ chung và không mua vũ khí của Mỹ, không mang lại một môi trường chính trị có lợi cho một bản đánh giá lại chính thức hiệp ước.

Ngay cả khi có thể tìm thấy sự đồng thuận về cách thức cập nhật và củng cố Hiệp ước phòng thủ chung năm 1951 để cùng nhau giải quyết các mối quan ngại của Philippines và Mỹ, thì việc sửa đổi hiệp ước cũng sẽ cần cả Thượng viện Philippines và Thượng viện Mỹ phê chuẩn. Ý thức được về quyết định của Thượng viện Philippines năm 1991 không gia hạn hợp đồng cho Mỹ thuê các căn cứ, Chính quyền Benigno Aquino, Jr. đảm bảo rằng Thỏa thuận tăng cường hợp tác quốc phòng sẽ không cần phải được Thượng viện phê chuẩn. Năm 2015, đa số các Thượng nghị sĩ đã ký tên vào một tuyên bố và một vụ kiện đã được đệ trình lên Tòa án tối cao Philippines với lập luận rằng sự phê chuẩn của Thượng viện là cần thiết. Hai năm sau khi ký kết thỏa thuận, Tòa án tối cao đã ra phán quyết bác lại việc cần có sự phê chuẩn của Thượng viện. Ngay cả khi có sự nhất trí giữa Chính quyền Mỹ và Chính quyền Philippines về việc sửa đổi Hiệp ước năm 1951, thì rất có khả năng là một trong hai hoặc cả hai cơ quan lập pháp có thể sẽ không phê chuẩn hiệp ước đã sửa đổi. Một tiến trình đánh giá hiệp ước thất bại sẽ gây tổn hại cho liên minh, và thất bại càng xảy ra về cuối tiến trình đánh giá thì hậu quả có thể có lại càng tồi tệ.

Cuối cùng, việc Lorenzana nhiều lần yêu cầu đánh giá lại hiệp ước với một lựa chọn là hủy bỏ hiệp ước này đã không nhận được sự ủng hộ hoàn toàn trong bộ máy điều hành của Philippines. Khi được hỏi về vấn đề này trong cuộc họp báo chung với Ngoại trưởng Pompeo ngày 1/3/2019, trong bài phát biểu đã được chuẩn bị trước, Bộ trưởng Ngoại giao Philippines Teodoro Locsin tuyên bố rằng: “Một số người tìm cách đánh giá lại Hiệp ước phòng thủ chung. Cần phải suy nghĩ thêm về điều này. Sự không chắc chắn ẩn chứa vẻ mơ hồ là một biện pháp răn đe. Sự cụ thể rành mạch dẫn đến sự trốn tránh và những hành động bên ngoài khuôn khổ hiệp ước này”.

Việc Locsin yêu cầu suy nghĩ thêm về đề xuất đánh giá lại hiệp ước sau hơn 2 tháng kể từ khi Lorenzana lần đầu đưa ra đề xuất này không chỉ là một vấn đề về những thông điệp lẫn lộn. Hiệp ước năm 1951 dù rất ngắn gọn nhưng lại không rõ ràng về vai trò lãnh đạo mà các ngoại trưởng đảm nhận trong việc thực thi hiệp ước. Điều III tuyên bố: “Thông qua các ngoại trưởng hoặc thứ trưởng, thỉnh thoảng các bên sẽ tham vấn với nhau liên quan đến việc thực thi hiệp ước này và bất kỳ khi nào có ý kiến từ một trong hai bên rằng sự toàn vẹn lãnh thổ, độc lập chính trị hay an ninh của hai bên bị đe dọa bởi cuộc tấn công vũ trang từ bên ngoài ở Thái Bình Dương”.

Điều này được phản ánh qua việc trong chuyến công du tới Philippines, Ngoại trưởng Pompeo đã gặp Tổng thống Duterte để tham vấn và tổ chức một cuộc họp báo chung với Bộ trưởng Ngoại giao Locsin về việc thực thi hiệp ước.

Con đường ít vấp phải sự chống đối hơn

Những vấn đề đối với việc đánh giá lại Hiệp ước phòng thủ chung năm 1951 để giải quyết các mối quan ngại về liên minh của Chính quyền Duterte cho thấy rằng một bản đánh giá lại hiệp ước có thể sẽ phản tác dụng.

Điều may mắn là Philippines, và Philippines cùng với Mỹ, có cơ hội lớn để tăng cường an ninh hàng hải của Philippines. Chiến lược an ninh quốc gia của Philippines do Chính quyền Duterte công bố vào tháng 7/2018 là một tài liệu có tính khích lệ. Tài liệu lập luận rằng chiến lược mới này sẽ chấm dứt “kỷ nguyên thụ động chiến lược mà không thể quản lý hiệu quả những rủi ro đối với sự an toàn và tình trạng an ninh. Hàng thập kỷ trì trệ đã dẫn đến những hậu quả tai hại đối với an ninh trong nước và đã làm xói mòn khả năng của chúng ta chuẩn bị đầy đủ cho công tác phòng thủ bên ngoài trong tương lai”.

Tài liệu này kêu gọi mức ngân sách quốc phòng hàng năm tối thiểu là 2% tổng sản phẩm quốc nội (GDP). Mặc dù dưới thời Chính quyền Duterte, ngân sách quốc phòng của Philippines so với GDP đã tăng, nhưng ngân sách đã được điều chỉnh cho Bộ Quốc phòng năm 2017 vẫn dưới 1% GDP. Chính phủ Philippines phải đi một chặng đường dài nữa trước khi họ đạt được các mục tiêu ngân sách quốc phòng và hiện đại hóa quốc phòng của riêng mình.

Malcolm Cook, nhà nghiên cứu cao cấp tại Viện Nghiên cứu Đông Nam Á (ISEAS), Singapore. Bài viết đăng trên ISEAS.

Trần Quang (gt)

 


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Báo cáo chưa đầy đủ về hoạt động quân sự của Mỹ tại Biển Đông năm 2018

Báo cáo chưa đầy đủ về hoạt động quân sự của Mỹ tại Biển Đông năm 2018

Chừng nào sức mạnh của Trung Quốc vẫn đang phát triển, ngay cả khi nước này tiếp tục hạn chế sử dụng sức mạnh, quân đội Mỹ vẫn sẽ tiếp tục tăng cường bố trí lực lượng và hiện diện quân sự, tăng cường hoạt động “tự do hàng hải” khiến Biển Đông trở thành “chiến trường”. Trong tương lai, lực lượng quân đội Mỹ sẽ không ngừng tập trung ở Biển Đông, gia tăng cường độ hành động hơn nữa.

Đọc tiếp...

Trung Quốc-Philippines: Triển vọng khai thác dầu khí

Trung Quốc-Philippines: Triển vọng khai thác dầu khí

Bầu không khí của chuyến thăm thứ 5 của Duterte đến Trung Quốc đã trở nên u ám sau các hành động của Trung Quốc như phái hàng trăm tàu cá đến đảo Thị Tứ và đâm chìm một tàu cá Philippines gần bãi Cỏ Rong trong nửa đầu năm 2019.

Đọc tiếp...

Trung Quốc khẳng định sức mạnh bằng "họng súng" và "vỏ bọc hòa bình"

Trung Quốc khẳng định sức mạnh bằng

"Người dân Trung Quốc đã học được giá trị của hòa bình"..."Trung Quốc chưa bao giờ tiến hành bất kỳ cuộc chiến tranh hay xung đột nào" hay "Trung Quốc luôn đi đầu trong việc hướng tới hòa bình và ổn định khu vực"... Đây là những "Khẩu hiệu" mà Trung Quốc thường rêu rao để đánh bóng hình ảnh của mình. Tuy nhiên, những gì Trung Quốc làm hoàn toàn trái ngược với điều đó.

Đọc tiếp...

"Hàng xóm bắt nạt": Hành động của Trung Quốc ở Biển Đông sẽ phản tác dụng

Mọi hành động đều có phản ứng khác nhau; các quốc gia ở Đông Nam Á cũng như các quốc gia có lợi ích ở khu vực này chắc chắn sẽ không khoanh tay đứng nhìn. Trên thực tế, Bắc Kinh đang “mời gọi" các nước chống lại họ, và điều này không mang lại lợi ích cho Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Chiến tranh pháp lý của Trung Quốc, tranh chấp tài nguyên và luật biển

Chiến tranh pháp lý của Trung Quốc, tranh chấp tài nguyên và luật biển

Học thuyết “Tam chiến” của Trung Quốc vạch ra bộ ba phương pháp tấn công: chiến tranh thông tin, chiến tranh tâm lý và chiến tranh pháp lý. Trong số này, chức năng của chiến tranh pháp lý là nhằm “thúc đẩy tính hiệu quả của các cơ chế và quy trình pháp lý hiện hành để hạn chế hành vi đối địch, đối phó trong các hoàn cảnh bất lợi, đảo ngược các án lệ, và tối đa hóa lợi thế trong các tình huống liên quan đến các lợi ích cốt lõi của Trung Quốc”.

Đọc tiếp...

Câu chuyện về chủ quyền và vai trò cá nhân lãnh đạo trong xác lập vị thế của Trung Quốc

Câu chuyện về chủ quyền và vai trò cá nhân lãnh đạo trong xác lập vị thế của Trung Quốc

Hành vi và khát vọng bá quyền trên biển của Trung Quốc đang khiến cả châu Á giận dữ. Qua nghiên cứu so sánh tư tưởng và ngoại giao, bài phân tích sẽ giúp hiểu được viễn cảnh hình thành khát vọng bá quyền trên biển của Trung Quốc và ảnh hưởng của các chính sách hải quân của nước này đến các quốc gia khác trong việc sửa đổi hoặc hình thành các chiến lược biển mới.

Đọc tiếp...

Cách thức ngăn chặn Trung Quốc trên Biển Đông

Cách thức ngăn chặn Trung Quốc trên Biển Đông

Mỹ và đồng minh phải sử dụng sức mạnh của họ trên mọi lĩnh vực quân sự và phi quân sự. Theo đó, các hoạt động hộ tống bảo vệ hàng hải sẽ đi kèm với các nỗ lực đồng thời nhằm giúp các chính phủ và nền kinh tế ở Đông Nam Á vững vàng hơn trước ảnh hưởng xấu của Trung Quốc, cũng như việc phát triển và triển khai các lực lượng chiến đấu tinh nhuệ với nhiệm vụ ngăn chặn hành vi gây hấn quy mô lớn của Trung Quốc

Đọc tiếp...

Tôn trọng và tuân thủ luật pháp - Ưu tiên hàng đầu cho vấn đề hóc búa ở Biển Đông

Tôn trọng và tuân thủ luật pháp - Ưu tiên hàng đầu cho vấn đề hóc búa ở Biển Đông

Những diễn biến gần đây ở Biển Đông, một trong những tuyến đường biển sầm uất nhất trên thế giới, không chỉ đáng báo động mà còn nhiều khả năng biến thành một cuộc chiến tranh thực sự. Nếu điều đó xảy ra, hòa bình và ổn định ở Đông Nam Á sẽ tiêu tan.

Đọc tiếp...

Đối đầu ở Bãi Tư Chính: Giông tố mới ở Biển Đông

Đối đầu ở Bãi Tư Chính: Giông tố mới ở Biển Đông

Vụ việc ở Bãi Tư Chính là một phần trong những nỗ lực của Trung Quốc nhằm ngăn cản hoạt động khai thác tài nguyên hợp pháp ở Biển Đông của các quốc gia ven biển và hợp tác giữa họ với các nước ngoài khu vực. Những hành động này có thể mang lại lợi ích trước mắt cho Trung Quốc, nhưng về lâu dài sẽ dẫn đến bất lợi cho quốc gia này.

Đọc tiếp...

Philippines: Làm thế nào để đứng vững giữa cuộc cạnh tranh Trung-Mỹ?

Philippines: Làm thế nào để đứng vững giữa cuộc cạnh tranh Trung-Mỹ?

Philippines đã đúng khi mong muốn có mối quan hệ thân thiện với Trung Quốc, đặc biệt là khi nước này mong muốn mở cửa để phát triển kinh tế hơn nữa. Manila cũng phải nhớ rằng hòa bình và thịnh vượng lâu dài phụ thuộc vào quyền tự do và sự tôn trọng lẫn nhau giữa các nước có chủ quyền, cũng như trật tự quốc tế dựa trên nguyên tắc. Trong lời nói và hành động, Philippines cần phải giữ vững lập trường để bảo vệ những nguyên tắc quan trọng này.

 

Đọc tiếp...

Đỉnh điểm của việc Trung Quốc quân sự hóa biển Đông

Đỉnh điểm của việc Trung Quốc quân sự hóa biển Đông

Tính tới giờ, việc Trung Quốc tiến hành quân sự hóa một số đảo nhân tạo trên Biển Đông được cho là động thái ở mức cao nhất của nước này đối với các vấn đề ở khu vực. Thực chất hành động cũng như mục đích đằng sau của Trung Quốc đe dọa tới không chỉ các nước trong khu vực mà còn tới cả nước lớn như Mỹ.

Đọc tiếp...

Thực chất tình hình tại biển Đông

Thực chất tình hình tại biển Đông

Các vấn đề tại Biển Đông vốn đã xảy ra trong một khoảng thời gian dài, đặc biệt là giữa các bên có yêu sách ở khu vực này. Gần đây, những vấn đề trên trở nên phức tạp hơn do những tính toán chiến lược không chỉ của các bên có tranh chấp, mà còn của cả các nước lớn bên ngoài khu vực.

Đọc tiếp...

Gót chân Asin của ASEAN trong vấn đề Biển Đông

Gót chân Asin của ASEAN trong vấn đề Biển Đông

Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), từ lâu được mô tả là mô hình thành công nhất của sự hội nhập khu vực trong thế giới hậu thực dân, đã ngày càng trở nên bất lực trong việc kiềm chế Trung Quốc làm xói mòn trật tự dựa trên quy tắc của khu vực vốn được định hướng bằng nguyên tắc không gây hấn, tránh xung đột và chủ nghĩa đa phương tự do.

Đọc tiếp...

Các vấn đề trong liên minh Mỹ-Philippines

Các vấn đề trong liên minh Mỹ-Philippines

Hiện nay, không có thông tin công khai về việc Chính phủ Philippines chính thức yêu cầu Mỹ có một đánh giá hiệp ước chính thức. Người ta cho rằng một đánh giá chính thức sẽ vấp phải những khó khăn, trước hết là trong việc đạt được sự nhất trí về những sửa đổi đối với một hiệp ước có từ 7 thập kỷ trước và sau đó là trong việc phê chuẩn một hiệp ước đã sửa đổi ở cả 2 nước.

Đọc tiếp...

Suy nghĩ về các hành động của Trung Quốc tại Bãi Tư Chính

Suy nghĩ về các hành động của Trung Quốc tại Bãi Tư Chính

Nếu không có một phản ứng cứng rắn từ phía cộng đồng quốc tế đối với các hành động của Trung Quốc tại Bãi Tư Chính, các vụ việc tương tự sẽ còn lặp lại trong những năm tới, lý do đơn giản là Bắc Kinh rất hào hứng nhận ra rằng các hành động cưỡng ép của họ đã mang lại hiệu quả.

Đọc tiếp...

Vai trò ngày càng tăng của EU ở Biển Đông

Vai trò ngày càng tăng của EU ở Biển Đông

Yêu cầu của EU đòi phải được thừa nhận là một bên tham gia về chính trị và an ninh ở châu Á không phải là mới. Tham vọng của họ có một ghế tại EAS và gần đây hơn là địa vị quan sát viên tại Nhóm chuyên gia ADMM+ là chủ đề của nhiều cuộc thảo luận, xoay quanh đòi hỏi chính là thừa nhận giá trị thực tế của EU đối với an ninh khu vực. Bởi vậy, việc xem xét kỹ lưỡng các chính sách và hành động của EU ở Biển Đông là điều hợp lôgích.

Đọc tiếp...

Hệ lụy từ hành vi của Trung Quốc ở Biển Đông

Hệ lụy từ hành vi của Trung Quốc ở Biển Đông

Việc kiểm soát Biển Đông có nghĩa là Trung Quốc có khả năng bác bỏ hệ thống trật tự thế giới dựa trên các quy tắc, từ chối tuân thủ các chuẩn mực, kỳ vọng, và UNCLOS; đẩy người bảo vệ trật tự thế giới (Mỹ) khỏi Tây Thái Bình Dương, làm suy yếu hoặc phá hủy các đồng minh ở Tây Thái Bình Dương, khiến uy tín của Mỹ bị nghi ngờ ở phạm vi khu vực cũng như quốc tế và phá hủy cơ sở hạ tầng an ninh ở Đông Nam Á.

Đọc tiếp...

Nhận diện chiến lược của Trung Quốc ở Biển Đông

Nhận diện chiến lược của Trung Quốc ở Biển Đông

Để giành kiểm soát trên Biển Đông, đầu tiên, Trung Quốc cần phải cô lập khu vực. Trong nỗ lực cô lập khu vực, Trung Quốc sử dụng chiến lược hai hướng “cây gậy và củ cà rốt”, vừa lôi kéo các nước láng giềng khi thuận tiện trong khi đe dọa các nước chống đối mình.

Đọc tiếp...

Nhận diện mục đích của Trung Quốc ở Biển Đông

Nhận diện mục đích của Trung Quốc ở Biển Đông

Tại sao Trung Quốc lại tập trung vào Biển Đông đến như vậy và tại sao lại vào thời điểm này? Nghiên cứu cho thấy, một phần Trung Quốc được thúc đẩy bởi nhận thức về cơ hội, một phần vì nhận thức về sự suy yếu của Mỹ và một phần bởi nhu cầu lên tiếng về những tuyên bố pháp lý của nhà nước.

Đọc tiếp...

Phán quyết Biển Đông: Chúng ta nên hiểu Công ước Liên Hợp Quốc về Luật biển như thế nào?

Phán quyết Biển Đông: Chúng ta nên hiểu Công ước Liên Hợp Quốc về Luật biển như thế nào?

Người ta thường cho rằng cơ chế giải quyết tranh chấp được quy định tại phần XV Công ước Liên hợp quốc về Luật biển (UNCLOS) được áp dụng rất hạn chế, phản ánh ý đồ của những người soạn thảo UNCLOS. Vì vậy, các tòa trọng tài cần diễn giải phần XV một cách thận trọng, lưu ý đến những giới hạn về thẩm quyền của toà. Tuy nhiên, Phán quyết Vụ kiện Biển Đông đã đi ngược lại với cách tiếp cận này.

Đọc tiếp...

Leo thang trên biển: Tình trạng ổn định và bất ổn định tại các vùng biển Đông Á

Leo thang trên biển: Tình trạng ổn định và bất ổn định tại các vùng biển Đông Á

Bài viết lập luận rằng các bất ổn cường độ thấp sẽ xảy ra trong tranh chấp biển hoặc cạnh tranh sức mạnh trên biển; tuy nhiên, ít có khả năng tạo ra chu kỳ leo thang kéo dài bởi đặc điểm của môi trường chiến lược biển khu vực.

Đọc tiếp...

Đã đến lúc cần suy nghĩ nghiêm túc về một chiến lược tại Biển Đông

Đã đến lúc cần suy nghĩ nghiêm túc về một chiến lược tại Biển Đông

Thời điểm hiện tại, tình hình Biển Đông đang đi vào thời điểm quan trọng khi những bước tiến của Trung Quốc đang tích tụ dần còn dư địa cho Mỹ hành động đang giảm đi, và các nhà quan sát tại khu vực thì đang tự hỏi liệu Mỹ đã sẵn sàng đối mặt với thách thức này hay chưa. Và Mỹ vẫn đang loay hoay đi tìm một chiến lược.

Đọc tiếp...

"Không độc chiếm" Biển Đông?

Dù có sự khác biệt giữa Vương quốc Trung Hoa và Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa, nhưng Simon nhận thấy Trung Quốc vẫn giữ khuynh hướng sơ khởi đó là thưởng cho "những quốc gia sẵn sàng thừa nhận vị thế bá chủ khu vực của mình" trong khi phạt "những quốc gia từ chối tuân phục". Để thấy rõ nhất cách tiếp cận này của Trung Quốc, ta có thể nhìn ngay vào quan hệ của nước này tại Đông Nam Á trong năm 2018.

Đọc tiếp...

Vai trò các Chủ thể Doanh nghiệp trong Chính sách Biển Đông của Trung Quốc

Vai trò các Chủ thể Doanh nghiệp trong Chính sách Biển Đông của Trung Quốc

Bài viết phân tích 3 trường hợp nghiên cứu trong lĩnh vực - du lịch, khai thác năng lượng và cơ sở hạ tầng - từ đó nêu bật vai trò các chủ thể doanh nghiệp Trung Quốc đã làm thay đổi chính sách Biển Đông của Trung Quốc như thế nào.

Đọc tiếp...

Chiến lược xây dựng Trung Quốc trở thành cường quốc biển của Bắc Kinh

Chiến lược xây dựng Trung Quốc trở thành cường quốc biển của Bắc Kinh

Bài phân tích đánh giá việc Bắc Kinh xác định chiến lược biển của mình trong các tuyên bố công khai của lãnh đạo. Mục đích là nhằm hiểu được nhiều hơn về ý đồ và ưu tiên chiến lược của Trung Quốc trong lĩnh vực biển; đồng thời cung cấp cho giới hoạch định chính sách và các chuyên gia an ninh quốc gia vốn kiến thức cụ thể và đầy đủ nhất để đối trọng với Trung Quốc trong các vấn đề trên biển.

Đọc tiếp...

Biển Đông: Các Động lực Thay đổi

Biển Đông: Các Động lực Thay đổi

Hành động của Trung Quốc tại Biển Đông khiến các nước trong khu vực cảnh giác. Thực tế này thúc đẩy Philippines kiện Trung Quốc. Vào năm 2016, tòa đã đưa ra phán quyết. Hành động và phản ứng của các bên liên quan tới phán quyết và các sự kiện chính trị khác đã khiến năm 2016 trở thành một năm đáng chú ý. Cuộc bầu cử Tổng thống ở Philippines và Mỹ cũng bổ sung những động lực khác khiến tình hình khu vực thay đổi.

 

Đọc tiếp...

Cạnh tranh ảnh hưởng Trung - Mỹ tại Đông Nam Á

Cạnh tranh ảnh hưởng Trung - Mỹ tại Đông Nam Á

Bài viết so sánh chính sách đối ngoại của Trung Quốc và Mỹ, cụ thể là các hình thức hội nhập kinh tế và cách tiếp cận địa chính trị tại Đông Nam Á. Các tác giả so sánh động cơ và lý do các cường quốc lớn và hạng hai trong khu vực chấp nhận hoặc tranh cãi về các chính sách của Mỹ và Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Khảo cổ học và chủ nghĩa yêu nước: Chiến lược dài hạn của Trung Quốc ở Biển Đông

Khảo cổ học và chủ nghĩa yêu nước: Chiến lược dài hạn của Trung Quốc ở Biển Đông

Các ghi chép của Trung Quốc cho thấy chuyến thám hiểm chính thức đầu tiên của Trung Quốc tới Hoàng Sa vào năm 1902 chưa từng diễn ra. Thay vào đó, một cuộc thám hiểm bí mật được tiến hành nhiều thập kỷ sau đó để ngụy tạo bằng chứng khảo cổ học trên quần đảo Hoàng Sa nhằm củng cố yêu sách lãnh thổ của Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Trung Quốc và ASEAN trên Biển Đông: Những cơ hội và nguy hiểm

Trung Quốc và ASEAN trên Biển Đông: Những cơ hội và nguy hiểm

Quan hệ giữa Trung Quốc và ASEAN về vấn đề Biển Đông dường như đang được cải thiện. Trong khu vực, người ta nói đến hợp tác kinh tế và khoa học, khai thác chung tài nguyên biển, bộ quy tắc ứng xử. Nhưng thực tế hoàn toàn khác và chúng ta không thể quên một điều cốt yếu: Sự mất cân xứng về công nghệ và quân sự, những cơ hội và nguy hiểm của việc khai thác chung... có lợi cho Bắc Kinh!

Đọc tiếp...

Cách thức đúng đắn để Mỹ đẩy lùi Trung Quốc ở Biển Đông

Cách thức đúng đắn để Mỹ đẩy lùi Trung Quốc ở Biển Đông

Một liên minh hiệu quả ở Biển Đông sẽ là thứ giúp bảo vệ các quyền lợi mà các nước Đông Nam Á được hưởng trong vùng biển của chính họ, đồng thời khiến Bắc Kinh phải đưa ra những nhượng bộ dài hạn hoặc phải trả một cái giá cắt cổ về ngoại giao và kinh tế. Nhưng để làm được điều đó, Washington cần đưa chính sự sáng tạo và tham vọng mà họ đã thể hiện ở biển Hoa Đông đến Biển Đông.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 5962 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin