19 - 11 - 2017 | 8:14
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home NGHIÊN CỨU TRUNG QUỐC Chiến lược hành lang phía Tây của Trung Quốc

Chiến lược hành lang phía Tây của Trung Quốc

Email In PDF.

Quan hệ sâu hơn với Đông Nam Á mang lại ít lợi ích kinh tế hơn trong khi lại đẩy Trung Quốc vào xung đột quyền lực lớn hơn. Do vậy, khi buộc phải ưu tiên, Đông Nam Á ít khả năng được Trung Quốc lựa chọn hơn đại lục Á-Âu.

 

1_118932.jpg

Việc Nhật Bản quyết định gửi chiến hạm lớn nhất tới Biển Đông rõ ràng nhằm đối phó với việc Trung Quốc gia tăng ảnh hưởng tại Đông Nam Á. Chiến hạm trên sau đó sẽ tiếp tục tới Ấn Độ Dương tham gia tập trận chung với Ấn Độ và Mỹ. Động thái này xuất phát từ việc Trung Quốc xây dựng các cơ sở quân sự trên các đảo nhân tạo ở Biển Đông, triển khai tàu thuyền vào các vùng biển có tranh chấp và can thiệp vào nội bộ của Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á (ASEAN).

Dù Trung Quốc muốn giành ngôi vị đứng đầu tại Đông Nam Á, nước này cũng muốn tăng cường  quan hệ với các nước hướng Tây. Điều này bắt nguồn từ việc tham vọng kiểm soát Đông Nam Á có thể khiến Trung Quốc gặp rủi ro trước những bất ổn và cạnh tranh quốc tế ở khu vực này. Mặt khác, việc vòng qua Đông Nam Á với các mối quan hệ tại hành lang phía Tây sẽ giúp Trung Quốc bảo vệ tốt hơn lợi ích chiến lược của mình. Điều này được phản ánh rõ ràng trong dự án “Một vành đai, Một con đường” (OBOR), một chính sách kinh tế toàn diện và đáng chú ý nhất mà Trung Quốc đưa ra.

OBOR cho thấy trọng tâm địa-kinh tế của Trung Quốc là ở phía Tây chứ không phải phía Đông Nam. Trung Quốc có ý định chuyển đổi lục địa Á-Âu thành một trung tâm công nghiệp và vận tải giúp kết nối với thị trường toàn cầu. Phần lớn dự án OBOR hướng tới Trung Á, không phải Đông Nam Á, để từ đó mở rộng tới Nam Á, Tây Nam Á và Đông Âu. Nói chung những thị trường này có tiềm năng tiêu thụ lớn cho hàng hóa xuất khẩu của Trung Quốc. Việc kết nối với Đông Nam Á sẽ cải thiện nguồn cung và chuỗi giá trị ở một mức nào đó chỉ đối với nền kinh tế khu vực miền Nam Trung Quốc, nơi tiếp giáp với Đông Nam Á. Nhưng về mặt tổng thể, sự kết nối này không cải thiện cho toàn bộ nền kinh tế Trung Quốc.

Một lợi ích khác của đại lục Á-Âu so với Đông Nam Á mà Trung Quốc nhận được chính là việc Bắc Kinh có thể tổ chức sắp xếp các dự án hiện có tại đây. Ví dụ, tại Kazakhstan, Trung Quốc đang xây dựng các dự án có sự đóng góp tài chính chung của Chính phủ Kazakhstan và các thể chế tài chính khu vực. Trung Quốc hiện có nhiều lợi thế tại Trung Á để tái thiết lập con đường tơ lụa nổi tiếng thời xưa. Để so sánh, có thể thấy tại Đông Nam Á thiếu cơ sở hạ tầng, vì vậy rõ ràng là Trung Quốc sẽ tốn kém hơn để bắt đầu từ đầu trong khu vực Đông Nam Á so với việc mở rộng các dự án hiện có tại phía Tây.

Một lợi ích to lớn khác tại Trung Á mà các nhà chiến lược Trung Quốc nhận thấy là tại đây có ít cạnh tranh địa chính trị hơn tại Đông Nam Á. Tại Đông Nam Á, Trung Quốc vấp phải sự canh tranh quyết liệt từ các đối thủ, đặc biệt là Nhật Bản. Tokyo có những lợi ích công nghiệp tại Đông Nam Á và đang theo đuổi các dự án cơ sở hạ tầng vận tải xuyên quốc gia. Có thể kể đến là việc Nhật Bản đang xây dựng một hành lang kinh tế giúp kết nối Campuchia, Thái Lan và Việt Nam. Dự án này và các dự án khác đặt ra thách thức đối với Trung Quốc bởi cách tiếp cận của Nhật Bản bền vững hơn. Tokyo xây dựng cơ sở hạ tầng chất lượng cao, bền vững, theo hướng ít mang tính điều khiển bởi chính phủ hơn.

Bên cạnh đó, Mỹ cũng thách thức những tham vọng của Trung Quốc tại Đông Nam Á. Tổng thống Donald Trump có thể cứng rắn với Trung Quốc hơn người tiền nhiệm Obama đã làm. Giống như ông Obama, Tổng thống Trump có thể sẽ tăng cường quan hệ với các nước trong khu vực bên cạnh các đồng minh truyền thống như Thái Lan và Philippines. Lý do cuối cùng khiến cho việc mở rộng ảnh hưởng sang hướng Tây có lợi hơn cho Trung Quốc là giúp nước này thoát khỏi tình thế tiến thoái lưỡng nan tại Malacca. Trung Quốc phụ thuộc rất nhiều vào hoạt động nhập khẩu, bao gồm cả nhập khẩu dầu mỏ qua eo biển Malacca. Nút thắt cổ chai này chính là điểm yếu chiến lược của Trung Quốc và là một trong những động cơ chính khiến Trung Quốc xây dựng các hành lang vận tải khác thay thế và tìm cách thống trị các vùng biển tại Đông Nam Á.

Do vậy, việc chuyển hướng sang phía Tây chính là một cách tốt để Trung Quốc tránh được thế bế tắc này. Tất nhiên, Trung Quốc có thể sử dụng Myanmar hoặc một quốc gia khác gần đó làm trung tâm trung chuyển dầu mỏ, các loại hàng hóa thông qua đường bộ để tránh eo biển Malacca. Trung Quốc cũng có thể xây dựng sự hiện diện quân sự tại các vùng biển Đông Nam Á để đảm bảo tuyến vận tải biển được an toàn. Nhưng ngay cả với các biện pháp này, hàng hóa vẫn phải vận chuyển qua Đông Nam Á. Cách tốt nhất là tránh hoàn toàn khỏi Đông Nam Á và xây dựng các hành lang cơ sở hạ tầng về phía Tây. Ví dụ như xây dựng các cảng ở Iran hay Pakistan sẽ mang lại tính linh hoạt chiến lược hơn.

Tất cả những điều này có nghĩa rằng Trung Quốc muốn hướng tới vị trí đứng đầu tại Đông Nam Á nhưng nước nước này cũng quan tâm tới mức độ toàn cầu trong việc tạo ra các liên kết kinh tế ở các khu vực khác. Trung Quốc theo đuổi một chiến lược đa ngành và khi nền kinh tế tiếp tục suy giảm, nước này buộc phải lựa chọn khu vực để tập trung nguồn lực. Quan hệ sâu hơn với Đông Nam Á mang lại ít lợi ích kinh tế hơn trong khi lại đẩy Trung Quốc vào xung đột quyền lực lớn hơn. Do vậy, khi buộc phải lựa chọn ưu tiên, Đông Nam Á ít khả năng được Trung Quốc lựa chọn hơn đại lục Á-Âu.

Các Tác giả là Nicholas Borroz, chuyên gia tư vấn chiến lược tại Washington và Tiến sỹ Jacopo Maria Pepe, học giả thỉnh giảng tại trung tâm nghiên cứu Đông Á Edwin Reischauer, Đại học Johns Hopkins (Mỹ). Bài viết đăng trên “Straits times”.

Lê Quang (gt)


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Bình luận


Mã bảo mật
Tạo mã mới

Giải mã tầm nhìn của Bắc Kinh về khu vực “cộng đồng chung vận mệnh”

Giải mã tầm nhìn của Bắc Kinh về khu vực “cộng đồng chung vận mệnh”

Hiện nay Sáng kiến Vành đai Con đường được thể hiện như phản ứng của Trung Quốc trước một nhu cầu thúc bách cần phải có sự thay đổi, một trật tự lấy Trung Quốc làm trung tâm. Liệu ý niệm về cộng đồng chung vận mệnh có đồng nghĩa với hệ thống “thiên hạ - triều cống”?

Đọc tiếp...

Chính sách đối ngoại Trung Quốc: Những động lực trong nước

Chính sách đối ngoại Trung Quốc: Những động lực trong nước

Dưới sự lãnh đạo của Tập Cận Bình, chính sách đối ngoại “giấu mình chờ thời” của Trung Quốc đã không còn được ưa chuộng mà thay bằng định hướng “làm nên công tích”. Trong bối cảnh đó, ngoại giao Trung Quốc đã trở nên chủ động hơn nhiều, phát động những sáng kiến tại châu Á-Thái Bình Dương và vượt ra ngoài khu vực.

Đọc tiếp...

Mười mối quan hệ Trung Quốc phải xử lý khi thực hiện chiến lược “Vành đai và Con đường”

Mười mối quan hệ Trung Quốc phải xử lý khi thực hiện chiến lược “Vành đai và Con đường”

Trên thế giới hiện nay vẫn có rất nhiều tranh luận khác nhau về chiến lược này, chẳng hạn như chiến lược này liên quan tới chủ nghĩa thực dân mới, thuyết về mối đe dọa Trung Quốc, kế hoạch Marshall mới... Do vậy, việc phân tích và thảo luận có hệ thống về 10 mối quan hệ lớn Trung Quốc phải xử lý có ý nghĩa thực tiễn quan trọng.

Đọc tiếp...

Trung Quốc mở rộng đầu tư vào cảng biển trên toàn cầu

Trung Quốc mở rộng đầu tư vào cảng biển trên toàn cầu

Trung Quốc đang nỗ lực đẩy mạnh các bước đi nhằm thể hiện vai trò một cường quốc biển. Bên cạnh việc tăng cường sức mạnh hải quân, Trung Quốc cũng đang đầu tư rất lớn vào hạ tầng cảng biển trên quy mô toàn cầu. Tuy nhiên, có những rủi ro kinh tế và chính trị cần được xem xét thỏa đáng nhằm bảo đảm sự đầu tư này thực sự mang lại hiệu quả.

Đọc tiếp...

Phương Tây hiểu sai như thế nào về kinh tế Trung Quốc?

Phương Tây hiểu sai như thế nào về kinh tế Trung Quốc?

Khi đánh giá nền kinh tế Trung Quốc, câu hỏi không phải là liệu người ta nên có thái độ tích cực hay tiêu cực. Thay vào đó, nó là về một khuôn khổ dẫn tới một cách hiểu tốt hơn về thực tế Trung Quốc.

Đọc tiếp...

RCEP “nuôi” tham vọng ngoại giao nước lớn của Trung Quốc

RCEP “nuôi” tham vọng ngoại giao nước lớn của Trung Quốc

Đại hội XIX Đảng Cộng sản Trung Quốc sẽ là dịp để tiến hành thảo luận lần cuối cùng về RCEP trong bối cảnh ông Tập đang chơi “ván cờ” thương mại thế giới. Các kỳ thảo luận lần này sẽ xác định liệu Trung Quốc có đang dẫn dắt các cuộc thương lượng về RCEP hay không và ở mức độ nào để theo đuổi mục tiêu thay đổi trật tự địa chính trị ở châu Á.

Đọc tiếp...

Tại sao cần quan ngại chiến lược xuất khẩu vũ khí Trung Quốc

Tại sao cần quan ngại chiến lược xuất khẩu vũ khí Trung Quốc

Doanh thu từ việc bán vũ khí của Trung Quốc đang tăng lên. Trên thực tế, trong giai đoạn năm 2012-2016, xuất khẩu vũ khí của Trung Quốc vượt Đức, Pháp và Anh, đưa Trung Quốc trở thành nhà xuất khẩu vũ khí lớn thứ 3 thế giới. Đây không phải hiện tượng ngắn ngủi mà là một xu hướng lâu dài.

Đọc tiếp...

Trung Quốc sẽ cứng rắn hơn trong đường lối

Trung Quốc sẽ cứng rắn hơn trong đường lối

Trước thềm Đại hộ Đảng Trung Quốc lần XIX, Tập Cận Bình dường như đang đứng trên đỉnh cao quyền lực. Nhưng quyền lực này sẽ vươn xa tới đâu? Các quyết định nhân sự sắp tới trong và sau Đại hội đảng cũng như nội dung của báo cáo chính trị sẽ đưa ra những gợi ý về mức độ thật sự của quyền lực Tập Cận Bình.

Đọc tiếp...

Hoạt động chính trị trong công cuộc tái cơ cấu quân đội dưới thời Tập Cận Bình

Hoạt động chính trị trong công cuộc tái cơ cấu quân đội dưới thời Tập Cận Bình

Tháng 11/2015, Tập Cận Bình đã đề xướng một kế hoạch cải cách mới đối với PLA trong vòng 5 năm. Khi được hoàn tất vào năm 2020, PLA sẽ có một diện mạo hoàn toàn mới. Bài viết này nghiên cứu hoạt động chính trị của cuộc cải cách này trong bối cảnh Tập Cận Bình nắm giữ vai trò lãnh đạo chính trị.

Đọc tiếp...

Cải cách kinh tế Trung Quốc đã chạm ngưỡng?

Cải cách kinh tế Trung Quốc đã chạm ngưỡng?

Theo gần như bất kì cách tính nào, thành tích kinh tế của Trung Quốc trong 4 thập kỷ qua cũng ấn tượng không khác gì Vạn lý trường thành. Nhưng giống như Vạn lý trường thành không hiệu quả như người ta tưởng tượng, nền tảng của nền kinh tế Trung Quốc cũng yếu kém.

Đọc tiếp...

Trung Quốc và các mục tiêu địa chính trị trước năm 2049

Trung Quốc và các mục tiêu địa chính trị trước năm 2049

Năm 2049, Trung Quốc sẽ kỷ niệm 100 năm Cuộc cách mạng năm 1949, 100 năm thành lập nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa. Từ nay tới thời điểm đó, Trung Quốc có thể sẽ hoàn thành "Giấc mộng Trung Hoa", tức giành vị trí số 1 trên trường quốc tế. Để đạt được điều đó, những mục tiêu địa chính trị mà nước này nhắm tới là gì?

Đọc tiếp...

Mục tiêu của Trung Quốc trong tranh chấp Doklam

Mục tiêu của Trung Quốc trong tranh chấp Doklam

Trung Quốc có 4 mục tiêu then chốt trong tranh chấp này, hai mục tiêu nhắm thẳng vào Ấn Độ và hai mục đích với ảnh hưởng trực tiếp hơn tới Mỹ và các quốc gia khác trên toàn thế giới.

Đọc tiếp...

Chín vấn đề của ngoại giao Trung Quốc

Chín vấn đề của ngoại giao Trung Quốc

Khi thực lực quốc gia được tăng cường, Trung Quốc phải trở thành một quốc gia “quân tử” khiêm nhường có trách nhiệm đối với thế giới, chứ không phải là một quốc gia ngang ngược sử dụng sức mạnh tàn bạo.

Đọc tiếp...

Sáng kiến Vành đai Con đường - Cần xử lý 10 mối quan hệ

Sáng kiến Vành đai Con đường - Cần xử lý 10 mối quan hệ

Có nhiều luồng dư luận trái chiều về chiến lược “Một vành đai, một con đường”, như đây là đại diện cho Chủ nghĩa thực dân mới, Thuyết mối đe dọa Trung Quốc... Do vậy, cần phân tích một cách có hệ thống 10 mối quan hệ mà Trung Quốc cần xử lý tốt trong khi triển khai sáng kiến này.

Đọc tiếp...

PLA và chiến lược gia tăng tuyên bố chủ quyền trong tranh chấp lãnh thổ của Trung Quốc

PLA và chiến lược gia tăng tuyên bố chủ quyền trong tranh chấp lãnh thổ của Trung Quốc

Được xem là xương sống của CPC, PLA suốt chiều dài lịch sử đã trợ giúp đắc lực cho Đảng Cộng sản Trung Quốc không chỉ trong việc duy trì quyền lực mà trong cả việc khẳng định các yêu sách đầy tham vọng về lãnh thổ và lãnh hải.

Đọc tiếp...

Tác động của Sáng kiến “Vành đai và Con đường” đối với Đông Nam Á

Tác động của Sáng kiến “Vành đai và Con đường” đối với Đông Nam Á

Việc các quốc gia Đông Nam Á tham gia vào BRI có thể mang lại nhiều cơ hội phát triển kinh tế, tuy nhiên, không thể không nhắc đến những rủi ro mà sáng kiến này có thể gây ra, đặc biệt là hành vi cũng như ý đồ của Trung Quốc ở Biển Đông và các các vấn đề an ninh, chính trị khu vực.

Đọc tiếp...

Khi nào và Tại sao Trung Quốc sử dụng vũ lực trong tranh chấp lãnh thổ

Khi nào và Tại sao Trung Quốc sử dụng vũ lực trong tranh chấp lãnh thổ

Tại sao và Khi nào Trung Quốc sử dụng vũ lực trong tranh chấp lãnh thổ là cơ sở quan trọng giúp dự đoán hành vi của nước này. Bài nghiên cứu của GS. Fravel Taylor, Viện Công nghệ MIT chỉ ra rằng: khi ưu thế thương lượng suy giảm là lúc Trung Quốc thường sử dụng vũ lực nhất.

Đọc tiếp...

Tầm nhìn về hợp tác trên biển trong Sáng kiến Vành đai và Con đường

Tầm nhìn về hợp tác trên biển trong Sáng kiến Vành đai và Con đường

Ngày 20/6/2017, Trung Quốc công bố tài liệu có tiêu đề “Tầm nhìn về hợp tác trên biển trong Sáng kiến ‘Vành đai và Con đường’” để đồng bộ hóa kế hoạch phát triển và thúc đẩy hành động chung giữa các quốc gia dọc “Con đường Tơ lụa trên Biển thế kỷ 21”. Nghiên cứu Biển Đông xin giới thiệu bản dịch toàn bộ nội dung của tài liệu.

Đọc tiếp...

Con đường Tơ lụa Mới của Trung Quốc: Sáng kiến mở đường

Con đường Tơ lụa Mới của Trung Quốc: Sáng kiến mở đường

Sáng kiến Con đường Tơ lụa Mới không hoàn toàn là một dự án trừu tượng hoặc hão huyền và người ta có thể chứng minh nó là một thực tế, được hỗ trợ bằng đồng tiền mạnh của Trung Quốc. Do đó, trong khi Washington vẫn loay hoay thảo luận về một chính sách tổng thể đối với châu Á, Bắc Kinh đang mở đường - theo cả nghĩa đen và nghĩa bóng – trong toàn khu vực và còn xa hơn nữa.

Đọc tiếp...

Cấu trúc kiểm soát và chỉ huy Lực lượng SSBN tương lai của Trung Quốc

Cấu trúc kiểm soát và chỉ huy Lực lượng SSBN tương lai của Trung Quốc

Sự xuất hiện của lực lượng tàu ngầm tên lửa đạn đạo hạt nhân (SSBN) sẽ đặt ra những thách thức mà Trung Quốc chưa từng gặp phải trước đây. Lực lượng này sẽ thuộc quyền kiểm soát của PLA hay PLAN?  Đâu là mô hình thích hợp mà Trung Quốc sẽ áp dụng để kiểm soát lực lượng SSBN? Bài viết sẽ đánh giá chi tiết và trả lời cho từng câu hỏi trên.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 11662 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin