18 - 11 - 2017 | 22:57
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home NGHIÊN CỨU TRUNG QUỐC Một vành đai, một con đường: Ván bài thuộc địa kiểu mới của trung quốc

Một vành đai, một con đường: Ván bài thuộc địa kiểu mới của trung quốc

Email In PDF.

OBOR rõ ràng gắn liền với các mục tiêu an ninh cốt lõi của Trung Quốc bao gồm tăng cường chiến lược ngoại vi thông qua việc củng cố quan hệ với các nước láng giềng trực tiếp từ Châu Âu đến Đông Nam Á.

8c89a590f56e150242b62b(1).jpg

Về những thách thức chiến lược mà Ấn Độ phải đối mặt với Trung Quốc, không có gì quan trọng hơn trong thời điểm này là việc giải mã “Một vành đai, một con đường” (OBOR) và hiểu được tại sao chính sách nhất quán của Chính phủ Modi rằng Trung Quốc cần giải thích rõ về OBOR trước khi Ấn Độ đưa ra lập trường của mình.

OBOR là một đại chiến lược chưa từng có xét ở khía cạnh quy mô, tham vọng và vượt xa mọi thứ mà thế giới đã từng chứng kiến. Đây cũng là một kế hoạch tổng thể để Trung Quốc tiếp cận các thị trường, nguồn lực bên ngoài, khai thác các nguồn lực dư thừa trong nước, tăng cường ảnh hưởng vùng ngoại vi của Trung Quốc, tiếp cận về mặt quân sự chiến lược đối với các vùng biển bên ngoài lục địa Á - Âu và lôi kéo những “người bạn trong mọi hoàn cảnh”, như cách Trung Quốc thường gọi các đồng minh.

OBOR là một khái niệm hay một cơ chế?

OBOR không phải là một cơ chế khu vực để hòa hợp các lợi ích của các nước tham gia để đạt được "sự hợp tác cùng thắng", mà là sáng kiến ​​quốc gia đơn phương, được thiết kế để kết nối lợi ích kinh tế và chiến lược của lục địa Á - Âu, Đông Á, Đông Nam Á đến Nam Á, với những lợi thế đặc biệt cho Trung Quốc. Nó cũng phản ánh chính sách xét lại của Trung Quốc trong việc theo đuổi các thỏa thuận ưu đãi, phi cạnh tranh và phân biệt đối xử, vốn là động cơ đằng sau tham vọng của Trung Quốc nhằm tạo ra những sự lệ thuộc về kinh tế, giành ảnh hưởng chính trị và cuối cùng là áp đặt chính sách bá quyền.

Quan điểm của Ấn Độ

Đối với Ấn Độ, quan hệ thương mại với Trung Quốc hoặc dự án OBOR hay Hành lang Kinh tế Trung Quốc - Pakistan (CPEC) đều không mang lại giá trị đáng kể nào.

Thặng dư thương mại hàng năm của Trung Quốc với Ấn Độ trung bình 50 tỷ USD. Đó là lý do cho sự trì hoãn của Ấn Độ đối với hiệp định thương mại khu vực RCEP. Là một nền kinh tế phi thị trường, Trung Quốc hạ thấp tầm quan trọng của lực lượng thị trường và định hình các quan hệ thương mại của mình để phục vụ lợi ích quốc gia. Trung Quốc sẽ thu được nhiều lợi ích phi đối xứng từ RCEP, trong khi các nền kinh tế thị trường tự do như Ấn Độ sẽ phải chịu thua thiệt.

Ở phía Tây của Ấn Độ, dự án CPEC (một phần của OBOR), ngoài việc vi phạm chủ quyền lãnh thổ của Ấn Độ ở Jammu và Kashmir, nó được thiết kế để làm tăng thêm các bất lợi về chiến lược, an ninh và kinh tế của Ấn Độ trong khu vực. Trong khi đó, CPEC sẽ củng cố vị thế chiến lược cho Trung Quốc ở Pakistan, ngăn chặn tiếp cận và bao vây chiến lược Ấn Độ. Trên thực tế, màu sắc thực sự của CPEC được tờ Thời báo hoàn cầu tiết lộ là: trong tương lai, Trung Quốc sẽ quan tâm trực tiếp đến những diễn biến ở Kashmir.

Về phía Đông Ấn Độ, hành lang Diễn đàn hợp tác khu vực Bangladesh - Trung Quốc - Ấn Độ - Myanmar (BCIM) có vẻ ít ý nghĩa kinh tế hơn, khi nó chỉ đưa lại lợi ích cho Trung Quốc trên phương diện tiếp cận thị trường đối với Bangladesh, Myanmar, Ấn Độ và vùng Vịnh Bengal. Nhưng hành lang cũng sẽ đi qua khu vực nhạy cảm về an ninh và dễ tổn thương về chiến lược là vùng Đông Bắc Ấn Độ, nơi Trung Quốc vẫn dung dưỡng những kẻ nổi dậy và đòi chủ quyền lãnh thổ đối với bang Arunachal Pradesh.

Giải mã OBOR

Bằng cách kết hợp vốn đầu tư và năng lực cơ sở hạ tầng dư thừa của Trung Quốc, OBOR sẽ tạo ra các chuỗi cung ứng bao gồm các công ty, nguyên liệu và lao động nằm trải dài trên khắp lục địa Á - Âu và Châu Á, trừ Đông Bắc Á. Diện tích lưu vực rộng lớn này bao gồm khoảng 4,2 tỷ người và có tiềm năng thương mại ước tính khoảng 2,1 nghìn tỷ USD.

OBOR là nhằm tạo ra một khu vực thương mại khổng lồ do Trung Quốc làm trung tâm. OBOR không có một cấu trúc đa phương và chính thức nào và cơ chế ra quyết định của OBOR cũng rất không minh bạch. Vậy, OBOR sẽ hoạt động theo mô hình nào? Về cơ bản, OBOR sẽ chỉ là một số thỏa thuận song phương giữa Trung Quốc và các nước tham gia OBOR, theo đó các công ty Trung Quốc được hưởng ưu đãi từ các nền kinh tế chi phí thấp/trung bình cần vốn để nâng cấp cơ sở hạ tầng.

Những quyết định đầu tư này được đưa ra ở cấp độ chính trị, thường là kết quả của các cuộc thăm cấp cao của các nhà lãnh đạo Trung Quốc. Các quyết định đầu tư có sự phối hợp giữa giới chính trị và giới doanh nhân, từ đó các dự án được trao cho các công ty lớn của Trung Quốc mà không có bất kỳ cuộc đấu thầu cạnh tranh nào. Không ngạc nhiên khi tất cả các quyết định của Trung Quốc về đầu tư, phát triển dự án OBOR đều nằm dưới sự quản lý của Bộ Ngoại giao Trung Quốc.

Thứ hai và quan trọng hơn là OBOR rõ ràng gắn liền với các mục tiêu an ninh cốt lõi của Trung Quốc bao gồm tăng cường chiến lược ngoại vi thông qua việc củng cố quan hệ với các nước láng giềng trực tiếp từ Châu Âu đến Đông Nam Á. Các hành lang khác nhau thuộc OBOR sẽ giúp củng cố sức mạnh quân sự Trung Quốc bằng cách tạo ra tuyến đường giao thông. Ví dụ việc xây dựng các cảng biển dọc theo Con đường Tơ lụa trên biển mới, sẽ tạo lợi thế về mặt hải quân cho Trung Quốc.

Thứ ba, việc sử dụng OBOR và những lợi thế chiến lược của Trung Quốc để tạo ra sự nhất thể hóa khu vực lấy Trung Quốc làm trung tâm bằng cách thúc đẩy các mô hình tự do hoá thương mại như RCEP. Những cố gắng của Trung Quốc nhằm kết thúc các cuộc đàm phán của RCEP mà không có Ấn Độ là một nỗ lực quen thuộc nhằm loại bỏ các cơ chế dựa trên luật lệ và áp đặt chủ nghĩa đơn phương về kinh tế.

Thứ tư là việc Trung Quốc sẽ sử dụng Ngân hàng đầu tư cơ sở hạ tầng Châu Á (AIIB) cho các lợi ích của riêng mình. AIIB hiện có 53 quốc gia thành viên và 18 thành viên tiềm năng khác (ngoài Mỹ và Nhật Bản) đang nổi lên như là một cơ chế tài chính thay thế cho các tổ chức tài trợ đa phương hiện có. Trung Quốc đã đóng góp 10 tỷ vào AIIB và đang tìm tác động vào các quyết định đầu tư cơ sở hạ tầng của tổ chức này.

Nhưng việc triển khai OBOR không hề suôn sẻ. Ngày càng có nhiều lo ngại về tính hiệu quả của các dự án OBOR và gánh nặng nợ nần của các nước nước tham gia. Lãi suất của Trung Quốc cho Pakistan và Sri Lanka vay thực hiện các dự án là 6,3%/năm, trong khi lãi xuất của ADB chỉ là 0,25 - 0,3% và vốn tín dụng của Ấn Độ cho các nước khác cũng chỉ là 1%.

"Ấn Độ là trên hết"

Từ quan điểm chung của Ấn Độ, điều quan trọng là phải nhận ra các yếu tố sau đây liên quan đến OBOR để định hướng hoạch định chính sách:

(A) Sáng kiến ​​OBOR nhằm tận dụng khả năng dư thừa của Trung Quốc để mở rộng phạm vi ảnh hưởng và không gian chiến lược. Hiện tại Ấn Độ không cần các năng lực dư thừa của Trung Quốc.

(B) Với Pakistan cản trở ở phía Tây Ấn Độ và một đường biên có tranh chấp với Trung Quốc ở phía Bắc và phía Đông, vậy thì việc Ấn Độ tham gia OBOR giúp được gì.

(C) Ấn Độ là một nền kinh tế đang phát triển và có nguồn lực tương đối hạn chế để triển khai các dự án vượt ra ngoài khu vực ngoại vi chiến lược trực tiếp vào thời điểm hiện tại.

(D) Vận chuyển bằng đường biển bao giờ cũng rẻ hơn bằng đường bộ. Do vậy, lợi ích của Ấn Độ được phục vụ tốt nhất bằng cách tiếp cận trực tiếp tới các tuyến đường biển ở Ấn Độ Dương, thay vì các tuyến đường bộ được mở về phía Tây và Đông Ấn Độ theo sáng kiến OBOR.

(E) OBOR được thiết kế chủ yếu cho các nước không có đủ năng lực kinh tế và cần tiếp cận nguồn tài trợ không bị phụ thuộc và các điều kiện nghiêm ngặt hoặc các rào cản chính trị. Kinh nghiệm từ nhiều nước cho thấy các hỗ trợ tài chính dựa trên các thể chế tài chính đưa đến những lợi ích lâu dài hơn là dựa trên các tính toán chính trị.

(F) Ấn Độ nên tiếp cận các khu vực láng giềng chiến lược thông qua các khuôn khổ đa phương được đồng thuận, chứ không nên qua những khuôn khổ đơn phương. Ấn Độ nên tăng cường các nỗ lực của mình để thúc đẩy Sáng kiến Bangladesh, Bhutan, Ấn Độ và Nepal (BBIN), Sáng kiến vùng Vịnh Bengal về hợp tác Kinh tế và Kỹ thuật đa lĩnh vực (BIMSTEC), Cộng đồng Kinh tế và An ninh Vịnh Bengal, cũng như Sáng kiến Hành động phía Đông với ASEAN.

Nhìn chung, cần rất thận trọng với các khía cạnh quân sự và chiến lược của OBOR. Cũng đừng quên rằng, ngay sau khi lên nắm quyền, một trong những khẩu hiệu do Thủ tướng Narendra Modi đưa ra khi đề cập đến các mối quan hệ kinh tế đối ngoại của nước này là “Ấn Độ là trên hết”.

Tác giả là hai nhà nghiên cứu cao cấp của Ấn Độ ông Hemant Krishan Singh và ông Arun Sahgal. Bài viết đăng trên trang của "Nhóm Chính sách Đê-li DPG".

Hương Trà (gt)

 

 


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Bình luận


Mã bảo mật
Tạo mã mới

Giải mã tầm nhìn của Bắc Kinh về khu vực “cộng đồng chung vận mệnh”

Giải mã tầm nhìn của Bắc Kinh về khu vực “cộng đồng chung vận mệnh”

Hiện nay Sáng kiến Vành đai Con đường được thể hiện như phản ứng của Trung Quốc trước một nhu cầu thúc bách cần phải có sự thay đổi, một trật tự lấy Trung Quốc làm trung tâm. Liệu ý niệm về cộng đồng chung vận mệnh có đồng nghĩa với hệ thống “thiên hạ - triều cống”?

Đọc tiếp...

Chính sách đối ngoại Trung Quốc: Những động lực trong nước

Chính sách đối ngoại Trung Quốc: Những động lực trong nước

Dưới sự lãnh đạo của Tập Cận Bình, chính sách đối ngoại “giấu mình chờ thời” của Trung Quốc đã không còn được ưa chuộng mà thay bằng định hướng “làm nên công tích”. Trong bối cảnh đó, ngoại giao Trung Quốc đã trở nên chủ động hơn nhiều, phát động những sáng kiến tại châu Á-Thái Bình Dương và vượt ra ngoài khu vực.

Đọc tiếp...

Mười mối quan hệ Trung Quốc phải xử lý khi thực hiện chiến lược “Vành đai và Con đường”

Mười mối quan hệ Trung Quốc phải xử lý khi thực hiện chiến lược “Vành đai và Con đường”

Trên thế giới hiện nay vẫn có rất nhiều tranh luận khác nhau về chiến lược này, chẳng hạn như chiến lược này liên quan tới chủ nghĩa thực dân mới, thuyết về mối đe dọa Trung Quốc, kế hoạch Marshall mới... Do vậy, việc phân tích và thảo luận có hệ thống về 10 mối quan hệ lớn Trung Quốc phải xử lý có ý nghĩa thực tiễn quan trọng.

Đọc tiếp...

Trung Quốc mở rộng đầu tư vào cảng biển trên toàn cầu

Trung Quốc mở rộng đầu tư vào cảng biển trên toàn cầu

Trung Quốc đang nỗ lực đẩy mạnh các bước đi nhằm thể hiện vai trò một cường quốc biển. Bên cạnh việc tăng cường sức mạnh hải quân, Trung Quốc cũng đang đầu tư rất lớn vào hạ tầng cảng biển trên quy mô toàn cầu. Tuy nhiên, có những rủi ro kinh tế và chính trị cần được xem xét thỏa đáng nhằm bảo đảm sự đầu tư này thực sự mang lại hiệu quả.

Đọc tiếp...

Phương Tây hiểu sai như thế nào về kinh tế Trung Quốc?

Phương Tây hiểu sai như thế nào về kinh tế Trung Quốc?

Khi đánh giá nền kinh tế Trung Quốc, câu hỏi không phải là liệu người ta nên có thái độ tích cực hay tiêu cực. Thay vào đó, nó là về một khuôn khổ dẫn tới một cách hiểu tốt hơn về thực tế Trung Quốc.

Đọc tiếp...

RCEP “nuôi” tham vọng ngoại giao nước lớn của Trung Quốc

RCEP “nuôi” tham vọng ngoại giao nước lớn của Trung Quốc

Đại hội XIX Đảng Cộng sản Trung Quốc sẽ là dịp để tiến hành thảo luận lần cuối cùng về RCEP trong bối cảnh ông Tập đang chơi “ván cờ” thương mại thế giới. Các kỳ thảo luận lần này sẽ xác định liệu Trung Quốc có đang dẫn dắt các cuộc thương lượng về RCEP hay không và ở mức độ nào để theo đuổi mục tiêu thay đổi trật tự địa chính trị ở châu Á.

Đọc tiếp...

Tại sao cần quan ngại chiến lược xuất khẩu vũ khí Trung Quốc

Tại sao cần quan ngại chiến lược xuất khẩu vũ khí Trung Quốc

Doanh thu từ việc bán vũ khí của Trung Quốc đang tăng lên. Trên thực tế, trong giai đoạn năm 2012-2016, xuất khẩu vũ khí của Trung Quốc vượt Đức, Pháp và Anh, đưa Trung Quốc trở thành nhà xuất khẩu vũ khí lớn thứ 3 thế giới. Đây không phải hiện tượng ngắn ngủi mà là một xu hướng lâu dài.

Đọc tiếp...

Trung Quốc sẽ cứng rắn hơn trong đường lối

Trung Quốc sẽ cứng rắn hơn trong đường lối

Trước thềm Đại hộ Đảng Trung Quốc lần XIX, Tập Cận Bình dường như đang đứng trên đỉnh cao quyền lực. Nhưng quyền lực này sẽ vươn xa tới đâu? Các quyết định nhân sự sắp tới trong và sau Đại hội đảng cũng như nội dung của báo cáo chính trị sẽ đưa ra những gợi ý về mức độ thật sự của quyền lực Tập Cận Bình.

Đọc tiếp...

Hoạt động chính trị trong công cuộc tái cơ cấu quân đội dưới thời Tập Cận Bình

Hoạt động chính trị trong công cuộc tái cơ cấu quân đội dưới thời Tập Cận Bình

Tháng 11/2015, Tập Cận Bình đã đề xướng một kế hoạch cải cách mới đối với PLA trong vòng 5 năm. Khi được hoàn tất vào năm 2020, PLA sẽ có một diện mạo hoàn toàn mới. Bài viết này nghiên cứu hoạt động chính trị của cuộc cải cách này trong bối cảnh Tập Cận Bình nắm giữ vai trò lãnh đạo chính trị.

Đọc tiếp...

Cải cách kinh tế Trung Quốc đã chạm ngưỡng?

Cải cách kinh tế Trung Quốc đã chạm ngưỡng?

Theo gần như bất kì cách tính nào, thành tích kinh tế của Trung Quốc trong 4 thập kỷ qua cũng ấn tượng không khác gì Vạn lý trường thành. Nhưng giống như Vạn lý trường thành không hiệu quả như người ta tưởng tượng, nền tảng của nền kinh tế Trung Quốc cũng yếu kém.

Đọc tiếp...

Trung Quốc và các mục tiêu địa chính trị trước năm 2049

Trung Quốc và các mục tiêu địa chính trị trước năm 2049

Năm 2049, Trung Quốc sẽ kỷ niệm 100 năm Cuộc cách mạng năm 1949, 100 năm thành lập nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa. Từ nay tới thời điểm đó, Trung Quốc có thể sẽ hoàn thành "Giấc mộng Trung Hoa", tức giành vị trí số 1 trên trường quốc tế. Để đạt được điều đó, những mục tiêu địa chính trị mà nước này nhắm tới là gì?

Đọc tiếp...

Mục tiêu của Trung Quốc trong tranh chấp Doklam

Mục tiêu của Trung Quốc trong tranh chấp Doklam

Trung Quốc có 4 mục tiêu then chốt trong tranh chấp này, hai mục tiêu nhắm thẳng vào Ấn Độ và hai mục đích với ảnh hưởng trực tiếp hơn tới Mỹ và các quốc gia khác trên toàn thế giới.

Đọc tiếp...

Chín vấn đề của ngoại giao Trung Quốc

Chín vấn đề của ngoại giao Trung Quốc

Khi thực lực quốc gia được tăng cường, Trung Quốc phải trở thành một quốc gia “quân tử” khiêm nhường có trách nhiệm đối với thế giới, chứ không phải là một quốc gia ngang ngược sử dụng sức mạnh tàn bạo.

Đọc tiếp...

Sáng kiến Vành đai Con đường - Cần xử lý 10 mối quan hệ

Sáng kiến Vành đai Con đường - Cần xử lý 10 mối quan hệ

Có nhiều luồng dư luận trái chiều về chiến lược “Một vành đai, một con đường”, như đây là đại diện cho Chủ nghĩa thực dân mới, Thuyết mối đe dọa Trung Quốc... Do vậy, cần phân tích một cách có hệ thống 10 mối quan hệ mà Trung Quốc cần xử lý tốt trong khi triển khai sáng kiến này.

Đọc tiếp...

PLA và chiến lược gia tăng tuyên bố chủ quyền trong tranh chấp lãnh thổ của Trung Quốc

PLA và chiến lược gia tăng tuyên bố chủ quyền trong tranh chấp lãnh thổ của Trung Quốc

Được xem là xương sống của CPC, PLA suốt chiều dài lịch sử đã trợ giúp đắc lực cho Đảng Cộng sản Trung Quốc không chỉ trong việc duy trì quyền lực mà trong cả việc khẳng định các yêu sách đầy tham vọng về lãnh thổ và lãnh hải.

Đọc tiếp...

Tác động của Sáng kiến “Vành đai và Con đường” đối với Đông Nam Á

Tác động của Sáng kiến “Vành đai và Con đường” đối với Đông Nam Á

Việc các quốc gia Đông Nam Á tham gia vào BRI có thể mang lại nhiều cơ hội phát triển kinh tế, tuy nhiên, không thể không nhắc đến những rủi ro mà sáng kiến này có thể gây ra, đặc biệt là hành vi cũng như ý đồ của Trung Quốc ở Biển Đông và các các vấn đề an ninh, chính trị khu vực.

Đọc tiếp...

Khi nào và Tại sao Trung Quốc sử dụng vũ lực trong tranh chấp lãnh thổ

Khi nào và Tại sao Trung Quốc sử dụng vũ lực trong tranh chấp lãnh thổ

Tại sao và Khi nào Trung Quốc sử dụng vũ lực trong tranh chấp lãnh thổ là cơ sở quan trọng giúp dự đoán hành vi của nước này. Bài nghiên cứu của GS. Fravel Taylor, Viện Công nghệ MIT chỉ ra rằng: khi ưu thế thương lượng suy giảm là lúc Trung Quốc thường sử dụng vũ lực nhất.

Đọc tiếp...

Tầm nhìn về hợp tác trên biển trong Sáng kiến Vành đai và Con đường

Tầm nhìn về hợp tác trên biển trong Sáng kiến Vành đai và Con đường

Ngày 20/6/2017, Trung Quốc công bố tài liệu có tiêu đề “Tầm nhìn về hợp tác trên biển trong Sáng kiến ‘Vành đai và Con đường’” để đồng bộ hóa kế hoạch phát triển và thúc đẩy hành động chung giữa các quốc gia dọc “Con đường Tơ lụa trên Biển thế kỷ 21”. Nghiên cứu Biển Đông xin giới thiệu bản dịch toàn bộ nội dung của tài liệu.

Đọc tiếp...

Con đường Tơ lụa Mới của Trung Quốc: Sáng kiến mở đường

Con đường Tơ lụa Mới của Trung Quốc: Sáng kiến mở đường

Sáng kiến Con đường Tơ lụa Mới không hoàn toàn là một dự án trừu tượng hoặc hão huyền và người ta có thể chứng minh nó là một thực tế, được hỗ trợ bằng đồng tiền mạnh của Trung Quốc. Do đó, trong khi Washington vẫn loay hoay thảo luận về một chính sách tổng thể đối với châu Á, Bắc Kinh đang mở đường - theo cả nghĩa đen và nghĩa bóng – trong toàn khu vực và còn xa hơn nữa.

Đọc tiếp...

Cấu trúc kiểm soát và chỉ huy Lực lượng SSBN tương lai của Trung Quốc

Cấu trúc kiểm soát và chỉ huy Lực lượng SSBN tương lai của Trung Quốc

Sự xuất hiện của lực lượng tàu ngầm tên lửa đạn đạo hạt nhân (SSBN) sẽ đặt ra những thách thức mà Trung Quốc chưa từng gặp phải trước đây. Lực lượng này sẽ thuộc quyền kiểm soát của PLA hay PLAN?  Đâu là mô hình thích hợp mà Trung Quốc sẽ áp dụng để kiểm soát lực lượng SSBN? Bài viết sẽ đánh giá chi tiết và trả lời cho từng câu hỏi trên.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 11702 khách và 1 thành viên Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin