23 - 10 - 2018 | 7:48
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home NGHIÊN CỨU TRUNG QUỐC Tại sao cần quan ngại chiến lược xuất khẩu vũ khí Trung Quốc

Tại sao cần quan ngại chiến lược xuất khẩu vũ khí Trung Quốc

Email In PDF.

Doanh thu từ việc bán vũ khí của Trung Quốc đang tăng lên. Trên thực tế, trong giai đoạn năm 2012-2016, xuất khẩu vũ khí của Trung Quốc vượt Đức, Pháp và Anh, đưa Trung Quốc trở thành nhà xuất khẩu vũ khí lớn thứ 3 thế giới. Đây không phải hiện tượng ngắn ngủi mà là một xu hướng lâu dài.

 

Liệu chiến lược xuất khẩu vũ khí của Trung Quốc có thực sự thành công hay không? Câu hỏi đầu tiên đó là tìm hiểu xem có phải Trung Quốc đang đạt mức tăng trưởng xuất khẩu vũ khí ấn tượng hay không, giống như thành công của họ trong lĩnh vực xuất khẩu thương mại. Mặc dù bức tranh toàn cảnh vẫn chưa rõ ràng, nhưng hiện có nhiều dấu hiệu cho thấy một điều gì đó đang diễn ra. Doanh thu từ việc bán vũ khí của Trung Quốc đang tăng lên. Trong giai đoạn năm 2012-2016, doanh thu từ xuất khẩu vũ khí của Trung Quốc chiếm 6,2% kim ngạch vũ khí toàn cầu, tăng 74% so với giai đoạn 2007-2011. Trên thực tế, trong giai đoạn năm 2012-2016, xuất khẩu vũ khí của Trung Quốc vượt Đức, Pháp và Anh, đưa Trung Quốc trở thành nhà xuất khẩu vũ khí lớn thứ 3 thế giới. Đây không phải hiện tượng ngắn ngủi mà là một xu hướng lâu dài.

Xuất khẩu vũ khí của Trung Quốc đã bị chỉ trích vì thiếu tính toàn cầu bởi 72% tổng xuất khẩu vũ khí của họ trong 5 năm qua chỉ chuyển tới 3 nước: Pakistan, Bangladesh và Myanmar. Tuy nhiên, lời chỉ trích này là không công bằng. Sự phụ thuộc vào một vài khách hàng nhóm tác động đến cả các nhà xuất khẩu kỳ cựu cũng như các nhà xuất khẩu mới. Nga từng là nhà xuất khẩu vũ khí lớn thứ 2 thế giới trong giai đoạn năm 2012-2016, nhưng 70% doanh thu là thu được từ 4 quốc gia - Ấn Độ, Việt Nam, Trung Quốc và Algeria. Cũng như vậy, 71% kim ngạch xuất khẩu vũ khí của Anh chuyển tới Ấn Độ, Mỹ và Saudi Arabia.

Những người chỉ trích lập luận rằng vũ khí của Trung Quốc chỉ hấp dẫn đối với các nước nghèo bởi các vũ khí cũ của họ có giá thành rẻ. Mặc dù lập luận này cũng có phần đúng, nhưng nó cần sự kiểm chứng. Trung Quốc đã thành công trong việc đa dạng hóa nhóm khách hàng của họ và hiện xuất khẩu vũ khí tới 55 quốc gia trên thế giới, ở châu Á, Trung Đông, châu Phi và Mỹ Latinh. Nhiều khách hàng của Trung Quốc là các nước đang phát triển. Ví dụ như, 2/3 các nước nằm ở châu Phi - lục địa nghèo nhất thế giới - mua hệ thống vũ khí từ Trung Quốc và hầu hết trong số đó là thiết bị quân sự cơ bản.

Tuy nhiên, thời thế đang thay đổi. Vũ khí của Trung Quốc không còn là các “phế tích” từ thời Xô Viết. Quân đội Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) đang thay thế các hệ thống vũ khí nền tảng cũ thời Xô Viết bằng các mô hình “bản địa” được cải tiến và hiện xuất khẩu các vũ khí được hiện đại hóa, bao gồm xe tăng chiến đấu chủ lực (MBT) Type-99, máy bay chiến đấu J-10 và tàu ngầm lớp Yuan sang Thái Lan, Myanmar, Bangladesh và Pakistan.

Trung Quốc cũng thích nghi, đổi mới và tiến hành tích hợp các hệ thống nhằm cải tiến công nghệ, ví dụ như các thiết bị bay không người lái (UAVs) và các tên lửa hành trình chống hạm. Công nghệ được cải tiến cùng giá thành tương đối rẻ dẫn đến việc xuất khẩu vũ khí ngày một hiệu quả về mặt chi phí. Liệu có điều gì khác biệt giữa chiến lược xuất khẩu vũ khí của Trung Quốc với chiến lược của các nhà xuất khẩu châu Âu hay không? Câu trả lời là chắc chắn “có”.

Trước tiên, các chiến lược gia châu Âu không nên bị “đánh lừa” rằng doanh thu xuất khẩu là mục tiêu hàng đầu. Thay vào đó, mục tiêu cuối cùng của Bắc Kinh là tìm kiếm ảnh hưởng địa chính trị và chiến lược dài hạn. Công cuộc tìm kiếm ảnh hưởng trong khu vực và toàn cầu là mục tiêu trọng yếu trong chính sách ngoại giao kinh tế của Trung Quốc. Nó phản ánh khía cạnh hẹp hơn trong khuôn khổ quyền lực mềm của Bắc Kinh, đó là tìm cách cung cấp viện trợ nước ngoài, đầu tư trực tiếp nước ngoài, các chương trình giáo dục ở nước ngoài và một phần quan trọng đó là bán vũ khí.

Mô hình xuất khẩu vũ khí của Trung Quốc được triển khai theo chiến lược được vạch ra một cách kỹ càng, dựa trên 3 nguyên tắc: thúc đẩy khả năng phòng vệ chính đáng của quốc gia tiếp nhận vũ khí; củng cố hòa bình, an ninh và ổn định của quốc gia đó và khu vực; và không can thiệp vào công việc nội bộ của quốc gia đó. Cách tiếp cận dài hạn của Bắc Kinh đó là kết nối việc không can thiệp vào công việc nội bộ với việc mua bán vũ khí dựa trên quan điểm cho rằng các hồ sơ chính trị, quân sự và nhân quyền của khách hàng nằm ngoài các thỏa thuận trong hợp đồng. Chính sách “không câu hỏi nào được đặt ra” này bị các nước phương Tây chỉ trích mạnh mẽ, nhưng hiện không có tranh cãi nào về tính hiệu quả của nó trong việc bán vũ khí và đảm bảo ảnh hưởng. Chính sách này đặc biệt thu hút các quốc gia với quân đội chỉ ở tầm thứ 2 hoặc thứ 3 và đang phụ thuộc vào vũ khí của Mỹ hay Nga. Vũ khí của Trung Quốc mở ra cơ hội cho các nước nghèo hơn được đa dạng hóa nguồn cung vũ khí, giành lại chủ quyền qua năng lực quân sự và giảm thiểu mức độ tổn thương chiến lược trước các lệnh cấm vận vũ khí.

Mô hình xuất khẩu vũ khí của Trung Quốc cũng có các đặc điểm quan trọng khác. Từ cách nhìn chiến lược của Trung Quốc, họ tận dụng quan hệ với các khách hàng và trong quá trình đó thúc đẩy ảnh hưởng của Trung Quốc, đặc biệt tại các nước láng giềng. Không có gì là ngẫu nhiên khi việc Trung Quốc bán vũ khí cho Pakistan, Sri Lanka, Bangladesh và Myanmar đã gián tiếp kiềm chế mối đe dọa của cường quốc châu Á khác là Ấn Độ. Vũ khí của Trung Quốc cũng được chào bán một cách cạnh tranh. Giá thành của họ thấp hơn so với các mẫu hình của phương Tây. Ví dụ như các máy bay không người lái của Trung Quốc có giá bằng 10-20% phiên bản tương tự của Mỹ. Cuối cùng, Trung Quốc chịu trách nhiệm chuyển giao công nghệ, hỗ trợ các khách hàng bảo trì, sửa chữa và đại tu trong nước và thậm chí sản xuất linh kiện.

Mặc dù Trung Quốc vẫn chưa phải là nhân tố áp đảo, nhưng chiến lược xuất khẩu vũ khí của họ đã cho thấy hiệu quả trong việc chiếm lấy thị phần từ các nước đối thủ. Trung Quốc cũng bắt đầu thâm nhập vào các thị trường có thu nhập cao hơn, đặc biệt những nơi mà sự tiên tiến trong công nghệ không đòi hỏi nhiều. Đây là chiến lược dài hạn, được kích động bởi các mục tiêu ngoại giao và địa chiến lược, chứ không chỉ các lợi ích thương mại.

Tác giả Ron Matthews là Giáo sư Kinh tế Quốc phòng thuộc Trung tâm Nghiên cứu Lãnh đạo và Quản lý Quốc phòng, Đại học Cranfield và Học viện Quốc phòng Anh; Tác giả Xiaojuan Ping là nhà nghiên cứu tại Viện Đông Á, Đại học Quốc gia Singapore. Bài viết đăng trên trang “National Interest”.

Vũ Hiền (gt)


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Trung Quốc đang gian lận trong một trò chơi dối trá

Trung Quốc đang gian lận trong một trò chơi dối trá

Việc đổ lỗi cho Trung Quốc đe dọa kìm hãm tiến trình toàn cầu hóa thị trường tự do mà không thiết lập được bất cứ thứ gì thay thế cho nó – một cách tiếp cận mà chỉ có thể dẫn đến một vòng luẩn quẩn với hoạt động kinh tế bất thường ngày một gia tăng và xung đột mang màu sắc dân tộc chủ nghĩa là nguyên nhân và kết quả của nhau và đẩy thế giới đi theo một chiều hướng rất nguy hiểm.

Đọc tiếp...

Trung Quốc sẽ làm suy yếu nền kinh tế toàn cầu

Trung Quốc sẽ làm suy yếu nền kinh tế toàn cầu

Trên thực tế, Trung Quốc đã không thoát khỏi sự sụp đổ năm 2008. Họ chỉ trì hoãn nó – cho đến hiện nay. Do đó, dường như Bắc Kinh đang làm suy yếu nền kinh tế toàn cầu một lần nữa. Lần nay, nạn nhân lớn nhất sẽ là Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Về thế và lực quân sự hiện nay của Trung Quốc

Về thế và lực quân sự hiện nay của Trung Quốc

Đến nay, bức tranh toàn cảnh về thế và lực quân sự của Trung Quốc đã có những thay đổi đáng chú ý. Tuy lực và thế quân sự của Trung Quốc được cải thiện, nhưng thiếu kinh nghiệm tác chiến thực tế, Trung Quốc sẽ gặp khó khăn lớn khi tiến hành chiến tranh với cường quốc khác. Trong khi đó, Trung Quốc có ưu thế hơn hẳn các nước khu vực.

Đọc tiếp...

Đằng sau việc Trung Quốc thúc đẩy mạnh mẽ chương trình tàu sân bay

Đằng sau việc Trung Quốc thúc đẩy mạnh mẽ chương trình tàu sân bay

Có thể thấy ở thời điểm hiện tại, các tàu sân bay Trung Quốc cơ bản không theo kịp cạnh tranh ngày một gia tăng ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, nhưng Bắc Kinh có lý do để tin rằng sẽ đến lúc thực tế đó thay đổi.

Đọc tiếp...

Những thách thức thực sự của Trung Quốc

Những thách thức thực sự của Trung Quốc

Tới một thời điểm nào đó, Bắc Kinh sẽ không thể thực hiện đầy đủ các cam kết và do đó khiến cho bản thân trở nên dễ bị tổn thương.

Đọc tiếp...

Cuộc chơi mới: Trung Quốc và cuộc cạnh tranh khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Cuộc chơi mới: Trung Quốc và cuộc cạnh tranh khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Khả năng phô trương sức mạnh hải quân đang gia tăng của Trung Quốc - cũng như sự chuyển hướng của họ sang chiến lược phòng thủ tích cực - đã kích động sự cạnh tranh căng thẳng trên biển ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, nơi các quan điểm truyền thống về phạm vi ảnh hưởng đang bị thách thức.

Đọc tiếp...

Quan điểm của Trung Quốc về chiến lược Ấn Độ-Thái Bình Dương

Quan điểm của Trung Quốc về chiến lược Ấn Độ-Thái Bình Dương

Nhìn chung, đa số các học giả Trung Quốc có xu hướng coi đây là một chiến lược để kiềm chế sự trỗi dậy của Trung Quốc. Tuy nhiên, các học giả Trung Quốc không chắc chắn về tính hiệu quả trong tương lai của chiến lược này do vấn đề còn tồn tại trong hợp tác giữa Mỹ, Nhật Bản, Ấn Độ và Úc.

Đọc tiếp...

Trung Quốc và cách thức trở thành một cường quốc có trách nhiệm

Trung Quốc và cách thức trở thành một cường quốc có trách nhiệm

Việc thay đổi Hiến pháp vừa diễn ra tại Trung Quốc giúp ông Tập có thể kéo dài vai trò lãnh đạo đất nước thêm nhiều năm nữa. Điều này khiến nhiều nhà bình luận cả trong và ngoài Trung Quốc bày tỏ sự quan tâm liệu việc này sẽ ảnh hưởng như thế nào đến các mối quan hệ quốc tế của Trung Quốc?

Đọc tiếp...

"Vành đai và Con đường": Tương lai hay ác mộng đối với Trung Quốc?

Mặc dù sáng kiến "Vành đai và Con đường" (BRI) của Trung Quốc được cộng đồng quốc tế hết sức quan tâm, nhưng BRI cũng đối mặt với rất nhiều thách thức. Nếu Bắc Kinh không giải quyết được những thách thức này, BRI sẽ trở thành cơn ác mộng.

Đọc tiếp...

Các điểm yếu chiến lược của Trung Quốc

Các điểm yếu chiến lược của Trung Quốc

Trung Quốc trong thế kỷ 21 có thể sở hữu cỗ máy quân sự mạnh mẽ với kho vũ khí tên lửa có khả năng bắn tới lục địa Mỹ, tuy nhiên, Vạn lý trường thành trên bộ và Vạn lý trường thành trên biển, là những đảo đá được gia cố và cải tạo ở Biển Đông, vẫn có thể khiến Trung Quốc dễ bị tổn thương.

Đọc tiếp...

Trung Quốc: Liệu PLA có theo gương đồng nhân dân tệ?

Trung Quốc: Liệu PLA có theo gương đồng nhân dân tệ?

Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc sẽ đóng vai trò ngày càng rõ rệt cả trong và ngoài khu vực Âu-Á thông qua những sự triển khai và con đường ngoại giao. Điều đó có nghĩa là Mỹ sẽ phải liên tục đánh giá lại mối quan hệ đối tác quân sự của mình trong khu vực.

Đọc tiếp...

Tại sao Quân ủy trung ương Trung Quốc bị tinh giản?

Tại sao Quân ủy trung ương Trung Quốc bị tinh giản?

Động thái này giúp Tập Cận Bình củng cố quyền kiểm soát đối với quân đội trong khi tránh được một phản ứng dữ dội, đồng thời “câu giờ” để đánh giá lại sự trung thành của các tướng lĩnh cấp cao và chuẩn bị một đội ngũ bảo vệ ban lãnh đạo mới.

Đọc tiếp...

Ai sẽ dẫn dắt Trung Quốc tiến vào kỷ nguyên mới?

Ai sẽ dẫn dắt Trung Quốc tiến vào kỷ nguyên mới?

Ngoại trừ Tập Cận Bình và Thủ tướng Lý Khắc Cường, tất cả các thành viên khác trong Ban Thường vụ đều là mới đối với “câu lạc bộ quyền lực” gồm 7 ủy viên này, mặc dù tất cả họ đều có kinh nghiệm dày dạn trong viêc hoạch định chính sách. Những thành viên mới này là ai và sự thăng tiến của họ có ý nghĩa gì trong việc hoạch định chính sách cho 5 năm tới? 

Đọc tiếp...

Đánh giá Thái độ đang Thay đổi của Trung Quốc đối với Singapore

Đánh giá Thái độ đang Thay đổi của Trung Quốc đối với Singapore

Mối quan hệ Trung Quốc – Singapore đã trải qua những thăng trầm lớn trong năm 2016. Sự thay đổi được thể hiện qua nhiều phản ứng khác nhau của các thành phần xã hội Trung Quốc đối với những căng thẳng quan hệ năm 2016. Bài viết phân tích toàn diện sự thay đổi thái độ của Trung Quốc với Singapore cũng như các sự kiện cản trở mối quan hệ, xác định bảy lĩnh vực bất hòa và gây tranh cãi chính giữa hai nước.

Đọc tiếp...

Năm điều thách thức sự trỗi dậy của Trung Quốc

Năm điều thách thức sự trỗi dậy của Trung Quốc

Bất chấp vẻ ngoài tự tin, vẫn còn nhiều vấn đề khiến giới cầm quyền cao nhất của Trung Quốc phải bận tâm. Có 5 vấn đề thực sự khiến họ bận tâm: đặc điểm địa lý, nước Mỹ, sự trỗi dậy và trở lại của các cường quốc khác, “chủ nghĩa ly khai” và sự ổn định kinh tế.

Đọc tiếp...

Ba vấn đề về sức mạnh của Trung Quốc

Ba vấn đề về sức mạnh của Trung Quốc

Trung Quốc là một siêu cường, sức mạnh và ảnh hưởng ngày càng tăng ở quy mô toàn cầu. Tuy nhiên, đằng sau những yếu tố sức mạnh này, cũng như bài diễn văn rất tự tin của Chủ tịch Tập Cận Bình về sự trở lại của Trung Quốc trên trường quốc tế và "Giấc mộng Trung Hoa", sự trỗi dậy của Trung Quốc đang vấp phải những hạn chế, khó khăn cần phải vượt qua.

Đọc tiếp...

Trung Quốc sử dụng có chiến lược kinh phí khoa học cho nghiên cứu về Luật quốc tế

Trung Quốc sử dụng có chiến lược kinh phí khoa học cho nghiên cứu về Luật quốc tế

Trong số nhiều chủ đề được chính phủ Trung Quốc tài trợ và khuyến khích, đứng đầu là luật kinh tế quốc tế, thứ hai là các vấn đề liên quan tới luật biển và thứ ba là luật môi trường quốc tế. Và Trung Quốc thường khuyến khích các học giả phát triển cách tiếp cận theo hướng chủ nghĩa dân tộc.

Đọc tiếp...

Giải mã tầm nhìn của Bắc Kinh về khu vực “cộng đồng chung vận mệnh”

Giải mã tầm nhìn của Bắc Kinh về khu vực “cộng đồng chung vận mệnh”

Hiện nay Sáng kiến Vành đai Con đường được thể hiện như phản ứng của Trung Quốc trước một nhu cầu thúc bách cần phải có sự thay đổi, một trật tự lấy Trung Quốc làm trung tâm. Liệu ý niệm về cộng đồng chung vận mệnh có đồng nghĩa với hệ thống “thiên hạ - triều cống”?

Đọc tiếp...

Chính sách đối ngoại Trung Quốc: Những động lực trong nước

Chính sách đối ngoại Trung Quốc: Những động lực trong nước

Dưới sự lãnh đạo của Tập Cận Bình, chính sách đối ngoại “giấu mình chờ thời” của Trung Quốc đã không còn được ưa chuộng mà thay bằng định hướng “làm nên công tích”. Trong bối cảnh đó, ngoại giao Trung Quốc đã trở nên chủ động hơn nhiều, phát động những sáng kiến tại châu Á-Thái Bình Dương và vượt ra ngoài khu vực.

Đọc tiếp...

Mười mối quan hệ Trung Quốc phải xử lý khi thực hiện chiến lược “Vành đai và Con đường”

Mười mối quan hệ Trung Quốc phải xử lý khi thực hiện chiến lược “Vành đai và Con đường”

Trên thế giới hiện nay vẫn có rất nhiều tranh luận khác nhau về chiến lược này, chẳng hạn như chiến lược này liên quan tới chủ nghĩa thực dân mới, thuyết về mối đe dọa Trung Quốc, kế hoạch Marshall mới... Do vậy, việc phân tích và thảo luận có hệ thống về 10 mối quan hệ lớn Trung Quốc phải xử lý có ý nghĩa thực tiễn quan trọng.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 7227 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin