21 - 9 - 2017 | 8:24
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home QUAN HỆ QUỐC TẾ Phải chăng Donald Trump thật sự là mối đe dọa đối với Trung Quốc?

Phải chăng Donald Trump thật sự là mối đe dọa đối với Trung Quốc?

Email In PDF.

Tổng thống Mỹ đem lại nguy cơ về cuộc chiến kinh tế và những căng thẳng trong vấn đề lãnh thổ. Tuy nhiên, ông Tập Cận Bình có thể sử dụng kẻ thù bên ngoài này để tăng cường quyền lực của mình. 

 

Tập Cận Bình đã giành chiến thắng thứ nhất trước tổng thống Mỹ Donald Trump. Nhưng phần căng thẳng giữa hai cường quốc thế giới thì vẫn còn đó. Dưới áp lực của Bắc Kinh, Tổng thống khó đoán Donald Trump cuối cùng đã thừa nhận nguyên tắc bất khả xâm phạm "một Trung Quốc", theo đó Mỹ không còn duy trì quan hệ ngoại giao với Đài Loan kể từ năm 1979; trước đó, Mỹ cho biết đã sẵn sàng để phá vỡ nguyên tắc này. Tuy nhiên, các nhà chức trách Trung Quốc vẫn luôn giữ thái độ cảnh giác, đặc biệt là bởi Mỹ đã trách người khổng lồ Trung Quốc về chủ đề các quần đảo tranh chấp mà Trung Quốc chiếm ở Biển Đông; và Mỹ để ngỏ khả năng xử phạt đối với hoạt động thương mại không công bằng của Trung Quốc. Đây là những mối đe dọa một cách nghiêm túc với Trung Quốc bởi Tập Cận Bình không thể xuất hiện với một vị thế yếu trước thời điểm đại hội lớn của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) đang cận kề. 

Liệu rủi ro về kinh tế có thật sự lớn đối với Bắc Kinh? 

Donald Trump, người cáo buộc Trung Quốc phá giá đồng tiền của mình để thúc đẩy xuất khẩu (thâm hụt thương mại của Mỹ với Trung Quốc lên tới 347 tỷ USD trong năm 2016), đã đe dọa (trong chiến dịch tranh cử tổng thống) tăng thuế các sản phẩm Trung Quốc lên đến 45%. Chính quyền Bắc Kinh đã bất lực trong nỗ lực làm chậm sự sụp đổ của đồng nhân dân tệ so với đồng USD thời gian gần đây (tỉ giá đồng nhân dân tệ so với USD đã giảm 7% trong năm 2016), bởi lẽ phía Trung Quốc nghi ngờ ông chủ mới của Nhà Trắng có thể thực hiện các tuyên bố của mình liên quan đến khả năng làm tăng giá đồng nhân dân tệ. Trung Quốc chắc chắn có phương tiện để trả đũa Mỹ, bằng cách xử phạt các công ty lớn của Mỹ đã thâm nhập sâu vào thị trường Trung Quốc, như nhà sản xuất ô tô General Motors. Dù sao Trung Quốc, với kim ngạch xuất khẩu đã giảm 7,7% trong năm 2016, cũng sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi Mỹ chiếm gần 1/5 lượng hàng xuất khẩu của Trung Quốc. 

Nhưng các mối nguy hiểm còn vượt qua vấn đề hải quan. Theo chuyên gia kinh tế Mahamoud Islam của Trung tâm nghiên cứu Euler Hermes có trụ sở tại Hong Kong thì "Ưu đãi thuế cho đầu tư vào Mỹ, cùng với sự thắt chặt mạnh mẽ của chính sách tiền tệ của Ngân hàng Dự trữ Liên bang Mỹ (FED), có thể thúc đẩy dòng vốn rút khỏi Trung Quốc nhanh hơn nữa". Lượng vốn bị rút khỏi Trung Quốc năm 2016 được ước tính khoảng 725 tỉ USD. Vấn đề là, những dòng vốn bị rút khỏi Trung Quốc càng gây thêm sức ép giảm giá đối với đồng nhân dân tệ, điều này lại có tác động làm tăng chi phí nhập khẩu và, như một vòng tròn luẩn quẩn xấu xa, càng làm chảy vốn lớn hơn khỏi Trung Quốc... Những cuộc tấn công như vậy từ phía Mỹ gây khó khăn cho Bắc Kinh trong những kế hoạch phục hồi kinh tế của họ, nhất là trong bối cảnh tăng trưởng năm 2016 đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ năm 1990 (+ 6,7%/năm, theo số liệu chính thức). Bắc Kinh đang cố gắng để tránh một cuộc chiến thương mại bằng cách cho rằng nó sẽ làm suy yếu cả hai quốc gia và đưa ra dấu hiệu thiện chí trong lĩnh vực tiền tệ. 

Khả năng xảy ra một cuộc chiến tranh ở Biển Đông? 

Ông Donald Trump đã gây sốc Bắc Kinh bằng cách chấp nhận một cuộc gọi từ Tổng thống Đài Loan vào đầu tháng 12/2016 và sử dụng quy chế của hòn đảo này là một con bài mặc cả để đạt được những nhượng bộ trong lĩnh vực thương mại. Trung Quốc cấm các nước có quan hệ ngoại giao với Bắc Kinh thiết lập quan hệ ngoại giao với Đài Bắc. Dù Donald Trump đã vừa phải lùi một bước, nhưng Trung Quốc không thể nào quên sự sỉ nhục này. Vì vậy, Trung Quốc theo dõi chặt chẽ các mối quan hệ không chính thức - hợp tác, mua bán vũ khí ... - của những doanh nhân với Tổng thống Đài Loan, mà Trung Quốc nghi ngờ thúc đẩy khát vọng độc lập. 

Trung Quốc cũng đang rất căng thẳng bởi sự thay đổi giọng điệu của Mỹ ở Biển Đông. Trung Quốc yêu sách chủ quyền gần như tất cả các vùng biển của Biển Đông mà trong đó nhiều quốc gia láng giềng có tranh chấp chủ quyền với Trung Quốc ở một số đảo. Nhưng cuối tháng 1 vừa qua, Nhà Trắng loan báo Mỹ sẽ không để cho Trung Quốc kiểm soát các đảo trong vùng biển "quốc tế". Trước khi nhậm chức, Ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson thậm chí đe dọa sẽ chặn không cho Trung Quốc tiếp cận các đảo tranh chấp. Ông Tillerson đã giảm nhẹ quan điểm của mình trong tiến trình thực hiện, bởi nó có thể dẫn đến một cuộc xung đột vũ trang. 

Theo Valérie Niquet, người đứng đầu bộ phận Châu Á của Tổ chức nghiên cứu chiến lược (FRS), thì người Trung Quốc đặc biệt lo lắng về người đối thoại không thể đoán trước Donald Trump bởi Trung Quốc "không thể đủ khả năng để giành chiến thắng trong một cuộc xung đột vũ trang với Mỹ, mặc dù khả năng của Quân Giải phóng nhân dân Trung Quốc (PLA) đã được tăng cường đáng kể". Bắc Kinh, luôn áp dụng một thái độ/quan điểm rất chú ý, cố gắng tìm cách nhân rộng các chương trình phô trương lực lượng quân sự để ngăn cản, từ đó khuất phục Mỹ.

Liệu những áp lực này có làm rối loạn chính sách đối nội của Trung Quốc? 

Giai đoạn hỗn loạn này diễn ra vào thời điểm khi các nhà chức trách Trung Quốc muốn ổn định để tập trung vào phục hồi kinh tế và chuẩn bị Đại hội lần thứ XIX ĐCSTQ dự kiến diễn ra vào nửa cuối năm 2017. Nhân dịp sự kiện lớn này, diễn ra 5 năm một lần, các vận động chính trị cũng gia tăng và căng thẳng, nhà lãnh đạo số 1 của Trung Quốc gần như chắc chắn sẽ tiếp tục thêm 5 năm và nhiều quan chức của ĐCSTQ sẽ được gia hạn. 

Theo nhận định của nhà chính trị Willy Lam tại Đại học Trung Quốc ở Hong Kong, Tập Cận Bình, người muốn đạt được điều đó trong một vị trí vững chắc để sắp đặt các phụng sự trung thành của mình, "phải cứng rắn và chặt chẽ trong con bài với Mỹ bởi ông không thể để bị mất mặt, không để có ấn tượng về sự nhượng bộ trước Hoa Kỳ". Nhà lãnh đạo của Trung Quốc sẽ phải chịu trách nhiệm cho một sự sỉ nhục, đặc biệt là về vấn đề toàn vẹn lãnh thổ của Trung Quốc. Bằng cách thể hiện không thể lay chuyển về vấn đề Đài Loan và nhận được sự nhượng bộ của Trump trước đòi hỏi của mình, Tập Cận Bình đến nay đã ghi điểm, nhưng chắc chắn là vẫn luôn cảnh giác. 

Những rủi ro bên ngoài cũng ảnh hưởng đến khả năng của chính quyền trong việc cải cách nền kinh tế. Trong khi ngành thép đang chịu sức ép nặng nề do dư thừa công suất (trên 300 triệu tấn/năm), và Bắc Kinh vẫn chưa thực sự sẵn sàng, trong những thời điểm khó khăn, để đưa ra những biện pháp mạnh mà nó có thể tước đi việc làm của hàng chục nghìn công nhân mà từ đó có thể gây ra tình trạng bất ổn xã hội nghiêm trọng. 

Trump, một con bài quan trọng để Tập Cận Bình củng cố quyền lực? 

Mặc dù Chính quyền Trump gia tăng áp lực lên vai Tập Cận Bình, nhưng Chủ tịch Trung Quốc lại có thể sử dụng nó để giành chiến thắng chính trị trong bối cảnh này. Ông Juliette Genevaz, chuyên gia nghiên cứu Trung Quốc tại viện IRSEM của Pháp nhận định trong khi chiến dịch chống tham nhũng của Tập Cận Bình, được phát động từ khi ông nhậm chức vào cuối năm 2012, đã đem lại sự tâp trung quyền lực của ông nhưng cũng gây ra nhiều thù hằn trong ĐCSTQ, thì các mối đe dọa của Mỹ "có thể giúp tăng cường sức mạnh của Tập Cận Bình thay vì làm suy yếu ông ". Còn ông Jean-Pierre Cabestan, chuyên gia về Trung Quốc tại Đại học tại Hong Kong thì cho rằng tình hình căng thẳng này có thể cho phép Tập Cận Bình có cớ để kiềm chế đối thủ nội bộ của mình trong bối cảnh khi "an ninh, trật tự và ổn định xã hội là ưu tiên". 

Sự thù địch với Mỹ cũng phục vụ lợi ích của Tập Cận Bình bởi bối cảnh ấy nuôi dưỡng hình ảnh một lãnh đạo dân tộc/yêu nước của Tập, người đã hứa thực hiện "giấc mơ Trung Hoa". Ông Willy Lam nói cụ thể hơn: Trong bối cảnh suy thoái kinh tế, niềm tự hào yêu nước đã thực sự trở thành "trụ cột duy nhất về tính hợp pháp của ĐCSTQ". 

Một cơ hội để Trung Quốc gia tăng ảnh hưởng? 

Ngược lại, các bài phát biểu về chủ nghĩa biệt lập và hiếu chiến của Donald Trump có thể giúp Tập Cận Bình khẳng định là một nhà lãnh đạo có trách nhiệm trên toàn cầu. Đảo ngược các mô hình/kịch bản dự kiến, nhà lãnh đạo Trung Quốc tự giới thiệu mình một nhà tiên phong của thương mại tự do tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới Davos vào tháng 1/2017. Và cho dù thực tế có thể khác đi, Tập Cận Bình đã thành công trong hoạt động truyền thông của mình. Việc lấp đầy khoảng trống bỏ lại của Mỹ, đặc biệt là trong mắt của châu Âu, Trung Quốc đã làm như một đối tác đáng tin cậy và có thể ảnh hưởng đến quản trị toàn cầu. 

Song song đó, khi Donald Trump, như đã hứa, đã hủy bỏ Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), Bắc Kinh tận dụng cơ hội này để làm sống lại hiệp định khu vực riêng của mình và thúc đẩy "con đường tơ lụa mới", một đề án lớn kết nối cơ sở hạ tầng Trung Quốc với châu Âu qua Trung Á. Đây là một cách để Trung Quốc không chỉ xuất khẩu hàng hóa và năng lực sản xuất dư thừa của mình, mà còn mở rộng ảnh hưởng đối với khu vực. Cho đến nay, Tập Cận Bình đã biết cách để chống lại đối thủ Mỹ vốn không thể đoán trước. Vấn đề là làm sao để chiến thắng trong các ván bài tiếp sau…

Theo Le Figaro (Pháp)

Hương Lan (gt)

 


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Bình luận


Mã bảo mật
Tạo mã mới

Sau 45 năm bình thường hóa quan hệ ngoại giao Trung-Nhật

Sau 45 năm bình thường hóa quan hệ ngoại giao Trung-Nhật

Tình cảm của người dân ở hai nước đối với nhau đều bị suy giảm đến mức nghiêm trọng, và hơn 80% người dân mỗi nước đều không tin tưởng và cũng không có thiện ý với bên kia. Tình trạng này bắt đầu xuất hiện trong giai đoạn năm 1990, và trở nên rõ rệt khi bước vào thế kỷ 21.

Đọc tiếp...

Cuộc tập trận Zapad-2017 của Nga có ý nghĩa gì?

Cuộc tập trận Zapad-2017 của Nga có ý nghĩa gì?

Cuộc tập trận Zapad-2017 của Nga sẽ diễn ra từ ngày 14-20/9 và có thể trở thành cuộc tập trận quân sự lớn nhất của Moskva kể từ khi Liên Xô sụp đổ. Các quốc gia vùng Baltic đã bày tỏ mối lo ngại và cho rằng cuộc tập trận này gây ra một mối đe dọa tiềm tàng đối với an ninh quốc gia của họ và làm trầm trọng thêm sự mất cân bằng chiến lược vốn đã hiện diện ở khu vực này.

Đọc tiếp...

Sự phụ thuộc về chính trị của Campuchia vào Trung Quốc

Sự phụ thuộc về chính trị của Campuchia vào Trung Quốc

Trung Quốc đã tạo được ảnh hưởng lớn đối với Campuchia, đặc biệt là sau khi Bắc Kinh đưa vào thực thi "Sáng kiến vành đai, con đường". Campuchia được đánh giá là một trong những đồng minh thân cận của Trung Quốc tại Đông Nam Á với mối quan hệ thân thiết giữa hai chính phủ.

Đọc tiếp...

Triều Tiên sở hữu hạt nhân: Ai là kẻ thắng người thua?

Triều Tiên sở hữu hạt nhân: Ai là kẻ thắng người thua?

Trong mọi kịch bản xảy ra, Trung Quốc là bên thua cuộc. Bên thắng cuộc có thể phán đoán là Triều Tiên, nhưng một nhân tố chắc chắn được xác định đang là bên thắng cuộc, hưởng lợi từ tình thế hiện nay,  đó chính là Nga.

Đọc tiếp...

Thái Lan muốn "đổi gió" từ cả Mỹ lẫn Trung Quốc?

Thái Lan muốn

Kể từ cuộc đảo chính quân sự năm 2014, chính sách đối ngoại của Thái Lan đã tiến gần hơn về phía Bắc Kinh, bất chấp mối quan hệ lâu dài với Washington. Tuy nhiên, những diễn biến gần đây cho thấy, Bangkok dường như muốn “đổi gió” từ cả Washington và Bắc Kinh.

Đọc tiếp...

Khả năng Mỹ-Trung xung đột vì Đài Loan

Khả năng Mỹ-Trung xung đột vì Đài Loan

Trong khi mọi sự chú ý tập trung vào tình hình trên bán đảo Triều Tiên, nhất là những gì liên quan tới việc quốc gia này phát triển chương trình tên lửa đủ sức tấn công nước Mỹ, thì cuộc khủng hoảng ở Đài Loan đã bắt đầu âm ỉ "cháy".

Đọc tiếp...

"Mặt trời mọc" trong quan hệ Nhật-Ấn

Trong những năm gần đây, quan hệ Ấn-Nhật đã cải thiện đáng kể, từ kinh tế đến các lĩnh vực chiến lược. Tổng số vốn đầu tư của Nhật Bản vào các lĩnh vực khác nhau trên khắp Ấn Độ giai đoạn 2000-2017 là hơn 25 tỷ USD.

Đọc tiếp...

Úc - ASEAN trong chặng đường 50 năm tới

Úc - ASEAN trong chặng đường 50 năm tới

Tương lai và thịnh vượng của Úc nằm ở châu Á. Sự phát triển liên tục của chủ nghĩa khu vực Đông Nam Á thông qua các thể chế như ASEAN rõ ràng gắn chặt với các lợi ích của Úc.

Đọc tiếp...

Rào cản đối với chiến lược xoay trục sang Trung Quốc của Tổng thống Philippines

Rào cản đối với chiến lược xoay trục sang Trung Quốc của Tổng thống Philippines

Tổng thống Duterte có thể sẽ phải sửa đổi Hiến pháp Philippines và "phớt lờ" những điều khoản quan trọng trong phán quyết của Tòa Trọng tài nếu muốn thúc đẩy thành công một Thỏa thuận Khai thác Chung với Trung Quốc

Đọc tiếp...

Lý do phải kiềm chế và can dự với Trung Quốc

Lý do phải kiềm chế và can dự với Trung Quốc

Chính sách Trung Quốc của Chính quyền Trump hiện nay phần lớn tập trung vào Triều Tiên. Nhưng sức mạnh đang gia tăng và các mục tiêu khu vực và toàn cầu đang mở rộng của Bắc Kinh đòi hỏi Washington phải giải quyết bằng một chính sách Trung Quốc rộng hơn.

Đọc tiếp...

Tiền của Trung Quốc và quân đội Mỹ khiến Đông Á cần bằng mối quan hệ như thế nào?

Tiền của Trung Quốc và quân đội Mỹ khiến Đông Á cần bằng mối quan hệ như thế nào?

Các cam kết về kinh tế của Trung Quốc và các cam kết về an ninh của Mỹ khiến các nước như Úc, Hàn Quốc và Philippines cố gắng giữ cho cả hai thế giới quyền lực về phía họ.

Đọc tiếp...

Tranh chấp Doklam - Một hiện trạng bình thường mới?

Tranh chấp Doklam - Một hiện trạng bình thường mới?

Tập Cận Bình chỉ đạo chính sách ở Biển Đông. Những gì đang diễn ra ở Doklam cũng giống y như ở Biển Đông. Trung Quốc nói yêu sách lãnh thổ của họ ở Doklam là không thể tranh cãi và vì thế họ tiến hành xây dựng đường ở đây. Trung Quốc đang thể hiện một lập trường quyết đoán là tìm cách thay đổi nguyên trạng trên thực địa.

Đọc tiếp...

Chính sách xoay trục của Philippines sang Trung Quốc thất bại?

Chính sách xoay trục của Philippines sang Trung Quốc thất bại?

Ông Duterte đang ở trong tình thế phải đánh giá lại các chính sách lớn sau một năm cầm quyền, bởi sự ca ngợi mà ông giành cho Trung Quốc và Nga gần như không mang lại kết quả gì.

Đọc tiếp...

Tầm quan trọng chiến lược của quan hệ Việt Nam-Nhật Bản

Tầm quan trọng chiến lược của quan hệ Việt Nam-Nhật Bản

Việt Nam và Nhật Bản đều có nhiều điểm tương đồng về lợi ích, đây sẽ là những động lực, nền tảng để hai quốc gia tăng cường hơn nữa mối quan hệ hợp tác trên tất cả các lĩnh vực. Mối quan hệ này không chỉ mang lại lợi ích cho Nhật Bản và Việt Nam, mà nó còn có những tác động tích cực cho mạng lưới quan hệ song phương và đa phương trong khu vực.

Đọc tiếp...

Châu Á "sợ hãi và tham lam" trước sáng kiến OBOR của Trung Quốc

Châu Á

Sáng kiến "Vành đai và Con đường" là vũ điệu đầy sức mạnh của đồng tiền với quyền lực "mềm" đồng thời nắm giữ quyền lực "cứng". Sáng kiến này mang lại cơ hội tuyệt vời cho Trung Quốc trong việc tiếp cận hàng chục quốc gia trên thế giới.

Đọc tiếp...

Vai trò của Tổng thống Philippines trong tầm nhìn châu Á của Trung Quốc

Vai trò của Tổng thống Philippines trong tầm nhìn châu Á của Trung Quốc

Trong bài diễn văn chính thức tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Phnom Penh hồi đầu tháng 5/2017, Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte đã tuyên bố: “Tương lai của Philippines nằm ở ASEAB và châu Á”. Đối với ông Duterte, thế giới đang bước vào thời kỳ “hậu Mỹ”, mở đường cho tầm nhìn “châu Á của người châu Á”.

Đọc tiếp...

Nhật - Nga từng bước xây dựng lòng tin

Nhật - Nga từng bước xây dựng lòng tin

Cuối tháng 4 vừa qua, Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe đã dành gần 3 tiếng để hội đàm với Tổng thống Nga Vladimir Putin tại Moscow. Đừng mong đợi sớm có bất cứ đột phá nào trong quan hệ giữa Nhật Bản và Nga, tuy nhiên cuộc gặp thượng đỉnh gần đây đã giúp quan hệ hai bên tiến về phía trước.

Đọc tiếp...

Một châu Á đa cực đang dần thành hình?

Một châu Á đa cực đang dần thành hình?

Với những gì đang diễn ra, “Châu Á của người châu Á” - tuyên bố của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình - rất có thể sẽ trở thành hiện thực, song thay vì trở thành một trật tự mới dưới sự lãnh đạo của Trung Quốc, thay thế trật tự của Mỹ, đây có thể hướng tới hình thành một châu Á đa cực.

Đọc tiếp...

Chính sách "thất thường" của Mỹ với Trung Quốc

Chính sách

Trong khi một số đồng minh và đối tác của Mỹ "thở phào" do Washington đã chấp nhận biện pháp mang tính hòa giải hơn đối với sáng kiến "Vành đai và Con đường", một số nước khác lại tức giận với chuyển biến này. Nhật Bản rất cảnh giác với bất cứ dấu hiệu nào của cuộc gặp song phương Mỹ-Trung theo mô hình G2. Đọc tiếp...

Mỹ đang mất dần châu Á vào tay Trung Quốc

Mỹ đang mất dần châu Á vào tay Trung Quốc

Nếu không nhanh chóng nhìn nhận lại và thúc đẩy một tham vọng kinh tế mạnh mẽ hơn, Mỹ sẽ bị đánh bật khỏi khu vực, cho dù nước này có đổ bao nhiêu tiền vào các chương trình nhằm củng cố sức mạnh và sự hiện diện quân sự tại châu Á.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 10632 khách và 7 thành viên Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin