23 - 6 - 2018 | 5:37
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home QUAN HỆ QUỐC TẾ THAAD và tương lai về sự ổn định chiến lược tại Đông Á

THAAD và tương lai về sự ổn định chiến lược tại Đông Á

Email In PDF.

Triển khai THAAD có thể giảm nguy cơ leo thang hạt nhân trên Bán đảo Triều Tiên, nhưng cũng có thể làm tăng khả năng leo thang hạt nhân với Trung Quốc. Mặc dù phản ứng của Bắc Kinh vẫn chưa rõ ràng vào thời điểm này, song Trung Quốc vẫn có những động cơ mạnh mẽ để điều chỉnh học thuyết và công nghệ vũ khí hạt nhân.

 

1374366796768.jpg

Việc triển khai Hệ thống phòng thủ tên lửa tầm cao giai đoạn cuối (THAAD) tại Hàn Quốc do Bộ Chỉ huy Thái Bình Dương của Mỹ công bố vào ngày 6/3 vừa qua sẽ giúp cải thiện khả năng ngăn chặn của Mỹ trước cuộc tấn công của Triều Tiên (nếu xảy ra). Tuy nhiên, hệ thống này cũng có thể làm suy yếu đáng kể sự ổn định chiến lược giữa Mỹ và Trung Quốc - một vấn đề chưa được thảo luận rộng rãi.

Giới chức Mỹ và các nhà quan sát Trung Quốc đã nhanh chóng xoa dịu sự quan ngại của Bắc Kinh bằng cách nhấn mạnh rằng bản chất của THAAD là để tự vệ, đồng thời khẳng định Triều Tiên mới là mục tiêu chính của hệ thống. Mối đe dọa từ Triều Tiên là một mối nguy hiểm thực sự cần được giải quyết, nhưng giải quyết mối nguy đó theo cách như vậy có thể gây ra các vấn đề lâu dài tồi tệ hơn cho Đông Á. Cái giá phải trả khi Mỹ quyết định triển khai Hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo (BMD) tới Đông Á là phản ứng của Trung Quốc. Việc triển khai THAAD, cùng việc tăng cường khả năng nhắm mục tiêu của Mỹ vào các lực lượng hạt nhân của Trung Quốc bằng vũ khí hạt nhân và vũ khí thông thường, đã tạo cho Bắc Kinh động lực mạnh mẽ để điều chỉnh lực lượng hạt nhân của mình. Theo đó, Trung Quốc sẽ cải thiện khả năng của lực lượng hạt nhân, nhưng lại làm suy yếu sự ổn định chiến lược trong khu vực.

Trong suốt thời kỳ Chiến tranh Lạnh, các lực lượng hạt nhân của Trung Quốc còn rất khiêm tốn do quy mô kho vũ khí nhỏ hơn rõ rệt so với các nước lớn như Mỹ và Liên Xô. Mao Trạch Đông đã coi vũ khí hạt nhân là "hổ giấy" không có tác dụng trên chiến trường và ông không tham gia vào cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân với 2 siêu cường này. Lực lượng hạt nhân hiện đại của Trung Quốc đã cải thiện khả năng tấn công nhưng vẫn còn thấp kém so với Mỹ, và vẫn tuân theo học thuyết năm 1964 trước đây là không trở thành nước sử dụng vũ khí hạt nhân đầu tiên. Quy mô lực lượng hạt nhân nhỏ của Trung Quốc là một dấu hiệu tốt cho sự ổn định chiến lược, bởi Bắc Kinh có ít động cơ thúc đẩy việc sử dụng vũ khí hạt nhân đầu tiên trong một cuộc xung đột. Chi phí cao cho cuộc tấn công thứ hai khiến Mỹ không thể sử dụng vũ khí hạt nhân đầu tiên, trong khi đó, Trung Quốc cũng sẽ không sử dụng vũ khí hạt nhân đầu tiên vì không thể áp đảo được Mỹ.

THAAD và BMD làm tăng cường thế cân bằng chiến lược này khi giúp Mỹ đạt được một mức độ phòng thủ cao trước các vụ đáp trả bằng hạt nhân. Mỹ có thể cảm thấy tự tin hơn khi tiến hành cuộc tấn công đầu tiên chống lại các lực lượng hạt nhân của Trung Quốc nếu các lực lượng nhỏ bé này có thể bị đánh bại bởi hệ thống BMD. Các cải tiến trong tấn công viễn thám bằng vũ khí thông thường cùng với năng lực hạt nhân của Mỹ làm tăng khả năng tấn công trước tiên, trong khi đó, những tiến bộ trong hệ thống BMD làm tăng khả năng phá hủy các vũ khí hạt nhân còn sót lại của Trung Quốc.

Nếu khả năng sống sót của kho vũ khí hạt nhân quy mô nhỏ mà Trung Quốc sở hữu bị đe doạ, Bắc Kinh có thể sẽ phải điều chỉnh về cả học thuyết và công nghệ vũ khí để tăng cường khả năng sống sót và trả đũa. Những thay đổi trong học thuyết không sử dụng vũ khí hạt nhân đầu tiên của Trung Quốc sẽ là một thay đổi lớn và phải đối mặt với nhiều rào cản trong nước. Tuy nhiên, các ấn phẩm về quân sự của Trung Quốc gần đây cho rằng việc cải thiện khả năng cảnh báo sớm và đặt các lực lượng hạt nhân lên mức cảnh giác cao hơn có thể giúp Trung Quốc tăng cường khả năng phát hiện trước khi bị Mỹ tấn công. Việc điều chỉnh công nghệ vũ khí cũng có thể làm tăng khả năng sống sót. Việc bổ sung nhiều đầu đạn hạt nhân cho các tên lửa sẽ tạo ra sức mạnh lớn hơn để chúng có thể tồn tại trong cuộc tấn công đầu tiên, trong khi đó, các tên lửa siêu thanh có thể tiến hành các cuộc thao diễn trên không, gây khó khăn cho hệ thống BMD trong việc đánh chặn các đầu đạn hạt nhân.

Tất cả các phương án này sẽ có những tác động tiêu cực đến sự ổn định chiến lược bởi chúng đang giúp Bắc Kinh tăng cường khả năng giành ưu thế. Trong một cuộc xung đột, Trung Quốc phải đối mặt với vấn đề "dùng hay không dùng", còn Mỹ thì đối mặt với việc tìm cơ hội phá hủy các lực lượng hạt nhân của Trung Quốc càng sớm càng tốt. Vậy là một cuộc khủng hoảng hay xung đột thông thường đang leo thang thành một cuộc xung đột hạt nhân với mức độ ngày càng lớn hơn. Tất nhiên, không thể chắc chắn tuyệt đối rằng kịch bản ảm đạm này sẽ xảy ra. Mặc dù có nhiều ý kiến cho rằng Trung Quốc có thể thay đổi học thuyết và lực lượng hạt nhân theo cách bất ổn trên, nhưng vẫn chưa có thông báo chính thức nào về việc này. Bắc Kinh cũng có thể đổ lỗi cho việc triển khai THAAD khiến nước này không thể kiểm soát được hành vi của Triều Tiên, đồng thời điều chỉnh chính sách của mình theo hướng làm giảm mối đe dọa từ Triều Tiên và THAAD. Cần lưu ý rằng THAAD không thể bắn hạ tên lửa đạn đạo xuyên lục địa nhắm vào Trung Quốc nhưng lại có thể giúp các hệ thống BMD khác theo dõi và tham gia vào việc phóng các tên lửa đó.

Mặc dù phản ứng của Bắc Kinh vẫn chưa rõ ràng vào thời điểm này, song Trung Quốc vẫn có những động cơ mạnh mẽ để điều chỉnh học thuyết và công nghệ vũ khí hạt nhân, từ đó làm suy yếu sự ổn định chiến lược. THAAD có lợi cho Mỹ bằng cách làm phức tạp thêm khả năng tiến hành các đợt tấn công tên lửa của Triều Tiên nhằm vào các hải cảng mà lực lượng quân đội Mỹ có thể sử dụng trong một cuộc xung đột. Tuy nhiên, triển khai THAAD có thể giảm nguy cơ leo thang hạt nhân trên Bán đảo Triều Tiên, nhưng cũng có thể làm tăng khả năng leo thang hạt nhân với Trung Quốc.

Tác giả Eric Gomez là nhà phân tích chính sách quốc phòng và đối ngoại tại Viện nghiên cứu chính sách CATO (Mỹ). Bài viết đăng trên “The Diplomat”.

Hương Trà (gt)


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Liệu cuộc gặp Trump-Kim có dẫn tới nền hòa bình lâu dài?

Liệu cuộc gặp Trump-Kim có dẫn tới nền hòa bình lâu dài?

Đây là một cuộc gặp mang tính lịch sử. Nhưng liệu chiến lược “mất trí” ngẫu nhiên của Trump có thực sự hiệu quả hay không? Nếu câu trả lời là không thì đây hoàn toàn sẽ là một trò đùa đáng thất vọng, một màn kịch câm, hai cái tôi trong cuộc chơi vô nghĩa.

Đọc tiếp...

Năm câu hỏi lớn sau cuộc gặp thượng đỉnh Trump-Kim

Năm câu hỏi lớn sau cuộc gặp thượng đỉnh Trump-Kim

Cuộc gặp thượng đỉnh giữa Tổng thống Donald Trump và nhà lãnh đạo Kim Jong-un thu hút sự quan tâm của toàn thế giới đã diễn ra theo đúng kế hoạch. Cuộc gặp này có thể diễn ra thực sự đã vượt ngoài sức tưởng tượng của nhiều người. Tuy nhiên sau cuộc gặp này, còn nhiều vấn đề cũng được đặt ra.

Đọc tiếp...

Các vấn đề then chốt trong đàm phán Mỹ-Triều

Các vấn đề then chốt trong đàm phán Mỹ-Triều

Cần phải có một cách tiếp cận theo từng giai đoạn đối với việc phi hạt nhân hóa vì trên thực tế, việc vạch ra một lộ trình phi hạt nhân hóa toàn diện sẽ đòi hỏi phải có một số giai đoạn hoạt động, vì lý do đơn giản là cả Washington và Bình Nhưỡng sẽ không nhất trí khởi động tiến trình này với những nhượng bộ tế nhị hay tốn kém nhất được đưa ra ngay từ đầu.

Đọc tiếp...

Lầu Năm Góc và kế hoạch cho “cuộc chiến trường kỳ” chống Trung Quốc và Nga

Lầu Năm Góc và kế hoạch cho “cuộc chiến trường kỳ” chống Trung Quốc và Nga

Sự tập trung vào Trung Quốc và Nga trong việc lập kế hoạch quân sự của Mỹ phản ánh cách mà các quan chức quân sự hàng đầu hiện đang đánh giá lại cán cân chiến lược toàn cầu, một tiến trình đã bắt đầu từ rất lâu trước khi Donald Trump bước vào Nhà Trắng.

Đọc tiếp...

Lựa chọn khả thi nào cho tổng thống Donald Trump trong vấn đề Triều Tiên?

Lựa chọn khả thi nào cho tổng thống Donald Trump trong vấn đề Triều Tiên?

Vấn đề trọng tâm là liệu Chính quyền Trump có sẵn sàng suy nghĩ lại về chính sách của Mỹ với Triều Tiên và theo đuổi các chiến lược có thể giúp ổn định tình hình thay vì giải quyết nó hay không. Kết quả đó ít lý tưởng hơn, nhưng các chính sách tốt không phải chỉ là những chính sách đáng mong muốn, mà chúng phải là những chính sách khả thi.

Đọc tiếp...

Cơn sóng thần chính trị mới của Malaysia?

Cơn sóng thần chính trị mới của Malaysia?

Trong vận động tranh cử, Thủ tướng Mahathir Mohamad, 92 tuổi, từng nhiều lần chỉ trích cựu Thủ tướng Najib Razak, lại còn cam kết sau cuộc bầu cử phải xem xét lại điều khoản hợp tác giữa Trung Quốc và Malaysia, thậm chí còn dự định khởi động lại đàm phán Biển Đông. Sự thay đổi đảng cầm quyền ở Malaysia liệu có đưa tới biến số trong quan hệ Trung Quốc-Malaysia hay không?

Đọc tiếp...

Ấn Độ-Việt Nam: Quan hệ đối tác chiến lược đang phát triển mạnh mẽ

Ấn Độ-Việt Nam: Quan hệ đối tác chiến lược đang phát triển mạnh mẽ

Những xu hướng gần đây trong mối quan hệ Ấn Độ-Việt Nam đã được ban lãnh đạo chính trị hai nước cam kết thúc đẩy mạnh mẽ. Đây chính là động lực giúp mối quan hệ hai nước tiếp tục phát triển vững mạnh hơn trong tương lai, đặc biệt là trong bối cảnh chính trị, kinh tế khu vực và quốc tế đang có sự điều chỉnh.

Đọc tiếp...

Tương lai quan hệ Malaysia - Trung Quốc sau bầu cử 2018

Tương lai quan hệ Malaysia - Trung Quốc sau bầu cử 2018

Sau chiến thắng gây sốc của phe đối lập trong cuộc bầu cử lần thứ 14 ở Malaysia tuần qua, nhiều người cho rằng sự ra đi của Thủ tướng Najib Razak có thể dẫn đến một cách tiếp cận mới trong chính sách đối ngoại của Malaysia và ảnh hưởng đến quan hệ giữa Malaysia với Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Trung Quốc đang thay đổi hay cải thiện trật tự thời hậu chiến?

Trung Quốc đang thay đổi hay cải thiện trật tự thời hậu chiến?

Việc Mỹ rõ ràng rút bỏ quan điểm ủng hộ toàn cầu hóa, cùng sự thiếu nhiệt tình của họ trong việc duy trì các cấu trúc kinh tế và an ninh thời hậu chiến mà họ giúp thiết lập và dẫn dắt, đã mở ra các cơ hội cho Trung Quốc - nền kinh tế thứ 2 thế giới - đảm nhiệm các nghĩa vụ quốc tế lớn hơn đi kèm sự trỗi dậy của họ.

Đọc tiếp...

Cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ-Triều có thể sử dụng quân bài hy sinh Trung Quốc

Cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ-Triều có thể sử dụng quân bài hy sinh Trung Quốc

Nếu Trung Quốc không kiểm điểm lại sâu sắc chính sách của mình đối với Triều Tiên mà chỉ đơn giản đẩy trách nhiệm cho nước khác, thì đây là sai lầm lịch sử và quốc gia cuối cùng bị thiệt hại sẽ là Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Những giới hạn trong sự can dự với Triều Tiên

Những giới hạn trong sự can dự với Triều Tiên

Trong suốt chiến dịch tranh cử vào ghế tổng thống mới của Hàn Quốc, ông Moon Jae-in đã hứa hẹn phục hồi chính sách ánh dương can dự với Triều Tiên. Dù tổng thống Hàn Quốc có cơ hội để thực hiện chính sách này hay không, chính sách Ánh dương vẫn tồn tại những hạn chế và đó là điều mà Hàn Quốc và cả Mỹ cần khắc phục.

Đọc tiếp...

Trung Quốc đang theo kiểu mô hình bá quyền khu vực như thế nào?

Trung Quốc đang theo kiểu mô hình bá quyền khu vực như thế nào?

Thời điểm ảnh hưởng bao trùm của Trung Quốc về kinh tế, quân sự và chính trị tại khu vực sẽ đến. Các đồng minh và đối tác của Mỹ tại khu vực có cần phải tăng cường nỗ lực phòng vệ riêng rẽ và đẩy mạnh hợp tác với quốc gia khác trong khu vực hay không và bằng cách nào?

Đọc tiếp...

Philippines: Chính sách đối ngoại nhằm đối phó với môi trường an ninh năng động

Philippines: Chính sách đối ngoại nhằm đối phó với môi trường an ninh năng động

Để hiểu được chính sách đối ngoại đang nổi lên của Duterte, cần phân tích giao điểm của 5 yếu tố then chốt: chủ nghĩa dân túy; sự tập trung quyền lực nhanh chóng trong tay Duterte; thiếu sự cam kết rõ ràng của Mỹ đối với Philippines ở Biển Đông; sự ve vãn của Trung Quốc nhằm thuyết phục Philippines gạt Phán quyết sang một bên; và cuối cùng là việc Duterte “cá nhân hoá” chính sách đối ngoại.

Đọc tiếp...

Giấc mộng toàn cầu của Trung Quốc – Ác mộng của láng giềng

Giấc mộng toàn cầu của Trung Quốc – Ác mộng của láng giềng

Những lời ca tụng sự hội nhập Á-Âu của Tập Cận Bình có thể bỏ qua sự bành trướng vốn thường bạo lực của Trung Quốc, nhưng lịch sử đó chưa bị các nước láng giềng của Trung Quốc lãng quên.

Đọc tiếp...

Mỹ tấn công Syria: Điều gì xảy ra tiếp theo?

Mỹ tấn công Syria: Điều gì xảy ra tiếp theo?

Ngày 7/4, Mỹ và đồng minh Anh, Pháp đã tấn công Syria. Câu hỏi đặt ra là hệ quả của cuộc tấn công sẽ như thế nào? Hành động của Mỹ có vi phạm luật pháp của chính nước Mỹ và luật pháp quốc tế hay không?

Đọc tiếp...

Vấn đề khó trong quan hệ Trung - Ấn và sách lược của Trung Quốc

Vấn đề khó trong quan hệ Trung - Ấn và sách lược của Trung Quốc

Giữa Trung Quốc và Ấn Độ tồn tại rất nhiều vấn đề mang tính kết cấu, vốn đã hạn chế sự hợp tác chiến lược giữa hai nước. Ấn Độ là một nước mạnh trong khu vực, trên thế giới cũng có không ít những nước kiểu này. Làm thế nào để xử lý mối quan hệ với những nước này, trong phân tích về chiến lược ngoại giao của Trung Quốc lại không đề cập nhiều và điều này cần phải được thay đổi.

Đọc tiếp...

Nút thắt đe dọa Con đường tơ lụa trên biển của Trung Quốc tại Nam Á

Nút thắt đe dọa Con đường tơ lụa trên biển của Trung Quốc tại Nam Á

Các nước Nam Á tham gia dự án Con đường tơ lụa trên biển của Trung Quốc (MSR) đã có những quan ngại khác nhau về hậu quả của sự phụ thuộc vào tài chính và chủ quyền đối với Trung Quốc. Tất cả những điều đó cho thấy những thách thức lớn cho các dự án MSR của Trung Quốc tại khu vực này.

Đọc tiếp...

ASEAN-Ấn Độ và chính sách Hành động phía Đông: Để lời nói đi đôi với hành động

ASEAN-Ấn Độ và chính sách Hành động phía Đông: Để lời nói đi đôi với hành động

Dù rất tích cực can dự và hợp tác với khu vực, nhưng có một hố sâu ngăn cách giữa tham vọng và khả năng thực hiện của Ấn Độ. Nếu nghiêm túc về mở rộng ảnh hưởng về phía Đông, Ấn Độ cần thực hiện và hoàn tất nhiều việc hơn nữa.

Đọc tiếp...

Lá bài Đài Loan trong quan hệ Mỹ-Trung

Lá bài Đài Loan trong quan hệ Mỹ-Trung

Hiện nay, với việc thông qua Đạo luật đi lại Đài Loan và xét tới những thay đổi nhân sự gần đây và có thể đang chờ giải quyết trong Chính quyền Trump, có một khả năng rất thực tế là ở một số thời điểm Trump có thể sử dụng lá bài Đài Loan theo cách có nguy cơ gây ra xung đột quân sự với Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Tại sao thượng đỉnh Trump-Kim khó tạo ra đột phá quan hệ Mỹ-Triều?

Tại sao thượng đỉnh Trump-Kim khó tạo ra đột phá quan hệ Mỹ-Triều?

Triều Tiên và Mỹ vẫn còn khác biệt quá nhiều trong những mục tiêu kỳ vọng, và dù có thỏa thuận nào được lập ra, thì việc xác minh sự phi hạt nhân hóa Triều Tiên và một bản thảo về hiệp ước hòa bình để chính thức kết thúc Chiến tranh Triều Tiên cũng sẽ phải mất vài năm mới có thể hoàn thiện.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 7215 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin