23 - 6 - 2017 | 10:33
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home QUAN HỆ QUỐC TẾ THAAD và tương lai về sự ổn định chiến lược tại Đông Á

THAAD và tương lai về sự ổn định chiến lược tại Đông Á

Email In PDF.

Triển khai THAAD có thể giảm nguy cơ leo thang hạt nhân trên Bán đảo Triều Tiên, nhưng cũng có thể làm tăng khả năng leo thang hạt nhân với Trung Quốc. Mặc dù phản ứng của Bắc Kinh vẫn chưa rõ ràng vào thời điểm này, song Trung Quốc vẫn có những động cơ mạnh mẽ để điều chỉnh học thuyết và công nghệ vũ khí hạt nhân.

 

1374366796768.jpg

Việc triển khai Hệ thống phòng thủ tên lửa tầm cao giai đoạn cuối (THAAD) tại Hàn Quốc do Bộ Chỉ huy Thái Bình Dương của Mỹ công bố vào ngày 6/3 vừa qua sẽ giúp cải thiện khả năng ngăn chặn của Mỹ trước cuộc tấn công của Triều Tiên (nếu xảy ra). Tuy nhiên, hệ thống này cũng có thể làm suy yếu đáng kể sự ổn định chiến lược giữa Mỹ và Trung Quốc - một vấn đề chưa được thảo luận rộng rãi.

Giới chức Mỹ và các nhà quan sát Trung Quốc đã nhanh chóng xoa dịu sự quan ngại của Bắc Kinh bằng cách nhấn mạnh rằng bản chất của THAAD là để tự vệ, đồng thời khẳng định Triều Tiên mới là mục tiêu chính của hệ thống. Mối đe dọa từ Triều Tiên là một mối nguy hiểm thực sự cần được giải quyết, nhưng giải quyết mối nguy đó theo cách như vậy có thể gây ra các vấn đề lâu dài tồi tệ hơn cho Đông Á. Cái giá phải trả khi Mỹ quyết định triển khai Hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo (BMD) tới Đông Á là phản ứng của Trung Quốc. Việc triển khai THAAD, cùng việc tăng cường khả năng nhắm mục tiêu của Mỹ vào các lực lượng hạt nhân của Trung Quốc bằng vũ khí hạt nhân và vũ khí thông thường, đã tạo cho Bắc Kinh động lực mạnh mẽ để điều chỉnh lực lượng hạt nhân của mình. Theo đó, Trung Quốc sẽ cải thiện khả năng của lực lượng hạt nhân, nhưng lại làm suy yếu sự ổn định chiến lược trong khu vực.

Trong suốt thời kỳ Chiến tranh Lạnh, các lực lượng hạt nhân của Trung Quốc còn rất khiêm tốn do quy mô kho vũ khí nhỏ hơn rõ rệt so với các nước lớn như Mỹ và Liên Xô. Mao Trạch Đông đã coi vũ khí hạt nhân là "hổ giấy" không có tác dụng trên chiến trường và ông không tham gia vào cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân với 2 siêu cường này. Lực lượng hạt nhân hiện đại của Trung Quốc đã cải thiện khả năng tấn công nhưng vẫn còn thấp kém so với Mỹ, và vẫn tuân theo học thuyết năm 1964 trước đây là không trở thành nước sử dụng vũ khí hạt nhân đầu tiên. Quy mô lực lượng hạt nhân nhỏ của Trung Quốc là một dấu hiệu tốt cho sự ổn định chiến lược, bởi Bắc Kinh có ít động cơ thúc đẩy việc sử dụng vũ khí hạt nhân đầu tiên trong một cuộc xung đột. Chi phí cao cho cuộc tấn công thứ hai khiến Mỹ không thể sử dụng vũ khí hạt nhân đầu tiên, trong khi đó, Trung Quốc cũng sẽ không sử dụng vũ khí hạt nhân đầu tiên vì không thể áp đảo được Mỹ.

THAAD và BMD làm tăng cường thế cân bằng chiến lược này khi giúp Mỹ đạt được một mức độ phòng thủ cao trước các vụ đáp trả bằng hạt nhân. Mỹ có thể cảm thấy tự tin hơn khi tiến hành cuộc tấn công đầu tiên chống lại các lực lượng hạt nhân của Trung Quốc nếu các lực lượng nhỏ bé này có thể bị đánh bại bởi hệ thống BMD. Các cải tiến trong tấn công viễn thám bằng vũ khí thông thường cùng với năng lực hạt nhân của Mỹ làm tăng khả năng tấn công trước tiên, trong khi đó, những tiến bộ trong hệ thống BMD làm tăng khả năng phá hủy các vũ khí hạt nhân còn sót lại của Trung Quốc.

Nếu khả năng sống sót của kho vũ khí hạt nhân quy mô nhỏ mà Trung Quốc sở hữu bị đe doạ, Bắc Kinh có thể sẽ phải điều chỉnh về cả học thuyết và công nghệ vũ khí để tăng cường khả năng sống sót và trả đũa. Những thay đổi trong học thuyết không sử dụng vũ khí hạt nhân đầu tiên của Trung Quốc sẽ là một thay đổi lớn và phải đối mặt với nhiều rào cản trong nước. Tuy nhiên, các ấn phẩm về quân sự của Trung Quốc gần đây cho rằng việc cải thiện khả năng cảnh báo sớm và đặt các lực lượng hạt nhân lên mức cảnh giác cao hơn có thể giúp Trung Quốc tăng cường khả năng phát hiện trước khi bị Mỹ tấn công. Việc điều chỉnh công nghệ vũ khí cũng có thể làm tăng khả năng sống sót. Việc bổ sung nhiều đầu đạn hạt nhân cho các tên lửa sẽ tạo ra sức mạnh lớn hơn để chúng có thể tồn tại trong cuộc tấn công đầu tiên, trong khi đó, các tên lửa siêu thanh có thể tiến hành các cuộc thao diễn trên không, gây khó khăn cho hệ thống BMD trong việc đánh chặn các đầu đạn hạt nhân.

Tất cả các phương án này sẽ có những tác động tiêu cực đến sự ổn định chiến lược bởi chúng đang giúp Bắc Kinh tăng cường khả năng giành ưu thế. Trong một cuộc xung đột, Trung Quốc phải đối mặt với vấn đề "dùng hay không dùng", còn Mỹ thì đối mặt với việc tìm cơ hội phá hủy các lực lượng hạt nhân của Trung Quốc càng sớm càng tốt. Vậy là một cuộc khủng hoảng hay xung đột thông thường đang leo thang thành một cuộc xung đột hạt nhân với mức độ ngày càng lớn hơn. Tất nhiên, không thể chắc chắn tuyệt đối rằng kịch bản ảm đạm này sẽ xảy ra. Mặc dù có nhiều ý kiến cho rằng Trung Quốc có thể thay đổi học thuyết và lực lượng hạt nhân theo cách bất ổn trên, nhưng vẫn chưa có thông báo chính thức nào về việc này. Bắc Kinh cũng có thể đổ lỗi cho việc triển khai THAAD khiến nước này không thể kiểm soát được hành vi của Triều Tiên, đồng thời điều chỉnh chính sách của mình theo hướng làm giảm mối đe dọa từ Triều Tiên và THAAD. Cần lưu ý rằng THAAD không thể bắn hạ tên lửa đạn đạo xuyên lục địa nhắm vào Trung Quốc nhưng lại có thể giúp các hệ thống BMD khác theo dõi và tham gia vào việc phóng các tên lửa đó.

Mặc dù phản ứng của Bắc Kinh vẫn chưa rõ ràng vào thời điểm này, song Trung Quốc vẫn có những động cơ mạnh mẽ để điều chỉnh học thuyết và công nghệ vũ khí hạt nhân, từ đó làm suy yếu sự ổn định chiến lược. THAAD có lợi cho Mỹ bằng cách làm phức tạp thêm khả năng tiến hành các đợt tấn công tên lửa của Triều Tiên nhằm vào các hải cảng mà lực lượng quân đội Mỹ có thể sử dụng trong một cuộc xung đột. Tuy nhiên, triển khai THAAD có thể giảm nguy cơ leo thang hạt nhân trên Bán đảo Triều Tiên, nhưng cũng có thể làm tăng khả năng leo thang hạt nhân với Trung Quốc.

Tác giả Eric Gomez là nhà phân tích chính sách quốc phòng và đối ngoại tại Viện nghiên cứu chính sách CATO (Mỹ). Bài viết đăng trên “The Diplomat”.

Hương Trà (gt)


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Bình luận


Mã bảo mật
Tạo mã mới

Tầm quan trọng chiến lược của quan hệ Việt Nam-Nhật Bản

Tầm quan trọng chiến lược của quan hệ Việt Nam-Nhật Bản

Việt Nam và Nhật Bản đều có nhiều điểm tương đồng về lợi ích, đây sẽ là những động lực, nền tảng để hai quốc gia tăng cường hơn nữa mối quan hệ hợp tác trên tất cả các lĩnh vực. Mối quan hệ này không chỉ mang lại lợi ích cho Nhật Bản và Việt Nam, mà nó còn có những tác động tích cực cho mạng lưới quan hệ song phương và đa phương trong khu vực.

Đọc tiếp...

Châu Á "sợ hãi và tham lam" trước sáng kiến OBOR của Trung Quốc

Châu Á

Sáng kiến "Vành đai và Con đường" là vũ điệu đầy sức mạnh của đồng tiền với quyền lực "mềm" đồng thời nắm giữ quyền lực "cứng". Sáng kiến này mang lại cơ hội tuyệt vời cho Trung Quốc trong việc tiếp cận hàng chục quốc gia trên thế giới.

Đọc tiếp...

Vai trò của Tổng thống Philippines trong tầm nhìn châu Á của Trung Quốc

Vai trò của Tổng thống Philippines trong tầm nhìn châu Á của Trung Quốc

Trong bài diễn văn chính thức tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Phnom Penh hồi đầu tháng 5/2017, Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte đã tuyên bố: “Tương lai của Philippines nằm ở ASEAB và châu Á”. Đối với ông Duterte, thế giới đang bước vào thời kỳ “hậu Mỹ”, mở đường cho tầm nhìn “châu Á của người châu Á”.

Đọc tiếp...

Nhật - Nga từng bước xây dựng lòng tin

Nhật - Nga từng bước xây dựng lòng tin

Cuối tháng 4 vừa qua, Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe đã dành gần 3 tiếng để hội đàm với Tổng thống Nga Vladimir Putin tại Moscow. Đừng mong đợi sớm có bất cứ đột phá nào trong quan hệ giữa Nhật Bản và Nga, tuy nhiên cuộc gặp thượng đỉnh gần đây đã giúp quan hệ hai bên tiến về phía trước.

Đọc tiếp...

Một châu Á đa cực đang dần thành hình?

Một châu Á đa cực đang dần thành hình?

Với những gì đang diễn ra, “Châu Á của người châu Á” - tuyên bố của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình - rất có thể sẽ trở thành hiện thực, song thay vì trở thành một trật tự mới dưới sự lãnh đạo của Trung Quốc, thay thế trật tự của Mỹ, đây có thể hướng tới hình thành một châu Á đa cực.

Đọc tiếp...

Chính sách "thất thường" của Mỹ với Trung Quốc

Chính sách

Trong khi một số đồng minh và đối tác của Mỹ "thở phào" do Washington đã chấp nhận biện pháp mang tính hòa giải hơn đối với sáng kiến "Vành đai và Con đường", một số nước khác lại tức giận với chuyển biến này. Nhật Bản rất cảnh giác với bất cứ dấu hiệu nào của cuộc gặp song phương Mỹ-Trung theo mô hình G2. Đọc tiếp...

Mỹ đang mất dần châu Á vào tay Trung Quốc

Mỹ đang mất dần châu Á vào tay Trung Quốc

Nếu không nhanh chóng nhìn nhận lại và thúc đẩy một tham vọng kinh tế mạnh mẽ hơn, Mỹ sẽ bị đánh bật khỏi khu vực, cho dù nước này có đổ bao nhiêu tiền vào các chương trình nhằm củng cố sức mạnh và sự hiện diện quân sự tại châu Á.

Đọc tiếp...

Trung Quốc "soi" quan hệ Nhật Bản - Đài Loan

Trung Quốc

Trung Quốc tiếp tục nghi ngờ Nhật Bản âm thầm ủng hộ Đài Loan độc lập. Cách tiếp cận của Nhật Bản đối với chính quyền mới của Đài Loan có thể sẽ quyết định đến tương lai của mối quan hệ Trung-Nhật.

 

Đọc tiếp...

Nga và liên minh lâu dài của Trung Quốc

Nga và liên minh lâu dài của Trung Quốc

Trump đang tìm kiếm những “thỏa thuận tốt” với Nga. Việc làm thân với Putin với những hy vọng sẽ nhận được sự giúp đỡ của Moskva để cân bằng với Bắc Kinh sẽ không phải là một thỏa thuận tốt. Và đâu là chiến lược thay thế?

Đọc tiếp...

Lý do Úc cần xét lại quan hệ với Trung Quốc

Lý do Úc cần xét lại quan hệ với Trung Quốc

Ngoài những thay đổi chính sách nhỏ nhưng quan trọng, Úc cần cân nhắc hơn ở tầm chiến lược và dài hạn. Có lẽ nên bắt đầu với sự nhìn nhận rằng Trung Quốc đang ngày càng quan trọng đối với những giá trị mà Úc đánh giá cao nhất: hòa bình, thịnh vượng và an ninh.

Đọc tiếp...

Những nhân tố cơ bản chi phối sự tác động của quan hệ kinh tế Việt Nam - Trung Quốc đến quốc phòng Việt Nam

Những nhân tố cơ bản chi phối sự tác động của quan hệ kinh tế Việt Nam - Trung Quốc đến quốc phòng Việt Nam

Trên cơ sở phân tích, đánh giá ba nhân tố cơ bản, bài viết đưa ra một số giải pháp chủ yếu hướng những nhân tố vào phát huy những tác động tích cực, hạn chế những tác động tiêu cực của quan hệ kinh tế Việt - Trung đến quốc phòng Việt Nam.

Đọc tiếp...

Ấn Độ và trò chơi nước lớn

Ấn Độ và trò chơi nước lớn

Cần có tư duy chiến lược mới khi Ấn Độ đối mặt với tam giác Mỹ - Nga - Trung. Trong khi Pakistan có nhiều lựa chọn, Ấn Độ sẽ phải bảo vệ lợi ích trong khu vực bằng cách tái cấu trúc chiến lược lấy Mỹ làm trung tâm.

Đọc tiếp...

Đánh giá về những tác động sắp tới của Brexit đối với ASEAN

Đánh giá về những tác động sắp tới của Brexit đối với ASEAN

Tính phức tạp của thương mại toàn cầu và phong trào chuỗi giá trị tại các nước ASEAN có nghĩa là mức độ ảnh hưởng của khu vực đối với cú sốc từ bên ngoài đang ngày càng có tính liên kết và tác động toàn diện hơn. 

Đọc tiếp...

Cơn ác mộng lớn nhất ở châu Á: Chiến tranh Mỹ-Trung tại Triều Tiên

Cơn ác mộng lớn nhất ở châu Á: Chiến tranh Mỹ-Trung tại Triều Tiên

Kịch bản tồi tệ nhất là việc chính quyền Triều Tiên sụp đổ và khoảng trống chính trị được tạo ra sau đó. Cạnh tranh lợi ích ở Triều Tiên có thể đẩy hai quốc gia quyền lực nhất thế giới là Mỹ và Trung Quốc vào cuộc xung đột quân sự trực tiếp.

Đọc tiếp...

Syria - Thứ thách cho mối quan hệ Trump-Putin

Syria - Thứ thách cho mối quan hệ Trump-Putin

Với việc ra lệnh tấn công chóng vánh vào căn cứ quân sự của Syria, Chính phủ Mỹ đã thể hiện thái độ cứng rắn với Chính quyền Bashar al-Assad và đồng minh của Nga. Cuộc khủng hoảng bất chợt này đã đặt dấu hỏi về triển vọng xích lại gần nhau giữa Nga và Mỹ.

Đọc tiếp...

Rùa và Thỏ - Trung Quốc đang thách thức vai trò lãnh đạo toàn cầu của Mỹ?

Rùa và Thỏ - Trung Quốc đang thách thức vai trò lãnh đạo toàn cầu của Mỹ?

Giống như thỏ, Chính quyền Trump đang vội vã chuyển từ chính sách này sang chính sách khác, đôi khi mâu thuẫn với chính mình và sẵn sàng công kích bất kì đối thủ nào họ nhìn thấy. Trung Quốc, giống như rùa, vươn đầu thận trọng ra khỏi mai, đi những bước chậm chạp, chịu khó.

Đọc tiếp...

Hành động của ông Trump đặt Đài Loan vào thế khó xử

Hành động của ông Trump đặt Đài Loan vào thế khó xử

Ông Trump từng tuyên bố Mỹ không bị ràng buộc bởi chính sách “Một Trung Quốc” như người tiền nhiệm của ông. Nhận xét đó, nếu nghiêm túc, sẽ báo hiệu sự thay đổi lớn trong chính sách của Mỹ.

Đọc tiếp...

Mục đích chuyến thăm Trung Quốc của Quốc vương Saudi Arabia

Mục đích chuyến thăm Trung Quốc của Quốc vương Saudi Arabia

Chuyến thăm của Quốc vương Salman đã khẳng định mối quan hệ đối tác chiến lược mới, đang phát triển mạnh mẽ giữa hai nước, nhất là khi Bắc Kinh tìm cách thúc đẩy sự ổn định cho Sáng kiến Con đường Tơ lụa trên Biển của nước này.

Đọc tiếp...

Sự lỡ lời hay là sự cúi đầu của Mỹ trước Trung Quốc?

Sự lỡ lời hay là sự cúi đầu của Mỹ trước Trung Quốc?

Nhiều khả năng Trung Quốc sẽ thử phản ứng của Chính quyền Mỹ thông qua những hoạt động cương quyết ở Biển Đông. Việc ngăn chặn Trung Quốc đòi hỏi Mỹ đưa ra tín hiệu rõ ràng và nhất quán về những gì có thể chấp nhận và không thể chấp nhận.

Đọc tiếp...

THAAD và tương lai về sự ổn định chiến lược tại Đông Á

THAAD và tương lai về sự ổn định chiến lược tại Đông Á

Triển khai THAAD có thể giảm nguy cơ leo thang hạt nhân trên Bán đảo Triều Tiên, nhưng cũng có thể làm tăng khả năng leo thang hạt nhân với Trung Quốc. Mặc dù phản ứng của Bắc Kinh vẫn chưa rõ ràng vào thời điểm này, song Trung Quốc vẫn có những động cơ mạnh mẽ để điều chỉnh học thuyết và công nghệ vũ khí hạt nhân.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 9438 khách và 1 thành viên Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin