17 - 10 - 2017 | 18:14
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home QUAN HỆ QUỐC TẾ Chính sách "thất thường" của Mỹ với Trung Quốc

Chính sách "thất thường" của Mỹ với Trung Quốc

Email In PDF.

Trong khi một số đồng minh và đối tác của Mỹ "thở phào" do Washington đã chấp nhận biện pháp mang tính hòa giải hơn đối với sáng kiến "Vành đai và Con đường", một số nước khác lại tức giận với chuyển biến này. Nhật Bản rất cảnh giác với bất cứ dấu hiệu nào của cuộc gặp song phương Mỹ-Trung theo mô hình G2.

 

us-china-strategic-and-economic-dialogue.jpg

Điều mà ít người nói tới trong tuần qua là tuyên bố về kế hoạch hành động 100 ngày về lĩnh vực kinh tế Mỹ-Trung. Đó là một văn bản bình thường cam kết về thương mại song phương, đầu tư, trong đó đề cập tới gia cầm, thịt bò và các biện pháp quản lý tài chính mà không phải là vấn đề chiến lược lớn hay thỏa thuận lớn. Văn bản này có thể mang lại lợi nhuận về kinh tế cho Mỹ nếu Trung Quốc có thể bị thuyết phục về việc mở cửa thị trường với những điều khoản "có đi có lại". Trung Quốc sẽ bắt đầu nhập khẩu khí đốt tự nhiên để đáp ứng nhu cầu năng lượng của họ trong phạm vi giới hạn xuất khẩu của Mỹ cho các nước không có Hiệp định Thương mại Tự do (FTA) với Mỹ.

Về mặt chính trị, đây là một bước đi quan trọng dù vẫn có những phản đối trong nội bộ Mỹ đối với bất cứ thỏa thuận thương mại nào với Trung Quốc, cho thấy xung đột thương mại Mỹ-Trung đến giờ đã được ngăn chặn. Cùng với bản kế hoạch hành động là cam kết gửi một đoàn đại biểu Mỹ tới dự Diễn đàn cấp cao hợp tác quốc tế "Vành đai và Con đường" được tổ chức tại Bắc Kinh ngày 14-15/5. Vậy tác hại của văn bản này là gì?

Người ta vẫn chỉ trích Chính quyền Trump về việc Mỹ đang mất dần ảnh hưởng tại châu Á bởi Mỹ thiếu những chính sách kinh tế khu vực ngoài sự phủ nhận những thỏa thuận thương mại đã có từ thời cựu Tổng thống Barack Obama. Kết quả là Mỹ đã thụt lùi về sự tín nhiệm ở khu vực. Đây chính là ý chính trong bài bình luận về chính sách đối ngoại gần đây của hai chuyên gia Mỹ nghiên cứu về Trung Quốc là Ely Ratner và Samir Kumar. Hai tác giả đã so sánh sự tương phản giữa các biện pháp ngẫu nhiên của Mỹ với các sáng kiến đầy toan tính của Trung Quốc về "Vành đai và Con đường".

Trung Quốc đang triển khai tầm nhìn rõ ràng để thu hút các quốc gia từ châu Á, châu Phi, Trung Đông và châu Âu. Diễn đàn này đã thu hút hơn 1.200 đại biểu từ 110 quốc gia, trong đó có 29 nguyên thủ quốc gia. Ấn Độ và Nhật Bản là hai thành viên châu Á còn giữ khoảng cách thận trọng đối với sáng kiến này. Đối với một số nhà phân tích, quyết định của Mỹ trong việc cử một đoàn đại biểu tới diễn đàn này đáng được hoan nghênh như là một tín hiệu về sự trưởng thành của Chính quyền Trump - một sự sửa chữa từ quan điểm lạnh lùng thờ ơ của ông Obama đối với Ngân hàng Đầu tư Cơ sở Hạ tầng châu Á (AIIB).

Hãy cùng phân tích kỹ hơn về điểm thứ 10 trong kế hoạch hành động này: Mỹ công nhận tầm quan trọng của sáng kiến "Vành đai và Con đường" và gửi đoàn đại biểu tới tham dự Diễn đàn trên. Điều gây ấn tượng chính là việc ngụ ý công nhận "tầm quan trọng" của sáng kiến do Trung Quốc khởi xướng. Trên Twitter, ông Ely Ratner đã so sánh những từ ngữ này với việc Ngoại trưởng Mỹ Tillerson bắt chước những lời lẽ của Trung Quốc nói về quan hệ song phương Mỹ-Trung khi ông tới thăm Bắc Kinh sau khi nhậm chức. Từ ngữ và các cụm từ có ý nghĩa đối với Trung Quốc nhiều hơn các nước khác bởi người Trung Quốc đặt nhiều hàm ý trong đó. Đồng ý về ngôn từ là thắng lợi hơn một nửa cuộc chiến đối với các quan chức Trung Quốc.

Đối với các nhà đàm phán của Chính quyền Trump, những người "mới" về lĩnh vực ngoại giao, đặc biệt đều đi lên từ lĩnh vực kinh doanh, coi khuôn khổ này có vẻ như không quan trọng so với những lợi ích về thương mại và kinh tế có được trong kế hoạch hành động này. Trung Quốc thực sự đang theo đuổi chủ nghĩa thực dụng của ông Trump với một loạt gói thỏa thuận trơ tráo, trong đó có tin cho rằng Trung Quốc yêu cầu sa thải Tư lệnh Lực lượng Mỹ tại Thái Bình Dương, Đô Đốc Harry Harris, để đổi lấy việc nước này hợp tác trong vấn đề Triều Tiên.

Các bài phát biểu ban đầu của Tổng thống Trump và Ngoại trưởng Rex Tillerson về Trung Quốc đều quá nóng nảy nhưng hiện giờ chính sách của Mỹ đối với Trung Quốc có vẻ như ngược lại. Kể từ cuộc gặp thượng đỉnh tại Mar-a-Lago, bang Florida, các yếu tố chiến lược và thương mại đã mở đường cho hợp tác Mỹ-Trung. Mỹ dựa vào Trung Quốc như là một yếu tố then chốt trong chính sách "gây áp lực và can dự" có hiệu quả hơn đối với Triều Tiên.

Tại Biển Đông, sự phản đối của Mỹ đối với hành vi xâm lấn của Trung Quốc đã thất bại và cũng không có gì cho thấy một chiến lược về định hướng hoạt động của Washington ở khu vực này. Không có hoạt động tự do hàng hải (FONOP) nào của Mỹ được công khai thực hiện kể từ cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ đến nay. Tàu khu trục USS Carl Vinson không còn tiếp tục đi theo định hướng "sai lầm" sau thời gian bị điều đến Bán đảo Triều Tiên hồi tháng trước. Nó cũng chuyển hướng đi xung quanh khu vực Biển Đông mặc dù đây là đoạn đường xa hơn nhiều so với lộ trình chỉ đi qua lại vô hại thông thường trên Biển Đông. Bất kể có trục trặc gì trong liên lạc về phía Bộ Quốc phòng Mỹ thì sự thiếu vắng của FONOP và việc tàu khu trục của Mỹ chuyển hướng di chuyển không phải là ngẫu nhiên đối với Bắc Kinh.

Trong khi một số đồng minh và đối tác của Mỹ "thở phào" do Washington đã chấp nhận biện pháp mang tính hòa giải hơn đối với sáng kiến "Vành đai và Con đường", một số nước khác lại tức giận với chuyển biến này. Nhật Bản rất cảnh giác với bất cứ dấu hiệu nào của cuộc gặp song phương Mỹ-Trung theo mô hình G2 mà có thể phớt lờ những lợi ích của Tokyo. Đặt những lo ngại về an ninh sang một bên, Nhật Bản chắc chắn phải rất tức giận về kế hoạch hành động Mỹ-Trung và việc tham gia sáng kiến đó của Mỹ sau khi bị đặt vào tình thế khó khăn ở Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) mà đối với Tokyo là một sự tiếp cận ưu tiên vào thị trường của Mỹ. Ấn Độ cũng lánh xa sáng kiến này với cùng lý do như Nhật Bản, dù Ấn Độ ít bị ảnh hưởng trực tiếp hơn bởi là một nước không liên minh thì họ vẫn rất thận trọng với sự thất thường của Mỹ.

Tại Đông Nam Á, trong khi Chính quyền Trump gần đây đã chuyển sang liên kết với các đồng minh và đối tác thông qua các diễn đàn song phương và đa phương nhưng kết quả của hội nghị Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) mới đây tại Manila không mang lại nhiều hy vọng về một lập trường thống nhất trong vấn đề Biển Đông. Tất cả những điều này đều diễn biến theo hướng có lợi cho Bắc Kinh.

Không có gì ngạc nhiên nếu Mỹ có thể sẽ chuyển hướng sang một chính sách cứng rắn hơn với Trung Quốc khi sự khác biệt trong lợi ích quốc gia tại châu Á giữa Mỹ và Trung Quốc được phơi bày sau những kỳ vọng về Triều Tiên hay những va chạm tại Biển Đông. Chính những thay đổi đột ngột trong định hướng chính sách đang làm giảm đi sự tin tưởng và đáng tin cậy của Mỹ - điều vốn đã bị suy giảm thời gian qua.

Tác giả là ông Euan Graham, Giám đốc Chương trình An ninh Quốc tế thuộc Viện nghiên cứu Lowy. Bài viết đăng trên tờ “The Interpreter”.

Nhật Linh (gt)

 


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Bình luận


Mã bảo mật
Tạo mã mới

Mối quan hệ Ấn - Nhật: Sự nổi lên của quan hệ đối tác toàn cầu

Mối quan hệ Ấn - Nhật: Sự nổi lên của quan hệ đối tác toàn cầu

Hợp tác giữa hai nước đã trở thành một thành tố quan trọng đóng góp vào hòa bình và ổn định ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương. Nhưng cả Ấn Độ lẫn Nhật Bản tin rằng sẽ là khôn ngoan nếu thu hút sự tham gia của Trung Quốc về mặt kinh tế cũng như an ninh. Điều này có thể làm cho Bắc Kinh trở thành một bên liên quan có trách nhiệm trong khu vực.

Đọc tiếp...

Trận chiến của những con rồng: Tại sao Triều Tiên không tin tưởng Trung Quốc?

Trận chiến của những con rồng: Tại sao Triều Tiên không tin tưởng Trung Quốc?

Ý tưởng cho rằng Trung Quốc nắm giữ chiếc chìa khóa giải quyết cuộc khủng hoảng chính trị và quân sự đang diễn ra trên bán đảo Triều Tiên đã trở thành quan điểm chủ đạo trong chính sách của Mỹ đối với Triều Tiên suốt 7 thập kỷ qua, và ý tưởng này sẽ xuất hiện bất cứ khi nào Mỹ-Triều leo thang căng thẳng và đe dọa chiến tranh.

Đọc tiếp...

Vị trí nào dành cho Nga tại châu Á?

Vị trí nào dành cho Nga tại châu Á?

Nhiều nhà quan sát nhận xét sự xoay trục sang Châu Á của Nga chủ yếu hướng tới Trung Quốc, dù trong dài hạn Bắc Kinh có thể là một mối đe dọa đối với những lợi ích của Moskva và trên thực tế Nga cũng chỉ được Trung Quốc coi là đối tác yếu hơn. Vậy trên thực tế cho tới năm 2017, vị thế của Nga tại châu Á như thế nào?

Đọc tiếp...

Lào, Campuchia và sự phụ thuộc không thể tránh khỏi đối với Trung Quốc?

Lào, Campuchia và sự phụ thuộc không thể tránh khỏi đối với Trung Quốc?

Câu hỏi không còn là liệu hai nước, đặc biệt là Campuchia, có nên tiếp tục dính dáng với Trung Quốc nữa hay không, vấn đề đặt ra là làm thế nào để sống chung và đối phó với các “hậu quả” kinh tế-xã hội của sự phụ thuộc nặng nề vào Trung Quốc về thương mại, đầu tư và viện trợ tài chính.

Đọc tiếp...

Giải pháp “cây gậy và củ cà rốt” cho vấn đề hạt nhân Triều Tiên

Giải pháp “cây gậy và củ cà rốt” cho vấn đề hạt nhân Triều Tiên

Các bên liên quan hiện vẫn chưa tìm được biện pháp nào thực sự hữu hiệu để giải quyết vấn đề hạt nhân Triều Tiên, ngoại trừ gia tăng sức ép và cấm vận kinh tế. Các bên cần thay đổi cách nghĩ, đồng thời áp dụng giải pháp “cây gậy và củ cà rốt” để giải quyết vấn đề hạt nhân Triều Tiên.

Đọc tiếp...

Sau 45 năm bình thường hóa quan hệ ngoại giao Trung-Nhật

Sau 45 năm bình thường hóa quan hệ ngoại giao Trung-Nhật

Tình cảm của người dân ở hai nước đối với nhau đều bị suy giảm đến mức nghiêm trọng, và hơn 80% người dân mỗi nước đều không tin tưởng và cũng không có thiện ý với bên kia. Tình trạng này bắt đầu xuất hiện trong giai đoạn năm 1990, và trở nên rõ rệt khi bước vào thế kỷ 21.

Đọc tiếp...

Cuộc tập trận Zapad-2017 của Nga có ý nghĩa gì?

Cuộc tập trận Zapad-2017 của Nga có ý nghĩa gì?

Cuộc tập trận Zapad-2017 của Nga sẽ diễn ra từ ngày 14-20/9 và có thể trở thành cuộc tập trận quân sự lớn nhất của Moskva kể từ khi Liên Xô sụp đổ. Các quốc gia vùng Baltic đã bày tỏ mối lo ngại và cho rằng cuộc tập trận này gây ra một mối đe dọa tiềm tàng đối với an ninh quốc gia của họ và làm trầm trọng thêm sự mất cân bằng chiến lược vốn đã hiện diện ở khu vực này.

Đọc tiếp...

Sự phụ thuộc về chính trị của Campuchia vào Trung Quốc

Sự phụ thuộc về chính trị của Campuchia vào Trung Quốc

Trung Quốc đã tạo được ảnh hưởng lớn đối với Campuchia, đặc biệt là sau khi Bắc Kinh đưa vào thực thi "Sáng kiến vành đai, con đường". Campuchia được đánh giá là một trong những đồng minh thân cận của Trung Quốc tại Đông Nam Á với mối quan hệ thân thiết giữa hai chính phủ.

Đọc tiếp...

Triều Tiên sở hữu hạt nhân: Ai là kẻ thắng người thua?

Triều Tiên sở hữu hạt nhân: Ai là kẻ thắng người thua?

Trong mọi kịch bản xảy ra, Trung Quốc là bên thua cuộc. Bên thắng cuộc có thể phán đoán là Triều Tiên, nhưng một nhân tố chắc chắn được xác định đang là bên thắng cuộc, hưởng lợi từ tình thế hiện nay,  đó chính là Nga.

Đọc tiếp...

Thái Lan muốn "đổi gió" từ cả Mỹ lẫn Trung Quốc?

Thái Lan muốn

Kể từ cuộc đảo chính quân sự năm 2014, chính sách đối ngoại của Thái Lan đã tiến gần hơn về phía Bắc Kinh, bất chấp mối quan hệ lâu dài với Washington. Tuy nhiên, những diễn biến gần đây cho thấy, Bangkok dường như muốn “đổi gió” từ cả Washington và Bắc Kinh.

Đọc tiếp...

Khả năng Mỹ-Trung xung đột vì Đài Loan

Khả năng Mỹ-Trung xung đột vì Đài Loan

Trong khi mọi sự chú ý tập trung vào tình hình trên bán đảo Triều Tiên, nhất là những gì liên quan tới việc quốc gia này phát triển chương trình tên lửa đủ sức tấn công nước Mỹ, thì cuộc khủng hoảng ở Đài Loan đã bắt đầu âm ỉ "cháy".

Đọc tiếp...

"Mặt trời mọc" trong quan hệ Nhật-Ấn

Trong những năm gần đây, quan hệ Ấn-Nhật đã cải thiện đáng kể, từ kinh tế đến các lĩnh vực chiến lược. Tổng số vốn đầu tư của Nhật Bản vào các lĩnh vực khác nhau trên khắp Ấn Độ giai đoạn 2000-2017 là hơn 25 tỷ USD.

Đọc tiếp...

Úc - ASEAN trong chặng đường 50 năm tới

Úc - ASEAN trong chặng đường 50 năm tới

Tương lai và thịnh vượng của Úc nằm ở châu Á. Sự phát triển liên tục của chủ nghĩa khu vực Đông Nam Á thông qua các thể chế như ASEAN rõ ràng gắn chặt với các lợi ích của Úc.

Đọc tiếp...

Rào cản đối với chiến lược xoay trục sang Trung Quốc của Tổng thống Philippines

Rào cản đối với chiến lược xoay trục sang Trung Quốc của Tổng thống Philippines

Tổng thống Duterte có thể sẽ phải sửa đổi Hiến pháp Philippines và "phớt lờ" những điều khoản quan trọng trong phán quyết của Tòa Trọng tài nếu muốn thúc đẩy thành công một Thỏa thuận Khai thác Chung với Trung Quốc

Đọc tiếp...

Lý do phải kiềm chế và can dự với Trung Quốc

Lý do phải kiềm chế và can dự với Trung Quốc

Chính sách Trung Quốc của Chính quyền Trump hiện nay phần lớn tập trung vào Triều Tiên. Nhưng sức mạnh đang gia tăng và các mục tiêu khu vực và toàn cầu đang mở rộng của Bắc Kinh đòi hỏi Washington phải giải quyết bằng một chính sách Trung Quốc rộng hơn.

Đọc tiếp...

Tiền của Trung Quốc và quân đội Mỹ khiến Đông Á cần bằng mối quan hệ như thế nào?

Tiền của Trung Quốc và quân đội Mỹ khiến Đông Á cần bằng mối quan hệ như thế nào?

Các cam kết về kinh tế của Trung Quốc và các cam kết về an ninh của Mỹ khiến các nước như Úc, Hàn Quốc và Philippines cố gắng giữ cho cả hai thế giới quyền lực về phía họ.

Đọc tiếp...

Tranh chấp Doklam - Một hiện trạng bình thường mới?

Tranh chấp Doklam - Một hiện trạng bình thường mới?

Tập Cận Bình chỉ đạo chính sách ở Biển Đông. Những gì đang diễn ra ở Doklam cũng giống y như ở Biển Đông. Trung Quốc nói yêu sách lãnh thổ của họ ở Doklam là không thể tranh cãi và vì thế họ tiến hành xây dựng đường ở đây. Trung Quốc đang thể hiện một lập trường quyết đoán là tìm cách thay đổi nguyên trạng trên thực địa.

Đọc tiếp...

Chính sách xoay trục của Philippines sang Trung Quốc thất bại?

Chính sách xoay trục của Philippines sang Trung Quốc thất bại?

Ông Duterte đang ở trong tình thế phải đánh giá lại các chính sách lớn sau một năm cầm quyền, bởi sự ca ngợi mà ông giành cho Trung Quốc và Nga gần như không mang lại kết quả gì.

Đọc tiếp...

Tầm quan trọng chiến lược của quan hệ Việt Nam-Nhật Bản

Tầm quan trọng chiến lược của quan hệ Việt Nam-Nhật Bản

Việt Nam và Nhật Bản đều có nhiều điểm tương đồng về lợi ích, đây sẽ là những động lực, nền tảng để hai quốc gia tăng cường hơn nữa mối quan hệ hợp tác trên tất cả các lĩnh vực. Mối quan hệ này không chỉ mang lại lợi ích cho Nhật Bản và Việt Nam, mà nó còn có những tác động tích cực cho mạng lưới quan hệ song phương và đa phương trong khu vực.

Đọc tiếp...

Châu Á "sợ hãi và tham lam" trước sáng kiến OBOR của Trung Quốc

Châu Á

Sáng kiến "Vành đai và Con đường" là vũ điệu đầy sức mạnh của đồng tiền với quyền lực "mềm" đồng thời nắm giữ quyền lực "cứng". Sáng kiến này mang lại cơ hội tuyệt vời cho Trung Quốc trong việc tiếp cận hàng chục quốc gia trên thế giới.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 10839 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin