26 - 6 - 2017 | 9:03
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home QUAN HỆ QUỐC TẾ Một châu Á đa cực đang dần thành hình?

Một châu Á đa cực đang dần thành hình?

Email In PDF.

Với những gì đang diễn ra, “Châu Á của người châu Á” - tuyên bố của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình - rất có thể sẽ trở thành hiện thực, song thay vì trở thành một trật tự mới dưới sự lãnh đạo của Trung Quốc, thay thế trật tự của Mỹ, đây có thể hướng tới hình thành một châu Á đa cực.

 

chinaflag1.jpg

Năm 2014, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình từng kêu gọi xây dựng một “châu Á cho người châu Á”, và phát biểu này khi đó bị xem là khá khiêu khích. Tuy nhiên, dường như điều này không chỉ còn là viễn cảnh hay lời kêu gọi, mà đang dần trở thành một thực tế rõ ràng. Hiện có 3 nhân tố có thể dẫn tới sự hình thành của một châu Á đa cực:

Thứ nhất là sự bất ổn và những xáo trộn trong trật tự khu vực, nảy sinh từ chính sách “nước Mỹ trên hết” của Chính quyền Donald Trump. Xu hướng bảo hộ và dân tộc chủ nghĩa của chính quyền mới tại Washington đã khiến sự hiện diện và vai trò của Mỹ tại châu Á đứng trước những dấu hỏi lớn.

Trong chiến dịch tranh cử tổng thống, ông Trump đã nhiều lần bày tỏ sự hoài nghi đối với các mối quan hệ liên minh và cam kết của Mỹ tại châu Á. Mặc dù sau đó đã dịu giọng hơn, song những hành động và thái độ thiếu kiên định của người đứng đầu Nhà Trắng vẫn khiến các nước châu Á không khỏi lo ngại về độ tin cậy của cường quốc này, nhất là đối với việc giải quyết các vấn đề khu vực.

Yếu tố thứ hai sẽ thay đổi bản đồ địa chính trị khu vực, chính là vai trò trung tâm của Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á (ASEAN). Cấu trúc khu vực do ASEAN dẫn đầu bắt đầu lộ rõ những lỗ hổng và sự mong manh khi khối này vào năm 2012 lần đầu tiên không thể ra được một tuyên bố chung trong cuộc gặp của các nhà lãnh đạo. Những rạn nứt càng thể hiện rõ hơn khi tới năm 2016 vừa qua, một tuyên bố chung đã bị rút lại do các nước thành viên thiếu đồng thuận trong việc đề cập tới các tranh chấp ở Biển Đông. Nguyên nhân của những rạn nứt này, không gì khác, chính là Trung Quốc.

Năm 2017, ASEAN kỷ niệm 50 năm thành lập. Cùng lúc đó, mục tiêu tạo dựng những cơ chế và sự đồng thuận về mặt ngoại giao và giải quyết xung đột của khối đang hứng chịu không ít cản lực. Điều này diễn ra ở thời điểm nhiều bất đồng đang tồn tại giữa các nước thành viên, và càng cho thấy nguyên tắc về sự đồng thuận tuyệt đối hay không can thiệp vào nội bộ các quốc gia khác - vốn là tôn chỉ hoạt động của ASEAN - đang dần trở nên lỗi thời trong bối cảnh khủng hoảng hiện nay.

Yếu tố thứ ba, và cũng là nhân tố sẽ dẫn đến những thay đổi cơ cấu đáng chú ý trong trật tự khu vực chính là sự trỗi dậy của Trung Quốc, với sáng kiến “Vành đai và Con đường” và tham vọng trở thành một cường quốc biển. Chính những hành động và mục tiêu mà Trung Quốc hướng đến đang khiến các quốc gia khu vực không khỏi quan ngại.

Trước đây, cấu trúc khu vực chủ yếu hình thành dựa trên hệ thống các liên minh song phương chính thức và quan hệ đối tác giữa Mỹ với các nước châu Á. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, sự hiện diện ngày một nhiều của các sáng kiến đa phương hay ba bên là thực tế phản ánh nỗ lực của các cường quốc khu vực trong việc phát triển một trật tự mới mà không dựa vào Mỹ, Trung Quốc hay ASEAN.

Mặc dù vai trò của Washington trong khu vực ngày càng bị thu hẹp, song các nước và vùng lãnh thổ tại châu Á không hề có ý định vào quỹ đạo của Trung Quốc, đang nỗ lực khẳng định mình để tự tạo ra một trật tự mới cân bằng hơn.

Lấy những ví dụ điển hình như Ấn Độ mới đây đã chào đón Dalai Lama, lãnh tụ tinh thần của Tây Tạng; Hàn Quốc chấp thuận triển khai THAAD bất chấp sự phản đối dữ dội của Trung Quốc; Nhật Bản triển khai tàu chiến Izumo tới Biển Đông và tăng cường hợp tác biển với các quốc gia tuyên bố chủ quyền chồng lấn với Trung Quốc; Đài Loan cương quyết từ chối công nhận “Nhận thức chung 1992”; Indonesia tăng cường các biện pháp bảo vệ chủ quyền trong khi Úc mạnh mẽ lên án Trung Quốc khai thác trái phép tài nguyên biển và hủy hoại môi trường…

Không chỉ vậy, dù Mỹ đã rút khỏi Hiệp định đối tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP) song Nhật Bản và Úc vẫn tiếp tục thúc đẩy hiệp định này. Hơn thế nữa, nguy cơ TPP "chết yểu" càng khiến các quốc gia quyết tâm hoàn thành Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP). Cùng lúc ấy, Nhật Bản đang dần vươn lên trở thành một cường quốc khu vực, với những bước tiến ban đầu là sửa đổi bản Hiến pháp hòa bình để cho phép quân đội nước này trở nên chủ động và năng động hơn trong bối cảnh nhiều bất ổn và nguy cơ như hiện này. Ấn Độ cũng có cách tiếp cận chủ động hơn với khu vực, thể hiện qua những sáng kiến quy mô như Dự án Mausam hay các tuyến đường thương mại vận chuyển những mặt hàng như vải bông và gia vị, một mô hình thu nhỏ của sáng kiến “Vành đai và Con đường”.

Với những gì đang diễn ra, “Châu Á của người châu Á” - tuyên bố của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình - rất có thể sẽ trở thành hiện thực, song thay vì trở thành một trật tự mới dưới sự lãnh đạo của Trung Quốc, thay thế trật tự cũ do Mỹ dẫn đầu, đây có thể hướng tới hình thành một châu Á đa cực.

Theo “The Interpreter

Mỹ Anh (gt)

 


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Bình luận


Mã bảo mật
Tạo mã mới

Tầm quan trọng chiến lược của quan hệ Việt Nam-Nhật Bản

Tầm quan trọng chiến lược của quan hệ Việt Nam-Nhật Bản

Việt Nam và Nhật Bản đều có nhiều điểm tương đồng về lợi ích, đây sẽ là những động lực, nền tảng để hai quốc gia tăng cường hơn nữa mối quan hệ hợp tác trên tất cả các lĩnh vực. Mối quan hệ này không chỉ mang lại lợi ích cho Nhật Bản và Việt Nam, mà nó còn có những tác động tích cực cho mạng lưới quan hệ song phương và đa phương trong khu vực.

Đọc tiếp...

Châu Á "sợ hãi và tham lam" trước sáng kiến OBOR của Trung Quốc

Châu Á

Sáng kiến "Vành đai và Con đường" là vũ điệu đầy sức mạnh của đồng tiền với quyền lực "mềm" đồng thời nắm giữ quyền lực "cứng". Sáng kiến này mang lại cơ hội tuyệt vời cho Trung Quốc trong việc tiếp cận hàng chục quốc gia trên thế giới.

Đọc tiếp...

Vai trò của Tổng thống Philippines trong tầm nhìn châu Á của Trung Quốc

Vai trò của Tổng thống Philippines trong tầm nhìn châu Á của Trung Quốc

Trong bài diễn văn chính thức tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Phnom Penh hồi đầu tháng 5/2017, Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte đã tuyên bố: “Tương lai của Philippines nằm ở ASEAB và châu Á”. Đối với ông Duterte, thế giới đang bước vào thời kỳ “hậu Mỹ”, mở đường cho tầm nhìn “châu Á của người châu Á”.

Đọc tiếp...

Nhật - Nga từng bước xây dựng lòng tin

Nhật - Nga từng bước xây dựng lòng tin

Cuối tháng 4 vừa qua, Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe đã dành gần 3 tiếng để hội đàm với Tổng thống Nga Vladimir Putin tại Moscow. Đừng mong đợi sớm có bất cứ đột phá nào trong quan hệ giữa Nhật Bản và Nga, tuy nhiên cuộc gặp thượng đỉnh gần đây đã giúp quan hệ hai bên tiến về phía trước.

Đọc tiếp...

Một châu Á đa cực đang dần thành hình?

Một châu Á đa cực đang dần thành hình?

Với những gì đang diễn ra, “Châu Á của người châu Á” - tuyên bố của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình - rất có thể sẽ trở thành hiện thực, song thay vì trở thành một trật tự mới dưới sự lãnh đạo của Trung Quốc, thay thế trật tự của Mỹ, đây có thể hướng tới hình thành một châu Á đa cực.

Đọc tiếp...

Chính sách "thất thường" của Mỹ với Trung Quốc

Chính sách

Trong khi một số đồng minh và đối tác của Mỹ "thở phào" do Washington đã chấp nhận biện pháp mang tính hòa giải hơn đối với sáng kiến "Vành đai và Con đường", một số nước khác lại tức giận với chuyển biến này. Nhật Bản rất cảnh giác với bất cứ dấu hiệu nào của cuộc gặp song phương Mỹ-Trung theo mô hình G2. Đọc tiếp...

Mỹ đang mất dần châu Á vào tay Trung Quốc

Mỹ đang mất dần châu Á vào tay Trung Quốc

Nếu không nhanh chóng nhìn nhận lại và thúc đẩy một tham vọng kinh tế mạnh mẽ hơn, Mỹ sẽ bị đánh bật khỏi khu vực, cho dù nước này có đổ bao nhiêu tiền vào các chương trình nhằm củng cố sức mạnh và sự hiện diện quân sự tại châu Á.

Đọc tiếp...

Trung Quốc "soi" quan hệ Nhật Bản - Đài Loan

Trung Quốc

Trung Quốc tiếp tục nghi ngờ Nhật Bản âm thầm ủng hộ Đài Loan độc lập. Cách tiếp cận của Nhật Bản đối với chính quyền mới của Đài Loan có thể sẽ quyết định đến tương lai của mối quan hệ Trung-Nhật.

 

Đọc tiếp...

Nga và liên minh lâu dài của Trung Quốc

Nga và liên minh lâu dài của Trung Quốc

Trump đang tìm kiếm những “thỏa thuận tốt” với Nga. Việc làm thân với Putin với những hy vọng sẽ nhận được sự giúp đỡ của Moskva để cân bằng với Bắc Kinh sẽ không phải là một thỏa thuận tốt. Và đâu là chiến lược thay thế?

Đọc tiếp...

Lý do Úc cần xét lại quan hệ với Trung Quốc

Lý do Úc cần xét lại quan hệ với Trung Quốc

Ngoài những thay đổi chính sách nhỏ nhưng quan trọng, Úc cần cân nhắc hơn ở tầm chiến lược và dài hạn. Có lẽ nên bắt đầu với sự nhìn nhận rằng Trung Quốc đang ngày càng quan trọng đối với những giá trị mà Úc đánh giá cao nhất: hòa bình, thịnh vượng và an ninh.

Đọc tiếp...

Những nhân tố cơ bản chi phối sự tác động của quan hệ kinh tế Việt Nam - Trung Quốc đến quốc phòng Việt Nam

Những nhân tố cơ bản chi phối sự tác động của quan hệ kinh tế Việt Nam - Trung Quốc đến quốc phòng Việt Nam

Trên cơ sở phân tích, đánh giá ba nhân tố cơ bản, bài viết đưa ra một số giải pháp chủ yếu hướng những nhân tố vào phát huy những tác động tích cực, hạn chế những tác động tiêu cực của quan hệ kinh tế Việt - Trung đến quốc phòng Việt Nam.

Đọc tiếp...

Ấn Độ và trò chơi nước lớn

Ấn Độ và trò chơi nước lớn

Cần có tư duy chiến lược mới khi Ấn Độ đối mặt với tam giác Mỹ - Nga - Trung. Trong khi Pakistan có nhiều lựa chọn, Ấn Độ sẽ phải bảo vệ lợi ích trong khu vực bằng cách tái cấu trúc chiến lược lấy Mỹ làm trung tâm.

Đọc tiếp...

Đánh giá về những tác động sắp tới của Brexit đối với ASEAN

Đánh giá về những tác động sắp tới của Brexit đối với ASEAN

Tính phức tạp của thương mại toàn cầu và phong trào chuỗi giá trị tại các nước ASEAN có nghĩa là mức độ ảnh hưởng của khu vực đối với cú sốc từ bên ngoài đang ngày càng có tính liên kết và tác động toàn diện hơn. 

Đọc tiếp...

Cơn ác mộng lớn nhất ở châu Á: Chiến tranh Mỹ-Trung tại Triều Tiên

Cơn ác mộng lớn nhất ở châu Á: Chiến tranh Mỹ-Trung tại Triều Tiên

Kịch bản tồi tệ nhất là việc chính quyền Triều Tiên sụp đổ và khoảng trống chính trị được tạo ra sau đó. Cạnh tranh lợi ích ở Triều Tiên có thể đẩy hai quốc gia quyền lực nhất thế giới là Mỹ và Trung Quốc vào cuộc xung đột quân sự trực tiếp.

Đọc tiếp...

Syria - Thứ thách cho mối quan hệ Trump-Putin

Syria - Thứ thách cho mối quan hệ Trump-Putin

Với việc ra lệnh tấn công chóng vánh vào căn cứ quân sự của Syria, Chính phủ Mỹ đã thể hiện thái độ cứng rắn với Chính quyền Bashar al-Assad và đồng minh của Nga. Cuộc khủng hoảng bất chợt này đã đặt dấu hỏi về triển vọng xích lại gần nhau giữa Nga và Mỹ.

Đọc tiếp...

Rùa và Thỏ - Trung Quốc đang thách thức vai trò lãnh đạo toàn cầu của Mỹ?

Rùa và Thỏ - Trung Quốc đang thách thức vai trò lãnh đạo toàn cầu của Mỹ?

Giống như thỏ, Chính quyền Trump đang vội vã chuyển từ chính sách này sang chính sách khác, đôi khi mâu thuẫn với chính mình và sẵn sàng công kích bất kì đối thủ nào họ nhìn thấy. Trung Quốc, giống như rùa, vươn đầu thận trọng ra khỏi mai, đi những bước chậm chạp, chịu khó.

Đọc tiếp...

Hành động của ông Trump đặt Đài Loan vào thế khó xử

Hành động của ông Trump đặt Đài Loan vào thế khó xử

Ông Trump từng tuyên bố Mỹ không bị ràng buộc bởi chính sách “Một Trung Quốc” như người tiền nhiệm của ông. Nhận xét đó, nếu nghiêm túc, sẽ báo hiệu sự thay đổi lớn trong chính sách của Mỹ.

Đọc tiếp...

Mục đích chuyến thăm Trung Quốc của Quốc vương Saudi Arabia

Mục đích chuyến thăm Trung Quốc của Quốc vương Saudi Arabia

Chuyến thăm của Quốc vương Salman đã khẳng định mối quan hệ đối tác chiến lược mới, đang phát triển mạnh mẽ giữa hai nước, nhất là khi Bắc Kinh tìm cách thúc đẩy sự ổn định cho Sáng kiến Con đường Tơ lụa trên Biển của nước này.

Đọc tiếp...

Sự lỡ lời hay là sự cúi đầu của Mỹ trước Trung Quốc?

Sự lỡ lời hay là sự cúi đầu của Mỹ trước Trung Quốc?

Nhiều khả năng Trung Quốc sẽ thử phản ứng của Chính quyền Mỹ thông qua những hoạt động cương quyết ở Biển Đông. Việc ngăn chặn Trung Quốc đòi hỏi Mỹ đưa ra tín hiệu rõ ràng và nhất quán về những gì có thể chấp nhận và không thể chấp nhận.

Đọc tiếp...

THAAD và tương lai về sự ổn định chiến lược tại Đông Á

THAAD và tương lai về sự ổn định chiến lược tại Đông Á

Triển khai THAAD có thể giảm nguy cơ leo thang hạt nhân trên Bán đảo Triều Tiên, nhưng cũng có thể làm tăng khả năng leo thang hạt nhân với Trung Quốc. Mặc dù phản ứng của Bắc Kinh vẫn chưa rõ ràng vào thời điểm này, song Trung Quốc vẫn có những động cơ mạnh mẽ để điều chỉnh học thuyết và công nghệ vũ khí hạt nhân.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 12205 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin