19 - 8 - 2017 | 16:26
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home QUAN HỆ QUỐC TẾ Một châu Á đa cực đang dần thành hình?

Một châu Á đa cực đang dần thành hình?

Email In PDF.

Với những gì đang diễn ra, “Châu Á của người châu Á” - tuyên bố của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình - rất có thể sẽ trở thành hiện thực, song thay vì trở thành một trật tự mới dưới sự lãnh đạo của Trung Quốc, thay thế trật tự của Mỹ, đây có thể hướng tới hình thành một châu Á đa cực.

 

chinaflag1.jpg

Năm 2014, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình từng kêu gọi xây dựng một “châu Á cho người châu Á”, và phát biểu này khi đó bị xem là khá khiêu khích. Tuy nhiên, dường như điều này không chỉ còn là viễn cảnh hay lời kêu gọi, mà đang dần trở thành một thực tế rõ ràng. Hiện có 3 nhân tố có thể dẫn tới sự hình thành của một châu Á đa cực:

Thứ nhất là sự bất ổn và những xáo trộn trong trật tự khu vực, nảy sinh từ chính sách “nước Mỹ trên hết” của Chính quyền Donald Trump. Xu hướng bảo hộ và dân tộc chủ nghĩa của chính quyền mới tại Washington đã khiến sự hiện diện và vai trò của Mỹ tại châu Á đứng trước những dấu hỏi lớn.

Trong chiến dịch tranh cử tổng thống, ông Trump đã nhiều lần bày tỏ sự hoài nghi đối với các mối quan hệ liên minh và cam kết của Mỹ tại châu Á. Mặc dù sau đó đã dịu giọng hơn, song những hành động và thái độ thiếu kiên định của người đứng đầu Nhà Trắng vẫn khiến các nước châu Á không khỏi lo ngại về độ tin cậy của cường quốc này, nhất là đối với việc giải quyết các vấn đề khu vực.

Yếu tố thứ hai sẽ thay đổi bản đồ địa chính trị khu vực, chính là vai trò trung tâm của Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á (ASEAN). Cấu trúc khu vực do ASEAN dẫn đầu bắt đầu lộ rõ những lỗ hổng và sự mong manh khi khối này vào năm 2012 lần đầu tiên không thể ra được một tuyên bố chung trong cuộc gặp của các nhà lãnh đạo. Những rạn nứt càng thể hiện rõ hơn khi tới năm 2016 vừa qua, một tuyên bố chung đã bị rút lại do các nước thành viên thiếu đồng thuận trong việc đề cập tới các tranh chấp ở Biển Đông. Nguyên nhân của những rạn nứt này, không gì khác, chính là Trung Quốc.

Năm 2017, ASEAN kỷ niệm 50 năm thành lập. Cùng lúc đó, mục tiêu tạo dựng những cơ chế và sự đồng thuận về mặt ngoại giao và giải quyết xung đột của khối đang hứng chịu không ít cản lực. Điều này diễn ra ở thời điểm nhiều bất đồng đang tồn tại giữa các nước thành viên, và càng cho thấy nguyên tắc về sự đồng thuận tuyệt đối hay không can thiệp vào nội bộ các quốc gia khác - vốn là tôn chỉ hoạt động của ASEAN - đang dần trở nên lỗi thời trong bối cảnh khủng hoảng hiện nay.

Yếu tố thứ ba, và cũng là nhân tố sẽ dẫn đến những thay đổi cơ cấu đáng chú ý trong trật tự khu vực chính là sự trỗi dậy của Trung Quốc, với sáng kiến “Vành đai và Con đường” và tham vọng trở thành một cường quốc biển. Chính những hành động và mục tiêu mà Trung Quốc hướng đến đang khiến các quốc gia khu vực không khỏi quan ngại.

Trước đây, cấu trúc khu vực chủ yếu hình thành dựa trên hệ thống các liên minh song phương chính thức và quan hệ đối tác giữa Mỹ với các nước châu Á. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, sự hiện diện ngày một nhiều của các sáng kiến đa phương hay ba bên là thực tế phản ánh nỗ lực của các cường quốc khu vực trong việc phát triển một trật tự mới mà không dựa vào Mỹ, Trung Quốc hay ASEAN.

Mặc dù vai trò của Washington trong khu vực ngày càng bị thu hẹp, song các nước và vùng lãnh thổ tại châu Á không hề có ý định vào quỹ đạo của Trung Quốc, đang nỗ lực khẳng định mình để tự tạo ra một trật tự mới cân bằng hơn.

Lấy những ví dụ điển hình như Ấn Độ mới đây đã chào đón Dalai Lama, lãnh tụ tinh thần của Tây Tạng; Hàn Quốc chấp thuận triển khai THAAD bất chấp sự phản đối dữ dội của Trung Quốc; Nhật Bản triển khai tàu chiến Izumo tới Biển Đông và tăng cường hợp tác biển với các quốc gia tuyên bố chủ quyền chồng lấn với Trung Quốc; Đài Loan cương quyết từ chối công nhận “Nhận thức chung 1992”; Indonesia tăng cường các biện pháp bảo vệ chủ quyền trong khi Úc mạnh mẽ lên án Trung Quốc khai thác trái phép tài nguyên biển và hủy hoại môi trường…

Không chỉ vậy, dù Mỹ đã rút khỏi Hiệp định đối tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP) song Nhật Bản và Úc vẫn tiếp tục thúc đẩy hiệp định này. Hơn thế nữa, nguy cơ TPP "chết yểu" càng khiến các quốc gia quyết tâm hoàn thành Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP). Cùng lúc ấy, Nhật Bản đang dần vươn lên trở thành một cường quốc khu vực, với những bước tiến ban đầu là sửa đổi bản Hiến pháp hòa bình để cho phép quân đội nước này trở nên chủ động và năng động hơn trong bối cảnh nhiều bất ổn và nguy cơ như hiện này. Ấn Độ cũng có cách tiếp cận chủ động hơn với khu vực, thể hiện qua những sáng kiến quy mô như Dự án Mausam hay các tuyến đường thương mại vận chuyển những mặt hàng như vải bông và gia vị, một mô hình thu nhỏ của sáng kiến “Vành đai và Con đường”.

Với những gì đang diễn ra, “Châu Á của người châu Á” - tuyên bố của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình - rất có thể sẽ trở thành hiện thực, song thay vì trở thành một trật tự mới dưới sự lãnh đạo của Trung Quốc, thay thế trật tự cũ do Mỹ dẫn đầu, đây có thể hướng tới hình thành một châu Á đa cực.

Theo “The Interpreter

Mỹ Anh (gt)

 


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Bình luận


Mã bảo mật
Tạo mã mới

Thái Lan muốn "đổi gió" từ cả Mỹ lẫn Trung Quốc?

Thái Lan muốn

Kể từ cuộc đảo chính quân sự năm 2014, chính sách đối ngoại của Thái Lan đã tiến gần hơn về phía Bắc Kinh, bất chấp mối quan hệ lâu dài với Washington. Tuy nhiên, những diễn biến gần đây cho thấy, Bangkok dường như muốn “đổi gió” từ cả Washington và Bắc Kinh.

Đọc tiếp...

Khả năng Mỹ-Trung xung đột vì Đài Loan

Khả năng Mỹ-Trung xung đột vì Đài Loan

Trong khi mọi sự chú ý tập trung vào tình hình trên bán đảo Triều Tiên, nhất là những gì liên quan tới việc quốc gia này phát triển chương trình tên lửa đủ sức tấn công nước Mỹ, thì cuộc khủng hoảng ở Đài Loan đã bắt đầu âm ỉ "cháy".

Đọc tiếp...

"Mặt trời mọc" trong quan hệ Nhật-Ấn

Trong những năm gần đây, quan hệ Ấn-Nhật đã cải thiện đáng kể, từ kinh tế đến các lĩnh vực chiến lược. Tổng số vốn đầu tư của Nhật Bản vào các lĩnh vực khác nhau trên khắp Ấn Độ giai đoạn 2000-2017 là hơn 25 tỷ USD.

Đọc tiếp...

Úc - ASEAN trong chặng đường 50 năm tới

Úc - ASEAN trong chặng đường 50 năm tới

Tương lai và thịnh vượng của Úc nằm ở châu Á. Sự phát triển liên tục của chủ nghĩa khu vực Đông Nam Á thông qua các thể chế như ASEAN rõ ràng gắn chặt với các lợi ích của Úc.

Đọc tiếp...

Rào cản đối với chiến lược xoay trục sang Trung Quốc của Tổng thống Philippines

Rào cản đối với chiến lược xoay trục sang Trung Quốc của Tổng thống Philippines

Tổng thống Duterte có thể sẽ phải sửa đổi Hiến pháp Philippines và "phớt lờ" những điều khoản quan trọng trong phán quyết của Tòa Trọng tài nếu muốn thúc đẩy thành công một Thỏa thuận Khai thác Chung với Trung Quốc

Đọc tiếp...

Lý do phải kiềm chế và can dự với Trung Quốc

Lý do phải kiềm chế và can dự với Trung Quốc

Chính sách Trung Quốc của Chính quyền Trump hiện nay phần lớn tập trung vào Triều Tiên. Nhưng sức mạnh đang gia tăng và các mục tiêu khu vực và toàn cầu đang mở rộng của Bắc Kinh đòi hỏi Washington phải giải quyết bằng một chính sách Trung Quốc rộng hơn.

Đọc tiếp...

Tiền của Trung Quốc và quân đội Mỹ khiến Đông Á cần bằng mối quan hệ như thế nào?

Tiền của Trung Quốc và quân đội Mỹ khiến Đông Á cần bằng mối quan hệ như thế nào?

Các cam kết về kinh tế của Trung Quốc và các cam kết về an ninh của Mỹ khiến các nước như Úc, Hàn Quốc và Philippines cố gắng giữ cho cả hai thế giới quyền lực về phía họ.

Đọc tiếp...

Tranh chấp Doklam - Một hiện trạng bình thường mới?

Tranh chấp Doklam - Một hiện trạng bình thường mới?

Tập Cận Bình chỉ đạo chính sách ở Biển Đông. Những gì đang diễn ra ở Doklam cũng giống y như ở Biển Đông. Trung Quốc nói yêu sách lãnh thổ của họ ở Doklam là không thể tranh cãi và vì thế họ tiến hành xây dựng đường ở đây. Trung Quốc đang thể hiện một lập trường quyết đoán là tìm cách thay đổi nguyên trạng trên thực địa.

Đọc tiếp...

Chính sách xoay trục của Philippines sang Trung Quốc thất bại?

Chính sách xoay trục của Philippines sang Trung Quốc thất bại?

Ông Duterte đang ở trong tình thế phải đánh giá lại các chính sách lớn sau một năm cầm quyền, bởi sự ca ngợi mà ông giành cho Trung Quốc và Nga gần như không mang lại kết quả gì.

Đọc tiếp...

Tầm quan trọng chiến lược của quan hệ Việt Nam-Nhật Bản

Tầm quan trọng chiến lược của quan hệ Việt Nam-Nhật Bản

Việt Nam và Nhật Bản đều có nhiều điểm tương đồng về lợi ích, đây sẽ là những động lực, nền tảng để hai quốc gia tăng cường hơn nữa mối quan hệ hợp tác trên tất cả các lĩnh vực. Mối quan hệ này không chỉ mang lại lợi ích cho Nhật Bản và Việt Nam, mà nó còn có những tác động tích cực cho mạng lưới quan hệ song phương và đa phương trong khu vực.

Đọc tiếp...

Châu Á "sợ hãi và tham lam" trước sáng kiến OBOR của Trung Quốc

Châu Á

Sáng kiến "Vành đai và Con đường" là vũ điệu đầy sức mạnh của đồng tiền với quyền lực "mềm" đồng thời nắm giữ quyền lực "cứng". Sáng kiến này mang lại cơ hội tuyệt vời cho Trung Quốc trong việc tiếp cận hàng chục quốc gia trên thế giới.

Đọc tiếp...

Vai trò của Tổng thống Philippines trong tầm nhìn châu Á của Trung Quốc

Vai trò của Tổng thống Philippines trong tầm nhìn châu Á của Trung Quốc

Trong bài diễn văn chính thức tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Phnom Penh hồi đầu tháng 5/2017, Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte đã tuyên bố: “Tương lai của Philippines nằm ở ASEAB và châu Á”. Đối với ông Duterte, thế giới đang bước vào thời kỳ “hậu Mỹ”, mở đường cho tầm nhìn “châu Á của người châu Á”.

Đọc tiếp...

Nhật - Nga từng bước xây dựng lòng tin

Nhật - Nga từng bước xây dựng lòng tin

Cuối tháng 4 vừa qua, Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe đã dành gần 3 tiếng để hội đàm với Tổng thống Nga Vladimir Putin tại Moscow. Đừng mong đợi sớm có bất cứ đột phá nào trong quan hệ giữa Nhật Bản và Nga, tuy nhiên cuộc gặp thượng đỉnh gần đây đã giúp quan hệ hai bên tiến về phía trước.

Đọc tiếp...

Một châu Á đa cực đang dần thành hình?

Một châu Á đa cực đang dần thành hình?

Với những gì đang diễn ra, “Châu Á của người châu Á” - tuyên bố của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình - rất có thể sẽ trở thành hiện thực, song thay vì trở thành một trật tự mới dưới sự lãnh đạo của Trung Quốc, thay thế trật tự của Mỹ, đây có thể hướng tới hình thành một châu Á đa cực.

Đọc tiếp...

Chính sách "thất thường" của Mỹ với Trung Quốc

Chính sách

Trong khi một số đồng minh và đối tác của Mỹ "thở phào" do Washington đã chấp nhận biện pháp mang tính hòa giải hơn đối với sáng kiến "Vành đai và Con đường", một số nước khác lại tức giận với chuyển biến này. Nhật Bản rất cảnh giác với bất cứ dấu hiệu nào của cuộc gặp song phương Mỹ-Trung theo mô hình G2. Đọc tiếp...

Mỹ đang mất dần châu Á vào tay Trung Quốc

Mỹ đang mất dần châu Á vào tay Trung Quốc

Nếu không nhanh chóng nhìn nhận lại và thúc đẩy một tham vọng kinh tế mạnh mẽ hơn, Mỹ sẽ bị đánh bật khỏi khu vực, cho dù nước này có đổ bao nhiêu tiền vào các chương trình nhằm củng cố sức mạnh và sự hiện diện quân sự tại châu Á.

Đọc tiếp...

Trung Quốc "soi" quan hệ Nhật Bản - Đài Loan

Trung Quốc

Trung Quốc tiếp tục nghi ngờ Nhật Bản âm thầm ủng hộ Đài Loan độc lập. Cách tiếp cận của Nhật Bản đối với chính quyền mới của Đài Loan có thể sẽ quyết định đến tương lai của mối quan hệ Trung-Nhật.

 

Đọc tiếp...

Nga và liên minh lâu dài của Trung Quốc

Nga và liên minh lâu dài của Trung Quốc

Trump đang tìm kiếm những “thỏa thuận tốt” với Nga. Việc làm thân với Putin với những hy vọng sẽ nhận được sự giúp đỡ của Moskva để cân bằng với Bắc Kinh sẽ không phải là một thỏa thuận tốt. Và đâu là chiến lược thay thế?

Đọc tiếp...

Lý do Úc cần xét lại quan hệ với Trung Quốc

Lý do Úc cần xét lại quan hệ với Trung Quốc

Ngoài những thay đổi chính sách nhỏ nhưng quan trọng, Úc cần cân nhắc hơn ở tầm chiến lược và dài hạn. Có lẽ nên bắt đầu với sự nhìn nhận rằng Trung Quốc đang ngày càng quan trọng đối với những giá trị mà Úc đánh giá cao nhất: hòa bình, thịnh vượng và an ninh.

Đọc tiếp...

Những nhân tố cơ bản chi phối sự tác động của quan hệ kinh tế Việt Nam - Trung Quốc đến quốc phòng Việt Nam

Những nhân tố cơ bản chi phối sự tác động của quan hệ kinh tế Việt Nam - Trung Quốc đến quốc phòng Việt Nam

Trên cơ sở phân tích, đánh giá ba nhân tố cơ bản, bài viết đưa ra một số giải pháp chủ yếu hướng những nhân tố vào phát huy những tác động tích cực, hạn chế những tác động tiêu cực của quan hệ kinh tế Việt - Trung đến quốc phòng Việt Nam.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 15442 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin