23 - 4 - 2018 | 1:23
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home QUAN HỆ QUỐC TẾ Khả năng Mỹ-Trung xung đột vì Đài Loan

Khả năng Mỹ-Trung xung đột vì Đài Loan

Email In PDF.

Trong khi mọi sự chú ý tập trung vào tình hình trên bán đảo Triều Tiên, nhất là những gì liên quan tới việc quốc gia này phát triển chương trình tên lửa đủ sức tấn công nước Mỹ, thì cuộc khủng hoảng ở Đài Loan đã bắt đầu âm ỉ "cháy".

 

1290453297351.jpg

Những diễn biến gần đây đã khiến cái gọi là "vấn đề Đài Loan" quay trở lại thành một điểm nóng trong bối cảnh an ninh khu vực và thế giới. Những diễn biến này báo hiệu một cuộc khủng hoảng tại Đài Loan, với nguy cơ tạo ra những thách thức an ninh nghiêm trọng đối với Mỹ và các nước đồng minh. Trong khi mọi sự chú ý tập trung vào tình hình trên bán đảo Triều Tiên, nhất là những gì liên quan tới việc quốc gia này phát triển chương trình tên lửa đủ sức tấn công nước Mỹ, thì cuộc khủng hoảng ở Đài Loan đã bắt đầu âm ỉ "cháy". Thực tế, Mỹ và Trung Quốc có thể sẽ vướng vào một cuộc xung đột trực tiếp vì những diễn biến này tại Đài Loan.

Với Trung Quốc, Đài Loan là một thách thức nhức nhối vẫn từ sau cuộc nội chiến Trung Quốc và là một chủ đề dân tộc chủ nghĩa nhạy cảm, thậm chí còn nghiêm trọng hơn vấn đề Triều Tiên, quần đảo Senkaku và Biển Đông. Đối với một cường quốc đang nổi ngày càng tự tin, quyết đoán và đề cao tinh thần dân tộc chủ nghĩa như Trung Quốc, việc hợp nhất Đài Loan vào đại lục là một ưu tiên quốc gia hàng đầu và không thể thương lượng.

Chiến thắng vang dội trong các cuộc bầu cử vào tháng 1/2016 của Đảng Dân tiến (DPP) theo xu hướng độc lập, với việc giành được ghế tổng thống và chiếm thế đa số trong Quốc hội, đã đưa Đài Loan vào một lộ trình đối đầu với Chính quyền Trung Quốc, vốn ngày càng tỏ ra thiếu kiên nhẫn với việc thúc đẩy quá trình hợp nhất. Kết quả này khiến Trung Quốc không khỏi bất ngờ, bởi nó cho thấy sự thất bại trong chiến lược lôi kéo sự ủng hộ của người dân Đài Loan thông qua hội nhập kinh tế, chính sách mà Bắc Kinh đã thúc đẩy với Chính phủ Quốc Dân đảng (KMT) trước đây. Với việc lựa chọn DPP, các cử tri Đài Loan đã gửi đi một thông điệp mạnh mẽ rằng họ từ chối Trung Quốc.

Hội nhập kinh tế ngày càng mạnh mẽ với Trung Quốc, kết quả của Hiệp định khung về hợp tác kinh tế trong năm 2010 và triển vọng về quá trình hội nhập sâu rộng hơn thông qua việc ký kết một thỏa thuận trong lĩnh vực dịch vụ, đã gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh đối với nhiều người Đài Loan. Họ lo ngại về nguy cơ bị Trung Quốc thao túng về mặt kinh tế và không hề muốn thấy có một số lượng lớn người Trung Quốc đại lục ở Đài Loan.

Sự tiếp xúc lớn hơn với Trung Quốc đại lục trong những năm gần đây đã phản ánh rõ những khác biệt của hai bờ Eo biển Đài Loan. Xã hội Đài Loan, những người nhã nhặn, lịch sự, thận trọng  (hình ảnh phản chiếu của người dân Nhật Bản, nước thực dân từng đô hộ họ) đã “sốc” trước những hành vi thiếu lịch sự và văn minh của một bộ phận khách du lịch Trung Quốc. Người Đài Loan cũng đã dõi theo sự sai lầm của chính sách "một nhà nước, hai chế độ" ở Hong Kong, nơi sự thù ghét Trung Quốc đã tích tụ và làm bùng phát phong trào Chiếm trung tâm năm 2014 và một phong trào đòi độc lập mới.

Chính phủ mới DPP dưới sự lãnh đạo của bà Thái Anh Văn thể hiện rằng đòi độc lập không phải là mục tiêu của họ. Tuy nhiên, Chính phủ DPP đã thúc đẩy nhiều sáng kiến nhằm vị thế độc lập của Đài Loan (dù không chính thức) đối với Trung Quốc, từ đa dạng hóa nề kinh tế để giảm lệ thuộc vào Trung Quốc, gia tăng chi tiêu cho quân sự và phát triển các loại vũ khí của chính mình, chẳng hạn như tàu ngầm.

Mâu thuẫn Mỹ-Trung không ngừng leo thang, khi Trung Quốc gia tăng ảnh hưởng và thách thức quyền bá chủ của Mỹ ở khắp Đông Á, đồng nghĩa với việc Đài Loan ngày càng đóng vai trò quan trọng về mặt chiến lược đối với Mỹ. Vào tháng 6/2017, Thượng viện Mỹ đã bỏ phiếu cho phép các tàu chiến của Mỹ tới thăm Đài Loan và thông qua gói viện trợ quân sự trị giá 1,4 tỷ USD. Với thực tế là Quốc hội Mỹ không có cái nhìn thiện cảm đối với Trung Quốc, gần như chắc chắn rằng Mỹ sẽ nhanh chóng đáp trả nếu Trung Quốc dùng vũ lực đối với Đài Loan. Washington ý thức được rằng việc Trung Quốc kiểm soát Đài Loan sẽ thay đổi đáng kể hiện trạng khu vực, và ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh của khu vực và toàn thế giới.

Không giống như khủng hoảng eo biển Đài Loan trước đây trong thập niên 1950 và 1995-1996, cuộc khủng hoảng hiện nay tiềm ẩn nhiều rủi ro lớn. Sức mạnh quân sự vượt trội của Trung Quốc cho phép họ có một lựa chọn quân sự mà họ chưa từng có trước đây. Mọi xung đột tại Đài Loan đều sẽ đặt ra thách thức lớn đối với các đồng minh của Mỹ vốn đang phụ thuộc vào Trung Quốc trên khía cạnh kinh tế, như Úc, Nhật Bản, Hàn Quốc và Singapore.

Chúng ta chỉ có thể hy vọng rằng nhân tố chính trong thách thức này - chính là Trung Quốc - sẽ đủ sáng suốt để kiềm chế chủ nghĩa dân tộc của mình, bằng những biện pháp hòa bình và tôn trọng các quy tắc khu vực khi thúc đẩy lợi ích quốc gia, thực sự đúng với vai trò mà họ tuyên bố là một cường quốc khu vực và một lực lượng đảm bảo cho sự bền vững.

Tác giả Andrew Tan là Phó Giáo sư thuộc Khoa nghiên cứu an ninh và tội phạm, Đại học Macquarie. Bài viết đăng trên Tạp chí “National interest”.

Anh Thư (gt)


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Giấc mộng toàn cầu của Trung Quốc – Ác mộng của láng giềng

Giấc mộng toàn cầu của Trung Quốc – Ác mộng của láng giềng

Những lời ca tụng sự hội nhập Á-Âu của Tập Cận Bình có thể bỏ qua sự bành trướng vốn thường bạo lực của Trung Quốc, nhưng lịch sử đó chưa bị các nước láng giềng của Trung Quốc lãng quên.

Đọc tiếp...

Mỹ tấn công Syria: Điều gì xảy ra tiếp theo?

Mỹ tấn công Syria: Điều gì xảy ra tiếp theo?

Ngày 7/4, Mỹ và đồng minh Anh, Pháp đã tấn công Syria. Câu hỏi đặt ra là hệ quả của cuộc tấn công sẽ như thế nào? Hành động của Mỹ có vi phạm luật pháp của chính nước Mỹ và luật pháp quốc tế hay không?

Đọc tiếp...

Vấn đề khó trong quan hệ Trung - Ấn và sách lược của Trung Quốc

Vấn đề khó trong quan hệ Trung - Ấn và sách lược của Trung Quốc

Giữa Trung Quốc và Ấn Độ tồn tại rất nhiều vấn đề mang tính kết cấu, vốn đã hạn chế sự hợp tác chiến lược giữa hai nước. Ấn Độ là một nước mạnh trong khu vực, trên thế giới cũng có không ít những nước kiểu này. Làm thế nào để xử lý mối quan hệ với những nước này, trong phân tích về chiến lược ngoại giao của Trung Quốc lại không đề cập nhiều và điều này cần phải được thay đổi.

Đọc tiếp...

Nút thắt đe dọa Con đường tơ lụa trên biển của Trung Quốc tại Nam Á

Nút thắt đe dọa Con đường tơ lụa trên biển của Trung Quốc tại Nam Á

Các nước Nam Á tham gia dự án Con đường tơ lụa trên biển của Trung Quốc (MSR) đã có những quan ngại khác nhau về hậu quả của sự phụ thuộc vào tài chính và chủ quyền đối với Trung Quốc. Tất cả những điều đó cho thấy những thách thức lớn cho các dự án MSR của Trung Quốc tại khu vực này.

Đọc tiếp...

ASEAN-Ấn Độ và chính sách Hành động phía Đông: Để lời nói đi đôi với hành động

ASEAN-Ấn Độ và chính sách Hành động phía Đông: Để lời nói đi đôi với hành động

Dù rất tích cực can dự và hợp tác với khu vực, nhưng có một hố sâu ngăn cách giữa tham vọng và khả năng thực hiện của Ấn Độ. Nếu nghiêm túc về mở rộng ảnh hưởng về phía Đông, Ấn Độ cần thực hiện và hoàn tất nhiều việc hơn nữa.

Đọc tiếp...

Lá bài Đài Loan trong quan hệ Mỹ-Trung

Lá bài Đài Loan trong quan hệ Mỹ-Trung

Hiện nay, với việc thông qua Đạo luật đi lại Đài Loan và xét tới những thay đổi nhân sự gần đây và có thể đang chờ giải quyết trong Chính quyền Trump, có một khả năng rất thực tế là ở một số thời điểm Trump có thể sử dụng lá bài Đài Loan theo cách có nguy cơ gây ra xung đột quân sự với Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Tại sao thượng đỉnh Trump-Kim khó tạo ra đột phá quan hệ Mỹ-Triều?

Tại sao thượng đỉnh Trump-Kim khó tạo ra đột phá quan hệ Mỹ-Triều?

Triều Tiên và Mỹ vẫn còn khác biệt quá nhiều trong những mục tiêu kỳ vọng, và dù có thỏa thuận nào được lập ra, thì việc xác minh sự phi hạt nhân hóa Triều Tiên và một bản thảo về hiệp ước hòa bình để chính thức kết thúc Chiến tranh Triều Tiên cũng sẽ phải mất vài năm mới có thể hoàn thiện.

Đọc tiếp...

Đạo luật Đài Loan mới của Mỹ có thể dẫn đến chiến tranh Trung-Đài

Đạo luật Đài Loan mới của Mỹ có thể dẫn đến chiến tranh Trung-Đài

Câu hỏi thực sự là ông Tập sẽ có phản ứng như thế nào trong vòng 3-5 năm tới, sau khi đã đánh cược quyền lực hợp pháp của mình vào "việc trẻ hóa đất nước Trung Quốc" thông qua việc sáp nhập Đài Loan, khi ông nhận thấy rằng con đường "thống nhất hòa bình" ngày càng xa.

Đọc tiếp...

Ý nghĩa chuyến thăm của Thủ tướng Việt Nam tới New Zealand và Úc

Ý nghĩa chuyến thăm của Thủ tướng Việt Nam tới New Zealand và Úc

Việc một số cường quốc châu Á có cách tiếp cận đơn phương đối với một số vấn đề khu vực có tầm quan trọng đặc biệt đã làm cho các quốc gia liên quan lo lắng. Trong bối cảnh đó, mối quan hệ giữa các nước Úc, New Zealand, Nhật Bản, Ấn Độ và Việt Nam được tăng cường là điều hết sức quan trọng.

Đọc tiếp...

Cơ chế 4 bên và tham vọng của ông Tập

Cơ chế 4 bên và tham vọng của ông Tập

Việc Trung Quốc quân sự hóa Biển Đông, lớn tiếng đe dọa Đài Loan, nhiều lần lấn chiếm biên giới ở dãy Himalaya, xâm nhập thường xuyên Senkaku là những minh chứng thực tế rõ nhất về chính sách ngoại giao và chiến lược của nước này.

Đọc tiếp...

Sự răn đe hạt nhân của Mỹ ở Đông Bắc Á: Những vai trò hạn chế

Sự răn đe hạt nhân của Mỹ ở Đông Bắc Á: Những vai trò hạn chế

Trước những nỗ lực không ngừng của Triều Tiên trở thành một nhà nước sở hữu vũ khí hạt nhân và sự nổi lên của sức mạnh Trung Quốc, cuốn “Nhật Bản, Hàn Quốc và cái ô hạt nhân của Mỹ: sự răn đe sau Chiến tranh Lạnh” đưa ra cho độc giả cái nhìn sâu sắc vô giá về cách thức xem xét vai trò của Mỹ trong việc đối phó với các cuộc đối đầu hạt nhân hiện tại và trong tương lai ở Đông Bắc Á.

Đọc tiếp...

Canh bạc ngoại giao của Nga trên bán đảo Triều Tiên

Canh bạc ngoại giao của Nga trên bán đảo Triều Tiên

Nga đã học được bài học một cách khó nhọc rằng ảnh hưởng đòn bẩy và khả năng bảo vệ các lợi ích của nước này trong vấn đề bán đảo Triều Tiên tương quan với mức độ quan hệ của nước này với Triều Tiên; nếu không, Nga sẽ bị loại khỏi cuộc chơi và trở thành bên thứ yếu.

Đọc tiếp...

Quan hệ Việt Nam-Ấn Độ: Hợp tác sức mạnh mềm

Quan hệ Việt Nam-Ấn Độ: Hợp tác sức mạnh mềm

Quan hệ Ấn Độ-Việt Nam không phải mới hình thành gần đây; hai quốc gia có quá khứ lịch sử kéo dài nhiều thiên niên kỷ, và tầm quan trọng của nó chưa bao giờ mất đi trong tiến trình phát triển của thời kỳ hiện đại.

Đọc tiếp...

Khía cạnh địa chính trị của sự đồng thuận Bắc Kinh-Moskva

Khía cạnh địa chính trị của sự đồng thuận Bắc Kinh-Moskva

Bất chấp mọi rủi ro, quan hệ Trung-Nga đã phát triển thành sự hợp tác ngày càng chặt chẽ hơn. Việc tích hợp "Vành đai và Con đường" của Trung Quốc và Liên minh kinh tế Á-Âu của Nga sẽ có những tác động lớn đối với cả Châu Á và phương Tây.

Đọc tiếp...

Mỹ cần củng cố quan hệ đồng minh để đối phó với Trung Quốc

Mỹ cần củng cố quan hệ đồng minh để đối phó với Trung Quốc

Việc công bố Chiến lược An ninh Quốc gia (NSS) và Chiến lược Quốc phòng (NDS) mới, Chính quyền Trump đã báo trước về mối quan hệ đối đầu hơn với Trung Quốc. Tuy nhiên, các đồng minh và bạn bè của Mỹ nghi ngờ về việc liệu lời lẽ của Chính quyền Mỹ có liên hệ thế nào với thực tế chiến lược.

Đọc tiếp...

Các biện pháp thúc đẩy quan hệ chiến lược Mỹ - Indonesia

Các biện pháp thúc đẩy quan hệ chiến lược Mỹ - Indonesia

Việc tổ chức tập trận chung Mỹ - Indoneisa gần quần đảo Natuna sẽ giúp tăng cường quan hệ đối tác an ninh giữa hai nước và cho Trung Quốc thấy rằng Indonesia sẽ không còn áp dụng một cách tiếp cận thụ động đối với các mối quan tâm ở Biển Đông.

Đọc tiếp...

Nguy cơ xung đột giữa các cường quốc

Nguy cơ xung đột giữa các cường quốc

Gần 20 năm thả nổi chiến lược đã rơi vào tay Trung Quốc và Nga. Nước Mỹ cần hiểu rằng họ chính là nước hưởng lợi đầu tiên của hệ thống quốc tế hiện hành và là cường quốc duy nhất có khả năng và nguồn lực để bảo vệ hệ thống này khỏi bị tấn công.

Đọc tiếp...

Sự nổi lên của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình

Sự nổi lên của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình

Trung Quốc, dưới sự lãnh đạo của Tập Cận Bình, đang vươn lên thách thức Mỹ và phương Tây. Cả Chính quyền Trump lẫn EU đều có lỗi khi Trung Quốc chiếm được ưu thế trên vũ đài toàn cầu.

Đọc tiếp...

Chiến lược kinh tế của Mỹ ở châu Á-Thái Bình Dương

Chiến lược kinh tế của Mỹ ở châu Á-Thái Bình Dương

Bối cảnh ở châu Á-Thái Bình Dương đang thay đổi nhanh chóng - thường theo những cách không có lợi cho lợi ích của Mỹ. Tuy nhiên, các tác giả của báo cáo tin chắc rằng một chiến lược kinh tế toàn diện và được thực hiện thận trọng của Mỹ đối với khu vực có thể định hình những xu hướng này có lợi cho các lợi ích dài hạn của Mỹ và hướng nó về tương lai ổn định, thịnh vượng hơn cho tất cả.

Đọc tiếp...

Quan hệ quốc phòng Mỹ-Indonesia sẽ khởi sắc dưới thời Trump?

Quan hệ quốc phòng Mỹ-Indonesia sẽ khởi sắc dưới thời Trump?

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ ngày 22/1 James Mattis đã có chuyến công du đầu tiên đến Indonesia. Ngoài những tiêu đề tin tức cũng như quan điểm bàn luận thông thường, chuyến đi này bộc lộ cả cơ hội và thách thức đối với mối quan hệ quốc phòng giữa Washington và Jakarta dưới thời Trump.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 10480 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin