19 - 4 - 2018 | 16:53
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home QUAN HỆ QUỐC TẾ Nút thắt đe dọa Con đường tơ lụa trên biển của Trung Quốc tại Nam Á

Nút thắt đe dọa Con đường tơ lụa trên biển của Trung Quốc tại Nam Á

Email In PDF.

Các nước Nam Á tham gia dự án Con đường tơ lụa trên biển của Trung Quốc (MSR) đã có những quan ngại khác nhau về hậu quả của sự phụ thuộc vào tài chính và chủ quyền đối với Trung Quốc. Tất cả những điều đó cho thấy những thách thức lớn cho các dự án MSR của Trung Quốc tại khu vực này.

 

 scm_news_focus-0602_art_1(1).jpg

 

Các dự án thuộc Con đường tơ lụa trên biển của Trung Quốc (MSR) tại Nam Á trải dài trong một khu vực từ Đông Nam Á đến Trung Đông. Nhìn chung, các dự án này đưa đến những thách thức chiến lược khác nhau cho 5 nước Nam Á ven biển gồm Ấn Độ, Pakistan, Sri Lanka, Bangladesh và Maldives. MSR tại Nam Á phải được nhìn nhận trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa Ấn Độ và Trung Quốc. Với những lợi ích khác nhau của 5 nước nói trên thì tiến triển của MSR tại khu vực rõ ràng là điều không dễ dàng đối với Trung Quốc.

Những thách thức chiến lược khác nhau

Pakistan đóng một vai trò then chốt đối với MSR của Trung Quốc. Hành lang kinh tế Trung Quốc-Pakistan (CPEC) là một dự án trọng điểm nằm trong Sáng kiến Vành đai và Con đường (BRI) và giữ vai trò cầu nối giữa “Con đường tơ lụa trên biển” và “Vành đai trên bộ” trong tổng thể chiến lược BRI của Trung Quốc.

Cảng Gwadar của Pakistan được Trung Quốc tài trợ kinh phí, xây dựng và vận hành nằm ở vị trí hợp lưu giữa Vịnh Oman và biển Ả Rập, cung cấp cho Trung Quốc quyền tiếp cận tới vị trí quan trọng tại Ấn Độ Dương. Theo kế hoạch, hành lang kinh tế 3.000 km này kéo dài từ cảng Gwadar (Pakistan) đến thành phố Kasgar (Trung Quốc) sẽ có giá trị lên tới 55 tỷ USD, bao gồm việc hiện đại hóa đường bộ, đường sắt, đường ống dẫn và các dự án cơ sở hạ tầng khác. Việc thực hiện dự án này sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho Trung Quốc tiếp cận với biển mà không phải chở hàng qua eo Malacca, nơi thường xuyên có cướp biển hoạt động và thời tiết không thuận lợi. Tuyến đường giữa hai nơi này sẽ kết nối các yếu tố “đường bộ” và “đường biển” trong CPEC.

Trung Quốc đã có những cam kết tài chính lớn cho dự án CPEC, vốn được các nhà lãnh đạo Pakistan chào đón như là một động lực để thúc đẩy nền kinh tế Pakistan. Tuy nhiên, gần đây đã có nhiều tiếng nói quan ngại trong các thành phần xã hội Pakistan về những lợi ích lâu dài của CPEC và việc chủ quyền quốc gia của nước này bị rơi vào tay Trung Quốc. Cụ thể hơn là những lo ngại về khoản nợ mà Pakistan phải gánh chịu từ CPEC. Thêm vào đó, những báo cáo cho thấy Trung Quốc muốn sử dụng đồng Nhân dân tệ tại khu vực cảng Gwadar cũng như những động thái rõ ràng của nước này trong việc đàm phán trực tiếp với nhóm phiến quân ly khai tại khu vực Baluchistan gây ra mối quan ngại về tình trạng lệ thuộc của Pakistan vào mối quan hệ với Trung Quốc.

BRI là mối đe dọa lớn đối với Ấn Độ?

Ấn Độ xem MSR và BRI là mối đe dọa lớn đối với an ninh đất nước và những lợi ích chiến lược của mình tại khu vực. Theo Ấn Độ, 3 mối đe dọa đó bao gồm: Thứ nhất là những bận tậm liên quan trực tiếp tới CPEC và vai trò lớn hơn của quân đội Trung Quốc tại Pakistan. Không có nghi ngờ gì về việc Delhi nhận ra tham vọng của Trung Quốc muốn sử dụng cảng Gwadar vào cả mục đích dân sự và quân sự, điều này cho phép Quân giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) thâm nhập vào Ấn Độ Dương cũng như tăng cường khả năng của Pakistan trong việc ngăn chặn bất kỳ lợi thế nào của Ấn Độ trong sức mạnh hải quân tại khu vực.

Bận tâm thứ hai chính là những khó khăn trong việc lựa chọn chiến lược của các nước khu vực khi tham gia MSR. Các nhà hoạch định chính sách Ấn Độ xem mối liên hệ giữa việc các nước trong khu vực lún sâu vào các khoản nợ với Trung Quốc sẽ kéo theo việc Trung Quốc gia tăng ảnh hưởng đối với các nước này trong các vấn đề đối nội và thậm chí là cả chính sách đối ngoại.

Cuối cùng, Ấn Độ coi các dự án MSR của Trung Quốc tại Nam Á là một phần trong chiến lược lớn hơn của Trung Quốc nhằm thách thức vai trò của Ấn Độ tại Ấn Độ Dương. Việc duy trì sức mạnh tại Ấn Độ Dương là một trong những ưu tiên hàng đầu của Ấn Độ trong những năm qua và bất kỳ nỗ lực nào của Trung Quốc mở rộng ảnh hưởng tại đây đều được xem là mối đe dọa trực tiếp đến lợi ích cốt lõi của Ấn Độ.

Thúc đẩy quan hệ với Trung Quốc

Tại khu vực Nam Á, một số nước đã tăng cường mối quan hệ với Trung Quốc. Sri Lanka hiện đang tăng cường quan hệ với Trung Quốc trong khi mối quan hệ giữa nước này với Ấn Độ nhiều lúc trở nên khó khăn hơn. Dưới thời chính quyền Rajapakse trước đây, nhiều người Ấn Độ nhận ra những đảo chiều đáng kể trong quan hệ của Sri Lanka với Trung Quốc, như việc Trung Quốc dành cho Sri Lanka nhiều khoản vay ưu đãi xây dựng cơ sở hạ tầng nằm trong dự án MSR.

Cảng Hambantoa ở bờ biển phía Nam Sri Lanka là minh chứng rõ nét nhất cho những dự án cơ sở hạ tầng lớn được tài trợ bởi các khoản vay của Trung Quốc. Năm 2015, chính phủ mới tại Sri Lanka đã có những động thái thay đổi theo hướng rời xa Trung Quốc hơn chính phủ tiền nhiệm. Mặc dù vậy, chính phủ hiện nay đang phải đối mặt với những khoản nợ lớn từ các khoản vay Trung Quốc để phát triển cơ sở hạ tầng. Năm 2017, dưới sức ép nợ nần, chính phủ Sri Lanka buộc phải đồng ý bán 70% cổ phần tại cảng Hambantota trong vòng 99 năm cho một doanh nghiệp nhà nước Trung Quốc.

Cũng giống như đối với Pakistan, Ấn Độ lo ngại về việc Sri Lanka mất quyền kiểm soát một cảng biển và Trung Quốc có thể sử dụng cảng biển đó trong cả mục đích dân sự và quân sự. Để giải quyết mối quan ngại của Ấn Độ, chính phủ Sri Lanka đã công khai về việc không cho phép Trung Quốc sử dụng cảng biển vào mục đích quân sự.

Cân bằng quan hệ với Trung Quốc

Bangladesh thận trọng trong việc cân bằng quan hệ với Trung Quốc và Ấn Độ. Nước này cũng được xem là giữ vai trò đi đầu trong các sáng kiến nhằm khuyến khích hợp tác giữa Ấn Độ và Trung Quốc. Nước này thúc đẩy Hành lang kinh tế Bangladesh-Trung Quốc-Ấn Độ-Myanmar (BCIM), vốn được đưa ra từ năm 1999 với tên gọi “Sáng kiến Côn Minh” nhằm kết nối các tuyến đường bộ, đường sắt giữa Đông Bắc Ấn Độ, Bangladesh, Myanmar và khu vực Tây Nam Trung Quốc.

Tuy nhiên, sáng kiến này hiện nay đã bị đình trệ bởi những lo ngại sâu sắc của Ấn Độ về việc BCIM trở thành một phần của BRI cũng như những căng thẳng gia tăng giữa Trung Quốc và Ấn Độ. Trong tình hình đó, Bangladesh đã chấp nhận những khoản vay lớn của Trung Quốc và đồng ý các hiệp định liên quan tới 28 dự án phát triển cơ sở hạ tầng trị giá hơn 20 tỷ USD.

Nhận thức được những khoản nợ của Trung Quốc trong dài hạn, Bangladesh đã chấp chận cho Nhật Bản tham gia xây dựng một cảng tại Matarbari trong khi vẫn giữ kế hoạch cho phép Trung Quốc xây dựng một cảng vận chuyển hàng hóa tại đảo Sonadia. Chính phủ Bangladesh hiện rất lo lắng về chiến lược cân bằng quan hệ Trung Quốc, Ấn Độ của họ có thể bị tổn hại nếu tham gia các dự án MSR.

Vượt lên ngăn chặn?

Tại Maldives, sự thay đổi chính phủ đã dẫn tới sự thay đổi trong cách tiếp cận của nước này đối với sự cạnh tranh giữa Ấn Độ và Trung Quốc tại khu vực. Năm 2013, chính phủ mới của Maldives đã hủy bỏ một giải thưởng dự định trao cho một công ty của Ấn Độ trong việc phát triển sân bay quốc tế của Maldives. Tiếp đó, nước này thỏa thuận với Trung Quốc về việc xây dựng cơ sở hạ tầng kết nối sân bay quốc tế với một cảng biển tại Laamu.

Trung Quốc hiện đang tham gia sâu vào sự phát triển và mở rộng sân bay quốc tế Maldives bằng việc hỗ trợ các khoản vay cho nước này từ ngân hàng EXIM Bank (Trung Quốc), trong khi nhiều khách du lịch Trung Quốc lựa chọn Maldives là địa điểm du lịch ưa thích. Những lo ngại của Ấn Độ về quy mô tham gia của Trung Quốc đối với việc phát triển cơ sở hạ tầng tại Maldives thậm chí còn dẫn tới việc nhiều tiếng nói tại Ấn Độ đề xuất nước này cần can thiệp để thay đổi chế độ theo hướng thân Ấn Độ.

Rõ ràng những quan ngại của Ấn Độ về MSR đã dẫn tới việc gia tăng cạnh tranh chiến lược giữa Trung Quốc và Ấn Độ tại Nam Á. Các nước Nam Á ven biển tham gia MSR đã có những quan ngại khác nhau về hậu quả của sự phụ thuộc vào tài chính và chủ quyền đối với Trung Quốc. Tất cả những điều đó cho thấy những thách thức lớn cho các dự án MSR của Trung Quốc tại khu vực Nam Á.

Tác giả Sinderpal Singh là nghiên cứu viên cao cấp tại chương trình Nam Á thuộc trường nghiên cứu quốc tế RSIS, Đại học Công nghệ Nam Dương, Singapore. Bài viết đăng trên “RSIS”.

Hương Trà (gt)


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Vấn đề khó trong quan hệ Trung - Ấn và sách lược của Trung Quốc

Vấn đề khó trong quan hệ Trung - Ấn và sách lược của Trung Quốc

Giữa Trung Quốc và Ấn Độ tồn tại rất nhiều vấn đề mang tính kết cấu, vốn đã hạn chế sự hợp tác chiến lược giữa hai nước. Ấn Độ là một nước mạnh trong khu vực, trên thế giới cũng có không ít những nước kiểu này. Làm thế nào để xử lý mối quan hệ với những nước này, trong phân tích về chiến lược ngoại giao của Trung Quốc lại không đề cập nhiều và điều này cần phải được thay đổi.

Đọc tiếp...

Nút thắt đe dọa Con đường tơ lụa trên biển của Trung Quốc tại Nam Á

Nút thắt đe dọa Con đường tơ lụa trên biển của Trung Quốc tại Nam Á

Các nước Nam Á tham gia dự án Con đường tơ lụa trên biển của Trung Quốc (MSR) đã có những quan ngại khác nhau về hậu quả của sự phụ thuộc vào tài chính và chủ quyền đối với Trung Quốc. Tất cả những điều đó cho thấy những thách thức lớn cho các dự án MSR của Trung Quốc tại khu vực này.

Đọc tiếp...

ASEAN-Ấn Độ và chính sách Hành động phía Đông: Để lời nói đi đôi với hành động

ASEAN-Ấn Độ và chính sách Hành động phía Đông: Để lời nói đi đôi với hành động

Dù rất tích cực can dự và hợp tác với khu vực, nhưng có một hố sâu ngăn cách giữa tham vọng và khả năng thực hiện của Ấn Độ. Nếu nghiêm túc về mở rộng ảnh hưởng về phía Đông, Ấn Độ cần thực hiện và hoàn tất nhiều việc hơn nữa.

Đọc tiếp...

Lá bài Đài Loan trong quan hệ Mỹ-Trung

Lá bài Đài Loan trong quan hệ Mỹ-Trung

Hiện nay, với việc thông qua Đạo luật đi lại Đài Loan và xét tới những thay đổi nhân sự gần đây và có thể đang chờ giải quyết trong Chính quyền Trump, có một khả năng rất thực tế là ở một số thời điểm Trump có thể sử dụng lá bài Đài Loan theo cách có nguy cơ gây ra xung đột quân sự với Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Tại sao thượng đỉnh Trump-Kim khó tạo ra đột phá quan hệ Mỹ-Triều?

Tại sao thượng đỉnh Trump-Kim khó tạo ra đột phá quan hệ Mỹ-Triều?

Triều Tiên và Mỹ vẫn còn khác biệt quá nhiều trong những mục tiêu kỳ vọng, và dù có thỏa thuận nào được lập ra, thì việc xác minh sự phi hạt nhân hóa Triều Tiên và một bản thảo về hiệp ước hòa bình để chính thức kết thúc Chiến tranh Triều Tiên cũng sẽ phải mất vài năm mới có thể hoàn thiện.

Đọc tiếp...

Đạo luật Đài Loan mới của Mỹ có thể dẫn đến chiến tranh Trung-Đài

Đạo luật Đài Loan mới của Mỹ có thể dẫn đến chiến tranh Trung-Đài

Câu hỏi thực sự là ông Tập sẽ có phản ứng như thế nào trong vòng 3-5 năm tới, sau khi đã đánh cược quyền lực hợp pháp của mình vào "việc trẻ hóa đất nước Trung Quốc" thông qua việc sáp nhập Đài Loan, khi ông nhận thấy rằng con đường "thống nhất hòa bình" ngày càng xa.

Đọc tiếp...

Ý nghĩa chuyến thăm của Thủ tướng Việt Nam tới New Zealand và Úc

Ý nghĩa chuyến thăm của Thủ tướng Việt Nam tới New Zealand và Úc

Việc một số cường quốc châu Á có cách tiếp cận đơn phương đối với một số vấn đề khu vực có tầm quan trọng đặc biệt đã làm cho các quốc gia liên quan lo lắng. Trong bối cảnh đó, mối quan hệ giữa các nước Úc, New Zealand, Nhật Bản, Ấn Độ và Việt Nam được tăng cường là điều hết sức quan trọng.

Đọc tiếp...

Cơ chế 4 bên và tham vọng của ông Tập

Cơ chế 4 bên và tham vọng của ông Tập

Việc Trung Quốc quân sự hóa Biển Đông, lớn tiếng đe dọa Đài Loan, nhiều lần lấn chiếm biên giới ở dãy Himalaya, xâm nhập thường xuyên Senkaku là những minh chứng thực tế rõ nhất về chính sách ngoại giao và chiến lược của nước này.

Đọc tiếp...

Sự răn đe hạt nhân của Mỹ ở Đông Bắc Á: Những vai trò hạn chế

Sự răn đe hạt nhân của Mỹ ở Đông Bắc Á: Những vai trò hạn chế

Trước những nỗ lực không ngừng của Triều Tiên trở thành một nhà nước sở hữu vũ khí hạt nhân và sự nổi lên của sức mạnh Trung Quốc, cuốn “Nhật Bản, Hàn Quốc và cái ô hạt nhân của Mỹ: sự răn đe sau Chiến tranh Lạnh” đưa ra cho độc giả cái nhìn sâu sắc vô giá về cách thức xem xét vai trò của Mỹ trong việc đối phó với các cuộc đối đầu hạt nhân hiện tại và trong tương lai ở Đông Bắc Á.

Đọc tiếp...

Canh bạc ngoại giao của Nga trên bán đảo Triều Tiên

Canh bạc ngoại giao của Nga trên bán đảo Triều Tiên

Nga đã học được bài học một cách khó nhọc rằng ảnh hưởng đòn bẩy và khả năng bảo vệ các lợi ích của nước này trong vấn đề bán đảo Triều Tiên tương quan với mức độ quan hệ của nước này với Triều Tiên; nếu không, Nga sẽ bị loại khỏi cuộc chơi và trở thành bên thứ yếu.

Đọc tiếp...

Quan hệ Việt Nam-Ấn Độ: Hợp tác sức mạnh mềm

Quan hệ Việt Nam-Ấn Độ: Hợp tác sức mạnh mềm

Quan hệ Ấn Độ-Việt Nam không phải mới hình thành gần đây; hai quốc gia có quá khứ lịch sử kéo dài nhiều thiên niên kỷ, và tầm quan trọng của nó chưa bao giờ mất đi trong tiến trình phát triển của thời kỳ hiện đại.

Đọc tiếp...

Khía cạnh địa chính trị của sự đồng thuận Bắc Kinh-Moskva

Khía cạnh địa chính trị của sự đồng thuận Bắc Kinh-Moskva

Bất chấp mọi rủi ro, quan hệ Trung-Nga đã phát triển thành sự hợp tác ngày càng chặt chẽ hơn. Việc tích hợp "Vành đai và Con đường" của Trung Quốc và Liên minh kinh tế Á-Âu của Nga sẽ có những tác động lớn đối với cả Châu Á và phương Tây.

Đọc tiếp...

Mỹ cần củng cố quan hệ đồng minh để đối phó với Trung Quốc

Mỹ cần củng cố quan hệ đồng minh để đối phó với Trung Quốc

Việc công bố Chiến lược An ninh Quốc gia (NSS) và Chiến lược Quốc phòng (NDS) mới, Chính quyền Trump đã báo trước về mối quan hệ đối đầu hơn với Trung Quốc. Tuy nhiên, các đồng minh và bạn bè của Mỹ nghi ngờ về việc liệu lời lẽ của Chính quyền Mỹ có liên hệ thế nào với thực tế chiến lược.

Đọc tiếp...

Các biện pháp thúc đẩy quan hệ chiến lược Mỹ - Indonesia

Các biện pháp thúc đẩy quan hệ chiến lược Mỹ - Indonesia

Việc tổ chức tập trận chung Mỹ - Indoneisa gần quần đảo Natuna sẽ giúp tăng cường quan hệ đối tác an ninh giữa hai nước và cho Trung Quốc thấy rằng Indonesia sẽ không còn áp dụng một cách tiếp cận thụ động đối với các mối quan tâm ở Biển Đông.

Đọc tiếp...

Nguy cơ xung đột giữa các cường quốc

Nguy cơ xung đột giữa các cường quốc

Gần 20 năm thả nổi chiến lược đã rơi vào tay Trung Quốc và Nga. Nước Mỹ cần hiểu rằng họ chính là nước hưởng lợi đầu tiên của hệ thống quốc tế hiện hành và là cường quốc duy nhất có khả năng và nguồn lực để bảo vệ hệ thống này khỏi bị tấn công.

Đọc tiếp...

Sự nổi lên của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình

Sự nổi lên của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình

Trung Quốc, dưới sự lãnh đạo của Tập Cận Bình, đang vươn lên thách thức Mỹ và phương Tây. Cả Chính quyền Trump lẫn EU đều có lỗi khi Trung Quốc chiếm được ưu thế trên vũ đài toàn cầu.

Đọc tiếp...

Chiến lược kinh tế của Mỹ ở châu Á-Thái Bình Dương

Chiến lược kinh tế của Mỹ ở châu Á-Thái Bình Dương

Bối cảnh ở châu Á-Thái Bình Dương đang thay đổi nhanh chóng - thường theo những cách không có lợi cho lợi ích của Mỹ. Tuy nhiên, các tác giả của báo cáo tin chắc rằng một chiến lược kinh tế toàn diện và được thực hiện thận trọng của Mỹ đối với khu vực có thể định hình những xu hướng này có lợi cho các lợi ích dài hạn của Mỹ và hướng nó về tương lai ổn định, thịnh vượng hơn cho tất cả.

Đọc tiếp...

Quan hệ quốc phòng Mỹ-Indonesia sẽ khởi sắc dưới thời Trump?

Quan hệ quốc phòng Mỹ-Indonesia sẽ khởi sắc dưới thời Trump?

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ ngày 22/1 James Mattis đã có chuyến công du đầu tiên đến Indonesia. Ngoài những tiêu đề tin tức cũng như quan điểm bàn luận thông thường, chuyến đi này bộc lộ cả cơ hội và thách thức đối với mối quan hệ quốc phòng giữa Washington và Jakarta dưới thời Trump.

Đọc tiếp...

Dự báo thế giới 2018: Mỹ sẽ theo đuổi Chủ nghĩa hiện thực nguyên thủy

Dự báo thế giới 2018: Mỹ sẽ theo đuổi Chủ nghĩa hiện thực nguyên thủy

Chính sách "Chủ nghĩa hiện thực nguyên thủy". được định hướng bởi kết quả chứ không phải theo hệ tư tưởng" đồng thời dựa trên các giả định kép về sự cạnh tranh liên tục (nhất là giữa các nước lớn) và sự ảnh hưởng tích cực của các giá trị Mỹ trong vấn đề toàn cầu.

Đọc tiếp...

Putin và nước Nga sẽ đi về đâu trong năm 2018? - Quan điểm của Trung Quốc

Putin và nước Nga sẽ đi về đâu trong năm 2018? - Quan điểm của Trung Quốc

Năm 2017, Nga xảy ra nhiều sự kiện: nhiều thành phố diễn ra các cuộc biểu tình chống chính phủ quy mô lớn, Saint-Petersburg lại lần nữa xảy ra đánh bom ở tàu điện ngầm, quan hệ Nga-Mỹ lên xuống thăng trầm giữa cải thiện và chuyển biến xấu. Năm 2018, nước Nga của Putin sẽ đi về đâu?

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 12606 khách và 2 thành viên Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin