16 - 12 - 2018 | 11:36
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home QUAN HỆ QUỐC TẾ Nhật Bản phải cân nhắc những rủi ro khi xích lại gần Trung Quốc

Nhật Bản phải cân nhắc những rủi ro khi xích lại gần Trung Quốc

Email In PDF.

"Họ có vẻ gượng ép". Cựu Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Richard Armitage đã mô tả như vậy khi Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình gặp nhau lần đầu tiên hồi năm 2014 bên lề Hội nghị Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương diễn ra tại Bắc Kinh. Không có tình bạn nào giữa hai người.

 

tapcanbinh-trung-quoc.jpg

Quan hệ Trung-Nhật đã "rơi xuống vực" vào năm 2010 sau khi một tàu đánh cá của Trung Quốc đâm vào các tàu của Lực lượng bảo vệ bờ biển Nhật Bản ở vùng biển xung quanh quần đảo Senkaku (Trung Quốc gọi là Điếu Ngư) mà cả hai nước đều tuyên bố chủ quyền. Mối quan hệ chính trị căng thẳng mà không có đối thoại kéo dài suốt nhiều năm trong khi các mối quan hệ kinh tế được tăng cường một cách nguy hiểm. Sự phụ thuộc lẫn nhau ngày càng tăng giữa hai nền kinh tế trong những năm sau đó không phù hợp với tình hình chính trị căng thẳng.

Chuyến thăm cấp nhà nước của Thủ tướng Abe đến Trung Quốc hôm 26/10 đã đánh dấu việc quan hệ Trung-Nhật trở lại bình thường. Hai nhà lãnh đạo đã thể hiện một mặt trận thống nhất chống chủ nghĩa bảo hộ và nhất trí tăng cường hợp tác kinh tế. Bắc Kinh đã tổ chức tiếp đón trọng thể nhà lãnh đạo Nhật Bản và Tập Cận Bình đang cân nhắc một chuyến thăm đáp lễ.

Đây là một bước đi đúng hướng nhưng chắc chắn có những rủi ro đối với chính sách đối ngoại của Nhật Bản. Một là Nhật Bản có thể bị coi là nhượng bộ trước Trung Quốc. Sau khi phản đối việc cải tạo đất và quân sự hóa của Trung Quốc ở Biển Hoa Đông và Biển Đông, cũng như từ chối tham gia Ngân hàng Hạ tầng Đầu tư châu Á - một ngân hàng phát triển do Trung Quốc thành lập - để biến nó thành một công cụ cho nghệ thuật quản lý kinh tế nhà nước của Trung Quốc, sự thay đổi chiến lược có thể sẽ mang hơi hướng chủ nghĩa cơ hội. Nếu các quốc gia châu Á nhỏ hơn nhận thấy rằng Nhật Bản đang nhượng bộ Trung Quốc, họ có thể cũng làm điều tương tự.

Rủi ro thứ hai đối với Tokyo là cuộc gặp của Abe với Tập Cận Bình được Washington và phần còn lại của châu Á nhìn nhận như một chiến lược ngăn chặn rủi ro - một chính sách "bảo hiểm", được đưa ra bởi một nhóm chuyên gia cố vấn của Trung Quốc trong chuyến thăm Tokyo hồi tháng Tư năm nay. Nhật Bản không đủ khả năng để nhận thấy bất cứ lợi ích nào trong quan hệ với Trung Quốc cũng có thể trở thành một vật đệm trong liên minh với Mỹ.

Nhật Bản đang cố gắng tạo ra một mặt trận đa phương với Mỹ, phù hợp với các quy định của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), để giải quyết việc Trung Quốc không trao quy chế tối huệ quốc cho Nhật Bản trong quan hệ kinh tế và truyền bá các tiêu chuẩn riêng của mình. Abe không ngừng cố gắng thuyết phục Tổng thống Trump về tầm quan trọng địa chính trị của mối quan hệ đối tác xuyên Thái Bình Dương trong việc duy trì trật tự kinh tế tự do và về sự cần thiết cho hợp tác ba bên với châu Âu để đối phó với chính sách công nghiệp của Trung Quốc. Cả hai yêu cầu này đều bị phớt lờ.

Theo một quan chức cấp cao trong Chính phủ Nhật Bản, Trump đã trao đổi riêng với ông về việc để Mỹ xử lý các chính sách kinh tế của Trung Quốc. Một đại sứ châu Âu tại Tokyo cho biết Chủ tịch Ủy ban châu Âu Jean-Claude Juncker cũng được thông báo điều tương tự tại Nhà Trắng. Tồi tệ hơn việc thiếu hợp tác, các mức thuế đối với ô tô và phụ tùng ô tô có thể gây ra sự rạn nứt nghiêm trọng với Mỹ và gây thiệt hại chính trị nghiêm trọng cho Abe, chứng tỏ rằng "mối quan hệ đặc biệt" của ông với Trump là vô ích.

Cách tiếp cận song phương của chính quyền Trump chỉ ra nguy cơ căn bản nhất trong tam giác quan hệ Mỹ-Nhật-Trung cũng như một lý do nằm ngoài chuyến thăm của Abe: đó là thiệt hại mà người dân phải gánh chịu do cuộc xung đột hoặc sự thông đồng giữa Mỹ và Trung Quốc. Một cuộc chiến thương mại kéo dài sẽ làm tổn hại đến Nhật Bản, vì 21,7% kim ngạch thương mại của nước này trong năm ngoái và các chuỗi cung ứng của công ty liên quan đến Trung Quốc. Chính phủ Nhật Bản cũng cảnh giác rằng liên minh với Mỹ sẽ trở nên phụ thuộc vào "các quan hệ kiểu mới giữa các nước lớn", như đã từng lo ngại dưới thời Tổng thống Barack Obama, có thể là dưới một số hình thức thỏa thuận mà Trump có thể đưa ra với Tập Cận Bình sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Khi chiến tranh thương mại Mỹ-Trung "nóng" lên, Trung Quốc cần Nhật Bản đóng vai trò ít nhất là vật đệm, cũng như giành được sự ủng hộ chính trị cho đầu tư của Nhật Bản, vốn chưa bằng một nửa mức của năm 2012 trong những năm gần đây. Các quốc gia châu Á có khả năng đón nhận các mối quan hệ nồng ấm hơn. Các nhà ngoại giao của Hiệp hội các nước Đông Nam Á (ASEAN) nói rằng những căng thẳng giữa Trung Quốc và Nhật Bản khiến họ cảm thấy như họ phải lựa chọn giữa hai nước - điều mà họ ghét cay ghét đắng

Trong khi Nhật Bản hiểu rõ rằng Mỹ sẵn sàng thách thức Trung Quốc hơn nữa, tốc độ cạnh tranh công nghệ cao và cuộc đua vũ khí hạt nhân tiềm tàng với Trung Quốc có thể đẩy Nhật Bản trở thành một con tốt và gây bất ổn cho quan hệ Trung-Nhật. Đối với Nhật Bản, rõ ràng là việc giải quyết mối quan hệ với Mỹ vô cùng quan trọng, và mối quan hệ tốt hơn với Trung Quốc là một phần trong nỗ lực của Nhật Bản để duy trì một số ảnh hưởng.

Có một điều chắc chắn: Abe quyết tâm tránh thiệt hại lớn nhất - tổn thất lâu dài cho liên minh Mỹ-Nhật. Thông báo của Bộ Quốc phòng Nhật Bản về việc đưa một tàu ngầm tham gia các cuộc tập trận quân sự ở Biển Đông là một tín hiệu đúng lúc, cho thấy Nhật Bản sẽ không có những thay đổi tiêu cực đối với liên minh và sẽ thực hiện nghĩa vụ của mình để duy trì trật tự dựa trên các quy tắc. Những chỉ trích của Phó Tổng thống Mỹ Pence về việc Trung Quốc lợi dụng thành tựu kinh tế và can thiệp vào nền chính trị của Mỹ, mang hơi hướng của bài diễn văn Bức màn sắt năm 1946 của Winston Churchill, đã không bị Tokyo phớt lờ.

Nếu ông Abe có thể đạt được sự bình thường hóa với Trung Quốc, đó là vì ông đã rất nỗ lực để củng cố liên minh Mỹ-Nhật. Ngay cả khi gặp Tập Cận Bình, ông Abe không cần nhắc nhở rằng thách thức lớn nhất về lâu dài của Nhật Bản là Trung Quốc.

Yoichi Funabashi là Chủ tịch của Tổ chức Sáng kiến Châu Á – Thái Bình Dương, Nhật Bản. Bài viết đăng trên trang “Washington post.”

Nhật Linh (gt)


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Ấn Độ và “chuỗi đảo ngọc”

Ấn Độ và “chuỗi đảo ngọc”

New Delhi đang mở rộng sự hiện diện quân sự của họ ở khắp Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương trong bối cảnh Trung Quốc gia tăng ảnh hưởng ở khu vực này. Dù còn thua xa Trung Quốc về tài chính cũng như cấp độ và quy mô hiện đại hóa quân đội, nhưng Ấn Độ có ưu thế địa lý và sự hậu thuẫn mạnh mẽ của quốc tế nhằm thúc đẩy những tính toán theo hướng mà New Delhi mong muốn.

Đọc tiếp...

Khi Mỹ làm đảo lộn nền kinh tế thế giới

Khi Mỹ làm đảo lộn nền kinh tế thế giới

Toàn cầu hóa đã kết nối vận mệnh của mọi nền kinh tế. Donald Trump, với tham vọng bảo vệ lợi ích kinh tế Mỹ, đã làm rung chuyển toàn bộ hệ thống. Đó là chất Mỹ điển hình khi dám đứng ra cáng đáng mọi hậu quả. Liệu Tổng thống Mỹ Trump còn có khả năng chống đỡ trước các cuộc tấn công dữ dội ở trong nước mà chính ông là mục tiêu.

Đọc tiếp...

Nhật Bản phải cân nhắc những rủi ro khi xích lại gần Trung Quốc

Nhật Bản phải cân nhắc những rủi ro khi xích lại gần Trung Quốc

"Họ có vẻ gượng ép". Cựu Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Richard Armitage đã mô tả như vậy khi Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình gặp nhau lần đầu tiên hồi năm 2014 bên lề Hội nghị Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương diễn ra tại Bắc Kinh. Không có tình bạn nào giữa hai người.

Đọc tiếp...

Trung Quốc hối hận vì đã coi ông Trump là "hổ giấy"?

Trung Quốc hối hận vì đã coi ông Trump là

Trong năm đầu tiên, đặc biệt là trong những tháng đầu Donald Trump trở  thành tổng thống Mỹ, báo chí nhà nước và các học giả Trung Quốc thường cho rằng ông là một người bốc đồng, hay chính xác là một con "hổ giấy". Nhưng xem ra, hiện giờ họ đã nhìn Trump với con mắt khác.

Đọc tiếp...

Quan hệ Trung-Nhật có quy phạm mới?

Quan hệ Trung-Nhật có quy phạm mới?

Trong chuyến thăm chính thức 3 ngày tới Bắc Kinh cuối tháng 10, Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã nhất trí sắp xếp lại mối quan hệ song phương dựa trên 3 nguyên tắc chính: “thay đổi từ cạnh tranh sang hợp tác”; “thúc đẩy mối quan hệ thành đối tác, không phải là mối đe dọa”; và “phát triển một cơ chế thương mại tự do và công bằng”.

Đọc tiếp...

Chính sách thân Trung Quốc của Philippines có phát huy tác dụng?

Chính sách thân Trung Quốc của Philippines có phát huy tác dụng?

Cho đến nay, những số liệu mới xuất hiện trong lĩnh vực kinh tế sau khi Philippines nối lại quan hệ hữu nghị với Trung Quốc vẽ lên một bức tranh hỗn tạp. Đầu tư và thương mại không tăng nhiều, nhưng lượng du khách và lao động lại tăng lên. Xét tới các vấn đề an ninh quốc gia có liên quan tới Trung Quốc, những xu hướng này rõ ràng cần phải được giám sát.

Đọc tiếp...

Tại sao một cuộc chiến Mỹ-Trung có thể leo thang ngoài tầm kiểm soát?

Tại sao một cuộc chiến Mỹ-Trung có thể leo thang ngoài tầm kiểm soát?

Một cuộc chiến tranh giữa hai nước vẫn ít có khả năng xảy ra, nhưng triển vọng đối đầu quân sự - ví dụ như xuất phát từ một chiến dịch quân sự của Trung Quốc nhằm vào Đài Loan – không còn là không thể như trước kia. Và xác suất một cuộc đối đầu như vậy leo thang thành hạt nhân đã cao hơn những gì mà hầu hết các nhà phân tích và hoạch định chính sách vẫn hình dung.

Đọc tiếp...

Đài Loan mắc kẹt trong cuộc cạnh tranh Trung-Mỹ

Đài Loan mắc kẹt trong cuộc cạnh tranh Trung-Mỹ

Cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung đe dọa nền kinh tế xuất khẩu và phát triển công nghệ của hòn đảo tự trị Đài Loan, vốn phụ thuộc rất nhiều vào các chuỗi cung ứng của Trung Quốc đại lục.

Đọc tiếp...

Lộ trình chiến lược của Ấn Độ

Lộ trình chiến lược của Ấn Độ

Các tín hiệu chiến thuật thể hiện tình hữu nghị của Trung Quốc đối với Ấn Độ có khả năng là không kéo dài. Trong nay mai, Trung Quốc có khả năng sẽ quay sang chống lại Ấn Độ, trừ khi New Delhi sẵn sàng ủng hộ hoặc tiếp tục giữ thái độ trung lập đối với các chính sách bành trướng của Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Căng thẳng chiến lược Trung-Mỹ dưới thời Tập Cận Bình và Donald Trump: Vấn đề cũ, cách tiếp cận mới

Căng thẳng chiến lược Trung-Mỹ dưới thời Tập Cận Bình và Donald Trump: Vấn đề cũ, cách tiếp cận mới

Sau vài tháng trong tình trạng không chắc chắn, Tổng thống Donald Trump đã làm lung lay những tham vọng của Trung Quốc. Trái ngược với hy vọng ban đầu, cảm giác vỡ mộng lan khắp Bắc Kinh. Đối với Bắc Kinh, sự thất vọng đến từ thực tế rằng Tổng thống Trump đã tỏ ra phức tạp hơn mức mà ban lãnh đạo Trung Quốc từng hy vọng có thể kiềm chế.

Đọc tiếp...

Tìm kiếm một chiến lược khả thi cho khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương

Tìm kiếm một chiến lược khả thi cho khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương

Để có thể thành công, Chiến lược Ấn Độ-Thái Bình Dương tự do và mở buộc phải thuyết phục được các lãnh đạo trong khu vực rằng Hoa Kỳ đang xây dựng một trật tự khu vực đáng để tham gia. Quan trọng nhất là việc các nguyên tắc và ý tưởng mang tính khả thi và Hoa Kỳ phải chứng minh được sự sẵn sàng cũng như khả năng thực hiện tầm nhìn của họ.

Đọc tiếp...

Rào cản khi Nga-Indonesia xích lại gần nhau

Rào cản khi Nga-Indonesia xích lại gần nhau

Đối với Nga, Indonesia lâu nay là một địa bàn tiềm năng nhưng không được chú trọng trong chính sách Hướng Đông của Nga. Tuy nhiên, từ năm 2012, Nga đã rất quan tâm đến việc thúc đẩy quan hệ với các quốc gia châu Á, trong đó có Indonesia.

Đọc tiếp...

Mỹ và phương Tây cần tham gia sáng kiến “Vành đai và Con đường” của Trung Quốc

Mỹ và phương Tây cần tham gia sáng kiến “Vành đai và Con đường” của Trung Quốc

"Dự án thế kỷ" của Chủ tịch Tập Cận Bình có thể giúp một số nền kinh tế nhưng cái giá chính trị những nước này phải trả là vô cùng lớn. Theo đó Mỹ và các nước phương Tây cần tham gia sáng kiến này, không nên để Trung Quốc "một mình một ngựa" vẽ ra "một trật tự thế giới mới" trong đó Trung Quốc sẽ nắm vai trò dẫn dắt.

Đọc tiếp...

Viễn cảnh biến động địa chính trị thế giới thời gian tới

Viễn cảnh biến động địa chính trị thế giới thời gian tới

Xung đột lớn sẽ diễn ra trên 3 đấu trường lớn: Châu Âu, Đông Nam Á và Trung Đông. Những dự đoán này có vẻ cực đoan, thậm chí là kỳ cục đối với những bạn đọc từ hàng thập kỷ nay quen với sự ổn định tương đối của thế giới. Tuy nhiên, cần phải nhớ nhiều điểm cốt yếu đã diễn ra trong lịch sử.

Đọc tiếp...

Hợp tác địa kinh tế Mỹ-Ấn trong bối cảnh Sáng kiến “Vành đai và Con đường” của Trung Quốc

Hợp tác địa kinh tế Mỹ-Ấn trong bối cảnh Sáng kiến “Vành đai và Con đường” của Trung Quốc

Mỹ và Ấn Độ có cơ hội để cùng xác định và triển khai một tầm nhìn địa kinh tế cho khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Tuy nhiên, họ vẫn cần phải vượt qua nhiều trở ngại khó khăn. Những nỗ lực từ Mỹ đều thất thường và đôi khi là thất sách trong khi đó, lịch sử và danh tiếng của Ấn Độ trong việc làm việc với các thể chế kinh tế đa phương khá hỗn tạp.

Đọc tiếp...

Những điều chỉnh chính sách của Nhật Bản với khu vực Đông Nam Á trong nhiệm kỳ 2 của chính phủ Shinzo Abe

Những điều chỉnh chính sách của Nhật Bản với khu vực Đông Nam Á trong nhiệm kỳ 2 của chính phủ Shinzo Abe

Bài viết tập trung phân tích chính sách của Nhật Bản với khu vực Đông Nam Á trong nhiệm kỳ 2 của chính quyền Thủ tướng Shinzo Abe, đồng thời bài viết cũng thảo luận về quan hệ Việt Nam – Nhật Bản, đưa ra một số khuyến nghị về biện pháp của Việt Nam trong hợp tác toàn diện với với Nhật Bản.

Đọc tiếp...

Phân tích lý thuyết trò chơi tam giác chiến lược của Dittmer

Phân tích lý thuyết trò chơi tam giác chiến lược của Dittmer

Bài nghiên cứu này sẽ giới thiệu khung lý thuyết trò chơi tam giác chiến lược do Lowell Dittmer xây dựng năm 1981 dựa trên mối quan hệ của ba siêu cường Mỹ - Liên Xô - Trung Quốc, và phân tích tác dụng cũng như hạn chế của khung lý thuyết này.

Đọc tiếp...

Liệu cuộc gặp Trump-Kim có dẫn tới nền hòa bình lâu dài?

Liệu cuộc gặp Trump-Kim có dẫn tới nền hòa bình lâu dài?

Đây là một cuộc gặp mang tính lịch sử. Nhưng liệu chiến lược “mất trí” ngẫu nhiên của Trump có thực sự hiệu quả hay không? Nếu câu trả lời là không thì đây hoàn toàn sẽ là một trò đùa đáng thất vọng, một màn kịch câm, hai cái tôi trong cuộc chơi vô nghĩa.

Đọc tiếp...

Năm câu hỏi lớn sau cuộc gặp thượng đỉnh Trump-Kim

Năm câu hỏi lớn sau cuộc gặp thượng đỉnh Trump-Kim

Cuộc gặp thượng đỉnh giữa Tổng thống Donald Trump và nhà lãnh đạo Kim Jong-un thu hút sự quan tâm của toàn thế giới đã diễn ra theo đúng kế hoạch. Cuộc gặp này có thể diễn ra thực sự đã vượt ngoài sức tưởng tượng của nhiều người. Tuy nhiên sau cuộc gặp này, còn nhiều vấn đề cũng được đặt ra.

Đọc tiếp...

Các vấn đề then chốt trong đàm phán Mỹ-Triều

Các vấn đề then chốt trong đàm phán Mỹ-Triều

Cần phải có một cách tiếp cận theo từng giai đoạn đối với việc phi hạt nhân hóa vì trên thực tế, việc vạch ra một lộ trình phi hạt nhân hóa toàn diện sẽ đòi hỏi phải có một số giai đoạn hoạt động, vì lý do đơn giản là cả Washington và Bình Nhưỡng sẽ không nhất trí khởi động tiến trình này với những nhượng bộ tế nhị hay tốn kém nhất được đưa ra ngay từ đầu.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 7986 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin