18 - 8 - 2019 | 20:54
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home QUAN HỆ QUỐC TẾ Nhật Bản phải cân nhắc những rủi ro khi xích lại gần Trung Quốc

Nhật Bản phải cân nhắc những rủi ro khi xích lại gần Trung Quốc

Email In PDF.

"Họ có vẻ gượng ép". Cựu Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Richard Armitage đã mô tả như vậy khi Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình gặp nhau lần đầu tiên hồi năm 2014 bên lề Hội nghị Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương diễn ra tại Bắc Kinh. Không có tình bạn nào giữa hai người.

 

tapcanbinh-trung-quoc.jpg

Quan hệ Trung-Nhật đã "rơi xuống vực" vào năm 2010 sau khi một tàu đánh cá của Trung Quốc đâm vào các tàu của Lực lượng bảo vệ bờ biển Nhật Bản ở vùng biển xung quanh quần đảo Senkaku (Trung Quốc gọi là Điếu Ngư) mà cả hai nước đều tuyên bố chủ quyền. Mối quan hệ chính trị căng thẳng mà không có đối thoại kéo dài suốt nhiều năm trong khi các mối quan hệ kinh tế được tăng cường một cách nguy hiểm. Sự phụ thuộc lẫn nhau ngày càng tăng giữa hai nền kinh tế trong những năm sau đó không phù hợp với tình hình chính trị căng thẳng.

Chuyến thăm cấp nhà nước của Thủ tướng Abe đến Trung Quốc hôm 26/10 đã đánh dấu việc quan hệ Trung-Nhật trở lại bình thường. Hai nhà lãnh đạo đã thể hiện một mặt trận thống nhất chống chủ nghĩa bảo hộ và nhất trí tăng cường hợp tác kinh tế. Bắc Kinh đã tổ chức tiếp đón trọng thể nhà lãnh đạo Nhật Bản và Tập Cận Bình đang cân nhắc một chuyến thăm đáp lễ.

Đây là một bước đi đúng hướng nhưng chắc chắn có những rủi ro đối với chính sách đối ngoại của Nhật Bản. Một là Nhật Bản có thể bị coi là nhượng bộ trước Trung Quốc. Sau khi phản đối việc cải tạo đất và quân sự hóa của Trung Quốc ở Biển Hoa Đông và Biển Đông, cũng như từ chối tham gia Ngân hàng Hạ tầng Đầu tư châu Á - một ngân hàng phát triển do Trung Quốc thành lập - để biến nó thành một công cụ cho nghệ thuật quản lý kinh tế nhà nước của Trung Quốc, sự thay đổi chiến lược có thể sẽ mang hơi hướng chủ nghĩa cơ hội. Nếu các quốc gia châu Á nhỏ hơn nhận thấy rằng Nhật Bản đang nhượng bộ Trung Quốc, họ có thể cũng làm điều tương tự.

Rủi ro thứ hai đối với Tokyo là cuộc gặp của Abe với Tập Cận Bình được Washington và phần còn lại của châu Á nhìn nhận như một chiến lược ngăn chặn rủi ro - một chính sách "bảo hiểm", được đưa ra bởi một nhóm chuyên gia cố vấn của Trung Quốc trong chuyến thăm Tokyo hồi tháng Tư năm nay. Nhật Bản không đủ khả năng để nhận thấy bất cứ lợi ích nào trong quan hệ với Trung Quốc cũng có thể trở thành một vật đệm trong liên minh với Mỹ.

Nhật Bản đang cố gắng tạo ra một mặt trận đa phương với Mỹ, phù hợp với các quy định của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), để giải quyết việc Trung Quốc không trao quy chế tối huệ quốc cho Nhật Bản trong quan hệ kinh tế và truyền bá các tiêu chuẩn riêng của mình. Abe không ngừng cố gắng thuyết phục Tổng thống Trump về tầm quan trọng địa chính trị của mối quan hệ đối tác xuyên Thái Bình Dương trong việc duy trì trật tự kinh tế tự do và về sự cần thiết cho hợp tác ba bên với châu Âu để đối phó với chính sách công nghiệp của Trung Quốc. Cả hai yêu cầu này đều bị phớt lờ.

Theo một quan chức cấp cao trong Chính phủ Nhật Bản, Trump đã trao đổi riêng với ông về việc để Mỹ xử lý các chính sách kinh tế của Trung Quốc. Một đại sứ châu Âu tại Tokyo cho biết Chủ tịch Ủy ban châu Âu Jean-Claude Juncker cũng được thông báo điều tương tự tại Nhà Trắng. Tồi tệ hơn việc thiếu hợp tác, các mức thuế đối với ô tô và phụ tùng ô tô có thể gây ra sự rạn nứt nghiêm trọng với Mỹ và gây thiệt hại chính trị nghiêm trọng cho Abe, chứng tỏ rằng "mối quan hệ đặc biệt" của ông với Trump là vô ích.

Cách tiếp cận song phương của chính quyền Trump chỉ ra nguy cơ căn bản nhất trong tam giác quan hệ Mỹ-Nhật-Trung cũng như một lý do nằm ngoài chuyến thăm của Abe: đó là thiệt hại mà người dân phải gánh chịu do cuộc xung đột hoặc sự thông đồng giữa Mỹ và Trung Quốc. Một cuộc chiến thương mại kéo dài sẽ làm tổn hại đến Nhật Bản, vì 21,7% kim ngạch thương mại của nước này trong năm ngoái và các chuỗi cung ứng của công ty liên quan đến Trung Quốc. Chính phủ Nhật Bản cũng cảnh giác rằng liên minh với Mỹ sẽ trở nên phụ thuộc vào "các quan hệ kiểu mới giữa các nước lớn", như đã từng lo ngại dưới thời Tổng thống Barack Obama, có thể là dưới một số hình thức thỏa thuận mà Trump có thể đưa ra với Tập Cận Bình sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Khi chiến tranh thương mại Mỹ-Trung "nóng" lên, Trung Quốc cần Nhật Bản đóng vai trò ít nhất là vật đệm, cũng như giành được sự ủng hộ chính trị cho đầu tư của Nhật Bản, vốn chưa bằng một nửa mức của năm 2012 trong những năm gần đây. Các quốc gia châu Á có khả năng đón nhận các mối quan hệ nồng ấm hơn. Các nhà ngoại giao của Hiệp hội các nước Đông Nam Á (ASEAN) nói rằng những căng thẳng giữa Trung Quốc và Nhật Bản khiến họ cảm thấy như họ phải lựa chọn giữa hai nước - điều mà họ ghét cay ghét đắng

Trong khi Nhật Bản hiểu rõ rằng Mỹ sẵn sàng thách thức Trung Quốc hơn nữa, tốc độ cạnh tranh công nghệ cao và cuộc đua vũ khí hạt nhân tiềm tàng với Trung Quốc có thể đẩy Nhật Bản trở thành một con tốt và gây bất ổn cho quan hệ Trung-Nhật. Đối với Nhật Bản, rõ ràng là việc giải quyết mối quan hệ với Mỹ vô cùng quan trọng, và mối quan hệ tốt hơn với Trung Quốc là một phần trong nỗ lực của Nhật Bản để duy trì một số ảnh hưởng.

Có một điều chắc chắn: Abe quyết tâm tránh thiệt hại lớn nhất - tổn thất lâu dài cho liên minh Mỹ-Nhật. Thông báo của Bộ Quốc phòng Nhật Bản về việc đưa một tàu ngầm tham gia các cuộc tập trận quân sự ở Biển Đông là một tín hiệu đúng lúc, cho thấy Nhật Bản sẽ không có những thay đổi tiêu cực đối với liên minh và sẽ thực hiện nghĩa vụ của mình để duy trì trật tự dựa trên các quy tắc. Những chỉ trích của Phó Tổng thống Mỹ Pence về việc Trung Quốc lợi dụng thành tựu kinh tế và can thiệp vào nền chính trị của Mỹ, mang hơi hướng của bài diễn văn Bức màn sắt năm 1946 của Winston Churchill, đã không bị Tokyo phớt lờ.

Nếu ông Abe có thể đạt được sự bình thường hóa với Trung Quốc, đó là vì ông đã rất nỗ lực để củng cố liên minh Mỹ-Nhật. Ngay cả khi gặp Tập Cận Bình, ông Abe không cần nhắc nhở rằng thách thức lớn nhất về lâu dài của Nhật Bản là Trung Quốc.

Yoichi Funabashi là Chủ tịch của Tổ chức Sáng kiến Châu Á – Thái Bình Dương, Nhật Bản. Bài viết đăng trên trang “Washington post.”

Nhật Linh (gt)


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung: Những bí mật chiến lược của Bắc Kinh

Cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung: Những bí mật chiến lược của Bắc Kinh

Cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung hiện đang trong giai đoạn đỉnh điểm, ảnh hưởng tới không chỉ hai nước trong cuộc mà còn tới nhiều quốc gia khác. Với những tham vọng không chỉ dừng lại ở kinh tế, thương mại, Trung Quốc có những chiến lược bí mật nào để đối phó với Mỹ và tiến gần hơn tới mục đích của mình? 

Đọc tiếp...

Cách thức đối phó với mối đe dọa ngày càng gia tăng từ Trung Quốc

Cách thức đối phó với mối đe dọa ngày càng gia tăng từ Trung Quốc

Sự chuyển mình của Trung Quốc với tư cách là một cường quốc kinh tế và quân sự lớn đã tạo ra thách thức đối với nhiều quốc gia, bao gồm cả Mỹ. Tuy nhiên, sự phụ thuộc chặt chẽ lẫn nhau với Trung Quốc đòi hỏi Mỹ phải suy xét cẩn trọng về cách thức đối phó với các mối đe dọa này.

Đọc tiếp...

Liệu Mỹ có chiến bại trước Trung Quốc

Liệu Mỹ có chiến bại trước Trung Quốc

Trước tình hình Trung Quốc đang vươn lên ngày càng mạnh mẽ, thu hẹp dần khoảng cách với Mỹ, Đô đốc Hải quân Hoa Kỳ Philip Davidson đã mô tả Trung Quốc là “mối đe dọa chiến lược lớn nhất của Mỹ trong dài hạn”. Liệu đây có phải là một nhận định chính xác? 

Đọc tiếp...

Kế hoạch của Trung Quốc nhằm lôi kéo Campuchia

Kế hoạch của Trung Quốc nhằm lôi kéo Campuchia

Thành công của Trung Quốc ở Campuchia cho thấy cách tiếp cận của nước này có khả năng thành công ra sao trong việc thu hút bạn bè và đồng minh ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương trong những tình huống cụ thể. Nhưng nó cũng cho thấy thế tiến thoái lưỡng nan căn bản vốn sẽ cản trở các nỗ lực của Trung Quốc nhằm mở rộng sự hiện diện quân sự ở nước ngoài.

Đọc tiếp...

Báo cáo đặc biệt: Sức mạnh hệ thống tên lửa – Trung Quốc dẫn đầu, Mỹ tăng tốc

Báo cáo đặc biệt: Sức mạnh hệ thống tên lửa – Trung Quốc dẫn đầu, Mỹ tăng tốc

Dưới thời Tập Cận Bình, Bắc Kinh đã nâng tầm các lực lượng tên lửa của họ đến mức nhiều tên lửa trong kho vũ khí của Trung Quốc giờ đây ngang ngửa hoặc vượt trội so với các tên lửa Mỹ. Sự thay đổi mạnh mẽ này có thể khiến các tàu sân bay Mỹ - vốn là xương sống của uy thế quân sự Mỹ - trở nên lỗi thời trong một cuộc xung đột với Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Việt Nam trong chính sách Hành động hướng Đông của Ấn Độ

Việt Nam trong chính sách Hành động hướng Đông của Ấn Độ

Theo chính sách Hành động hướng Đông, Việt Nam sẽ vẫn là điểm đến quan trọng cho các dự án phát triển, thương mại và đầu tư của Ấn Độ.

Đọc tiếp...

Chính sách Hành động hướng Đông và Chiến lược SVIMM của Ấn Độ

Chính sách Hành động hướng Đông và Chiến lược SVIMM của Ấn Độ

Chiến lược SVIMM (Singapore, Việt Nam, Indonesia, Myanmar và Malaysia ) có một số mục đích cố hữu theo quan điểm của Ấn Độ. Singapore, Malaysia và Indonesia là những bên tham gia liên quan đến an ninh eo biển Malacca.y. Trong khi đó, Myanmar và Việt Nam rất quan trọng đối với Ấn Độ về mặt hợp tác chống khủng bố và vai trò trọng yếu về các mục đích quốc phòng và hoạt động thăm dò khí đốt của Ấn Độ ở biển Biển Đông.

Đọc tiếp...

Quan hệ Trung Quốc-Malaysia quay trở lại lộ trình?

Quan hệ Trung Quốc-Malaysia quay trở lại lộ trình?

Sau khi Thủ tướng Mahathir lên nắm quyền (tháng 5/2018), đã có những nghi ngờ thực sự về vị thế của các siêu dự án Trung Quốc tại Malaysia. Tuy nhiên, trước và trong chuyến thăm thứ 2 của Mahathir tới Trung Quốc vào tháng 4/2019, những mối hoài nghi như vậy đã được xóa bỏ.

Đọc tiếp...

Cạnh tranh Mỹ-Trung: Chiến tranh lạnh kiểu mới?

Cạnh tranh Mỹ-Trung: Chiến tranh lạnh kiểu mới?

Ba thập kỷ sau khi Liên Xô sụp đổ, thời điểm đơn cực đã kết thúc. Tại Trung Quốc, Mỹ phải đối mặt với một đối thủ rất lớn và khao khát trở thành số một. Quan hệ kinh doanh và lợi nhuận, những cái trước đây giúp củng cố mối quan hệ, đã trở thành cái để cạnh tranh.

Đọc tiếp...

Khai thác tiềm năng hợp tác quốc phòng to lớn giữa Ấn Độ và Việt Nam

Khai thác tiềm năng hợp tác quốc phòng to lớn giữa Ấn Độ và Việt Nam

Mặc dù không thể phủ nhận thực tế là hợp tác quốc phòng giữa hai nước đang phát triển, nhưng cần phải có một tầm nhìn chiến lược và một tư duy rõ ràng để đưa nó vào một quỹ đạo cao hơn.

Đọc tiếp...

Chiến tranh thương mại Mỹ-Trung: Mục tiêu là công nghệ

Chiến tranh thương mại Mỹ-Trung: Mục tiêu là công nghệ

Cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung nhận được nhiều sự chú ý, nhưng nó ẩn dấu một “cuộc chiến công nghệ” lớn hơn nhằm tranh giành sự đổi mới trong thế kỷ 21.

Đọc tiếp...

Sẽ là sai lầm khi nghĩ về một cuộc chiến tranh lạnh Mỹ-Trung?

Sẽ là sai lầm khi nghĩ về một cuộc chiến tranh lạnh Mỹ-Trung?

Việc bao vây kinh tế do Mỹ đứng đầu sẽ buộc Trung Quốc phải tạo ra khối kinh tế tự cung tự cấp của chính mình. Điều này sẽ làm tổn thương đến nhiều nền kinh tế châu Á vốn có quan hệ làm ăn với Trung Quốc và Mỹ, bao gồm cả Nhật Bản.

Đọc tiếp...

Chiến lược “phòng bị nước đôi” của Trung Quốc ở vùng Vịnh

Chiến lược “phòng bị nước đôi” của Trung Quốc ở vùng Vịnh

Bắc Kinh đang thực hiện chiến lược “phòng bị nước đôi” ở vùng Vịnh, vừa tìm cách xây dựng mối quan hệ bền chặt với từng quốc gia trong khu vực tại thời điểm mà cam kết của Mỹ với Trung Đông đang bị hoài nghi. Trong bối cảnh BRI tiếp tục được định hình ở Trung Đông, người ta kỳ vọng mối quan hệ hợp tác rộng mở hơn.

Đọc tiếp...

Con đường Tơ lụa trên Biển Mới Thế kỷ 21: Hệ quả Địa chính trị đối với các quốc gia Đông Nam Á

Con đường Tơ lụa trên Biển Mới Thế kỷ 21: Hệ quả Địa chính trị đối với các quốc gia Đông Nam Á

Bài viết tóm tắt khái niệm và các động cơ của Trung Quốc nói chung trong MSR Thế kỷ 21, đồng thời trình bày chi tiết sự tham gia của các nước Đông Nam Á vào dự án cũng như các hệ quả về địa chính trị mà hợp tác này mang lại cho khu vực.

Đọc tiếp...

Thế khó xử của Philippines đối với vốn đầu tư Trung Quốc

Thế khó xử của Philippines đối với vốn đầu tư Trung Quốc

Rủi ro chính trị cao trong khi lợi nhuận thu về khá thấp khiến phần lớn các nhà đầu tư nước ngoài không muốn đầu tư vào các lĩnh vực tạo ra việc làm quan trọng, do đó các quốc gia đang phát triển tại châu Á không còn nhiều lựa chọn khi nguồn vốn đầu tư Trung Quốc đang vẫy gọi.

Đọc tiếp...

Đông Nam Á và sự cạnh tranh Mỹ-Trung

Đông Nam Á và sự cạnh tranh Mỹ-Trung

Ngày 15/11/2018, Thủ tướng Lý Hiển Long từng nói: “Tôi nghĩ việc chúng ta không phải chọn đứng về phe nào là đáng mơ ước, nhưng có thể xảy ra tình huống ASEAN phải lựa chọn phe này hay phe khác. Tôi hy vọng điều đó không sớm xảy ra”.

Đọc tiếp...

Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương: Cân nhắc các lợi ich chiến lược của Trung Quốc-Ấn Độ

Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương: Cân nhắc các lợi ich chiến lược của Trung Quốc-Ấn Độ

Bài nghiên cứu phân tích các vấn đề địa chiến lược biển đang nổi tại khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương trong bối cảnh Mỹ-Trung đang cạnh tranh nhằm có được ưu thế vượt trội trên biển. Thêm vào đó, bài nghiên cứu cũng tập trung vào các biện pháp của Ấn Độ để đối phó với các động thái trên biển và chiến thuật hải quân của Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Nhật Bản thách thức Trung Quốc ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Nhật Bản thách thức Trung Quốc ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Nếu có một nhân vật duy nhất đóng vai trò lớn nhất trong việc mang lại kỷ nguyên Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, thì người ta có thể cho rằng đó là Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe. Với tư tưởng kiên định không ai sánh kịp, ông đã tận tâm cải tổ không chỉ chính sách đối ngoại của Nhật Bản hậu Chiến tranh thế giới thứ hai, mà còn cả trật tự thế giới hậu Mỹ đang nổi lên.

Đọc tiếp...

Can dự: Biện pháp đối phó hiệu quả nhất với Triều Tiên

Can dự: Biện pháp đối phó hiệu quả nhất với Triều Tiên

Bài phỏng vấn Tiến sĩ Chung-in Moon, cố vấn đặc biệt của Tổng thống Moon Jae-in về các vấn đề thống nhất, ngoại giao và an ninh quốc gia. Tiến sĩ Chung-in Moon được biết đến rộng rãi như là một trong những chuyên gia hàng đầu về quan hệ liên Triều cũng như nhờ đóng góp của ông về học thuật và hoạt động trong chính phủ.

Đọc tiếp...

Hội nghị Mỹ-Triều lần hai: Vai trò của Trung Quốc và Hàn Quốc

Hội nghị Mỹ-Triều lần hai: Vai trò của Trung Quốc và Hàn Quốc

Trong các cuộc đàm phán Mỹ-Triều, vai trò của Trung Quốc là đem lại cảm giác an toàn cho Triều Tiên khi đàm phán trực tiếp với Mỹ, trong khi đó, Hàn Quốc sẽ đóng vai trò là một kênh đối thoại gián tiếp giữa Mỹ và Triều Tiên, cũng như làm “chất xoa dịu” để giảm bớt những căng thẳng có thể leo thang theo giai đoạn.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 8254 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin