16 - 9 - 2019 | 7:59
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home QUAN HỆ QUỐC TẾ Bài học đáp trả Trung Quốc của Malaysia

Bài học đáp trả Trung Quốc của Malaysia

Email In PDF.

Malaysia đã có sự thay đổi ngoạn mục về chính sách đối với Trung Quốc sau khi Mahathir lên nắm quyền. Cách hành xử khôn khéo của chính quyền Mahathir đã chứng minh tầm quan trọng của chủ nghĩa tượng trưng, chính sách ngoại giao, và một chút không khoan nhượng, là điều không thể xem nhẹ. Đây cũng là bài học tham khảo quan trọng cho các nước khác trong quan hệ với Trung Quốc.

 

Trung Quốc và Malaysia có chung lịch sử thương mại, văn hóa và nhập cư đến hơn 1.000 năm, trực tiếp kết nối với nhau bằng các tuyến đường biển Con đường Tơ lụa cũ trên Biển Đông.

Ngày nay, mối quan hệ giữa hai nước dựa trên các nền tảng thương mại, đầu tư và du lịch. Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của Malaysia trong hơn một thập kỷ qua, còn Malaysia là đối tác thương mại lớn thứ ba của Trung Quốc tại châu Á, chỉ sau Nhật Bản và Hàn Quốc. Trung Quốc đã đầu tư 4,75 tỷ USD trong năm ngoái và 43,8 tỷ USD trong 10 năm qua. Lượng khách du lịch của Trung Quốc đến Malaysia năm ngoái đã đạt đến gần 3 triệu người.

Bảy năm qua, dưới thời Tổng bí thư Tập Cận Bình, một người theo chủ nghĩa Mao Trạch Đông kiểu mới với tầm nhìn về một sự khôi phục đất nước Trung Hoa vĩ đại, Trung Quốc đang khẳng định lại vị thế của mình trên thế giới. Tập Cận Bình đã chú trọng vào các hoạt động của chính phủ nhằm mở rộng thương mại, đầu tư, công nghệ và văn hóa bằng một sự hiện diện quân sự thích đáng trên khắp thế giới nhằm theo đuổi cái mà ông quảng bá là Giấc mộng Trung Hoa.

Chính phủ đáng hổ thẹn và hiện đã bị lật đổ của Liên minh Mặt trận Quốc gia do Thủ tướng Malaysia Najib Razak lãnh đạo đã nhiệt tình theo đuổi các sáng kiến của Trung Quốc, ký kết một số lượng lớn chưa từng có các dự án, bao gồm Đường sắt cao tốc Kuala Lumpur-Singapore, phát triển Cảng Melaka Gateway, mở rộng Cảng Kuala Linggi, một Công viên Công nghệ Xanh tại Pekan, quê hương của Najib, một nhà máy mê-ta-non tại Sarawak và Đường ống dẫn Khí đốt liên Sabah. Trung Quốc đã bị bất ngờ khi Liên minh Pakatan Rakyat của Thủ tướng Mahathir Mohamad đánh bại Najib trong cuộc tổng tuyển cử, và đã để mất một liên minh thân cận vào tay Mahathir, người luôn vận động mạnh mẽ chống lại các khoản đầu tư nước ngoài từ Trung Quốc.

Ngay sau cuộc bầu cử, Mahathir đã đột ngột hủy hoặc tạm hoãn một loạt dự án của Trung Quốc và cản trở dự án Forest City (thành phố sinh thái thông minh) khi tuyên bố sẽ không cung cấp thị thực cho các chủ sở hữu người nước ngoài trong dự án này.

Đối với Trung Quốc, Mahathir ban đầu có vẻ là một vấn đề nan giải. Vị thủ tướng bộc trực trong một chuyến công du Philippines đã cảnh báo Tổng thống Rodrigo Duterte về việc rơi vào bẫy nợ. Mới đây, Malaysia còn tịch thu 240 triệu USD từ tài khoản ngân hàng của một nhà thầu cung cấp đường ống dẫn, người Trung Quốc, có quan hệ với nhà nước do “không hoàn thành công việc”.

Nhiều nhà bình luận đã gọi động thái này của ông Mahathir là một đòn đáp trả Trung Quốc. Tuy nhiên, một phép ẩn dụ tốt hơn có thể là Trung Quốc và Malaysia đang chơi trò bóng bàn dân chủ. Mối quan hệ giữa hai nước đang mạnh mẽ và Trung Quốc nhận thức rõ rằng những giọng điệu của ông Mahathir là nhắm đến các thính giả trong nước trước tiên. Mặc dù vậy, cũng có những thông điệp ẩn ý gửi đến Trung Quốc. Mahathir chưa bao giờ trực tiếp chỉ trích Trung Quốc mà thường đổ lỗi cho Najib vì đã tham gia các dự án này một cách thiếu cẩn trọng. Sự tốn kém, khả năng chi trả và thiếu lợi ích cho Malaysia là những lý do chính thức mà Mahathir đưa ra để hủy bỏ các dự án.

Những cuộc đối thoại với Trung Quốc đằng sau hậu trường chỉ mang tính biểu tượng và không chính thức. Jack Ma, người sáng lập tập đoàn bán hàng online Alibaba của Trung Quốc, và cũng là một thành viên của Đảng Cộng sản Trung Quốc, đã nhanh chóng đến thăm Mahathir tại Putra Jaya ngay sau cuộc bầu cử. Chỉ sau đó hai tuần, thân tín của ông Mahathir, Daim Zainuddin cũng đã có một chuyến thăm không chính thức đến Trung Quốc để gặp Thủ tướng Lý Khắc Cường.

Cũng không thể không nhắc đến chuyến thăm của Mahathir đến Nhật Bản trước khi đến Trung Quốc. Trong chuyến thăm đầu tiên đến Trung Quốc của ông Mahathir sau khi trở thành thủ tướng, Trung Quốc đã chấp nhận hủy bỏ các dự án này. Ngay cả khi các dự án đã bị hủy, chuyến thăm vẫn mang tính biểu tượng sâu sắc khi Mahathir nhận được sự tôn trọng rất lớn.

Khi mối quan hệ được điều chỉnh, Mahathir đã quay trở lại Trung Quốc hồi tháng 4 vừa qua. Một số dự án đã được tái đàm phán. Mahathir công khai bày tỏ sự ủng hộ tối đa cho chiến lược phát triển Sáng kiến Vành đai và Con đường (BRI). Chuyến thăm của ông đến các trụ sở của Huawei, tuyên bố Malaysia sẽ tiếp tục hợp tác với công ty này trong viêc phát triển hệ thống 5G là một lời phản đối quan trọng nhắm vào những chỉ trích của Mỹ về công ty này. Malaysia còn ký một thỏa thuận xuất khẩu dầu cọ lớn sẽ bù đắp sự thiếu hụt dầu cọ xuất khẩu sang EU. Những sự kiện này thể hiện mối quan hệ hai chiều mạnh mẽ.

Tuy nhiên, chuyến thăm của Mahathir tới Nhật Bản cũng thể hiện sự bất mãn của ông đối với sự ủng hộ rõ ràng của Trung Quốc dành cho Najib, đồng thời gửi đi thông điệp cho Trung Quốc rằng Malaysia cũng có những người bạn hùng mạnh khác trong khu vực.

Sự điều chỉnh quan hệ Malaysia-Trung Quốc tạo ra hàng loạt nhận thức. Mối quan hệ giữa hai nhà nước có tầm quan trọng rất lớn bởi đa phần các đối tác thương mại người Malaysia của Trung Quốc đều có liên quan đến một hoặc cả hai nhà nước.

Mối quan hệ Trung Quốc-Malaysia còn phụ thuộc vào nhiều vấn đề tế nhị. Chủ nghĩa thực dụng của Mahathir về Biển Đông đã tồn tại từ lâu. Ông phản đối các quan điểm phương Tây của các bên nằm ngoài khu vực, vốn giúp ông tiết kiệm được những khoản tiền lớn đổ vào những thứ mà ông tin là “chi tiêu quốc phòng không cần thiết”.

BRI là tài sản lớn nhất của Trung Quốc nhằm thách thức sức ảnh hưởng khu vực của Mỹ, đặc biệt trong bối cảnh chính sách châu Á của Mỹ đang tỏ ra lộn xộn, nhất là khi Mỹ rút khỏi hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TTP).

Sự điều chỉnh quan hệ Trung Quốc-Malaysia diễn ra vào thời điểm có nhiều tranh cãi về sự gia tăng ảnh hưởng của Trung Quốc trên thế giới, theo một hình mẫu không giống với cách mà Mỹ gia tăng ảnh hưởng trên thế giới sau Chiến tranh Thế giới thứ hai thông qua trợ cấp, trao đổi văn hóa, tuyên truyền, thương mại, đầu tư, hiện diện quân sự, do thám, và các chiến dịch quân sự kín đáo. Những vấn đề này hiện càng phức tạp hơn khi nhiều người nhập cư Trung Quốc đang hòa nhập vào các xã hội trên khắp thế giới. Hầu hết những người này vẫn mang trong mình tình cảm mạnh mẽ với Trung Quốc. Sự trung thành của họ với những mối liên hết văn hóa kép còn phức tạp hơn so với sự toàn vẹn của an ninh quốc gia. Các vấn đề này cần được sớm cân nhắc trước khi quá muộn. Những mối đe dọa tiềm tàng đối với an ninh quốc gia có thể xuất phát từ bất kỳ làn sóng di cư nào.

Chính các nước đã gọi mời người nhập cư, chính họ đã gọi mời Trung Quốc đầu tư. Mahathir đã chỉ ra rằng trách nhiệm của các nước này là phải cẩn trọng trong các quyết định đưa ra liên quan đến đầu tư nước ngoài. Nếu chính phủ của một nước nhận hối lộ hoặc thỏa hiệp với các nhà hoạch định chính sách thì đất nước đó sẽ rơi vào bất ổn. Có vô số minh chứng để củng cố luận điểm này.

Mahathir đã dạy cho Trung Quốc một bài học về việc nhúng tay vào chính trị nội bộ nước khác, đặc biệt trong giai đoạn bầu cử liên bang. Trường hợp quan hệ Trung Quốc-Malaysia cũng cho thấy hành xử với Trung Quốc không nên mang tính giao dịch đơn thuần. Tầm quan trọng của chủ nghĩa tượng trưng, chính sách ngoại giao, và một chút không khoan nhượng, là điều không thể xem nhẹ. Và Mỹ có thể không chỉ là một đối thủ lớn của Trung Quốc trong khu vực mà còn là một bóng ma của Trung Quốc./

Murray Hunter hoạt động ở châu Á-Thái Bình Dương trong hơn 30 năm ở nhiều cương vị khác nhau như nhà doanh nghiệp, nhà tư vấn, nhà học thuật và nhà nghiên cứu. Bài viết được đăng trên Eurasia Riview.

 

Nguyễn Phương Hoài (gt)


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Hiểm họa hạt nhân hiện nay lớn hơn thời Chiến tranh Lạnh?

Hiểm họa hạt nhân hiện nay lớn hơn thời Chiến tranh Lạnh?

Hiện tại có 9 quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân. Trong đó, chỉ có 2 nước - Trung Quốc và Ấn Độ - xác nhận cam kết “không sử dụng vũ khí hạt nhân trước tiên”, mặc dù Ấn Độ đã bắt đầu rút lại cam kết này dưới thời chính quyền Thủ tướng Modi.

Đọc tiếp...

Phản ứng của châu Á trước sự trỗi dậy của Trung Quốc

Phản ứng của châu Á trước sự trỗi dậy của Trung Quốc

Khi Trung Quốc xâm nhập sâu hơn vào châu Á và các nơi khác trên thế giới, nhiều nhà quan sát đã dự đoán rằng ngày Bắc Kinh trở thành bá chủ thống trị các nước láng giềng chỉ còn là vấn đề thời gian. Nhưng câu chuyện về sự thống trị tất yếu của Trung Quốc này dựa trên những giả định chủ chốt quá thường xuyên không được xem xét kỹ lưỡng. Chặng đường của Trung Quốc tiến tới vị thế hàng đầu khu vực có thể chông chênh hơn dự kiến.

Đọc tiếp...

ASEAN giữa trò chơi địa chiến lược Mỹ-Trung

ASEAN giữa trò chơi địa chiến lược Mỹ-Trung

Cuộc tập trận AUMX diễn ra tại căn cứ hải quân Sattahip ở tỉnh Chon Buri của Thái Lan gần một năm sau khi ASEAN tiến hành một cuộc tập trận hàng hải tương tự với Trung Quốc ở ngoài khơi tỉnh Quảng Đông. Điểm mâu thuẫn là sự kình địch ngày càng gia tăng giữa Mỹ và Trung Quốc trong khi nguyên tắc của ASEAN là duy trì tính trung tâm và cân bằng địa chính trị của khối giữa hai siêu cường này.

Đọc tiếp...

Trung Quốc âm mưu chia cắt liên minh Mỹ-Nhật tại Biển Hoa Đông

Trung Quốc âm mưu chia cắt liên minh Mỹ-Nhật tại Biển Hoa Đông

Nghiên cứu cho thấy rằng Bắc Kinh thường xuyên tìm cách sử dụng các cuộc xung đột trên biển để gây mâu thuẫn liên minh Mỹ-Nhật, đặc biệt trong các sự cố lớn tại quần đảo này vào các năm 2010, 2012 và 2013. Tuy nhiên, cách tiếp cận của Bắc Kinh trong chiến lược “thọc gậy bánh xe” tại Biển Hoa Đông là khác biệt.

Đọc tiếp...

Kỷ nguyên bất định của Châu Á

Kỷ nguyên bất định của Châu Á

Một Trung Quốc quyết đoán hơn nhưng đầy sóng gió ở nội tại, đi liền với một hệ thống liên minh Mỹ rạn nứt và một hải quân Mỹ không còn giữ được sự thống trị như những thập kỷ qua. Cuộc khủng hoảng ở Hồng Công và quan hệ xấu đi giữa Nhật Bản và Hàn Quốc chỉ là bước mở đầu cho một kỷ nguyên bất định.

Đọc tiếp...

Cấu trúc an ninh khu vực Đông Á đang sụp đổ?

Cấu trúc an ninh khu vực Đông Á đang sụp đổ?

Cạnh tranh Mỹ-Trung, Nhật Bản tái vũ trang, khủng hoảng tên lửa Triều Tiên, hợp tác Nga-Trung ngày càng gia tăng. Trong khi đó, ảnh hưởng của Mỹ đã dần suy giảm trong suốt gần một thập kỷ qua, Trung Quốc trỗi dậy mạnh mẽ. Tất cả đang làm nổi lên những quan ngại rằng trật tự an ninh hậu Chiến tranh Thế giới II sắp sụp đổ.

Đọc tiếp...

Thị trường khí ga và khí hoá lỏng (LNG) của Trung Quốc: Quá khứ, hiện tại và tương lai

Thị trường khí ga và khí hoá lỏng (LNG) của Trung Quốc: Quá khứ, hiện tại và tương lai

Trung Quốc cùng với Nhật Bản, Hàn Quốc và các nền kinh tế phát triển nhanh khác ở Châu Á đã và đang là động lực chính cho sự tăng trưởng của thị trường khí ga và khí hoá lỏng (LNG) thế giới trong những năm gần đây. Với nhu cầu khí và LNG vô cùng lớn, Trung Quốc đang theo đuổi quyết liệt các dự án khí ga và khí LNG tại Trung Á, Úc, Trung Đông, Đông Nam Á và Bắc Mỹ.

Đọc tiếp...

Bài học đáp trả Trung Quốc của Malaysia

Bài học đáp trả Trung Quốc của Malaysia

Malaysia đã có sự thay đổi ngoạn mục về chính sách đối với Trung Quốc sau khi Mahathir lên nắm quyền. Cách hành xử khôn khéo của chính quyền Mahathir đã chứng minh tầm quan trọng của chủ nghĩa tượng trưng, chính sách ngoại giao, và một chút không khoan nhượng, là điều không thể xem nhẹ. Đây cũng là bài học tham khảo quan trọng cho các nước khác trong quan hệ với Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Đằng sau nước cờ của Ấn Độ tại Kashmir

Đằng sau nước cờ của Ấn Độ tại Kashmir

Kashmir là khu vực tranh chấp được phân chia giữa Ấn Độ, Pakistan, và Trung Quốc. Quyết định xóa bỏ quy chế đặc biệt của khu vực Jammu và Kashmir là một nước đi táo bạo của thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi. Động thái này về lâu dài có thể đem lại lợi ích cho Ấn Độ, tuy nhiên hiện tại nó đang vấp phải làn sóng phản đối mạnh mẽ từ các nước có liên quan đến tranh chấp và cả chính người dân Kashmir.

Đọc tiếp...

Cuộc chiến thương mại với Mỹ gây chia rẽ giới lãnh đạo Trung Quốc

Cuộc chiến thương mại với Mỹ gây chia rẽ giới lãnh đạo Trung Quốc

Khi Nhà Trắng quyết định đánh thuế đối với các mặt hàng nhập khẩu từ Trung Quốc, các nhà lãnh đạo Mỹ đã bất đồng về câu hỏi liệu cuộc chiến thương mại dài hơi này có phải là một đường lối hành động khôn ngoan hay không? Và bây giờ, Bắc Kinh cũng đang chia rẽ như vậy.

Đọc tiếp...

Tính logic địa chính trị trong cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung

Tính logic địa chính trị trong cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung

Địa chính trị bao gồm các vấn đề chính trị, kinh tế và quân sự. Khi so sánh Trung Quốc và Nhật Bản, chúng ta phải chú ý cả ba vấn đề này. Trong trường hợp của Nhật Bản, các cân nhắc quân sự được ưu tiên hơn hai vấn đề kia và hạn chế các hành động của Mỹ. Trong trường hợp của Trung Quốc, cả chính trị và kinh tế đều thúc đẩy Mỹ hành động, trong khi không có sự cân nhắc về quân sự để ngăn chặn Mỹ. Tính lô gíc địa chính trị đã đưa chúng ta đến điểm này. Và Mỹ khó có thể lùi bước nếu Trung Quốc không nhượng bộ. 

Đọc tiếp...

Cuộc chiến thương mại có khiến Trung-Mỹ đối đầu chính trị?

Cuộc chiến thương mại có khiến Trung-Mỹ đối đầu chính trị?

Cuộc đọ sức Trung-Mỹ chưa cho thấy dấu hiệu hạ nhiệt sau hàng loạt các cuộc đàm phán bế tắc. Liệu thương chiến có lây lan sang lĩnh vực chính trị và gây ra kết quả tương tự như cuộc đại suy thoái kinh tế những năm 30 của thế kỷ 20?

Đọc tiếp...

Quan hệ với Trung Quốc làm suy yếu nước Nga

Quan hệ với Trung Quốc làm suy yếu nước Nga

Nhờ vào nhân tố thúc đẩy là Mỹ mà Nga và Trung Quốc ngày càng xích lại gần nhau hơn. Tuy nhiên, trong mối quan hệ này, Nga lại là phía bị động và phụ thuộc vào Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Cách mà Mỹ vừa thách thức vừa chung sống với Trung Quốc

Cách mà Mỹ vừa thách thức vừa chung sống với Trung Quốc

Trung Quốc hiện đang là đối thủ số một của Mỹ, khiến cho nhiều người liên tưởng đến tình trạng khá tương tự trong thời kỳ Chiến tranh lạnh giữa Mỹ và Liên Xô. Tuy nhiên, quan hệ với Trung Quốc thời nay không thể giống cách mà Mỹ đã thực hiện với Liên Xô ngày trước.

Đọc tiếp...

Đang xuất hiện một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân mới ở châu Á?

Đang xuất hiện một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân mới ở châu Á?

Khi không còn những hiệp ước kiểm soát vũ khí, Nga, Mỹ và Trung Quốc sẽ tăng cường kho vũ khí hạt nhân, bóng ma Chiến tranh Lạnh xuất hiện trở lại.

Đọc tiếp...

Thách thức trong quan hệ Campuchia - Trung Quốc

Thách thức trong quan hệ Campuchia - Trung Quốc

Mối quan hệ giữa Campuchia và Trung Quốc đang ngày càng gắn bó chặt chẽ.Tuy nhiên, điều này cũng đã đặt ra một câu hỏi: Tại sao một quốc gia hùng mạnh tầm thế giới lại trở thành người bạn thân nhất của một quốc gia nhỏ và nghèo như Campuchia?

Đọc tiếp...

Nhật Bản đã khơi mào cuộc chiến mà nước này chưa sẵn sàng với Hàn Quốc

Nhật Bản đã khơi mào cuộc chiến mà nước này chưa sẵn sàng với Hàn Quốc

Tokyo đã khơi mào tranh chấp thương mại với Seoul, song Nhật Bản lại có vẻ chưa thực sự chuẩn bị kỹ càng cho những hệ lụy nghiêm trọng mà hành động này gây ra. Thủ tướng Abe đang rơi vào tình hình khá phức tạp khi phải đối mặt cùng lúc với nhiều vấn đề đến từ nhiều quốc gia.  Đọc tiếp...

Cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung: Những bí mật chiến lược của Bắc Kinh

Cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung: Những bí mật chiến lược của Bắc Kinh

Cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung hiện đang trong giai đoạn đỉnh điểm, ảnh hưởng tới không chỉ hai nước trong cuộc mà còn tới nhiều quốc gia khác. Với những tham vọng không chỉ dừng lại ở kinh tế, thương mại, Trung Quốc có những chiến lược bí mật nào để đối phó với Mỹ và tiến gần hơn tới mục đích của mình? 

Đọc tiếp...

Cách thức đối phó với mối đe dọa ngày càng gia tăng từ Trung Quốc

Cách thức đối phó với mối đe dọa ngày càng gia tăng từ Trung Quốc

Sự chuyển mình của Trung Quốc với tư cách là một cường quốc kinh tế và quân sự lớn đã tạo ra thách thức đối với nhiều quốc gia, bao gồm cả Mỹ. Tuy nhiên, sự phụ thuộc chặt chẽ lẫn nhau với Trung Quốc đòi hỏi Mỹ phải suy xét cẩn trọng về cách thức đối phó với các mối đe dọa này.

Đọc tiếp...

Liệu Mỹ có chiến bại trước Trung Quốc

Liệu Mỹ có chiến bại trước Trung Quốc

Trước tình hình Trung Quốc đang vươn lên ngày càng mạnh mẽ, thu hẹp dần khoảng cách với Mỹ, Đô đốc Hải quân Hoa Kỳ Philip Davidson đã mô tả Trung Quốc là “mối đe dọa chiến lược lớn nhất của Mỹ trong dài hạn”. Liệu đây có phải là một nhận định chính xác? 

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 10641 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin