21 - 10 - 2019 | 11:53
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home TIN THAM KHẢO NCBĐ Vì sao Bắc Kinh tỏ ra mềm mỏng hơn trong vụ Philippines bắt giữ ngư dân Trung Quốc?

Vì sao Bắc Kinh tỏ ra mềm mỏng hơn trong vụ Philippines bắt giữ ngư dân Trung Quốc?

Email In PDF.

Thái độ “dè dặt” của Trung Quốc trước vụ tòa án Philippines kết tội 9 ngư dân nước này đánh bắt trộm hải sản gần bãi Trăng Khuyết đang làm dấy lên nhiều câu hỏi về “tuyên bố chủ quyền” của Bắc Kinh ở Biển Đông.

 

Tháng 11/2014, tòa án Philippines đã kết tội 9 ngư dân Trung Quốc đánh bắt trộm rùa biển gần Bãi Trăng Khuyết. Manila khẳng định vụ việc xảy ra trong Vùng Đặc quyền Kinh tế (EEZ) của mình. Do vậy, các ngư dân Trung Quốc bị phạt 102.000 USD/người hoặc phải chịu án tù đến tháng 5/2015. Điều đáng nói là Trung Quốc cũng tuyên bố chủ quyền đối với bãi cạn này. Tuy nhiên, Bắc Kinh đã khá kín tiếng trước việc bắt giữ, xét xử và kết án của Philippines bất chấp thực tế giới lãnh đạo Trung Quốc từng thể hiện quyết tâm mạnh mẽ trong việc bảo vệ lợi ích ở Biển Đông của mình.

Bộ Ngoại giao Trung Quốc tuyên bố Philippines đã "xâm phạm chủ quyền" của Trung Quốc khi tiến hành vụ bắt giữ và yêu cầu Philippines phóng thích các ngư dân và tàu thuyền của họ. Tuy nhiên, Bắc Kinh không công khai đưa ra các hình thức gây áp lực ngoại giao nào khác với Manila. Phản ứng này đã  hoàn toàn trái ngược với hành động của Bắc Kinh trong vụ việc tương tự hồi năm 2010, khi tàu tuần duyên Nhật Bản bắt giữ một thuyền trưởng tàu cá Trung Quốc ở vùng biển ngoài khơi quần đảo tranh chấp Điếu Ngư/Senkaku và truy tố người này. Bắc Kinh đã đình chỉ mọi trao đổi cấp cao và ngừng xuất khẩu đất hiếm sang Nhật Bản cho đến khi viên thuyền trưởng nói trên được thả.
Thay vào đó, Trung Quốc chỉ gây áp lực với cộng đồng người Hoa ở Palawan, yêu cầu không hợp tác với giới chức Philippines, khiến tòa án sở tại gặp khó khăn khi tìm thông dịch viên. Ngoài ra, Đại sứ quán Trung Quốc tại Manila cũng từ chối cấp "Chứng nhận khó khăn" - điều kiện cần để các bị cáo được chỉ định luật sư nhà nước bào chữa - nhằm trì hoãn phiên tòa.

Cách tiếp cận này là rất khác so với lập trường cứng rắn của Bắc Kinh trước Nhật Bản năm 2010. Phản ứng của Trung Quốc sau khi các ngư dân trên bị kết tội, càng củng cố thêm nhận định rằng Bắc Kinh "đang đấu dịu" trong vụ việc này.

Vấn đề là tại sao? Dường như giới chức Trung Quốc "cảm thấy" an toàn hơn khi cho rằng việc thể hiện lập trường bớt cứng rắn sẽ không kích động mạnh mẽ chủ nghĩa dân tộc ở trong nước.

Ngoài ra, còn nhiều yếu tố khác nữa. Sự kiện nhỏ này cho thấy Trung Quốc có thể đang thay đổi giọng điệu của mình ở Biển Đông. Có thể do 4 lý do sau: Trước tiên, nhiều người trong giới lãnh đạo Trung Quốc có thể "ngầm thừa nhận" tuyên bố chủ quyền của họ ở Biển Đông - vốn mập mờ ở nhiều khía cạnh - có nhiều điểm yếu. Bắc Kinh thừa hiểu, theo luật pháp quốc tế, sẽ là không thực tế khi đưa ra tuyên bố chủ quyền đối với toàn bộ vùng biển nằm trong cái gọi là "Đường đứt khúc 9 đoạn", bất chấp lợi ích của các nước láng giềng Đông Nam Á. Thứ hai, sự việc nhỏ như vậy xảy ra rất thường xuyên trên Biển Đông. Thứ ba, Philippines đã đệ đơn kiện lên tòa án quốc tế về tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc ở Biển Đông. Dù không chính thức thừa nhận tiến trình pháp lí này, song Bắc Kinh không muốn gây thêm căng thẳng, điều có thể tác động đến vụ kiện đó. Ưu tiên hàng đầu của Trung Quốc là khiến tòa án quốc tế từ bỏ vụ kiện. Bắc Kinh có thể lo ngại rằng một cách tiếp cận "lớn tiếng và vụng về" trong vụ ngư dân bị bắt giữ sẽ chỉ có lợi cho Manila. Cuối cùng, Trung Quốc đang tìm cách hàn gắn quan hệ với các nước thuộc Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) sau nhiều năm căng thẳng liên quan đến tranh chấp chủ quyền trên Biển Đông.

Trung Quốc đã đề xuất nhiều sáng kiến, như "Con đường Tơ lụa trên biển thế kỷ 21", nỗ lực kiến tạo một "thập kỉ kim cương" trong quan hệ Trung Quốc-ASEAN trong 10 năm tới, và tuyên bố năm 2015 là "Năm hợp tác trên biển giữa Trung Quốc và ASEAN".

Bắc Kinh không muốn lạc bước trong quan hệ Trung Quốc-ASEAN.

Thực tế cho thấy, Trung Quốc không xác định rõ ràng tuyên bố chủ quyền của mình trên Biển Đông, phần lớn do "sự mơ hồ" của “đường đứt khúc 9 đoạn" bởi có nhiều cách hiểu về đường ranh giới này. Tuy nhiên, quan điểm phổ biến nhất là Trung Quốc muốn toàn bộ chủ quyền đối với các thực thể bên trong và có "chủ quyền từ lâu" đối với các vùng biển bên trong "đường đứt khúc 9 đoạn". Tuy nhiên, Trung Quốc đang gặp phải tình thế "tiến thoái lưỡng nan" ở Biển Đông. Nếu thực hiện tuyên bố chủ quyền một cách mạnh mẽ, Bắc Kinh có nguy cơ phá hỏng quan hệ với các nước láng giềng, ảnh hưởng đến sự ổn định của khu vực. Tuy nhiên, nếu không làm vậy, Trung Quốc sẽ thể hiện sự thiếu nhất quán trong việc phản đối hành động bắt giữ các ngư dân Trung Quốc khi họ thể hiện “quyền từ lâu" của mình gần Bãi Trăng Khuyết.

Bài viết của Lim Kheng Swee và Li Mingjiang trên trang mạng Viện Nghiên cứu Quốc tế S. Rajaratnam (RSIS)

Duy Anh (gt)


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Ba vấn đề Mỹ đối mặt khi tập hợp liên minh chống Trung Quốc

Ba vấn đề Mỹ đối mặt khi tập hợp liên minh chống Trung Quốc

Hiện là thời điểm khó khăn đối với các quốc gia châu Á-Thái Bình Dương khi họ bị cuốn vào cuộc cạnh tranh ngày càng gia tăng giữa Mỹ và Trung Quốc. Một đồng minh lâu năm của Mỹ là Philippines đang thay đổi cách tiếp cận với Washington và Bắc Kinh.

Đọc tiếp...

Cơ chế tham vấn Trung Quốc-Malaysia và tác động đối với Biển Đông

Cơ chế tham vấn Trung Quốc-Malaysia và tác động đối với Biển Đông

Tuyên bố gần đây về cơ chế tham vấn song phương giữa Trung Quốc và Malaysia về vẫn đề biển đã làm dấy lên những nghi ngại liên quan vấn đề Biển Đông mà hai bên có yêu sách lấn.

Đọc tiếp...

Khai thác chung với Trung Quốc ở Biển Đông - Hiểm họa và lợi ích

Khai thác chung với Trung Quốc ở Biển Đông - Hiểm họa và lợi ích

Tiến triển nào trong hoạt động hợp tác ở vùng biển tranh chấp chỉ diễn ra nếu Trung Quốc chấp nhận thỏa hiệp với các quốc gia yêu sách khác bằng cách công nhận phán quyết ngày 12/7/2016 dựa trên công ước UNCLOS khi Philippines là bên thắng kiện.

Đọc tiếp...

Viễn cảnh "ác mộng" trên Biển Đông từ quan điểm của Nhật Bản

Viễn cảnh

Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe lo ngại rằng Biển Đông có thể trở thành một "ao nhà của Bắc Kinh",... một vùng biển đủ sâu để Hải quân của Quân giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) có thể triển khai các tàu ngầm tấn công hạt nhân, có khả năng phóng các tên lửa mang đầu đạn hạt nhân.

Đọc tiếp...

Trung Quốc sẽ làm gì với các đảo đá trên Biển Đông?

Trung Quốc sẽ làm gì với các đảo đá trên Biển Đông?

Trung Quốc sẽ tiếp tục thâu tóm các thực thể ở Biển Đông và sẽ sử dụng các căn cứ này để phô trương sức mạnh và thực hiện hành vi đe dọa. Liệu Trung Quốc có thực sự bảo vệ các thực thể cũng như có kế hoạch gì sắp tới?

Đọc tiếp...

Châu Âu “quyết tâm can dự” vào châu Á-Thái Bình Dương và Biển Đông?

Châu Âu “quyết tâm can dự” vào châu Á-Thái Bình Dương và Biển Đông?

Theo giới phân tích, các nước lớn ở châu Âu đang tìm cách tăng cường sự hiện diện của họ ở châu Á-Thái Bình Dương bằng các chiến dịch tự do hàng hải trong bối cảnh lo ngại căng thẳng gia tăng ở Biển Đông.

Đọc tiếp...

Trung Quốc và Philippines nhận được gì khi cùng khai thác tài nguyên?

Trung Quốc và Philippines nhận được gì khi cùng khai thác tài nguyên?

Với thoả thuận khai thác dầu và khí chung, Trung Quốc được chia lợi nhuận và có chỗ đứng ở Bãi Cỏ Rong trong khi công nhận chủ quyền của Philippines.

Đọc tiếp...

Những "giới hạn đỏ" ở Biển Đông

 Những

Trong bối cảnh cuộc chiến thương mại vẫn rất căng thẳng, quân đội Mỹ và Trung Quốc gần đây liên tục có các hành động "ăn miếng trả miếng" tại Biển Đông.

Đọc tiếp...

Cuộc gặp Tập Cận Bình-Duterte: Màn phô diễn về Biển Đông?

Cuộc gặp Tập Cận Bình-Duterte: Màn phô diễn về Biển Đông?

Chuyến công du Bắc Kinh lần thứ 5 của ông Duterte ít nhất lẽ ra phải là thời điểm thể hiện sự dũng cảm của Philippines - và tạo ra một sự thay đổi đối với trục chính sách đối ngoại hướng tới Trung Quốc của ông, khi tất cả những năm tháng cúi đầu phục tùng trước đây lẽ ra phải giúp Philippines có được một vị thế tốt hơn trên bàn đàm phán.

Đọc tiếp...

Trung Quốc tìm cách mở rộng EEZ trên Biển Hoa Đông

Trung Quốc tìm cách mở rộng EEZ trên Biển Hoa Đông

Trong khi Trung Quốc và Nhật Bản tranh cãi về phân định biển, các tàu nghiên cứu Trung Quốc hoạt động trên thực địa để củng cố yêu sách của Bắc Kinh ở Biển Hoa Đông.

Đọc tiếp...

Cuộc tập trận Mỹ-ASEAN dưới góc nhìn của giới phân tích

Cuộc tập trận Mỹ-ASEAN dưới góc nhìn của giới phân tích

Việc Mỹ và các quốc gia thành viên ASEAN lần đầu tiên tập trận hàng hải chung có hàm ý và tác động như thế nào trong bối cảnh căng thẳng trên biển ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương gia tăng hiện nay?

Đọc tiếp...

Doanh nghiệp Trung Quốc củng cố vai trò trên Biển Đông?

Doanh nghiệp Trung Quốc củng cố vai trò trên Biển Đông?

Theo một nghiên cứu mới đăng trên ISEAS, các doanh nghiệp (SOE) của Bắc Kinh đang đóng vai trò ngày một lớn trong hoạt động xây dựng trên Biển Đông và tìm cách củng cố vị thế vững chắc trong những năm sắp tới. Nghiên cứu trên đã cho thấy Bắc Kinh đang khuyến khích các doanh nghiệp này hoạt động tại đây.

Đọc tiếp...

Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tại Đối thoại Shangri La 2018

Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tại Đối thoại Shangri La 2018

Đối thoại Shangri La thường niên lần thứ 17 ở Singapore năm nay đã không gây thất vọng với số lượng Bộ trưởng Quốc phòng và các quan chức cấp cao tham dự đạt mức kỷ lục. Trong đó, nội dung địa chiến lược của khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương nổi lên là chủ đề trọng tâm của hội nghị này.

Đọc tiếp...

Philippines có thể cùng khai thác với Trung Quốc ở Biển Đông?

Philippines có thể cùng khai thác với Trung Quốc ở Biển Đông?

Chuyên gia Batongbacal cho rằng bài báo năm 1999 mà Ngoại trưởng Cayetano đề cập không hề phản ánh tình hình ở Philippines và Trung Quốc sau khi Tòa Trọng tài phán quyết, bởi bài báo này đã được viết cách đây 19 năm.

Đọc tiếp...

Biển Đông vẫn "làm nóng" Đối thoại Shangri-La 2018

Biển Đông vẫn

Hội nghị thượng đỉnh rất được mong chờ giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un đã không làm lu mờ Đối thoại Shangri-La. Tranh chấp Biển Đông đã trở thành vấn đề nóng và được đề cập đến trong nhiều phát biểu của các Bộ trưởng và tại các phiên thảo luận.

Đọc tiếp...

Tác động của không gian Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương đối với ASEAN

Tác động của không gian Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương đối với ASEAN

Mặc dù Tổng thống Mỹ đã nhiều lần ám chỉ đến khái niệm không gian Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương trong các bài phát biểu cuối năm 2017, và khái niệm này có liên quan đến Chiến lược An ninh Quốc gia và Chiến lược Quốc phòng, nhưng “Khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do và cởi mở” cũng chỉ được các nước trong khu vực đón nhận với sự dè dặt.

Đọc tiếp...

Triển vọng cho hòa bình ở Biển Đông

Triển vọng cho hòa bình ở Biển Đông

Mặc dù Bộ Quy tắc Ứng xử ở Biển Đông sẽ mất nhiều thời gian để hiện thực hóa, song các bên cũng cần phải suy nghĩ nghiêm túc về triển vọng của Bộ Quy tắc về việc Chạm trán Bất ngờ trên biển dành cho các lực lượng hàng không và dưới mặt biển.

Đọc tiếp...

Giới phân tích: Mỹ cần ngăn chặn Trung Quốc ở Biển Đông

Giới phân tích: Mỹ cần ngăn chặn Trung Quốc ở Biển Đông

Do vấn đề Triều Tiên đang phủ sóng các báo xuất bản ngoài châu Á, những diễn biến quan trọng liên quan đến tình hình Biển Đông - nguyên nhân chính gây căng thẳng ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương trước khi Triều Tiên bắt đầu thử tên lửa tầm xa và vũ khí hạt nhân - đã không được chú ý một cách đầy đủ.

Đọc tiếp...

Kế hoạch thăm dò hợp tác dầu khí giữa Trung Quốc và Philippines đối mặt nhiều thách thức

Kế hoạch thăm dò hợp tác dầu khí giữa Trung Quốc và Philippines đối mặt nhiều thách thức

Trong bối cảnh mối quan hệ giữa hai nước đang phát triển, Trung Quốc và Philippines mới đây đã củng cố thêm bằng một thỏa thuận chia sẻ tài nguyên tại Biển Đông. Chủ đề này được ông Tập và Tổng thống Duterte thảo luận tại cuộc gặp song phương, bên lề Diễn đàn Bác Ngao.

Đọc tiếp...

Malaysia có nên đổi tên một phần Biển Đông?

Malaysia có nên đổi tên một phần Biển Đông?

Quan điểm trước đây của Malaysia về vấn đề Biển Đông dưới thời chính quyền của Thủ tướng Najib Razak có thể được tóm gọn tốt nhất bằng cụm từ là cách tiếp cận “chắc ăn” nhằm bảo vệ những lợi ích của Malaysia vừa duy trì mối quan hệ với Bắc Kinh.

Đọc tiếp...

Thách thức vẫn chờ COC

Thách thức vẫn chờ COC

ASEAN cần phải giải quyết các vấn đề cấp bách và phức tạp như định nghĩa về quân sự hóa, liệu COC có cần tính ràng buộc và phạm vi địa lý áp dụng trước khi tiến tới đồng thuận về những nguyên tắc làm giảm tranh chấp biển ở Biển Đông.

Đọc tiếp...

Phức tạp trong cách hành xử của Philippines đối với Trung Quốc

Phức tạp trong cách hành xử của Philippines đối với Trung Quốc

Sự chuyển hướng mạnh mẽ khỏi quan điểm truyền thống vốn thường dựa vào đồng minh hiệp ước là Mỹ của Manila đã khiến dư luận trong nước và khu vực không khỏi choáng váng, nhất là trong bối cảnh tham vọng về chủ nghĩa mở rộng lãnh thổ của Trung Quốc ngày càng lộ rõ.

Đọc tiếp...

Trung Quốc muốn đối đầu với Mỹ tại Biển Đông?

Trung Quốc muốn đối đầu với Mỹ tại Biển Đông?

Ngày 17/1, tàu khu trục USS Hopper đã tiến vào vùng biển trong phạm vi 12 hải lý của Bãi cạn Scarborough. Giới chức Trung Quốc hoàn toàn có thể phớt lờ hoạt động của tàu USS Hopper, song phản ứng gay gắt của họ có thể là dấu hiệu cho thấy cường quốc này đã sẵn sàng đối đầu trực diện với Mỹ.

Đọc tiếp...

Trump "bận bịu" với Triều Tiên, Trung Quốc tiến vào Tây Thái Bình Dương

Trump

Gần đây, Trung Quốc đã tăng tốc các hoạt động không quân và hải quân ở những khu vực nhạy cảm gần Nhật Bản và Đài Loan. Đây là một phần trong công cuộc viễn chinh của nước này nhằm mở rộng sự hiện diện quân sự ra Thái Bình Dương.

Đọc tiếp...

Úc muốn “hồi sinh” phán quyết Tòa Trọng tài ở Biển Đông

Úc muốn “hồi sinh” phán quyết Tòa Trọng tài ở Biển Đông

Ngày 10/1, Úc tuyên bố nước này sẽ không ủng hộ các hành động của bất kỳ quốc gia nào đi ngược lại phán quyết của Tòa trọng tài thường trực (PCA) về vấn đề Biển Đông, trong đó có hoạt động quân sự hóa, đồng thời khuyến khích cả Trung Quốc lẫn Philippines thực thi quyết định này.

Đọc tiếp...

Lý do Úc lo ngại trước các hoạt động của Trung Quốc tại Biển Đông

Lý do Úc lo ngại trước các hoạt động của Trung Quốc tại Biển Đông

Biển Đông cách Canberra hơn 6.000 km song những hoạt động của Trung Quốc tại vùng biển tranh chấp này đang khiến giới chức ngoại giao và quốc phòng Úc không khỏi lo ngại ở hai khía cạnh “tự do hàng hải” và “trật tự quốc tế dựa trên luật pháp”.

Đọc tiếp...

Tình hình Biển Đông: Khoảng lặng trước cơn bão

Tình hình Biển Đông: Khoảng lặng trước cơn bão

Nhiều bức ảnh chụp từ vệ tinh gần đây cho thấy Trung Quốc đang âm thầm tiếp tục các hoạt động xây dựng và cải tạo trên Biển Đông, và nhiều khả năng sẽ sớm có những biện pháp khẳng định chủ quyền mạnh mẽ hơn.

Đọc tiếp...

Tại sao Trung Quốc duy trì biên giới “mập mờ” trên Biển Đông?

Tại sao Trung Quốc duy trì biên giới “mập mờ” trên Biển Đông?

Theo một bản đồ Trung Quốc gửi lên Ủy ban Ranh giới thềm lục địa năm 2009, “đường 9 đoạn” có “độ dày” tới 20km. Trung Quốc đã biểu thị một đường ranh giới đủ rõ ràng để các nước khác phải chú ý nhưng cũng đủ mập mờ để đàm phán về quyền kiểm soát thực sự.

 

Đọc tiếp...

Chính quyền Trump "tăng tốc" chiến dịch tự do hàng hải ở Biển Đông

Chính quyền Trump

Đầu tuần này, Mỹ đã tiến hành chiến dịch FONOP thứ 4 trên Biển Đông trong năm nay, sau khi tái khởi động chiến dịch này vào tháng 5/2017 sau 7 tháng tạm ngừng. Theo hãng tin Reuters, tàu USS Chafee - tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường lớp Arleigh Burke - đã thách thức yêu sách biển quá mức của Trung Quốc ở quần đảo Hoàng Sa trên Biển Đông.

Đọc tiếp...

Trung Quốc kéo Indonesia vào vũng lầy Biển Đông

Trung Quốc kéo Indonesia vào vũng lầy Biển Đông

Tình hình Biển Đông dường như lại nóng lên sau khi Trung Quốc chỉ trích Indonesia về quyết định đổi tên khu vực đảo Natuna giàu khí đốt tự nhiên của nước này. Điều gì ẩn sau một cái tên như vậy? Có vẻ như nó mang khá nhiều ý nghĩa, đặc biệt đối với những tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc ở Biển Đông, khu vực Bắc Kinh ngày càng có xu hướng coi là sân sau.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 8068 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin