19 - 8 - 2017 | 16:27
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home TIN THAM KHẢO NCBĐ Ý nghĩa thực sự của thỏa thuận khung COC giữa ASEAN và Trung Quốc

Ý nghĩa thực sự của thỏa thuận khung COC giữa ASEAN và Trung Quốc

Email In PDF.

Tờ “The Economist” cho rằng COC sẽ chỉ giúp Trung Quốc củng cố nắm giữ những gì họ đã có được, hạn chế tối đa việc bị can thiệp từ các nước ngoài khu vực và thể hiện họ đang ứng xử tốt trong khu vực.

 

f5f069e6f3.jpg

Từ lâu, tranh chấp giữa Trung Quốc và các nước liên quan tại Biển Đông là cuộc xung đột lợi ích không thể giải quyết được: yêu sách biển của Trung Quốc chồng lấn yêu sách của các nước khác trong khu vực gồm Brunei, Indonesia, Malaysia, Philippines và Việt Nam. Không nước nào muốn xảy ra chiến tranh và cũng không bên nào chịu lùi bước. Để giảm bớt khả năng có thể xảy ra xung đột vũ trang và cũng để tất cả các bên tranh chấp khỏi cảm thấy bị mất mặt, các nước liên quan đã tiến hành đàm phán về bộ quy tắc hành xử và kiểm soát những căng thẳng khu vực trong nhiều thập kỷ qua. Ý tưởng này được các nước ASEAN đề xuất vào cuối những năm 90 của thế kỷ trước, tuy nhiên sau khi Trung Quốc chiếm giữ đảo Vành Khăn năm 1995, các cuộc đàm phán liên quan đến quy tắc ứng xử bị tạm ngưng lại. Đến ngày 18/5/2017, các quan chức ngoại giao cấp cao của Trung Quốc và ASEAN đã nhất trí thông qua bộ khung của COC. Dự thảo này sẽ được đệ trình lên cấp ngoại trưởng vào tháng 8 tới đây và sẽ hình thành nền tảng cho các cuộc đàm phán trong tương lai. Cả hai bên đều đã chúc mừng lẫn nhau về tiến bộ đạt được này, tuy nhiên ý nghĩa thực sự của tiến bộ đạt được này là gì?

Nếu chiểu theo những gì đã từng xảy ra trong lịch sử thì rất có lý để cảm thấy bi quan. Trong Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) ký năm 2002, Trung Quốc và các nước ASEAN đã cam kết "hợp tác" và "kiềm chế", thừa nhận "sự cần thiết để thúc đẩy môi trường hòa thuận, thân thiện và hòa bình", và nói họ sẽ tuân thủ Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) và tiến tới COC. Rồi 9 năm sau đó, hai bên đã nhất trí thông qua các hướng dẫn để thực thi tuyên bố nói trên. Và đến tháng 7/2016, Trung Quốc đã đồng ý thúc đẩy các cuộc đàm phán về COC- một quyết định mà một số nước ngờ rằng sự đồng ý đó xuất phát từ việc ông Rodrigo Duterte được bầu lên làm Tổng thống Philippines thay người tiền nhiệm là ông Benigno Aquino, người đã đệ đơn kiện Trung Quốc về yêu sách "Đường 9 đoạn" trên Biển Đông lên Tòa án quốc tế tại La Hay (Hà Lan).

Vụ kiện Trung Quốc của Philippines bắt đầu từ tháng 1/2013 nhắm đến các yêu sách chủ quyền biển mà Trung Quốc đưa ra dựa trên bản đồ "Đường 9 đoạn" bao trùm tới 80% diện tích Biển Đông. Tháng 10/2015, Tòa Trọng tài tại La Hay ra phán quyết nghiêng về phía Philippines sau khi xem xét các vấn đề mà Manila khởi kiện. Theo đó, Tòa cho rằng vụ kiện của Manila là phù hợp với luật pháp, theo các điều khoản của UNCLOS, và việc Trung Quốc từ chối tham gia không ảnh hưởng tới phán quyết của Tòa. Tuy nhiên ông Duterte, người có khuynh hướng thiên về Trung Quốc hơn người tiền nhiệm là ông Aquino, đã quyết định "gạt sang bên" phán quyết của tòa án.

Do vậy bộ khung COC đã được tính toán và lựa chọn vào đúng thời điểm này. Nội dung của bộ khung COC hiện chưa được tiết lộ. Theo bản dự thảo đưa ra hồi tháng 3/2017 thì đa phần đề cập đến" thúc đẩy sự tin cậy lẫn nhau", hay "có nhiệm vụ hợp tác", và "kiềm chế". Tuyên bố năm 2002 cũng có những từ tương tự như vậy, nhưng tuyên bố đó đã không giúp các nước "kiềm chế", nhất là Trung Quốc. Bắc Kinh vẫn xây dựng các đảo nhân tạo và hiện các đảo đã sẵn sàng trở thành căn cứ quân sự trong vùng biển đang có tranh chấp. Giống như DOC năm 2002, bộ khung của COC dường như thiếu cơ chế tăng cường hiệu lực hay đưa ra hậu quả của việc vi phạm các điều khoản của bộ quy tắc này. Điều này dường như phù hợp với tất cả các bên, những nước tuyên bố muốn hòa bình và ổn định, nhưng không hạn chế tự do của họ. Bộ khung này cho phép Trung Quốc tìm kiếm hợp tác mà không phải kiềm chế các hành vi của mình, đồng thời giúp giới chức ASEAN cảm giác như tiến trình mà họ đang thực hiện cũng đang đem lại kết quả.

Cho dù các ngoại trưởng của hai bên dự định thông qua bộ khung này vào tháng 8 tới thì chu trình vòng đàm phán mới đầy chông gai của hai bên sẽ lại bắt đầu. Nhưng lần này, Trung Quốc đã có một người bạn là nhà lãnh đạo của Philippines. Bắc Kinh còn có cả Donald Trump, người có tính cách khó đoán định có thể sẽ làm Trung Quốc lo lắng, nhưng với bản tính của một thương gia, cách tiếp cận luôn là sự đổi trác đối với các vấn đề đối ngoại sẽ rất phù hợp với Trung Quốc hơn là so với nguyên tắc quốc phòng dựa trên nguyên tắc trật tự quốc tế của cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama. Trung Quốc cũng biết cách làm vừa lòng các nước đối thủ có tranh chấp tại Biển Đông bằng Sáng kiến "Vành đai và Con đường", thúc đẩy đầu tư cơ sở hạ tầng, cộng với một nước Mỹ có chính sách thay đổi thất thường như hiện nay. Nói cách khác, thỏa thuận này giúp Trung Quốc củng cố được những gì mình đã có tại Biển Đông, giảm thiểu sự can thiệp từ bên ngoài các nước ASEAN vào vấn đề giữa Trung Quốc- ASEAN và tỏ ra mình là một "công dân tốt trong khu vực".

Lê Sơn (gt)


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Bình luận


Mã bảo mật
Tạo mã mới

Singapore sẽ nắm bắt thời cơ chống lại Trung Quốc?

Singapore sẽ nắm bắt thời cơ chống lại Trung Quốc?

Singapore không phải bên tranh chấp ở Biển Đông, nhưng  là nước có hải cảng lớn nhất Đông Nam Á. Nước này từng nhiều lần khẳng định nền kinh tế mở của họ phụ thuộc vào tự do hàng hải trong khu vực.

Đọc tiếp...

FONOP của Mỹ ở Biển Đông và nước cờ ở Shangri-La

FONOP của Mỹ ở Biển Đông và nước cờ ở Shangri-La

Ngày 24/5 vừa qua, tàu khu trục lớp Arleight Burke của Hải quân Mỹ, chiếc USS Dewey, đã di chuyển vào khu vực 12 hải lý xung quanh 1 đảo nhân tạo mà Trung Quốc dựng lên ở Biển Đông. Đặc biệt, tàu khu trục này đã di chuyển đến gần Đá Vành khăn, một thực thể mà Trung Quốc đã xây dựng thành đảo nhân tạo.

Đọc tiếp...

Ý nghĩa thực sự của thỏa thuận khung COC giữa ASEAN và Trung Quốc

Ý nghĩa thực sự của thỏa thuận khung COC giữa ASEAN và Trung Quốc

Tờ “The Economist” cho rằng COC sẽ chỉ giúp Trung Quốc củng cố nắm giữ những gì họ đã có được, hạn chế tối đa việc bị can thiệp từ các nước ngoài khu vực và thể hiện họ đang ứng xử tốt trong khu vực.

Đọc tiếp...

Cần hơn một COC để ngăn chặn xung đột ở Biển Đông

Cần hơn một COC để ngăn chặn xung đột ở Biển Đông

Những cơ chế chính thức, như COC, là rất cần thiết để giảm thiểu khả năng xảy ra xung đột trong tương lai. Thêm vào đó,Trung Quốc và ASEAN cần phải phối hợp để mở rộng CUES năm 2014. Đọc tiếp...

Kế hoạch của Nga ở Biển Đông

Kế hoạch của Nga ở Biển Đông

Nga đang âm thầm tiến hành ở châu Á-Thái Bình Dương, cũng như các thỏa thuận mua bán vũ khí và năng lượng trị giá hàng tỷ USD với các bên tranh chấp khu vực. Điều này cho thấy Nga có các mục tiêu chiến lược, lợi ích và cả những hành động trực tiếp liên quan tới diễn biến tranh chấp ở vùng biển này.

Đọc tiếp...

Biển Đông: Một thảm họa môi trường tiềm tàng?

Biển Đông: Một thảm họa môi trường tiềm tàng?

Hầu hết sự tập trung chú ý về Biển Đông đều xoay quanh các hành động quân sự của Trung Quốc. Tuy nhiên, thảm họa tự nhiên đang âm thầm diễn ra trong khu vực cũng là một vấn đề gây quan ngại nghiêm trọng. Đọc tiếp...

Trung Quốc cần tham gia duy trì hòa bình ở Biển Đông

Trung Quốc cần tham gia duy trì hòa bình ở Biển Đông

Sẽ là ảo tưởng nếu cho rằng Trung Quốc cuối cùng sẽ tuân thủ luật pháp quốc tế nếu các quốc gia khác liên tục gây sức ép đối với nước này. Giải quyết tranh chấp Biển Đông là một quá trình dài nhưng chỉ có sự ổn định mới có thể mở đường cho việc này.

Đọc tiếp...

Ngoại trưởng Rex Tillerson "trở lại" Biển Đông

Ngoại trưởng Rex Tillerson

Trung Quốc không phải quá xa lạ với Ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson khi là cựu Giám đốc điều hành tập đoàn ExxonMobil. Ông Tillerson có thể sẽ không dễ dàng từ bỏ các mục tiêu, thậm chí còn coi vấn đề Biển Đông là cơ hội để thành công, trong khi những người khác đã thất bại.

Đọc tiếp...

Vai trò của Indonesia trong giải quyết tranh chấp ở Biển Đông

Vai trò của Indonesia trong giải quyết tranh chấp ở Biển Đông

Về lâu dài, chỉ có phương thức ngoại giao nguyên tắc và bền bỉ của Indonesia mới có thể thúc đẩy những thay đổi lối hành xử của Trung Quốc. Đây cũng là cách để đảm bảo tính toàn vẹn lãnh thổ và ổn định khu vực của Indonesia.

Đọc tiếp...

Tiêu điểm "Bộ Ba" của Trung Quốc ở Trường Sa

Tiêu điểm

Ba căn cứ Không quân của Trung Quốc là Đá Xu bi, Vành Khăn và Đá Chữ Thập ở và một căn cứ khác trên đảo Phú Lâm thuộc quần đảo Hoàng Sa sẽ cho phép các máy bay quân sự nước này triển khai hoạt động trên hầu như toàn bộ Biển Đông.

Đọc tiếp...

Các cơ hội cho Mỹ - Trung nếu cuộc chiến giữa hai nước nổ ra

Các cơ hội cho Mỹ - Trung nếu cuộc chiến giữa hai nước nổ ra

Cán cân sức mạnh quân sự tại Tây Thái Bình Dương hiện vẫn nghiêng về Mỹ, song điều này đang thay đổi khi Trung Quốc đầu tư lớn về ngân sách quốc phòng. Nếu cuộc chiến Mỹ - Trung nổ ra, Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) năm đầu của Mỹ có thể mất khoảng 5-10%, nhưng Trung Quốc sẽ mất khoảng 25%, thậm chí còn cao hơn.

Đọc tiếp...

Chính quyền Donald Trump nên đối phó với Trung Quốc như thế nào?

Chính quyền Donald Trump nên đối phó với Trung Quốc như thế nào?

Tự do hàng hải chính là lợi ích căn bản của Mỹ và đây cũng là vấn đề Mỹ cần nhấn mạnh trong các cuộc đàm phán với Trung Quốc về vấn đề Biển Đông. Mỹ không nên mạo hiểm tiến hành các hành động quân sự nếu chưa tiến hành thỏa đáng các biện pháp ngoại giao.

Đọc tiếp...

Trung Quốc đang giành lợi thế hơn Mỹ ở Biển Đông?

Trung Quốc đang giành lợi thế hơn Mỹ ở Biển Đông?

Trong thời gian qua, tàu sân bay Carl Vinson của Mỹ đã tuần tra trên Biển Đông. Đây là hành động phô trương sức mạnh và năng lực của Hải quân Mỹ để trấn an các đồng minh cũng như gửi một thông điệp tới các đối thủ. Tuy nhiên, câu hỏi đang được nhiều người đặt ra là Washington sẽ tiến hành các chiến dịch như vậy mà không vấp phải phản đối trong bao lâu nữa?

Đọc tiếp...

Ông Duterte đang chơi trò chơi nguy hiểm trên Biển Đông

Ông Duterte đang chơi trò chơi nguy hiểm trên Biển Đông

Việc quay lưng với phán quyết của Toà có thể làm Philippines đứng trước nguy cơ mất đi 1/3 lãnh thổ trên biển vốn rất giầu có về tài nguyên và dấu khí, mà chỉ đổi lại là những khoản vay ưu đãi từ Trung Quốc nhưng vẫn phải trả.

Đọc tiếp...

"Tuần trăng mật" giữa Philippines và Trung Quốc đã hết?

Như nhiều quốc gia khác, Philippines muốn được độc lập nhiều hơn trong chính sách đối ngoại. Chăm chút quan hệ với Trung Quốc là động thái để tăng ưu thế của Philippines trước các đồng minh hiện tại, nhưng có những giới hạn của việc này

Đọc tiếp...

Indonesia cần làm gì với Trung Quốc ở Biển Đông năm 2017?

Indonesia cần làm gì với Trung Quốc ở Biển Đông năm 2017?

Cách tiếp cận nước đôi của Indonesia đối với Trung Quốc nếu không cẩn thận sẽ gây nguy hiểm cho nước này, thay vì có thể giúp Indonesia tránh hoặc vượt qua những thách thức do Trung Quốc gây ra.

Đọc tiếp...

Philippines lo ngại Trung Quốc xây dựng tại bãi cạn Scarborough

Philippines lo ngại Trung Quốc xây dựng tại bãi cạn Scarborough

Trong một cuộc phỏng vấn với hãng tin AFP, Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Delfin Lorenzana nói rằng Manila cho rằng Trung Quốc sẽ tìm cách xây dựng đảo nhân tạo tại bãi cạn Scarborough, đồng thời nhấn mạnh đây là hành động “không thể chấp nhận được” tại tuyến đường biển có nhiều tranh chấp này.

Đọc tiếp...

Nhân tố làm gia tăng nguy cơ chiến tranh trên Biển Đông

Nhân tố làm gia tăng nguy cơ chiến tranh trên Biển Đông

Tân Tổng thống Mỹ Donald Trump cuối tuần qua đã tái cơ cấu Hội đồng An ninh Quốc gia và thay đổi đáng chú ý nhất là sự tham gia của Cố vấn chiến lược Steve Bannon. Với sự thay đổi này, các quốc gia châu Á có thể phải "lo lắng" trước vai trò mới của cựu sĩ quan hải quân Mỹ Steve Bannon, người từng có thời gian phục vụ trong quân đội Mỹ ở Thái Bình Dương.

Đọc tiếp...

Indonesia thúc đẩy hiệp định phân định biên giới trên biển

Indonesia thúc đẩy hiệp định phân định biên giới trên biển

Ngày 15/12/2016, Quốc hội Indonesia (DPR) đã phê chuẩn hiệp định trên biển giữa Indonesia và Singapore, theo đó ranh giới trên biển giữa hai nước được xác định ở phía Đông eo biển Singapore.

Đọc tiếp...

Chính sách cứng rắn của Trump với Trung Quốc sẽ đi tới đâu?

Chính sách cứng rắn của Trump với Trung Quốc sẽ đi tới đâu?

Những phát biểu cứng rắn từ phía chính quyền sắp tới của Mỹ đối với Trung Quốc đang là bước dạo đầu chuẩn bị cho những cuộc đấu về mọi mặt từ an ninh cho tới thương mại và không gian mạng. Tuy nhiên chưa rõ Tổng thống Donald Trump sẵn sàng đi bao xa trong cuộc đối đầu với Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Cần một hình thức kiểm soát vũ khí ở Biển Đông

Cần một hình thức kiểm soát vũ khí ở Biển Đông

Việc Trung Quốc quân sự hóa, cải tạo và bồi đắp đảo tại khu vực Biển Đông sẽ gây ra nhiều rủi ro cho khu vực, do đó cần thiết phải có một hình thức kiểm soát vũ khí để ngăn chặn quân sự hóa ngày càng gia tăng nếu Bộ Quy tắc ứng xử của các bên trên Biển Đông (COC) thất bại.

Đọc tiếp...

Sáu việc ông Trump cần làm để đảm bảo tự do hàng hải

Sáu việc ông Trump cần làm để đảm bảo tự do hàng hải

Việc đề cử cựu Giám đốc điều hành (CEO) của Tập đoàn dầu mỏ ExxonMobil, ông Rex Tillerson, làm Ngoại trưởng và Tướng về hưu James Mattis làm Bộ trưởng Quốc phòng, Tổng thống đắc cử Mỹ Donald Trump đã định hình nhóm an ninh quốc gia cấp cao của mình.

Đọc tiếp...

Thế khó của ASEAN ở Biển Đông

Thế khó của ASEAN ở Biển Đông

ASEAN đối mặt với nhiều "sóng gió" trong bối cảnh Trung Quốc ngày càng tỏ ra hung hăng trong khu vực và những khó lường xung quanh chính sách sắp tới của Tổng thống Mỹ đắc cử Donald Trump đối với châu Á.

Đọc tiếp...

Dự Luật của Mỹ về trừng phạt Trung Quốc liên quan đến Biển Đông và Hoa Đông

Dự Luật của Mỹ về trừng phạt Trung Quốc liên quan đến Biển Đông và Hoa Đông

Ngày 15/3/2017, ngay trước thời điểm ngoại trưởng Mỹ thăm Trung Quốc, Thượng nghị sĩ Ben Cardin cùng Marco Rubio giới thiệu dự thảo nghị quyết về trừng phạt đối với các pháp nhân Trung Quốc liên quan đến hoạt động ở Biển Đông và Hoa Đông. Dự thảo này đã được Rubio, hiện là chủ tịch của Uỷ ban Quốc hội - Hành pháp về Trung Quốc, giới thiệu tháng 12/2016.

Đọc tiếp...

Phải chăng Trung Quốc thành công hơn trong việc quyến rũ Đông Nam Á ở Biển Đông?

Phải chăng Trung Quốc thành công hơn trong việc quyến rũ Đông Nam Á ở Biển Đông?

Với các nhà phân tích Đông Nam Á giàu kinh nghiệm và đang theo dõi hoạt động xây dựng đảo và phát triển quân đội nhanh chóng của Trung Quốc với mối quan ngại ngày một gia tăng, các quỹ hỗ trợ tài chính dồi dào của Trung Quốc chưa chắc có thể thay đổi tư tưởng của họ. Nhưng với thế hệ trẻ và đi cùng với thời gian, tiền của Trung Quốc có thể mang lại hiệu quả.

Đọc tiếp...

Biển Đông: Đài Loan xây gì trên đảo Ba Bình?

Biển Đông: Đài Loan xây gì trên đảo Ba Bình?

Ngày 20/9, nhật báo Hong Kong Bưu điện Hoa Nam Buổi sáng trích dẫn một tờ báo địa phương của Đài Loan cho biết có “bốn cấu trúc kiên cố” được xây dựng trên Ba Bình do Đài Loan kiểm soát và gọi là đảo Thái Bình. Giới chuyên gia đặt câu hỏi “Đài Loan xây gì trên đảo này?”

Đọc tiếp...

Doanh nghiệp Trung Quốc đang làm phức tạp tình hình Biển Đông?

Doanh nghiệp Trung Quốc đang làm phức tạp tình hình Biển Đông?

Sau phán quyết của Tòa Trọng tài, Trung Quốc vẫn tiếp tục khuyến khích các doanh nghiệp nhà nước đầu tư vào Biển Đông bởi các nhà hoạch định Trung Quốc tin rằng sự hiện diện của doanh nghiệp nhà nước Trung Quốc trong khu vực sẽ giúp tăng cường chủ quyền của Trung Quốc ở Biển Đông.

Đọc tiếp...

ASEAN trong vòng xoáy ảnh hưởng của Trung Quốc và Mỹ

ASEAN trong vòng xoáy ảnh hưởng của Trung Quốc và Mỹ

Sự gắn kết của ASEAN được “thử lửa” trước sự "tấn công” của Trung Quốc đối với những quốc gia ASEAN không liên quan trực tiếp tới tranh chấp về Biển Đông đã và đang nhận các khoản viện trợ "không hoàn lại" lớn từ Bắc Kinh.

Đọc tiếp...

Ba lựa chọn chiến lược cho Việt Nam

Ba lựa chọn chiến lược cho Việt Nam

Trong bối cảnh Trung Quốc tăng cường hành động quân sự ở Biển Đông, Việt Nam dường như chỉ có 3 lựa chọn chiến lược gồm: (1) tiếp tục "chiến lược đi dây" hiện nay giữa Mỹ, Trung Quốc và Nga; (2) trở thành đồng minh của Mỹ để chống Trung Quốc; và (3) phát triển năng lực quân sự, bao gồm cả khả năng răn đe hạt nhân.

Đọc tiếp...

Về chiến lược "gặm nhấm" Biển Đông nguy hiểm của Trung Quốc

Về chiến lược

Chiến lược gặm nhấm của Trung Quốc ở Biển Đông là không sử dụng tên lửa hay máy bay không người lái để giành quyền kiểm soát các vùng biển tranh chấp mà thay vào đó là các tàu hải cảnh và ngư dân.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 15448 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin