18 - 11 - 2019 | 11:16
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home TIN THAM KHẢO NCBĐ Trung Quốc tìm cách mở rộng EEZ trên Biển Hoa Đông

Trung Quốc tìm cách mở rộng EEZ trên Biển Hoa Đông

Email In PDF.

Trong khi Trung Quốc và Nhật Bản tranh cãi về phân định biển, các tàu nghiên cứu Trung Quốc hoạt động trên thực địa để củng cố yêu sách của Bắc Kinh ở Biển Hoa Đông.

 

Ảnh: Một chiếc thuyền (phía dưới) nghi là thuyền đánh bắt san hô của Trung Quốc, được nhìn thấy gần tàu bảo vệ bờ biển Nhật Bản trên lãnh thổ Nhật Bản, vào tháng 11 năm 2014 (Nguồn: Reuters)

Trong tháng 7/2019, một tàu nghiên cứu biển của Trung Quốc đã hai lần đi vào khu vực mà Nhật Bản coi là Vùng Đặc quyền Kinh tế (EEZ) của nước này mà không thông báo trước theo đúng quy định của luật pháp quốc tế. Sự xâm nhập này diễn ra trên Biển Hoa Đông, nơi các EEZ của các nước chồng lấn lên nhau và biên giới chính thức vẫn chưa được xác định.

Trung Quốc đã có các hành động tương tự ở vùng biển này kể từ năm 2010 nhưng những hành động gần đây của nước này trở nên hung hăng hơn. Hôm 25/7, một tàu tuần tra của Lực lượng Bảo vệ Bờ biển Nhật Bản (JCG) đã cảnh báo một tàu Trung Quốc tại vùng biển cách đảo Danjo ngoài khơi tỉnh Nagasaki 120 km rằng bất cứ hoạt động nghiên cứu nào cũng không được phép trong EEZ của Nhật Bản nếu không có sự đồng ý trước của nước này. Đây là lần thứ tư kể từ đầu năm nay các tàu Trung Quốc xâm phạm EEZ của Nhật Bản. Hồi năm ngoái, các tàu Trung Quốc cũng xâm nhập các vùng biển của Nhật Bản bốn lần.

Điều 246 của Công ước Liên hợp quốc về Luật biển (UNCLOS) khẳng định: "Hoạt động nghiên cứu khoa học trên biển tại EEZ và thềm lục địa sẽ được tiến hành với sự chấp thuận của quốc gia ven biển". JCG có thể ra lệnh cho một tàu ngừng hoạt động nếu họ phát hiện bất cứ hoạt động nghiên cứu không được phép nào nhưng UNCLOS không có các điều khoản liên quan tới các biện pháp đáp trả có thể thực hiện nếu các bên vi phạm. Vì thế, Nhật Bản không có lựa chọn nào khác là gửi công hàm phản đối thông qua các kênh ngoại giao.

Người ta cho rằng các tàu của Trung Quốc đang thu thập dữ liệu về địa chất đáy biển, chủ yếu ở phía Tây của Trũng Okinawa. Các vụ xâm phạm này đã gia tăng kể từ năm 2010. Năm đó, một tàu đánh cá của Trung Quốc đã đâm vào một tàu JCG gần quần đảo Senkaku, tỉnh Okinawa. Một sự cố khác xảy ra hồi năm 2012 khi Nhật Bản quốc hữu hóa các đảo nhỏ. Các vụ xâm phạm cũng gia tăng ngay sau khi Nga sáp nhập bán đảo Crimea hồi năm 2014.

UNCLOS quy định EEZ không mở rộng ra ngoài 200 hải lý "tính từ các đường cơ sở dùng để tính lãnh hải". Tuy nhiên, Biển Hoa Đông chỉ rộng chưa đến 400 hải lý nên các EEZ của Nhật Bản và Trung Quốc bị chồng lấn ở khu vực này. Nhật Bản duy trì quan điểm cho rằng "Đường trung bình" là biên giới giữa hai nước ở trên biển và Trung Quốc có nghĩa vụ phải thông báo trước cho Nhật Bản nếu nước này muốn tiến hành nghiên cứu phần EEZ của Nhật Bản tính từ "Đường trung bình". Tuy nhiên, Trung Quốc lại cho rằng Trũng Okinawa là thềm lục địa của nước này, vượt quá "Đường trung bình". Vì vậy, nước này có quyền khai thác tài nguyên ở dưới biển trong khu vực này.

Điều 77 của UNCLOS quy định "các quốc gia ven biển" thực thi "các quyền chủ quyền" đối với thềm lục địa vì mục đích thăm dò và khai thác tài nguyên thiên nhiên. UNCLOS cho phép các quyền này đối với các thềm lục địa nằm ngoài giới hạn 200 hải lý nếu các điều kiện địa hình và địa chất được đáp ứng. Tuyên bố về EEZ của Trung Quốc trên Biển Hoa Đông dựa vào điều khoản này. Vấn đề này được thảo luận hôm 20/8 vừa qua khi các Bộ trưởng Ngoại giao hai nước gặp nhau ở Bắc Kinh.

UNCLOS quy định phân định ranh giới thềm lục địa và EEZ giữa các quốc gia có bờ biển tiếp giáp hoặc đối nhau sẽ được thực hiện theo thỏa thuận trên cơ sở luật pháp quốc tế như trong Điều 38 của Đạo luật về Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ) nhằm "đạt được giải pháp công bằng".

Trong một vụ kiện tương tự, năm 1969, ICJ đã ra phán quyết về biên giới của thềm lục địa ở Biển Bắc. Năm 1985, tòa án này cũng giải quyết tranh chấp giữa Libya và Malta trên cơ sở khái niệm "Đường trung bình". Nhật Bản cho rằng các phán quyết gần đây của ICJ tuân thủ phán quyết năm 1985. Tuy nhiên, để đưa vụ việc này ra ICJ, cả hai bên tranh chấp cần phải nhất trí làm như vậy. Nếu không có sự đồng ý của Trung Quốc, Nhật Bản không thể đưa vụ kiện của họ ở biển Hoa Đông ra ICJ.

Tòa trọng tài và các tòa án quốc tế khác sẽ xử lý các vụ kiện mà không cần sự chấp thuận của cả hai bên tranh chấp nhưng các phán quyết của các tòa này lại không mang tính đảm bảo rằng chúng sẽ được thực hiện. Chẳng hạn, Trung Quốc đã bác bỏ phán quyết của Tòa Trọng tài ở La Haye (Hà Lan) hồi năm 2016 liên quan tới tranh chấp trên Biển Đông theo đơn kiện của Philippines.

Ủy ban Liên hợp quốc (LHQ) về các giới hạn về thềm lục địa có quan điểm thừa nhận các giới hạn bên ngoài của thềm lục địa ngoài 200 hải lý tính từ bờ biển. Mặc dù năm 2012, Trung Quốc đã nộp đơn xin mở rộng thềm lục địa tới Trũng Okinawa nhưng Ủy ban này vẫn chưa bắt đầu xem xét đơn của Bắc Kinh do sự phản đối của Nhật Bản.

Các nhà quan sát cho rằng Trung Quốc đang tiến hành nghiên cứu biển để giúp các tuyên bố chủ quyền của nước này trở thành "việc đã rồi". Bên cạnh đó, Trung Quốc có thể đang thu thập các dữ liệu về địa chất mà nước này cho rằng sẽ hỗ trợ quan điểm của họ trong trường hợp Ủy ban LHQ xem xét vụ việc.

Ông Yoshihiko Yamada, Giáo sư thuộc Đại học Tokai ở Tokyo, nhận định: "Công lý không phải lúc nào cũng thắng thế trong thế giới luật pháp quốc tế. Nếu muốn công lý thắng thế trong vấn đề này, Nhật Bản cần có sự thông cảm của nhiều quốc gia hơn thông qua việc hỗ trợ các chính sách đại dương của các nước này"./.

Oki Nagai là cây bút làm việc cho tờ Nikkei Asian Review. Bài viết được đăng trên Nikkei Asian Review.

Ngọc Tú (gt)


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Ba vấn đề Mỹ đối mặt khi tập hợp liên minh chống Trung Quốc

Ba vấn đề Mỹ đối mặt khi tập hợp liên minh chống Trung Quốc

Hiện là thời điểm khó khăn đối với các quốc gia châu Á-Thái Bình Dương khi họ bị cuốn vào cuộc cạnh tranh ngày càng gia tăng giữa Mỹ và Trung Quốc. Một đồng minh lâu năm của Mỹ là Philippines đang thay đổi cách tiếp cận với Washington và Bắc Kinh.

Đọc tiếp...

Cơ chế tham vấn Trung Quốc-Malaysia và tác động đối với Biển Đông

Cơ chế tham vấn Trung Quốc-Malaysia và tác động đối với Biển Đông

Tuyên bố gần đây về cơ chế tham vấn song phương giữa Trung Quốc và Malaysia về vẫn đề biển đã làm dấy lên những nghi ngại liên quan vấn đề Biển Đông mà hai bên có yêu sách lấn.

Đọc tiếp...

Khai thác chung với Trung Quốc ở Biển Đông - Hiểm họa và lợi ích

Khai thác chung với Trung Quốc ở Biển Đông - Hiểm họa và lợi ích

Tiến triển nào trong hoạt động hợp tác ở vùng biển tranh chấp chỉ diễn ra nếu Trung Quốc chấp nhận thỏa hiệp với các quốc gia yêu sách khác bằng cách công nhận phán quyết ngày 12/7/2016 dựa trên công ước UNCLOS khi Philippines là bên thắng kiện.

Đọc tiếp...

Viễn cảnh "ác mộng" trên Biển Đông từ quan điểm của Nhật Bản

Viễn cảnh

Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe lo ngại rằng Biển Đông có thể trở thành một "ao nhà của Bắc Kinh",... một vùng biển đủ sâu để Hải quân của Quân giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) có thể triển khai các tàu ngầm tấn công hạt nhân, có khả năng phóng các tên lửa mang đầu đạn hạt nhân.

Đọc tiếp...

Trung Quốc sẽ làm gì với các đảo đá trên Biển Đông?

Trung Quốc sẽ làm gì với các đảo đá trên Biển Đông?

Trung Quốc sẽ tiếp tục thâu tóm các thực thể ở Biển Đông và sẽ sử dụng các căn cứ này để phô trương sức mạnh và thực hiện hành vi đe dọa. Liệu Trung Quốc có thực sự bảo vệ các thực thể cũng như có kế hoạch gì sắp tới?

Đọc tiếp...

Châu Âu “quyết tâm can dự” vào châu Á-Thái Bình Dương và Biển Đông?

Châu Âu “quyết tâm can dự” vào châu Á-Thái Bình Dương và Biển Đông?

Theo giới phân tích, các nước lớn ở châu Âu đang tìm cách tăng cường sự hiện diện của họ ở châu Á-Thái Bình Dương bằng các chiến dịch tự do hàng hải trong bối cảnh lo ngại căng thẳng gia tăng ở Biển Đông.

Đọc tiếp...

Trung Quốc và Philippines nhận được gì khi cùng khai thác tài nguyên?

Trung Quốc và Philippines nhận được gì khi cùng khai thác tài nguyên?

Với thoả thuận khai thác dầu và khí chung, Trung Quốc được chia lợi nhuận và có chỗ đứng ở Bãi Cỏ Rong trong khi công nhận chủ quyền của Philippines.

Đọc tiếp...

Những "giới hạn đỏ" ở Biển Đông

 Những

Trong bối cảnh cuộc chiến thương mại vẫn rất căng thẳng, quân đội Mỹ và Trung Quốc gần đây liên tục có các hành động "ăn miếng trả miếng" tại Biển Đông.

Đọc tiếp...

Cuộc gặp Tập Cận Bình-Duterte: Màn phô diễn về Biển Đông?

Cuộc gặp Tập Cận Bình-Duterte: Màn phô diễn về Biển Đông?

Chuyến công du Bắc Kinh lần thứ 5 của ông Duterte ít nhất lẽ ra phải là thời điểm thể hiện sự dũng cảm của Philippines - và tạo ra một sự thay đổi đối với trục chính sách đối ngoại hướng tới Trung Quốc của ông, khi tất cả những năm tháng cúi đầu phục tùng trước đây lẽ ra phải giúp Philippines có được một vị thế tốt hơn trên bàn đàm phán.

Đọc tiếp...

Trung Quốc tìm cách mở rộng EEZ trên Biển Hoa Đông

Trung Quốc tìm cách mở rộng EEZ trên Biển Hoa Đông

Trong khi Trung Quốc và Nhật Bản tranh cãi về phân định biển, các tàu nghiên cứu Trung Quốc hoạt động trên thực địa để củng cố yêu sách của Bắc Kinh ở Biển Hoa Đông.

Đọc tiếp...

Cuộc tập trận Mỹ-ASEAN dưới góc nhìn của giới phân tích

Cuộc tập trận Mỹ-ASEAN dưới góc nhìn của giới phân tích

Việc Mỹ và các quốc gia thành viên ASEAN lần đầu tiên tập trận hàng hải chung có hàm ý và tác động như thế nào trong bối cảnh căng thẳng trên biển ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương gia tăng hiện nay?

Đọc tiếp...

Doanh nghiệp Trung Quốc củng cố vai trò trên Biển Đông?

Doanh nghiệp Trung Quốc củng cố vai trò trên Biển Đông?

Theo một nghiên cứu mới đăng trên ISEAS, các doanh nghiệp (SOE) của Bắc Kinh đang đóng vai trò ngày một lớn trong hoạt động xây dựng trên Biển Đông và tìm cách củng cố vị thế vững chắc trong những năm sắp tới. Nghiên cứu trên đã cho thấy Bắc Kinh đang khuyến khích các doanh nghiệp này hoạt động tại đây.

Đọc tiếp...

Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tại Đối thoại Shangri La 2018

Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tại Đối thoại Shangri La 2018

Đối thoại Shangri La thường niên lần thứ 17 ở Singapore năm nay đã không gây thất vọng với số lượng Bộ trưởng Quốc phòng và các quan chức cấp cao tham dự đạt mức kỷ lục. Trong đó, nội dung địa chiến lược của khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương nổi lên là chủ đề trọng tâm của hội nghị này.

Đọc tiếp...

Philippines có thể cùng khai thác với Trung Quốc ở Biển Đông?

Philippines có thể cùng khai thác với Trung Quốc ở Biển Đông?

Chuyên gia Batongbacal cho rằng bài báo năm 1999 mà Ngoại trưởng Cayetano đề cập không hề phản ánh tình hình ở Philippines và Trung Quốc sau khi Tòa Trọng tài phán quyết, bởi bài báo này đã được viết cách đây 19 năm.

Đọc tiếp...

Biển Đông vẫn "làm nóng" Đối thoại Shangri-La 2018

Biển Đông vẫn

Hội nghị thượng đỉnh rất được mong chờ giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un đã không làm lu mờ Đối thoại Shangri-La. Tranh chấp Biển Đông đã trở thành vấn đề nóng và được đề cập đến trong nhiều phát biểu của các Bộ trưởng và tại các phiên thảo luận.

Đọc tiếp...

Tác động của không gian Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương đối với ASEAN

Tác động của không gian Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương đối với ASEAN

Mặc dù Tổng thống Mỹ đã nhiều lần ám chỉ đến khái niệm không gian Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương trong các bài phát biểu cuối năm 2017, và khái niệm này có liên quan đến Chiến lược An ninh Quốc gia và Chiến lược Quốc phòng, nhưng “Khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do và cởi mở” cũng chỉ được các nước trong khu vực đón nhận với sự dè dặt.

Đọc tiếp...

Triển vọng cho hòa bình ở Biển Đông

Triển vọng cho hòa bình ở Biển Đông

Mặc dù Bộ Quy tắc Ứng xử ở Biển Đông sẽ mất nhiều thời gian để hiện thực hóa, song các bên cũng cần phải suy nghĩ nghiêm túc về triển vọng của Bộ Quy tắc về việc Chạm trán Bất ngờ trên biển dành cho các lực lượng hàng không và dưới mặt biển.

Đọc tiếp...

Giới phân tích: Mỹ cần ngăn chặn Trung Quốc ở Biển Đông

Giới phân tích: Mỹ cần ngăn chặn Trung Quốc ở Biển Đông

Do vấn đề Triều Tiên đang phủ sóng các báo xuất bản ngoài châu Á, những diễn biến quan trọng liên quan đến tình hình Biển Đông - nguyên nhân chính gây căng thẳng ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương trước khi Triều Tiên bắt đầu thử tên lửa tầm xa và vũ khí hạt nhân - đã không được chú ý một cách đầy đủ.

Đọc tiếp...

Kế hoạch thăm dò hợp tác dầu khí giữa Trung Quốc và Philippines đối mặt nhiều thách thức

Kế hoạch thăm dò hợp tác dầu khí giữa Trung Quốc và Philippines đối mặt nhiều thách thức

Trong bối cảnh mối quan hệ giữa hai nước đang phát triển, Trung Quốc và Philippines mới đây đã củng cố thêm bằng một thỏa thuận chia sẻ tài nguyên tại Biển Đông. Chủ đề này được ông Tập và Tổng thống Duterte thảo luận tại cuộc gặp song phương, bên lề Diễn đàn Bác Ngao.

Đọc tiếp...

Malaysia có nên đổi tên một phần Biển Đông?

Malaysia có nên đổi tên một phần Biển Đông?

Quan điểm trước đây của Malaysia về vấn đề Biển Đông dưới thời chính quyền của Thủ tướng Najib Razak có thể được tóm gọn tốt nhất bằng cụm từ là cách tiếp cận “chắc ăn” nhằm bảo vệ những lợi ích của Malaysia vừa duy trì mối quan hệ với Bắc Kinh.

Đọc tiếp...

Thách thức vẫn chờ COC

Thách thức vẫn chờ COC

ASEAN cần phải giải quyết các vấn đề cấp bách và phức tạp như định nghĩa về quân sự hóa, liệu COC có cần tính ràng buộc và phạm vi địa lý áp dụng trước khi tiến tới đồng thuận về những nguyên tắc làm giảm tranh chấp biển ở Biển Đông.

Đọc tiếp...

Phức tạp trong cách hành xử của Philippines đối với Trung Quốc

Phức tạp trong cách hành xử của Philippines đối với Trung Quốc

Sự chuyển hướng mạnh mẽ khỏi quan điểm truyền thống vốn thường dựa vào đồng minh hiệp ước là Mỹ của Manila đã khiến dư luận trong nước và khu vực không khỏi choáng váng, nhất là trong bối cảnh tham vọng về chủ nghĩa mở rộng lãnh thổ của Trung Quốc ngày càng lộ rõ.

Đọc tiếp...

Trung Quốc muốn đối đầu với Mỹ tại Biển Đông?

Trung Quốc muốn đối đầu với Mỹ tại Biển Đông?

Ngày 17/1, tàu khu trục USS Hopper đã tiến vào vùng biển trong phạm vi 12 hải lý của Bãi cạn Scarborough. Giới chức Trung Quốc hoàn toàn có thể phớt lờ hoạt động của tàu USS Hopper, song phản ứng gay gắt của họ có thể là dấu hiệu cho thấy cường quốc này đã sẵn sàng đối đầu trực diện với Mỹ.

Đọc tiếp...

Trump "bận bịu" với Triều Tiên, Trung Quốc tiến vào Tây Thái Bình Dương

Trump

Gần đây, Trung Quốc đã tăng tốc các hoạt động không quân và hải quân ở những khu vực nhạy cảm gần Nhật Bản và Đài Loan. Đây là một phần trong công cuộc viễn chinh của nước này nhằm mở rộng sự hiện diện quân sự ra Thái Bình Dương.

Đọc tiếp...

Úc muốn “hồi sinh” phán quyết Tòa Trọng tài ở Biển Đông

Úc muốn “hồi sinh” phán quyết Tòa Trọng tài ở Biển Đông

Ngày 10/1, Úc tuyên bố nước này sẽ không ủng hộ các hành động của bất kỳ quốc gia nào đi ngược lại phán quyết của Tòa trọng tài thường trực (PCA) về vấn đề Biển Đông, trong đó có hoạt động quân sự hóa, đồng thời khuyến khích cả Trung Quốc lẫn Philippines thực thi quyết định này.

Đọc tiếp...

Lý do Úc lo ngại trước các hoạt động của Trung Quốc tại Biển Đông

Lý do Úc lo ngại trước các hoạt động của Trung Quốc tại Biển Đông

Biển Đông cách Canberra hơn 6.000 km song những hoạt động của Trung Quốc tại vùng biển tranh chấp này đang khiến giới chức ngoại giao và quốc phòng Úc không khỏi lo ngại ở hai khía cạnh “tự do hàng hải” và “trật tự quốc tế dựa trên luật pháp”.

Đọc tiếp...

Tình hình Biển Đông: Khoảng lặng trước cơn bão

Tình hình Biển Đông: Khoảng lặng trước cơn bão

Nhiều bức ảnh chụp từ vệ tinh gần đây cho thấy Trung Quốc đang âm thầm tiếp tục các hoạt động xây dựng và cải tạo trên Biển Đông, và nhiều khả năng sẽ sớm có những biện pháp khẳng định chủ quyền mạnh mẽ hơn.

Đọc tiếp...

Tại sao Trung Quốc duy trì biên giới “mập mờ” trên Biển Đông?

Tại sao Trung Quốc duy trì biên giới “mập mờ” trên Biển Đông?

Theo một bản đồ Trung Quốc gửi lên Ủy ban Ranh giới thềm lục địa năm 2009, “đường 9 đoạn” có “độ dày” tới 20km. Trung Quốc đã biểu thị một đường ranh giới đủ rõ ràng để các nước khác phải chú ý nhưng cũng đủ mập mờ để đàm phán về quyền kiểm soát thực sự.

 

Đọc tiếp...

Chính quyền Trump "tăng tốc" chiến dịch tự do hàng hải ở Biển Đông

Chính quyền Trump

Đầu tuần này, Mỹ đã tiến hành chiến dịch FONOP thứ 4 trên Biển Đông trong năm nay, sau khi tái khởi động chiến dịch này vào tháng 5/2017 sau 7 tháng tạm ngừng. Theo hãng tin Reuters, tàu USS Chafee - tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường lớp Arleigh Burke - đã thách thức yêu sách biển quá mức của Trung Quốc ở quần đảo Hoàng Sa trên Biển Đông.

Đọc tiếp...

Trung Quốc kéo Indonesia vào vũng lầy Biển Đông

Trung Quốc kéo Indonesia vào vũng lầy Biển Đông

Tình hình Biển Đông dường như lại nóng lên sau khi Trung Quốc chỉ trích Indonesia về quyết định đổi tên khu vực đảo Natuna giàu khí đốt tự nhiên của nước này. Điều gì ẩn sau một cái tên như vậy? Có vẻ như nó mang khá nhiều ý nghĩa, đặc biệt đối với những tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc ở Biển Đông, khu vực Bắc Kinh ngày càng có xu hướng coi là sân sau.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 5374 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin