23 - 10 - 2018 | 8:23
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home TIN QUỐC TẾ TỔNG HỢP Sự thụ động đáng lo ngại của Đông Nam Á

Sự thụ động đáng lo ngại của Đông Nam Á

Email In PDF.

Đông Nam Á đang trở thành một đấu trường lớn cho cạnh tranh và hợp tác quân sự giữa các cường quốc, thường ít hoặc không có sự tham gia của các nước khu vực. Đây rõ ràng là điều rất đáng để lo ngại.

 

20110611_asd000.jpg

Tháng 4/2016, truyền thông Trung Quốc đưa tin Mỹ, Nhật Bản và Australia đã tiến hành một cuộc tập trận hải quân ba bên tại Biển Đông. Tháng 6/2016, lần đầu tiên vùng biển của Philippines trở thành địa điểm diễn ra cuộc tập trận Malabar thường niên quy tụ các quốc gia gồm Ấn Độ, Mỹ và Nhật Bản. Các cuộc tập trận này tập trung vào hoạt động trên biển và khả năng tác chiến chống tàu ngầm. Trong tháng 9 sắp tới, Nga và Trung Quốc cũng sẽ tiến hành tập trận tại Biển Đông.

Không phải ngẫu nhiên mà các cường quốc lựa chọn vùng biển khu vực để tăng cường hoạt động quân sự. Lo ngại của dư luận về các diễn biến gia tăng này cũng không chỉ xuất phát từ năng lực hạn chế của các nước Đông Nam Á. Trên thực tế, nhiều người cho rằng việc các cường quốc coi vùng biển khu vực là “đấu trường” cạnh tranh sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng tới các mục đích và mong muốn của Đông Nam Á, được thể hiện qua Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) và nguyên tắc trung tâm của hiệp hội, cụ thể là kiềm chế hoạt động của các nước lớn trong khu vực và dẫn dắt họ hướng tới những lợi ích của các nước Đông Nam Á và ASEAN.

Trung Quốc là quốc gia ngoài ASEAN có những hoạt động mạnh mẽ và bành trướng nhất trong khu vực. Việc Trung Quốc quyết định đặt căn cứ tàu ngầm hạt nhân mới mang tính răn đe tại đảo Hải Nam là một trong những thay đổi quan trọng nhất và có thể sẽ là nguy cơ lớn đối với tình hình an ninh của Đông Nam Á, và là mối đe dọa hiện hữu đối với Mỹ. Quyết định này của Bắc Kinh đã biến Biển Đông trở thành đấu trường lớn cho sự chạy đua về mặt quân sự giữa Mỹ và Trung Quốc. Không chỉ vậy, việc Trung Quốc đẩy mạnh hoạt động quân sự hóa hàng loạt các hòn đảo nhân tạo ở quần đảo Trường Sa và đặt tên lửa đất đối hạm ở quần đảo Hoàng Sa nhằm tăng cường khả năng khắc chế và kiểm soát của Trung Quốc trên toàn bộ Biển Đông, cũng là điều khiến dư luận hết sức quan ngại.

Bên cạnh đó, chương trình phát triển hạt nhân, vũ khí tên lửa thông thường và hiện đại hóa hải quân của Trung Quốc đang làm giảm ưu thế về hạt nhân và vũ khí thông thường của Mỹ ở Đông Á và buộc quân đội Mỹ phải đẩy mạnh triển khai quân lực, khí tài ở Đông Bắc Á và ở trên chính lãnh thổ Mỹ. Hành động của Trung Quốc càng có nguy cơ làm xói mòn lợi ích quân sự của Mỹ ở Đông Nam Á, buộc Mỹ trước hết, phải tăng cường khả năng theo dõi và ngăn chặn các tàu ngầm Trung Quốc ở Biển Đông và vùng biển của Phillippines; và thứ hai phải cân nhắc lại việc phân bổ quân số và khí tài quân sự tại các khu vực ngày càng dễ bị tổn thương ở hai nước đồng minh là Nhật Bản và Hàn Quốc.

Mỹ triển khai chính sách tái cân bằng ở châu Á nhằm củng cố hơn nữa kế hoạch quốc phòng đối với khu vực sau nhiều thập kỷ “lơ là”. Đổi lại, Mỹ muốn nhận được sự hỗ trợ mạnh mẽ hơn từ các đồng minh và đối tác trong khu vực để duy trì vị thế dẫn đầu về răn đe chiến lược. Australia và Nhật Bản là hai nước hưởng ứng mạnh mẽ nhất lời kêu gọi của Mỹ. Điều này có thể phần nảo phản ánh thực tế quy mô các lợi ích an ninh mà các đồng minh của Mỹ chia sẻ với cường quốc này tại Đông Nam Á và xa hơn nữa. Mỹ và các nước đồng minh trong thời gian gần đây đã thúc đẩy nhiều hoạt động phối hợp và liên kết chặt chẽ hơn. Có thể nói, việc phát triển hệ thống radar phòng thủ tên lửa đạn đạo giữa ba đồng minh đã giúp Mỹ có được nhận thức tốt hơn về tình hình ở Biển Đông và vùng biển Philippines hơn bất kỳ quốc gia ven biển nào ở Đông Nam Á.

Có một thực tế đáng buồn là các nước Đông Nam Á cho tới nay vẫn thường tỏ ra bị động và hạn chế can thiệp vào cuộc cạnh tranh của các cường quốc tại vùng biển khu vực. Nguyên nhân dẫn tới thái độ này, trước hết là bởi thực lực quân sự của các quốc gia Đông Nam Á khó có thể đem ra so sánh với các cường quốc này. Thực tế ngân sách quốc phòng và đầu tư quân sự của các nước Đông Nam Á thường rất nhỏ. Cụ thể, Singapore là nước có ngân sách quốc phòng lớn nhất có khả năng hải quân và không quân mạnh nhất khu vực song thực tế Singapore chỉ có 6 tàu chiến (đều là tàu khu trục cỡ nhỏ), và con số này không đáng là bao khi so sánh với hạm đội 46 chiếc của Nhật Bản. Thứ hai, cuộc cạnh tranh sức mạnh của các cường quốc và xu hướng hợp tác hiện chủ yếu diễn ra trên biển.

Tính đến nay, chưa có quốc gia Đông Nam Á nào tham gia vào hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo trong khu vực do Mỹ dẫn đầu, và khả năng tác chiến tàu ngầm của các nước Đông Nam Á vẫn rất hạn chế. Thứ ba, các nước Đông Nam Á vốn có truyền thống do dự trước việc xây dựng các mối quan hệ chiến lược đồng minh, và thường thích tự chủ hơn trong vấn đề này. Thực tế là đa phần các nước Đông Nam Á, trừ một số trường hợp ngoại lệ, thường không có khả năng, không chuẩn bị trước và thậm chí không muốn “chủ động” trong cuộc cạnh tranh giữa các cường quốc tại vùng biển Đông Nam Á. Đây rõ ràng là điều rất đáng để lo ngại.

Tác giả Malcolm Cook là nhà nghiên cứu cao cấp thuộc Viện Nghiên cứu Đông Nam Á (ISEAS), Singapore. Bài viết đăng trên tờ "Straitstimes" (ngày 11/8).

Hường Trà (gt)

 


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Mỹ-Trung dõi theo thỏa thuận vũ khí Nga-Ấn

Mỹ-Trung dõi theo thỏa thuận vũ khí Nga-Ấn

Chuyến thăm Ấn Độ của Tổng thống Nga Putin không những được Washington mà cả Bắc Kinh theo dõi sát sao. Ấn Độ  đang phụ thuộc vào chiều sâu mối quan hệ với Nga để tạo không gian chiến lược đàm phán với các cường quốc thế giới khác.

Đọc tiếp...

Sông Mekong trong các tính toán địa chính trị của Trung Quốc

Sông Mekong trong các tính toán địa chính trị của Trung Quốc

Với việc đã xây dựng 6 đập lớn ở thượng nguồn và dự kiến xây mới 21 đập khác, năng lực của Trung Quốc trong việc trữ và xả nước trong suốt mùa khô và trong thời gian hạn hán chắc chắn sẽ tăng lên.

Đọc tiếp...

Lý do Myanmar thu hẹp dự án cảng nước sâu với Trung Quốc

Lý do Myanmar thu hẹp dự án cảng nước sâu với Trung Quốc

Một quan chức hàng đầu và một cố vấn của Chính phủ Myanmar cho biết nước này đã thu nhỏ quy mô dự án xây cảng nước sâu do Trung Quốc tài trợ ở bờ biển phía Tây Myanmar, giảm đáng kể kinh phí của dự án do lo ngại nó có thể khiến quốc gia Đông Nam Á này gánh thêm nợ.

Đọc tiếp...

Chuyến thăm Malaysia của Ngoại trưởng Trung Quốc nói lên điều gì?

Chuyến thăm Malaysia của Ngoại trưởng Trung Quốc nói lên điều gì?

Ngày 1/8, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị đã có cuộc gặp đầu tiên với Thủ tướng Malaysia Mahathir Mohamad kể từ khi nhà lãnh đạo 93 tuổi này lật đổ người tiền nhiệm thân Bắc Kinh Najib Razak - điều làm dấy lên câu hỏi về tương lai quan hệ song phương.

Đọc tiếp...

Thúc đẩy quan hệ Mỹ-ASEAN: Chuyện của ngày hôm nay

Thúc đẩy quan hệ Mỹ-ASEAN: Chuyện của ngày hôm nay

Chính sách “xoay trục” sang châu Á của cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama là “câu chuyện của ngày hôm qua”. Còn ngày hôm nay, một nhóm nghị sĩ Quốc hội Mỹ đang nỗ lực để đảm bảo rằng Mỹ vẫn tập trung vào ASEAN trong khi vẫn không “lơ là” Trung Quốc. Đọc tiếp...

"Bà đỡ” bầu cử cho ông Hun Sen

Đối với Campuchia, Trung Quốc là đồng minh chính trị và kinh tế gần gũi nhất. Đầu tư của Trung Quốc vào Campuchia tăng từ 600 triệu USD năm 2012 lên 1,08 tỷ USD trong năm 2016. Trong vòng 5 năm qua, vốn đầu tư của Bắc Kinh chiếm khoảng ½ tổng số vốn đầu tư nước ngoài.

Đọc tiếp...

Đầu tư cho tham vọng cơ sở hạ tầng của Indonesia

Đầu tư cho tham vọng cơ sở hạ tầng của Indonesia

Người ta ước tính số tiền đầu tư cho cơ sở hạ tầng của Indonesia sẽ tăng gấp 2 lần từ 82 tỷ USD trong năm 2016 lên 165 tỷ USD vào năm 2025. Trong khi đó, Chính phủ Indonesia mới chỉ đề ra mục tiêu chi khoảng 45,7 tỷ USD cho việc phát triển cơ sở hạ tầng của nước này trong giai đoạn 2015-2019. Đọc tiếp...

Kế hoạch tổng thể của Trung Quốc - Mối đe dọa quân sự toàn cầu

Kế hoạch tổng thể của Trung Quốc - Mối đe dọa quân sự toàn cầu

Bắc Kinh đã bắt đầu tính đến giai đoạn cạnh tranh với Mỹ không chỉ ở trong khu vực, mà còn trên toàn thế giới. Nếu Trung Quốc đã nuôi tham vọng về gia tăng sự hiện diện trên trường quốc tế ngay cả trong bối cảnh đối mặt với nhiều tranh chấp ở vùng biển ngoài khơi thì họ sẽ còn toan tính những gì khi trở thành bá quyền Tây Thái Bình Dương.

Đọc tiếp...

Đánh giá sức mạnh quan hệ Trung-Nga

Đánh giá sức mạnh quan hệ Trung-Nga

Các chính sách của Mỹ dưới thời Tổng thống Trump có thể thúc đẩy Trung - Nga xích lại gần hơn vào lúc này, nhưng điều đó có thể xuất phát từ động cơ cá nhân hơn là mong muốn thiết lập bất cứ mô hình liên minh chính thức nào. Đọc tiếp...

Quay lưng với Trung Quốc, Malaysia đang hướng tới ai?

Quay lưng với Trung Quốc, Malaysia đang hướng tới ai?

Trong chuyến thăm Nhật Bản vào ngày 10/6, Thủ tướng Malaysia Mahathir Mohamad kêu gọi các nhà đầu tư và đưa ra các thỏa thuận kinh doanh với xứ sở hoa anh đào trong bối cảnh ông đang phải tìm cách lấp đầy “lỗ hổng” nợ lớn và đưa đất nước thoát khỏi sự phụ thuộc quá mức vào đầu tư của Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Lý do Đông Nam Á dè dặt với sáng kiến Vành đai Con đường

Lý do Đông Nam Á dè dặt với sáng kiến Vành đai Con đường

Sáng kiến Vành đai và con đường (BRI) của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình là một dự án đầy tham vọng, có khả năng thay đổi đáng kể bối cảnh kinh tế và địa chính trị của lục địa Á-Âu trong những thập kỷ tới.

Đọc tiếp...

“Nạn nhân tiếp theo” của ngoại giao “bẫy nợ” của Trung Quốc

“Nạn nhân tiếp theo” của ngoại giao “bẫy nợ” của Trung Quốc

Nếu dự án đường sắt cao tốc không đem lại lợi ích kinh tế, người dân Lào sẽ phải gồng mình gánh nợ Trung Quốc. Đó là lý do vì sao một số nhà phân tích cho rằng Lào sắp trở thành một nạn nhân tiếp theo của ngoại giao “bẫy nợ” của Trung Quốc, một hiện tượng đã xảy ra ở các nước khác.

Đọc tiếp...

Lý do Trung Quốc chi phối kế hoạch quốc phòng của Nhật Bản

Lý do Trung Quốc chi phối kế hoạch quốc phòng của Nhật Bản

Kho tên lửa ngày càng nhiều của Triều Tiên có thể là mối đe dọa quân sự trực tiếp và rõ ràng nhất mà Nhật Bản phải đối mặt, tuy nhiên Tokyo đang dồn sự tập trung vào một đối thủ lớn và mang tính thách thức nhiều hơn trong những năm sắp tới, đó là Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Đằng sau việc Trung Quốc thâu tóm các hải cảng châu Âu

Đằng sau việc Trung Quốc thâu tóm các hải cảng châu Âu

“Vành đai và Con đường” vẫn thường bị xem là một khái niệm mờ nhạt và gần như không đem lại kết quả gì trên thực tiễn. Tuy nhiên, tại các hải cảng đông đúc từ Singapore tới Biển Bắc, các công ty nhà nước Trung Quốc đang biến ý tưởng này thành thực tế với một loạt thương vụ mua lại, làm thay đổi bản đồ thương mại và ảnh hưởng chính trị toàn cầu.

Đọc tiếp...

Vắng bóng Mỹ, Nhật Bản dẫn dắt thương mại tự do ở châu Á

Vắng bóng Mỹ, Nhật Bản dẫn dắt thương mại tự do ở châu Á

Nhật Bản đang tìm cách lấp đầy khoảng trống trong quan hệ đối tác với các nước châu Á. Mục đích trước mắt không phải là chống lại hay kiềm chế Trung Quốc mà thay vào đó là lấp khoảng trống mà Mỹ để lại trong các điều khoản về xây dựng quy tắc và kinh tế.

Đọc tiếp...

Ưu-nhược trong Chiến lược Quốc phòng mới của Mỹ

Ưu-nhược trong Chiến lược Quốc phòng mới của Mỹ

Chiến lược Quốc phòng (NDS) mới được Mỹ công bố là chiến lược quốc phòng thực sự đầu tiên của Mỹ trong vòng 1 thập kỷ trở lại đây. Chiến lược này làm rõ quan điểm của Chính quyền Donald Trump và Bộ trưởng Quốc phòng James Mattis đối với các thách thức mà Mỹ đang phải đối mặt cũng như đề xuất để giải quyết các lo ngại này.

Đọc tiếp...

Quan hệ Ấn Độ-ASEAN: Mãi là chiếc cốc vơi nửa?

Quan hệ Ấn Độ-ASEAN: Mãi là chiếc cốc vơi nửa?

Việc cả 10 lãnh đạo nhà nước/chính phủ ASEAN được làm khách mời quan trọng trong lễ kỷ niệm Ngày Cộng hòa lần thứ 68 của Ấn Độ sẽ là một cột mốc nữa cho thấy mối quan hệ được nâng cấp đáng kể. Bất chấp sự kiện chưa từng có tiền lệ này, có một điều cần ghi nhận là mối quan hệ Ấn Độ-ASEAN đã không đạt mức như kỳ vọng.

Đọc tiếp...

Tương lai mối quan hệ Trung - Mỹ trong năm thứ 2 Trump ở Nhà Trắng

Tương lai mối quan hệ Trung - Mỹ trong năm thứ 2 Trump ở Nhà Trắng

Sau một năm làm Tổng thống Mỹ, mối quan hệ của ông Trump với Trung Quốc đã phản ánh những thay đổi triệt để về chính sách, điều trở thành đặc trưng cho nhiệm kỳ của ông, đồng thời làm suy yếu những mục tiêu chủ chốt của chính quyền Mỹ. Bước sang năm thứ hai, giới phân tích dự báo sẽ có thêm nhiều thay đổi nữa.

Đọc tiếp...

Trung Quốc âm thầm tiến hành cuộc chiến giành nguồn nước

Trung Quốc âm thầm tiến hành cuộc chiến giành nguồn nước

Nỗi ám ảnh mới của Trung Quốc hiện nay là nước ngọt, nguồn tài nguyên thiên nhiên cần thiết để duy trì sự sống nhưng đang ngày càng khan hiếm và đe dọa tương lai của kinh tế khu vực châu Á. Trung Quốc đang tìm cách để kiểm soát thượng nguồn bằng cách nắn các dòng chảy qua biên giới qua các con đập và những cấu trúc hạ tầng khác.

Đọc tiếp...

ASEAN cần thúc đẩy một khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương hòa bình

ASEAN cần thúc đẩy một khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương hòa bình

Đề xuất việc sử dụng thuật ngữ Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương thay cho châu Á - Thái Bình Dương, để bao trùm cả Ấn Độ ở phía Tây, Mỹ ở phía Đông, Nhật Bản ở phía Bắc và Úc ở phía Nam, kéo theo nhiều nguy cơ cho các nước thuộc khu vực Đông Nam châu Á và cả ASEAN. Liệu khu vực này có giữ được sự yên bình?

Đọc tiếp...

Đối thoại Tứ giác" - cơ chế hợp tác mới để kiềm chế Trung Quốc?

Đối thoại Tứ giác

Phó Thủ tướng Úc Julie Bishop đã đánh tín hiệu về việc Canberra có thể khôi phục lại "kế hoạch nhạy cảm": hợp tác an ninh và ngoại giao với Mỹ, Ấn Độ và Nhật Bản đồng thời coi đó là một chiến lược cần thiết để kiềm chế sự trỗi dậy của Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Tập Cận Bình có nhiều ảnh hưởng hơn Trump: Thế giới sẽ ra sao?

Tập Cận Bình có nhiều ảnh hưởng hơn Trump: Thế giới sẽ ra sao?

Đây dường như là thời điểm nước Mỹ của Donald Trump đang "lùi lại" và tạo ra khoảng trống quyền lực trên trường quốc tế. Thế giới không hề mong muốn một nước Mỹ theo "chủ nghĩa biệt lập" hoặc một Trung Quốc với quyền lực nằm trọn trong tay Tập, nhưng dường như cả hai thứ đó lại đang cùng tồn tại.

Đọc tiếp...

Những thách thức đón chờ Tập Cận Bình sau Đại hội XIX

Những thách thức đón chờ Tập Cận Bình sau Đại hội XIX

Những thách thức mới của Tập Cận Bình sẽ chính thức bắt đầu sau khi ông đọc xong báo cáo chính trị của mình tại đại hội. Những thách thức đó chính là làm sao để nối dài những thành công trong quá khứ về cải cách và phát triển kinh tế.

Đọc tiếp...

Áp lực mới khiến Nhật Bản tăng cường quân sự

Áp lực mới khiến Nhật Bản tăng cường quân sự

Trong bối cảnh có tin cho biết Bắc Kinh và Moskva đang đóng vai trò "hạ nhiệt" căng thẳng với Triều Tiên, những động thái của lực lượng không quân Trung Quốc và Nga xung quanh Nhật Bản dường như đang làm gia tăng áp lực, buộc Tokyo phải tăng chi tiêu quốc phòng.

Đọc tiếp...

Châu Á cần một diễn đàn ngoại giao đa phương mới?

Châu Á cần một diễn đàn ngoại giao đa phương mới?

Viện Chính sách Xã hội châu Á (ASPI) mới đây công bố một báo cáo kêu gọi tìm ra một cách tiếp cận mới cho các vấn đề kinh tế và an ninh trong khu vực. Giám đốc dự án của báo cáo này cho rằng căng thẳng xung quanh vấn đề Triều Tiên và sự chi phối của Mỹ và Trung Quốc trong việc tìm ra một giải pháp cho vấn đề này đặt ra nhu cầu về một cơ cấu đa phương mạnh mẽ hơn tại châu Á.

Đọc tiếp...

Lý do Đông Nam Á cần một ASEAN hùng mạnh

Lý do Đông Nam Á cần một ASEAN hùng mạnh

Hệ thống chính trị hiện nay tại Đông Nam Á có thể làm suy yếu khả năng của ASEAN trong đàm phán với các cường quốc bên ngoài. Vì vậy, bi kịch sẽ xảy ra và nguy cơ biến khu vực này trở thành một chiến trường về mặt chiến lược sẽ hiện hữu nếu không có sự nhất quán trong giới lãnh đạo ASEAN.

Đọc tiếp...

Nga đang làm suy yếu Trung Quốc tại Ấn Độ-Thái Bình Dương

Nga đang làm suy yếu Trung Quốc tại Ấn Độ-Thái Bình Dương

Bất chấp tất cả những lời thổi phồng xung quanh việc mở rộng hợp tác quân sự giữa Bắc Kinh và Moskva, hiện không có dấu hiệu nào cho thấy quan hệ đối tác chiến lược toàn diện Nga-Trung sẽ phát triển thành quan hệ liên minh chính thức toàn diện.

Đọc tiếp...

Lý do Lầu Năm Góc quan ngại năng lực quân sự của Trung Quốc

Lý do Lầu Năm Góc quan ngại năng lực quân sự của Trung Quốc

Theo Lầu Năm Góc, Trung Quốc đã tăng cường khả năng tiếp cận các cảng quốc tế để sẵn sàng các hoạt động hậu cần quan trọng nhằm duy trì hoạt động thường xuyên tại các vùng biển, đại dương như Ấn Độ Dương, Biển Địa Trung Hải và Đại Tây Dương.

Đọc tiếp...

Trung Quốc sẽ tham gia TPP?

Trung Quốc sẽ tham gia TPP?

Tháng 5/2017, 11 nước thành viên còn lại của TPP đã quyết định thúc đẩy hiệp định này mà không có sự tham gia của Mỹ. Tuy nhiên, vấn đề lớn là liệu Trung Quốc có nên được mời tham gia TPP hay không? 

Đọc tiếp...

Quan hệ Thái Lan-Mỹ đang có sự chuyển dịch?

Quan hệ Thái Lan-Mỹ đang có sự chuyển dịch?

Việc Mỹ tái can dự với Thái Lan là cần thiết bởi họ cần khôi phục vị thế và tầm ảnh hưởng. Phần lớn Đông Nam Á đều muốn Mỹ có sự "trở lại" khu vực bởi họ không muốn rơi "hoàn toàn" vào quỹ đạo của Trung Quốc.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 7341 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin