23 - 10 - 2019 | 15:32
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home KINH TẾ/HỘI NHẬP Lý do quan hệ kinh tế Mỹ-Trung cần cân bằng hơn

Lý do quan hệ kinh tế Mỹ-Trung cần cân bằng hơn

Email In PDF.

Cả Mỹ và Trung Quốc đều gắn với nhau do sự phụ thuộc cùng có lợi. Trung Quốc phụ thuộc vào thị trường xuất khẩu Mỹ với khoảng 161,6 tỷ USD trong năm 2015 trong khi Mỹ dựa vào việc Trung Quốc nắm giữ trái phiếu chính phủ Mỹ và các tài sản USD khác.

 

 21854815.JPG

Ngày 6/4 vừa qua, Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã gặp nhau tại Hội nghị thượng đỉnh đặc biệt ở Florida (Mỹ). Hai nhà lãnh đạo đã gạt bỏ những vấn đề chính có thể dẫn tới căng thẳng giữa hai nước. Một trong những vấn đề đó là cân bằng thương mại giữa hai nền kinh tế khổng lồ của thế giới đã được hai nhà lãnh đạo nhất trí giải quyết trong vòng 100 ngày tới. Mục tiêu của kế hoạch này là nhằm cải thiện cân bằng thương mại giữa hai bên bằng cách tăng xuất khẩu của Mỹ tới Trung Quốc, chứ không phải là hạn chế xuất khẩu của Trung Quốc sang Mỹ. Tuy kế hoạch 100 ngày này có thể tránh được một cuộc chiến tranh thương mại giữa hai nền kinh tế lớn của thế giới, nhưng những biện pháp bảo hộ của Mỹ vẫn là một mối đe dọa. Bộ trưởng Thương mại Mỹ Wilbur Ross cho biết nếu không có kết quả thực tế trong 100 ngày tới, Chính quyền của Tổng thống Trump sẽ xem xét liệu có nên tiếp tục kế hoạch này hay không.

Theo Ngân hàng Thế giới (WB), sức tiêu thụ của Mỹ lớn nhất thế giới với chi tiêu tiêu dùng của các hộ gia đình lên tới hơn 14,88 nghìn tỷ USD vào năm 2015. Trong khi đó, Trung Quốc là nước có tổng lượng hàng hóa xuất khẩu lớn nhất với giá trị khoảng 2,14 nghìn tỷ USD trong năm 2015. Mối quan hệ giữa hai nền kinh tế khổng lồ này rất rõ ràng: Mỹ là nước tiêu dùng lớn nhất trong khi Trung Quốc là nước xuất khẩu lớn nhất. Tuy nhiên, đang có sự thay đổi chiều hướng giữa hai nước với việc Mỹ hướng tới chủ nghĩa bảo hộ trong khi Trung Quốc hướng tới nền kinh tế dẫn đầu thế giới về tiêu dùng. Sự thay đổi đột ngột của nền kinh tế Mỹ hướng tới chủ nghĩa bảo hộ có thể ngăn cản mối quan hệ cân bằng kinh tế với Trung Quốc. Trên thực tế, các chính sách bảo hộ mà Chính quyền của ông Trump đề xuất có thể gây hại tới nền kinh tế Mỹ. Hơn nữa, điều đó cũng có thể bỏ qua một mối quan hệ cân bằng thương mại hơn nữa giữa hai nước như đã được nhất trí trong Đối thoại.

Chiến lược và Kinh tế Mỹ-Trung (S&ED)

Các chính sách bảo hộ của ông Trump chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến nền kinh tế Mỹ nhưng nhiều khả năng Chính quyền Mỹ sẽ áp dụng các biện pháp bảo hộ này. Theo một cuộc nghiên cứu mới đây từ các ngân hàng đầu tư và các công ty luật tại Phố Wall, có tới hơn 50% khả năng ông Trump sẽ áp dụng mức thuế cao hơn để ngăn cản nhập khẩu hàng hóa từ các công ty ở nước ngoài do Mỹ sỡ hữu. Như vậy, lợi nhuận gấp 4 lần của các công ty Mỹ tại Trung Quốc từ năm 2004-2012, theo một nghiên cứu của JP Morgan, có thể giảm đáng kể. Hơn nữa, nền kinh tế Mỹ có thể rơi vào tình trạng ảm đạm từ những biện pháp bảo hộ này. Nếu Chính quyền của ông Trump áp dụng mức thuế 45% đánh vào hàng hóa Trung Quốc sẽ dẫn tới giá hàng hóa cao hơn, ảnh hưởng tới người tiêu dùng Mỹ và khả năng cạnh tranh xuất khẩu của Mỹ.

Trung Quốc cũng có thể trả đũa bằng cách giảm trữ lượng trái phiếu kho bạc Mỹ và cắt giảm nhập khẩu các sản phẩm của Mỹ. Bên cạnh đó, cũng có những tổn thất đối với các công ty đa quốc gia Mỹ (MNC) do chi phí sản xuất tăng vì các công ty này dựa vào chuỗi cung ứng sản xuất tại Trung Quốc và các nền kinh tế mới nổi khác trong khu vực.

Sự phụ thuộc lẫn nhau

Cả Mỹ và Trung Quốc đều gắn với nhau do sự phụ thuộc cùng có lợi. Trung Quốc phụ thuộc vào thị trường xuất khẩu Mỹ với khoảng 161,6 tỷ USD trong năm 2015 trong khi Mỹ dựa vào việc Trung Quốc nắm giữ trái phiếu chính phủ Mỹ và các tài sản USD khác. Hơn nữa, Trung Quốc là nước cho vay lớn thứ hai đối với chính phủ Mỹ với việc Mỹ nợ Trung Quốc khoảng 1,115 nghìn tỷ USD tính đến tháng 10/2016.

Tuy nhiên, sự phụ thuộc lẫn nhau này có lợi cho cả hai nước. Các khoản vay của Trung Quốc cho Mỹ thông qua nắm giữ trái phiếu chính phủ Mỹ cung cấp tiền cho Ngân hàng Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) và cho phép Mỹ nhập khẩu các sản phẩm của Trung Quốc. Tuy nhiên, cựu Chủ tịch của Morgan Stanley châu Á và là nhà kinh tế học người Mỹ - ông Stephan Roach - đã chỉ ra rằng Trung Quốc đang hướng tới một sự thay đổi lớn từ nền kinh tế dẫn đầu về xuất khẩu và đầu tư sang một mô hình kinh tế phụ thuộc nhiều hơn vào tiêu dùng và lĩnh vực dịch vụ. Do vậy, đây là một câu hỏi hóc búa về việc Mỹ sẽ phản ứng như thế nào trước việc Trung Quốc chuyển đổi sang nền kinh tế dẫn đầu về tiêu dùng nếu Mỹ vẫn dựa vào hàng hóa giá rẻ và vốn của Trung Quốc.

Sự chuyển hướng kinh tế của Trung Quốc theo hướng tăng tiêu dùng bắt đầu từ năm 2011 khi kế hoạch 5 năm lần thứ 12 được ban hành kèm theo một khuôn khổ tái cân bằng cấu trúc nền kinh tế. Do vậy, cải cách kinh tế quan trọng của Trung Quốc được thông qua năm 2013 để hỗ trợ chuyển đổi nền kinh tế tiêu thụ dẫn đầu. Một vài cải cách kinh tế quan trọng là việc thông qua sửa đổi chính sách mỗi gia đình chỉ có một con và khoản thuế 30% đối với lợi nhuận của các Doanh nghiệp nhà nước (SOE).

Hơn thế nữa, Trung Quốc đã tăng gấp đôi quy mô của khu vực dịch vụ tư nhân chiếm khoảng 46% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) trong vòng 2 thập kỷ qua. Trong bối cảnh này, Mỹ cần phải có phản ứng đối xứng với sự chuyển đổi đang diễn ra của kinh tế Trung Quốc.

Như Stephan Roach đã giải thích, Mỹ phải gia tăng tiết kiệm quốc nội bởi sự chuyển đổi kinh tế tiêu dùng dẫn đầu sẽ làm giảm việc Trung Quốc mua trái phiếu chính phủ Mỹ và dẫn tới giảm bớt nguồn vốn của Trung Quốc tại thị trường Mỹ khiến lãi suất cao. Hơn nữa, việc Mỹ thoát khỏi việc dựa vào vào nhu cầu nước ngoài đối với trái phiếu chính phủ sẽ cho phép nước này có thể bù đắp cho việc tiêu dùng quá mức.

Mỹ-Trung cần mối quan hệ cân bằng hơn

Tuy mọi quốc gia đều có quyền đánh giá chính sách đối ngoại của họ thông qua lăng kính các lợi ích quốc gia nhưng Chính quyền của ông Trump nên tránh tập trung vào mâu thuẫn quan hệ với Trung Quốc. Điều cần thiết là cả hai nền kinh tế này cần phải đặt tiến trình S&ED giữa hai bên vào trung tâm của mối quan hệ song phương. Trong năm 2011, hai nước đã nhất trí trong vòng đàm phán thứ 3 S&ED để thúc đẩy mối quan hệ thương mại cân bằng hơn. Hai bên đã đồng ý về việc Trung Quốc nên thực hiện các bước đi cần thiết để gia tăng tiêu dùng nội địa như đã đề ra trong kế hoạch 5 năm lần thứ 12, cùng với đó là việc Mỹ cần phải gia tăng tiết kiệm nội địa và xuất khẩu theo “sáng kiến xuất khẩu quốc gia” của Mỹ.

S&ED cũng sẽ là công cụ để hai bên thảo luận về việc làm thế nào để đối phó với các vấn đề quan trọng của thương mại, tỷ giá hối đoái và môi trường kinh doanh. S&ED cũng có thể là con đường cho hai nền kinh tế lớn này thảo luận về những tiềm năng hợp tác trong các sáng kiến cơ sở hạ tầng mà các công ty Trung Quốc có thể đầu tư. Đây có thể là thành tựu to lớn đối với Mỹ khi mà Trung Quốc đang tìm kiếm tài chính và hợp tác công nghệ từ các nền kinh tế công nghiệp cho sáng kiến "Một vành đai, Một con đường" của nước này.

Chính quyền của ông Trump đổ lỗi cho thâm hụt thương mại với Trung Quốc như một mối đe dọa kinh tế nghiêm trọng. Tuy nhiên, điều này khiến Mỹ mù quáng trong việc nhận ra rằng nước này cần một nền kinh tế vĩ mô mạnh mẽ hơn và có mối quan hệ cân bằng hơn với Trung Quốc. Do vậy, theo đuổi các biện pháp chính sách sẽ giúp ích cho “nước Mỹ lớn mạnh trở lại” hơn là thực hiện các chính sách bảo hộ.

Tác giả Phidel Vinels là chuyên gia phân tích cao cấp thuộc Trung tâm nghiên cứu đa phương, Trường Nghiên cứu Quốc tế RSIS trực thuộc Đại học Công nghệ Nam Dương, Singapore. Bài viết đăng trên “RSIS”.

Hương Trà (gt)


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Chủ nghĩa đa phương là không thể thay thế?

Chủ nghĩa đa phương là không thể thay thế?

Tất cả các nước cần phải chung vai trong việc khôi phục hệ thống đa phương này vốn đã đóng góp rất nhiều cho thịnh vượng và tăng trưởng chung trong vòng 70 năm qua.

Đọc tiếp...

Triển vọng đàm phán thương mại Trung-Mỹ

Triển vọng đàm phán thương mại Trung-Mỹ

Cuộc chiến thương mại Trung-Mỹ ngày càng khốc liệt và kéo dài, các cuộc đàm phán thương mại giữa hai bên vẫn sẽ tiếp tục diễn ra dù cho nhiều lần bị gián đoạn. Vấn đề tiếp theo mà Trung Quốc và Mỹ xác định sẽ tiếp tục đàm phán vào đầu tháng 10/2019 là lựa chọn đối đầu hay hợp tác.

Đọc tiếp...

Những yếu tố đằng sau triển vọng thỏa thuận thương mại Trung - Mỹ

Những yếu tố đằng sau triển vọng thỏa thuận thương mại Trung - Mỹ

Cuộc thương chiến Trung – Mỹ vẫn đang diễn biến hết sức căng thẳng, các nhà lãnh đạo hai bên đang đứng trước sự lựa chọn về việc xây dựng một thỏa thuận thương mại. Một thỏa thuận thương mại liệu có thể được ký kết hay không, cần phải xét đến các yếu tố quan trọng phía sau, không chỉ dừng lại trong phạm vi các quy luật kinh tế.

Đọc tiếp...

Cơ hội của Việt Nam trong chuỗi ngành nghề toàn cầu

Cơ hội của Việt Nam trong chuỗi ngành nghề toàn cầu

Từ góc độ chuyển dịch ngành nghề, Việt Nam có cơ hội để trở thành Hàn Quốc hoặc Đài Loan tiếp theo. Cuộc đọ sức thương mại giữa Trung Quốc và Mỹ chắc chắn sẽ thúc đẩy chuỗi tái cấu trúc ngành nghề và chuyển dịch ngành nghề trên toàn cầu, Việt Nam có ưu thế tiếp nhận ngành nghề hơn so với các quốc gia khu vực.

Đọc tiếp...

Sách lược đầu tư của Trung Quốc vào Malaysia

Sách lược đầu tư của Trung Quốc vào Malaysia

Nhìn chung, Malaysia là một địa điểm mà cơ hội đầu tư và rủi ro đầu tư cùng tồn tại. Trung Quốc đầu tư vào Malaysia đương nhiên là vì coi trọng nhiều cơ hội đầu tư của quốc gia này, nhưng bên cạnh đó, Trung Quốc cũng cần phải đánh giá những rủi ro, vấn đề cản trở đầu tư như sự thay đổi đảng cầm quyền, những mâu thuẫn nội bộ về chính trị và kinh tế của Malaysia.

Đọc tiếp...

Nội bộ Mỹ và 3 trường phái quan điểm về thương chiến Mỹ-Trung

Nội bộ Mỹ và 3 trường phái quan điểm về thương chiến Mỹ-Trung

Căng thẳng cuộc chiến thương mại tiếp tục làm trầm trọng thêm tình trạng bất ổn trong cộng đồng kinh doanh của cả Mỹ và Trung Quốc. Các đòn trả đũa lẫn nhau đã diễn ra chóng vánh và lan rộng. Mặc dù những động thái của ban lãnh đạo chóp bu có thể không nhất quán, nhưng tiếng nói của giới chức các cấp thấp hơn ở cả hai nước lại đang định hình nên quan điểm và đề xuất của chính họ dựa trên những mục tiêu cụ thể hơn và dễ đạt được hơn.

Đọc tiếp...

“Bức màn sắt” kinh tế của Trump chống Trung Quốc

“Bức màn sắt” kinh tế của Trump chống Trung Quốc

Tổng thống Donald Trump đang phát đi tín hiệu cho thấy ông mong muốn tách khỏi Bắc Kinh hơn là muốn có một thỏa thuận. Tuy nhiên, những động thái này của ông lại có thể gây ra những hậu quả không lường trước, thiệt hại mà nước Mỹ phải gánh chịu là trực tiếp nhất và nhiều hơn bất cứ quốc gia nào.

Đọc tiếp...

Chiến tranh thương mại Mỹ - Trung lan sang lĩnh vực tiền tệ

Chiến tranh thương mại Mỹ - Trung lan sang lĩnh vực tiền tệ

Tình hình chiến tranh thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc đang phát triển theo chiều hướng không mấy khả quan. Ngọn lửa chiến tranh thương mại bỗng nhiên lan sang cả lĩnh vực tiền tệ, cuộc chiến thương mại đã leo thang thành cuộc chiến tiền tệ.

Đọc tiếp...

Thỏa thuận thương mại Mỹ-Nhật: Triển vọng và thách thức

Thỏa thuận thương mại Mỹ-Nhật: Triển vọng và thách thức

Bài viết này phân tích những triển vọng của một thỏa thuận thương mại Mỹ-Nhật và luận bàn về những tác động đối với các khuôn khổ khu vực khác như Hiệp định đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) và Hiệp định đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP).

Đọc tiếp...

Cách thức giải quyết cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung

Cách thức giải quyết cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung

Nếu ai nghĩ rằng tranh chấp thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc sẽ được giải quyết một cách dễ dàng, thì đó là do họ không để ý. Tranh chấp này sâu xa hơn - và vì thế nguy hiểm hơn nhiều.

Đọc tiếp...

Việt Nam: Công xưởng mới của thế giới?

Việt Nam: Công xưởng mới của thế giới?

Các nhân tố khó đoán định trong thương mại toàn cầu năm 2018 tăng lên dường như đã mang đến cho Việt Nam cơ hội phát triển, để tránh rủi ro thương mại, nhiều doanh nghiệp đang đẩy nhanh việc chuyển dịch chuỗi ngành nghề sang các nước ASEAN, nhu cầu đến Việt Nam đầu tư và xây dựng nhà máy đang tăng lên. Tuy nhiên, Việt Nam đã chuẩn bị sẵn sàng?

Đọc tiếp...

Quan hệ thương mại Mỹ-Đông Nam Á trong thời kỳ biến động

Quan hệ thương mại Mỹ-Đông Nam Á trong thời kỳ biến động

Quan hệ thương mại Mỹ-Đông Nam Á quan trọng đối với cả hai bên và sẽ trở nên ngày càng có lợi khi các nền kinh tế Đông Nam Á phát triển. Mỹ vẫn là một cường quốc nổi trội ở Đông Nam Á và được cho là vẫn có nhiều ảnh hưởng đòn bẩy kinh tế ở châu Á hơn Trung Quốc. Tuy nhiên, không có những thay đổi trong chính sách của Mỹ liên quan đến các dàn xếp thương mại đa phương ở châu Á, các mối quan hệ sẽ không đạt đến tiềm năng của chúng.

Đọc tiếp...

Đình chiến thương mại Mỹ-Trung có thể làm thay đổi nền kinh tế toàn cầu

Đình chiến thương mại Mỹ-Trung có thể làm thay đổi nền kinh tế toàn cầu

Lập trường của Trump có thể thay đổi nếu nền kinh tế Mỹ tăng trưởng chậm lại hay các thị trường tài chính bị ảnh hưởng.

Đọc tiếp...

Chiến tranh thương mại Trung-Mỹ: Cuộc trường chinh mới

Chiến tranh thương mại Trung-Mỹ: Cuộc trường chinh mới

Cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung có lẽ chỉ mới chứng kiến cái kết của sự khởi đầu và còn lâu mới chấm dứt. Nếu đúng như vậy, thì đối với Mỹ, việc chuẩn bị đối phó với thuế quan và những biến động kinh tế kéo dài sẽ là khôn ngoan. Tương tự, Tập Cận Bình cần đảm bảo rằng “cuộc trường chinh mới” của Trung Quốc do ông dẫn dắt sẽ không bị thất bại.

Đọc tiếp...

RCEP: Phạm vi rộng, trọng tâm hẹp

RCEP: Phạm vi rộng, trọng tâm hẹp

Dù mang đầy tham vọng nhưng RCEP sẽ khó tạo ra thay đổi lớn kể cả khi 16 nước đạt được sự đồng thuận vào tháng 11 tới. Vì tập trung chủ yếu giải quyết các hàng rào thuế quan nên RCEP không chú ý đến những hàng rào phi thuế quan có thể ảnh hưởng tới sự lưu thông thương mại trong khu vực và sự hội nhập chuỗi cung ứng, chưa kể một số loại thuế không được miễn hoàn toàn kể cả sau khi đã áp dụng tự do hóa thương mại.

Đọc tiếp...

Quan hệ kinh tế ASEAN-Ấn Độ: Nền tảng thấp, tiềm năng lớn

Quan hệ kinh tế ASEAN-Ấn Độ: Nền tảng thấp, tiềm năng lớn

Dù có sự quan tâm rộng lớn đối với Đông Nam Á, Ấn Độ liên tục bị chỉ trích vì lập trường cứng rắn về các thỏa thuận thương mại với ASEAN. Hơn nữa, Ấn Độ thường được so sánh với các đối tác đối thoại Đông Á của ASEAN để làm nổi bật sự can dự hạn chế về mặt kinh tế của nước này với ASEAN. Tại sao ASEAN và Ấn Độ lại có một mối quan hệ kinh tế hạn chế như vậy?

Đọc tiếp...

Một cách hiệu quả hơn để thách thức Trung Quốc về thương mại

Một cách hiệu quả hơn để thách thức Trung Quốc về thương mại

Khao khát của Trump là chiến đấu chống lại chủ nghĩa trọng thương của Trung Quốc được chia sẻ rộng rãi trên mọi phương diện chính trị của Mỹ và ngày càng nhiều trong khu vực tư nhân Mỹ. Tuy nhiên, điều gây tranh cãi nhiều hơn là cách tiếp cận của ông.

Đọc tiếp...

Chiến lược vượt qua Mỹ của các quốc gia châu Á-Thái Bình Dương

Chiến lược vượt qua Mỹ của các quốc gia châu Á-Thái Bình Dương

Nhật Bản và Úc đã đóng vai trò tiên phong trong việc thúc đẩy Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương mà không có Mỹ. Thỏa thuận này được ký kết vào ngày 8/3 và có khả năng sớm có hiệu lực vào đầu năm 2019, sau khi ít nhất 6 trên 11 quốc gia thành viên thông qua.

Đọc tiếp...

Kết nạp Trung Quốc vào WTO có phải là sai lầm?

Kết nạp Trung Quốc vào WTO có phải là sai lầm?

Mỹ đã và đang có sự bất mãn ngày càng gia tăng đối với việc Bắc Kinh không tuân theo các chuẩn mực kinh tế tự do. Việc để cho Trung Quốc gia nhập WTO có phải là một sai lầm chiến lược hay không? Nếu đó là một sai lầm, có lựa chọn thay thế nào tốt hơn?

Đọc tiếp...

Chiến tranh thương mại Mỹ-Trung có phải là lựa chọn duy nhất?

Chiến tranh thương mại Mỹ-Trung có phải là lựa chọn duy nhất?

Đối thoại vẫn là thiết yếu. Nó phải được thực hiện thường xuyên, không phải để tạo ra một vẻ ngoài giả tạo là kết hợp các quy chuẩn mà đơn thuần để tránh những cơn phẫn nộ không cần thiết và phản tác dụng. Không dễ để thắng trong những cuộc chiến tranh thương mại. Mặt khác, về cơ bản không dễ để thua trong các cuộc đối thoại.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 5344 khách và 1 thành viên Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin