23 - 8 - 2017 | 18:59
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home Ý KIẾN VÀ BÌNH LUẬN Tình hình an ninh khu vực Biển Đông trong hai thập niên đầu thế kỷ XXI - Kỳ 1:Tình hình an ninh

Tình hình an ninh khu vực Biển Đông trong hai thập niên đầu thế kỷ XXI - Kỳ 1:Tình hình an ninh

Email In PDF.

Cũng giống như an ninh trên đất liền, an ninh biển bao gồm cả an ninh truyền thống và an ninh phi truyền thống. Theo khuôn khổ đó, bài viết tập trung phân tích, luận giải một số nội dung chủ yếu của an ninh phi truyền thống đang đe dọa an ninh khu vực Biển Đông trong hai thập niên đầu thế kỷ XXI.

 

An ninh biển là một bộ phận cấu thành trong an ninh của quốc gia ven biển, quốc gia đảo và quốc gia quần đảo trên thế giới. Ở phạm vi rộng hơn, an ninh biển còn là bộ phận cấu thành an ninh khu vực và thế giới, có mối liên hệ chặt chẽ với nhiều vấn đề an ninh lục địa. Hiện nay, có 70% dân số thế giới sống ven biển đảo, quần đảo, đặc biệt hầu hết các trung tâm kinh tế, chính trị và văn hóa lớn của các quốc gia và quốc tế đều nằm sát biển. Chính vì vậy, an ninh biển ngày càng có ảnh hưởng lớn đến an ninh đất liền của các quốc gia ven biển đảo, quần đảo.

An ninh biển được hiểu là trạng thái ổn định, an toàn, không có các mối đe dọa xuất phát từ biển và các vùng đất đối với các hoạt động bình thường của các quốc gia, các tổ chức, cá nhân trên biển hoặc đối với của hoạt động các quốc gia, các tổ chức, cá nhân trên đất liền. Như vậy, cũng giống như an ninh trên đất liền, an ninh biển bao gồm cả an ninh truyền thống và an ninh phi truyền thống. Theo khuôn khổ đó, bài viết tập trung phân tích, luận giải một số nội dung chủ yếu của an ninh phi truyền thống đang đe dọa an ninh khu vực Biển Đông trong hai thập niên đầu thế kỷ XXI, trong đó có nạn cướp biển, buôn lậu, giành giật ngư trường, tình hình chấp hành pháp luật của các phương tiện lưu thông trên biển.

Tình hình an ninh biển ở khu vực Biển Đông

Nạn cướp biển tiếp tục có dấu hiệu diễn biến phức tạp

Trong hai thập niên đầu thế kỷ XXI, tình hình an ninh khu vực Biển Đông nổi lên vấn nạn cướp biển và cướp có vũ trang chống lại tàu thuyền khi lưu thông qua khu vực biển quan trọng này. Đây được coi là một trong những thách thức lớn nhất cho các vận tải biển trong thực hiện lĩnh vực kinh tế biển trên thế giới, đặc biệt là khu vực Biển Đông[1].

Địa bàn hoạt động của cướp biển ở Biển Đông chủ yếu tập trung ở hai điểm đó là eo biển Malacca và eo biển Sulu –Celebes. Nằm giữa bán đảo Mã Lai và đảo Sumatra của Indonesia nối Biển Đông và Ấn Độ Dương, eo biển Malacca có chiều dài 805 km, chỗ hẹp nhất chỉ rộng 1,2 km và là tuyến vận tải biển chủ yếu từ châu Âu, châu Phi, Trung Đông, Nam Á đi Đông Nam Á và Đông Á. Mỗi năm có khoảng 50. 000 lượt tàu thuyền qua lại chiếm ¼ tổng số lưu lượng tàu thuyền hoạt động trên toàn thế giới. Với vị trí địa lý thuận lợi và hoạt động kinh tế biển nhộn nhịp, nhất là lĩnh vực vận tải biển, eo Malacca được xem là địa bàn hoạt động lý tưởng của bọn cướp biển Đông Nam Á.

Eo biển Sulu-Celebes nằm giữa ba nước Philippines, Malaysia và Indonesia. Hiện nay, khu vực này được Cục Hàng hải quốc tế (IMB) đánh giá là nơi chứa đựng nhiều rủi ro nhất của hoạt động hàng hải thế giới bởi đây là đại bàn hoạt động của nhóm cướp biển và cướp có vũ trang chống lại tàu thuyền manh động nhất Đông Nam Á dưới quyền kiểm soát của lực lượng chiến binh Hồi giáo Abu Sayyaf có đại bản doanh đóng tại miền Nam Philippines gọi tắt là nhóm Abu Sayyaf. Là khu vực có địa hình phức tạp với hàng ngàn hòn đảo lớn, nhỏ và vô số làng mạc, hang động, luồng lạch, ngách khuất, v.v… eo biển Malacca có điều kiện tự nhiên thuận lợi cho các nhóm cướp biển dễ dàng phục kích, tấn công mục tiêu, lẩn trốn lực lượng chức năng, và vận chuyển hàng hóa cướp được vào đất liền để tiêu thụ. Ngoài hai điểm nóng nói trên, thì vùng phía Nam Biển Đông nối liền giữa Singapore với hai quần đảo Anamba và Natuna thuộc Indonesia cũng là địa bàn hoạt động tương đối mạnh của cướp biển Đông Nam Á.

Nếu như trước đây, cướp biển Đông Nam Á chỉ tấn công các tàu hàng di chuyển chậm, mạn thấp hoặc các tàu kéo sà lan chở than từ Indonesia đến miền Nam Philippines, thì hiện nay, các băng nhóm cướp biển và cướp có vũ trang trên biển trở nên manh động hơn, mở rộng đối tượng tấn công nhằm hướng vào tàu hàng cỡ lớn[2], tàu chở dầu và tàu cá, v.v… Tuy nhiên, mục tiêu mà hải tặc Đông Nam Á ưa thích nhất vẫn là tàu chở hàng kim loại và tàu chở nhiên liệu lỏng, bởi mỗi vụ cướp tàu chở dầu có thể đem lại cho bọn chúng số tiền hàng trăm ngàn thậm chí hàng triệu USD.

Về thủ đoạn hoạt động, phương tiện và vũ khí của bọn cướp biển và cướp có vũ trang chống lại tàu thuyền, theo kết luận của Tổ chức Chống cướp biển châu Á[3] có trụ sở đặt tại Singapore, bọn cướp biển khu vực Đông Nam Á là những nhóm hải tặc rất nguy hiểm, được tổ chức chặt chẽ. Chúng hoạt động táo tợn và liều lĩnh, dựa trên các nguồn thông tin nội bộ có độ chính xác cao, đồng thời chủ động moi tin từ rất nhiều nguồn như: mua chuộc các thủy thủ biến chất, người nhà công nhân tại các hải cảng, thậm chí mua tin từ một số quan chức chính phủ và quân đội tham nhũng, v.v… Nhờ có nguồn tin nên bọn hải tặc nắm rất chắc mục tiêu đang chở hàng gì để tấn công, thời gian và hải trình của tàu, cũng như các biện pháp an ninh trên tàu, v.v… Vì thế, chúng có thể bám theo mục tiêu trong cả một hải trình dài ngay từ khi con tàu vừa rời cảng, hoặc chúng có thể đón lõng chính xác các tàu hàng mục tiêu.

Cướp biển và cướp có vũ trang có nhiều loại vũ khí, trang bị để chống lại tàu thuyền. Phương tiện của cướp biển khu vực biển Đông Nam Á cũng rất đa dạng, gồm có tàu võ gỗ giả danh ngư dân, tàu cao tốc hiện đại để bám đuổi khiến tàu hàng không thể chạy thoát; thiết bị định vị GPS; dao, súng tiểu liên và súng máy. Bọn cướp biển và cướp có vũ trang chống lại tàu thuyền thường sử dụng xuồng cao tốc, tàu có công suốt lớn mà chúng cướp được để dùng làm phương tiện di chuyển.

Khi thời cơ đến, bọn hải tặc lập tức tăng tốc tiếp cận mục tiêu, đột nhập lên tàu, đánh đập, uy hiếp, khống chế thủy thủ; phá hủy phương tiện thông tin, cắt đứt mọi liên lạc, buộc thủy thủ phải điều khiển tàu chạy chậm theo những hải trình lòng vòng do chúng đưa ra nhằm kéo dài thời gian chờ tàu của chúng đến chuyển hàng. Đồng thời, chúng cũng chủ động liên hệ với chính quyền và các hãng vận tải đòi tiền chuộc con tin, trong đó có vụ lên đến hàng chục triệu USD. Ngoài ra, trong thời gian mật phục, đón lõng mà tàu hàng không xuất hiện thì chúng có thể tấn công tàu cá hoặc bất kỳ tàu nào chúng gặp trên biển.

Tại khu vực eo biển Malacca- Singapore, lợi dụng mật độ tàu thuyền qua lại dày đặc, bọn hải tặc dễ dàng trà trộn trong đám đông để cướp hàng. Chúng sử dụng tàu nhỏ công suất lớn áp mạn vào tàu mục tiêu để công khai chuyển hàng giữa ban ngày như một hoạt động giao hàng bình thường mà không hề sợ lực lượng chức năng hoặc các tàu chạy gần đó phát hiện, vì trên màn hình ra-đa tín hiệu chỉ là một dấu chấm nhỏ, còn các thủy thủ của tàu bị cướp thì không thể bấm còi báo động kể cả khi tàu tuần tra của hải quân đi qua, bởi vì các thủy thủ trên tàu đã bị hải tặc dồn xuống hầm kín hoặc bị gí súng vào đầu. Sau khi cướp hàng thành công bọn hải tặc nhốt toàn bộ thủy thủ đoàn rồi rút êm. Khi lực lượng chức năng phát hiện thì đã quá muộn, chính vì vậy có rất nhiều tàu dầu của các nước đã bị bọn hải tặc vùng biển này tấn công giữa ban ngày. Điển hình ở khu vực này phải kể đến 3 vụ cướp xảy ra trong năm 2015, đó là: vụ cướp tàu Ocean Energy ngày 02/5; tàu Oriental Glory ngày 15/5 và tàu Orkim Harmony ngày 11/6, khiến 6.000 tấn xăng RON 95 (hơn 7 triệu lít), 2.023 tấn khí đốt và 2.500 tấn dầu với tổng giá trị hơn 10 triệu USD đã bị cướp.

Tại khu vực eo biển Sulu –Celebes, nhóm hải tặc Abu Sayyaf thường tổ chức mai phục dọc tuyến đường từ Biển Đông ra Tây Thái Bình Dương và tuyến đường biển nối ba nước Philippines, Malaysia và Indonesia. Khi mục tiêu xuất hiện nhóm này sẽ bám theo, đợi đến tối hoặc khi thủy thủ đoàn mất cảnh giác mới hành động. Nhóm này có thể giam tàu từ 7-10 ngày để tìm khách tiêu thụ hàng mà không hề sợ lực lượng chức năng phát hiện. Nhóm hải tặc Abu Sayyaf đặc biệt nguy hiểm ở chỗ, ngoài cướp hàng chúng còn bắt cóc thủy thủ đòi tiền chuộc, chúng sẵn sàng thủ tiêu con tin nếu các yêu cầu của chúng không được đáp ứng. Trong hai năm gần đây, nhóm hải tặc Abu Sayyaf đã bắt nhiều thủy thủ người Malaysia, Indonesia, Philippines v.v… Ngày 19/02/2017, nhóm này đã tấn công tàu Giang Hải của Việt Nam tại vùng biển nói trên, bắn chết thủy thủ Vũ Đức Hạnh, bắt đi 6 người khác sau khi đập phá nhiều phương tiện và thả trôi tàu. Trước đó ngày 13/11/2016, tàu Royal của Công ty Cổ phần hàng hải Hoàng Gia của Việt Nam cũng bị nhóm hải tặc Abu Sayyaf tấn công, đã bắt đi 6 thủy thủ sau khi bắn bị thương một người.

Nạn buôn lậu và gian lận thương mại trên biển

Cùng với nạn cướp biển hoành hành, nạn buôn lậu và gian lận thương mại trên biển ở khu vực Đông Nam Á cũng tăng mạnh cả về số vụ, số đối tượng cũng như tang vật bị bắt giữ. Tuy chưa có nhiều bằng chứng, những nhiều chuyên gia nghiên cứu về Biển Đông cho rằng, chính lực lượng buôn lậu trên biển đang dung túng và là kênh tiêu thụ hàng hóa chủ yếu do bọn hải tặc bán lại. Tại vùng biển của Việt Nam, hoạt động buôn lậu và gian lận thương mại cũng đang diễn ra hết sức sôi động, trong đó xăng, dầu, than, quặng titan, gỗ và ma túy là những mặt hàng bị phát hiện nhiều nhất. Từ năm 2012 đến tháng 9 năm 2015, riêng lực lượng Cảnh sát biển và Bộ đội Biên phòng đã phát hiện, bắt giữ tại vùng đặc quyền kinh tế Tây Nam; ven biển tỉnh Quảng Ninh, Hải Phòng, Nghệ An, Bà Rịa - Vũng Tàu, Sóc Trăng 69 vụ với 259 đối tượng buôn lậu xăng, dầu trong đó có 7/45 đối tượng là người nước ngoài, tịch thu 21.773.682 lít xăng, dầu các loại, thu nộp ngân sách nhà nước 280 tỷ đồng. Năm 2016, lực lượng Bộ đội Biên phòng tuyến biển phát hiện và bắt giữ 213 vụ/563 đối tượng, thu hơn 10 triệu lít xăng, dầu trong đó điển hình là vụ vận chuyển hơn 5 triệu lít dầu lậu của một tàu nước ngoài vào Việt Nam tại Phú Yên, bán phát mại toàn bộ số hàng thu nộp ngân sách 61 tỷ đồng; bắt 68 vụ/124 đối tượng, thu giữ 88.762 tấn than, 6.770 m3 cát, 65.589 bao thuốc lá ngoại, hơn 2 tấn pháo nổ và nhiều mặt hàng có giá trị khác, thu về 145,8 tỷ đồng. Quý I năm 2017, lực lượng này tiếp tục thu giữ 1.514.000 lít xăng, 2.574.190 lít dầu, 15.829 tấn than, hơn 100.000 bao thuốc lá, hơn 3 tấn pháo nổ, 4 kg heroin, 10,5 kg cỏ Mỹ, thuốc phiện v.v…, tổng trị giá tang vật tạm giữ khoảng 151,2 tỷ đồng.

Về thủ đoạn đối với mặt hàng xăng dầu, các nhóm đầu nậu trong nước cấu kết chặt chẽ với các đối tượng người nước ngoài sử dụng tàu, thuyền không treo cờ quốc tịch hoặc tàu cá hoán cải, được gia cố thêm téc chứa bí mật để trung chuyển dầu lậu mua từ tàu nước ngoài tại các vùng biển giáp ranh. Một phần xăng, dàu lậu được bán trực tiếp cho ngư dân tại ngư trường. Tinh vi hơn, các đầu nậu trong nước còn lập ra nhiều công ty có tư cách pháp nhân về kinh doanh xăng dầu ở các địa phương, lợi dụng việc mua bán, vận chuyển giữa các công ty để hợp pháp hóa số dầu lậu mua từ các tàu nước ngoài về tiêu thụ trong nội địa. Mỗi khi tàu chở xăng, dầu về đến vùng biển Việt Nam, lập tức bọn chúng thông báo cho các tàu nhỏ hơn ra địa điểm quy ước trước để sang mạn, chia nhỏ đưa vào đất liền. Tàu ra nhận hàng mang theo hợp đồng, chứng từ mua bán khống giữa giữa các công trong cùng hệ thống, sau khi nhận dầu, các đối tượng hoàn thiện hợp đồng, chứng từ phù hợp với lượng hàng vừa nhận để chuyển về kho hoặc mang đi tiêu thụ.

Ngoài ra còn có nhiều doanh nghiệp núp dưới chiêu bài nhập khẩu xăng, dầu chính ngạch nhưng khai báo số lượng chỉ bằng 1/3 -1/5 số lượng nhập thực tế để gian lận thuế. Điển hình như gian lận số lượng lớn của của Công ty Dương Đông Hòa Phú tại xã Hòa Phú, Tuy Phòng, Bình Thuận. Ngày 29/01/2016, Tổng cục Hải quan đã kiểm tra, bắt quả tang tàu BTC CHRISTINA quốc tịch Singapore đang bơm xăng lên kho cho công ty này. Theo tờ khai hải quan số 100726667900, công ty này khai báo số lượng xăng RON 92 nhập về là 1.877,5 tấn, tuy nhiên số lượng nhập thực tế là 9.373,6 tấn gấp 5 lần số lượng khai báo, gian lận 10.593.076 lít. Hơn nữa, trong bối cảnh hiện nay các giao dịch lậu thường không sử dụng tiền mặt, việc chuyển khoản thông qua ngân hàng quốc tế trên bờ nên quy trình buôn lậu xăng, dầu quốc tế được khép kín, rất khó phát hiện.

Bên cạnh đó, tình hình buôn lậu than và khoáng sản trên khu vực Biển Đông thời gian qua có nhiều diễn biến phức tạp, độ nóng chỉ đứng vị trí thứ hai sau buôn lậu xăng, dầu. Thủ đoạn hoạt động của các đối tượng cũng liều lĩnh và tinh vi hơn. Các đối tượng thu mua than trôi nổi từ nhiều nguồn, dùng hồ sơ, hóa đơn, chứng từ đã qua sử dụng sửa lại ngày, tháng để quay vòng nhằm hợp thức hóa nguồn gốc. Hơn nữa, do mặt hàng than có nhiều chủng loại, khiến lực lượng chức năng rất khó xác định đâu là chất lượng thật và giá thật của lô hàng. Do việc xác minh mất rất nhiều thời gian, các đối tượng dễ dàng dùng hóa đơn giả để qua mặt cơ quan chức năng. Không những thế, phương tiện vận chuyển than cũng được các đối tượng đầu tư kỹ lưỡng, thường là phương tiện công suất lớn, neo đậu ngoài khơi xa, thuê các thủy thủ có nhiều kinh nghiệm sông nước, thông thạo luồng lạch điều khiển, lợi dụng đêm tối, thời tiết xấu dùng tàu nhỏ trung chuyển than từ trong đất liền ra, việc này gây khó khăn cho các lực lượng chuyên trách trong quá trình triển khai lực lượng để vây bắt. Ngoài ra, để đánh lạc hướng lực lượng chức năng, các đối tượng buôn lậu sơn đổi tên tàu, hoặc cho phương tiện chạy vòng tránh các chốt, trạm biên phòng, giả dạng vận chuyển nội địa nhưng khi ra đến đường phân định Vịnh Bắc Bộ thì bất ngờ tăng tốc đổi hướng chạy sang Trung Quốc.

Về buôn lậu ma túy, Cơ quan  Phòng, chống ma túy và tội phạm của Liên hợp quốc cho biết hiện Đông Nam Á đang là khu vực sản xuất ma túy tổng hợp lớn nhất thế giới với nguồn nguyên liệu tiền chất ma túy được cung cấp từ Ấn Độ, Trung Quốc. Trong khi đó, những đường dây mua bán ma túy hình thành từ Trung Đông, Tây Phi đang chọn Đông Nam Á làm nơi tiêu thụ hoặc trung chuyển ma túy vào nước thứ ba, chúng cấu kết với tội phạm ma túy khu vực Mỹ Latinh tổ chức vận chuyển cocain sang Đông Nam Á bằng đường biển. Theo lực lượng chức năng, các vụ vận chuyển ma túy bằng đường biển thường có số lượng rất lớn. Hơn nữa, vận chuyển bằng đường biển khiến cho công tác đấu tranh phòng chống loại tội phạm này gặp khó khăn hơn rất nhiều so với đường bộ và đường hàng không, bởi địa bàn rộng, dễ che giấu, dễ phi tang, trong khi đó lực lượng chặn bắt của các quốc gia rất mỏng.

Nếu như tội phạm nội địa thường sử dụng tàu cá, tàu khách, tàu vận tải cỡ nhỏ để vận chuyển ma túy lúc sóng to gió lớn, thì các băng nhóm tội phạm ma túy quốc tế lại vận chuyển trên tàu siêu trường, siêu trọng, cất giấu trong các container. Nếu có nguồn tin mà khám xét không phát hiện được chất ma túy thì lực lượng chức năng sẽ phải đối mặt với những vụ kiện quốc tế. Ngoài các phương tiện kể trên, bọn tội phạm còn sử dụng cả tàu ngầm mi ni để vận chuyển chất ma túy. Điển hình về các vụ vận chuyển ma túy bằng đường biển bị phát hiện tại Việt Nam là: vụ chặn bắt của lực lượng công an tại trạm thu phí Quốc lộ 6 Lương Sơn, Hòa Bình ngày 18/3/2017 thu giữ 130 bánh heroin đang trên đường vận chuyển ra cảng; hay vụ bắt giữ một container giấu 2,8 tấn lá Khát sấy khô ngày 21/3/2017 tại cảng Tân Vũ, Hải Phòng, đây là loại lá có chất kích thích giống ma túy tổng hợp Amphetamine, nhưng có tác dụng nhanh hơn và nguy hiểm hơn gấp nhiều lần so với ma túy đá. Trước đó, ngày 20/5/2015, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy đã phối hợp với Cảnh sát Hồng Kông của Trung Quốc bắt hai đối tượng người En Xanvado và một người Colombia thu giữ tại cảng Cát Lái, Thành phố Hồ Chí Minh 31,6 kg cocain và chặn bắt 16, 9 kg cocain đang trên đường vận chuyển từ cảng Hải Phòng đi từ Hồng Kông đều được cất giấu rất tin vi trong các container hay vụ bắt giữ 490 bánh heroin giấu trong bình ga công nghiệp chở trên tàu hàng nghìn tấn hồi tháng 7 năm 2015.

Nạn xâm phạm vùng biển để đánh bắt trộm thủy hải sản

Theo Hiệp định Hợp tác nghề cá ở vịnh Bắc Bộ được ký năm 2000 giữa Chính phủ Việt Nam với Chính phủ Trung Quốc thì hai bên thiết lập một vùng đánh cá chung rộng 33.500 km2, có phạm vi từ vĩ tuyến 20 xuống đến đường đóng cửa vịnh, cách đường phân định 30,5 hải lý về phía mỗi bên. Việt Nam có khoảng 2.500 tàu thuyền và phía Trung Quốc có khoảng 1.000 tàu thuyền được cấp phép. Tuy nhiên, do địa bàn rộng, lực lượng tuần tra thường xuyên của Việt Nam nhiều năm liền chỉ có 6 - 8 tàu, vì vậy số lượng tàu thuyền không được cấp phép trà trộn với các tàu thuyền có phép để đánh bắt trộm thủy hải sản và buôn lậu là rất lớn. Mỗi năm, tại khu vực này lực lượng chức năng của Việt Nam đã phát hiện, xử lý và xua đuổi 1.200 tàu Trung Quốc vi phạm. Trên vùng biển khu vực quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, tàu cá Trung Quốc tràn xuống chiếm ngư trường, xua đuổi tàu cá các nước. Thậm chí họ còn đi thành đoàn hàng trăm chiếc xâm nhập sâu vào lãnh hải các nước, ví dụ cách đảo Natuna của Indonesia 5 km để đánh bắt trộm, sẵn sàng đâm chìm tàu cá các nước. Tàu hải cảnh của Trung Quốc va, húc, giải thoát cho tàu cá của họ nếu bị lực lượng chức năng các nước xua đuổi, bắt giữ. Thời gian gần đây, tại vùng biển các tỉnh từ Quảng ngãi đến Bình Thuận lực lượng chức năng của ta đã phát hiện, xua đuổi rất nhiều tàu lạ xâm phạm đánh bắt trộm, trong đó đã xảy ra hàng trăm vụ tàu lạ tấn công tàu cá Việt Nam, họ không chỉ đâm chìm mà còn nhảy lên tàu cá Việt Nam đánh chết ngư dân, cướp đi nhiều tài sản v.v…, khiến cho an ninh vùng biển này trở nên hết sức phức tạp. Điển hình như vụ ngày 16/5/2014, tàu cá của ngư dân Quảng Ngãi bị tàu Trung Quốc số hiệu 306 tấn công, đánh trọng thương Thuyền trưởng Nguyễn Tấn Hải và một ngư dân, cướp đi 8 tấn thủy sản, thiết bị liên lạc và hơn 2.000 lít dầu diezen; hay vụ tàu cá của ngư dân Quảng Nam QNa-95861 TS bị tàu lạ tấn công ngày 26/11/2015, bắn chết ông Trương Công Bảy. Ngày 03/5/2016, tàu Quảng Nam QNa-95959TS của ông Phạm Phú Thành cũng bị một tàu lạ truy đuổi gần 2 hải lý và đâm chìm tại vùng biển Hoàng Sa, may mắn 34 ngư dân đã được tàu của ông Phạm Phú Trung đến cứu giúp. Ngoài việc đâm chìm tàu cá Việt Nam, một số tàu lạ còn cản trở tàu cá của ta đến cứu ngư dân khiến dư luận hết sức bất bình.

Do thiếu phương tiện định vị và bị mất ngư trường, năm 2016, nhiều táu cá của ngư dân Việt Nam đã dạt sang vùng biển chồng lấn với các nước Indonesia, Malaysia, Thái Lan Philippines v.v…, để khai thác thủy hải sản và bị lực lượng chức năng của họ bắt giữ. Trong đó, Indonesia đã bắt giữ hơn 400 ngư dân Việt Nam, bắt và phá hủy nhiều tàu cá của ngư dân Việt Nam, Malaysia bắt 10 tàu và 87 ngư dân, Thái Lan bắt 17 tàu, giữ 113 ngư dân, bắn bị thương hai người và làm một người mất tích.

Bên cạnh đó, an toàn giao thông hàng hải ở Biển Đông cũng là một vấn nạn do lưu lượng tàu thuyền qua lại hàng ngày quá lớn. Trong năm 2016 và quý I năm 2017 đã xảy ra hàng chục vụ tàu hàng lớn đâm chìm tàu cá hoặc tàu thương mại loại vừa và nhỏ rồi bỏ chạy, phớt lờ trách nhiệm tìm kiếm cứu nạn. Nhiều tàu của Việt Nam là nạn nhân với những hậu quả hết sức nặng nề. Trong số các vụ việc này phải kể đến vụ tàu cá số hiệu QB-3969TS của ngư dân Nguyễn Văn Hòa thường trú tại huyện Quảng Trạch, Quảng Bình bị một tàu hàng nước ngoài đâm chìm ngày 20 tháng 3 tại vùng biển cách đảo Hòn La về phía Đông 92 hải lý; hay vụ tai nạn hàng hải xảy ra giữa tàu Hải Thành 26 và tàu Petrolimex 14 ngày 28 tháng 3 tài vùng biển Vũng Tàu khiến tàu Hải Thành gãy gập và khiến cho 9 thủy thủ tử nạn.

TS.Nguyễn Thanh Minh, Bộ Tư lệnh Cảnh sát biển

Kỳ 2: Một số cơ chế hợp tác và dự báo tình hình sắp tới.

Bài viết thuộc bản quyền Nghiên cứu Biển Đông. Đề nghị chỉ được dẫn đường link bài viết, không đăng lại khi chưa có sự đồng ý của Ban Biên tập.

Tài liệu tham khảo chính:

1. Xem thêm Nguyễn Thanh Minh (2016), Đấu tranh chống cướp biển, cướp có vũ trang ở châu Á – Thái Bình Dương hiện nay và những vấn đề đặt ra, Tạp chí Quan hệ quốc tế quốc phòng, số 33.

2. Cướp biển đổ về Đông Nam Á, Tuổi trẻ, ngày 23/9/2016.

3. Cướp biển đổi chiến thuật, tàu biển ứng phó thế nào, Báo Giao thông, ngày 05/3/2017.

4. Cướp biển lộng hành ở Đông Nam Á, Thời báo Kinh tế Sài Gòn, ngày 18/11/2016.

5. Đông Nam Á đối mặt với nạn cướp biển, Người lao động, ngày 30/3/2017.

6. Khoảng 400 ngư dân Việt Nam đang bị Indonesia giam giữ, Thanh niên, ngày 22/8/2016.

7. Nguyên nhân gia tăng tình trạng ngư dân bị bắt ở nước ngoài, VTV.vn, ngày 05/4/2016.

8. Tàu cá bị đâm chìm ở Hoàng Sa, 34 ngư dân dầm mình dưới biển, Vnexpress.net, ngày 04/5/2016.

9. Tàu cá của ngư dân Quảng Bình bị tàu lạ đâm chìm, Giáo dục Việt Nam, ngày 25/3/2017.

10. Buôn lậu xăng dầu “nóng” trên biển, Hải quan, ngày 17/11/2016.

11. Phức tạp tình trạng buôn lậu trên biển dịp cuối năm, QĐND, ngày 26/11/2016.



[1] Theo báo cáo của Cục Hàng hải quốc tế-IMB, năm 2014, trên toàn cầu xảy ra 245 vụ cướp biển, thì khu vực Đông Nam Á xảy ra 141 vụ chiếm 57,6%. Năm 2015, trong khi nạn cướp biển ở vùng Sừng châu Phi –cướp biển Somali giảm mạnh thì số vụ cướp biển tại khu vực Đông Nam Á lại tăng lên con số 178 vụ. Năm 2016, khu vực Đông Nam Á tiếp tục giữ kỷ lục về số vụ cướp biển khi chiếm 1/3 tổng số vụ cướp biển trên toàn thế giới.

[2]  Vụ cướp tàu hàng 11.400 tấn Dongbang Giant 2, quốc tịch Hàn Quốc ngày 21/10/2016 là ví dụ điển hình.

[3] Trung tâm Chia sẻ Thông tin thuộc Hiệp định Hợp tác khu vực về chống cướp biển và cướp có vũ trang-ReCAAP.


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Bình luận


Mã bảo mật
Tạo mã mới

Lá bài “tham vấn song phương” của Trung Quốc với Philippines

Lá bài “tham vấn song phương” của Trung Quốc với Philippines

Căn cứ trên bản chất thực dụng của ngoại giao Trung Quốc, Bắc Kinh thực chất không coi hình thức “tham vấn song phương” với Philippines là “nền tảng cho các thảo luận tiếp theo” để tình hình Biển Đông “đi vào ổn định lâu dài” như tuyên bố.

Đọc tiếp...

Ngoại giao nước nhỏ và Bài học cho Việt Nam

Ngoại giao nước nhỏ và Bài học cho Việt Nam

Tháng 7/2016 tại Singapore nổ ra một cuộc bút chiến bàn luận về chủ đề ứng xử của nước nhỏ trong quan hệ quốc tế giữa các nhà ngoại giao kỳ cựu của nước này. Cuộc tranh luận thu hút sự chú ý của dư luận bên trong và bên ngoài Singapore, đặc biệt là trong bối cảnh có những đánh giá về sự thay đổi quan điểm của Singapore trong vấn đề Biển Đông.

Đọc tiếp...

Bước chuyển mới trong chiến lược hàng hải của Trung Quốc

Bước chuyển mới trong chiến lược hàng hải của Trung Quốc

Bắc Kinh đang có bước chuyển trong chiến lược hàng hải, chuyển trọng tâm từ phòng thủ lục địa sang ưu tiên vấn đề an ninh biển, chú trọng phát triển các lợi ích hàng hải ở Biển Đông.

Đọc tiếp...

Chuyển động mới của Nhật Bản tại Biển Đông và hàm ý đối với chiến lược của Trung Quốc

Chuyển động mới của Nhật Bản tại Biển Đông và hàm ý đối với chiến lược của Trung Quốc

Tuy Nhật Bản không phải là quốc gia liên quan trực tiếp nhưng Biển Đông có vai trò quan trọng trong tuyến hàng hải huyết mạch trên biển từ Trung Đông đến lãnh hải Nhật Bản. Do vậy, trong thời gian gần đây Nhật Bản liên tục thể hiện quan điểm kiên quyết, nhất quán về vấn đề Biển Đông và tạo ra những thách thức mới cho Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Vài suy nghĩ về giải pháp giải tỏa căng thẳng trên Biển Đông

Vài suy nghĩ về giải pháp giải tỏa căng thẳng trên Biển Đông

Thực tiễn đã chứng minh, nếu căng thẳng không được kiểm soát có thể dẫn đến xung đột vũ trang, dù ở cường độ thấp cũng làm cho khu vực rơi vào vòng xoáy mất ổn định. Bài viết tập trung đề cập đến biện pháp xây dựng lòng tin gữa các quốc gia trong khu vực Biển Đông, thông qua các cơ chế hợp tác quốc tế ở khu vực và thế giới.

Đọc tiếp...

Tình hình an ninh khu vực Biển Đông trong hai thập niên đầu thế kỷ XXI - Kỳ 2: Một số cơ chế hợp tác và dự báo tình hình sắp tới

Tình hình an ninh khu vực Biển Đông trong hai thập niên đầu thế kỷ XXI - Kỳ  2: Một số cơ chế hợp tác và dự báo tình hình sắp tới

Trong bối cảnh hiện nay, các chế hợp tác chống cướp biển, buôn lậu, gian lận thương mại, tội phạm xuyên quốc gia và bảo đảm an ninh trên biển đóng vai trò quan trọng, góp phần làm giảm những vấn nạn nói trên.

Đọc tiếp...

Tình hình an ninh khu vực Biển Đông trong hai thập niên đầu thế kỷ XXI - Kỳ 1:Tình hình an ninh

Tình hình an ninh khu vực Biển Đông trong hai thập niên đầu thế kỷ XXI - Kỳ 1:Tình hình an ninh

Cũng giống như an ninh trên đất liền, an ninh biển bao gồm cả an ninh truyền thống và an ninh phi truyền thống. Theo khuôn khổ đó, bài viết tập trung phân tích, luận giải một số nội dung chủ yếu của an ninh phi truyền thống đang đe dọa an ninh khu vực Biển Đông trong hai thập niên đầu thế kỷ XXI.

Đọc tiếp...

Chiến lược địa-kinh tế của Trung Quốc tại Campuchia: Phần II: Sản xuất và Kết nối Đường bộ

Chiến lược địa-kinh tế của Trung Quốc tại Campuchia: Phần II: Sản xuất và Kết nối Đường bộ

Việc Trung Quốc đẩy mạnh đầu tư cơ sở hạ tầng tại Campuchia đã tạo nên những thay đổi lớn về kinh tế Campuchia cũng như tầm ảnh hưởng của Trung Quốc tại quốc gia này. Điều này sẽ có những tác động như thế nào đối với khu vực và Việt Nam?

Đọc tiếp...

Chiến lược địa-kinh tế của Trung Quốc tại Campuchia (Phần 1)

Chiến lược địa-kinh tế của Trung Quốc tại Campuchia (Phần 1)

Trong hơn hai thập kỷ, Trung Quốc là đối tác kinh tế quan trọng nhất của Campuchia. Nguồn vốn đầu tư của Trung Quốc vào Campuchia đã tạo nên những thay đổi lớn về kinh tế Campuchia cũng như tầm ảnh hưởng của Trung Quốc tại quốc gia này.

Đọc tiếp...

Phương thức mới của Trung Quốc đối với vấn đề Biển Đông

Phương thức mới của Trung Quốc đối với vấn đề Biển Đông

Bằng việc triển khai kết hợp các phương thức khác nhau, Trung Quốc tìm cách cân bằng lợi ích với Mỹ, kiềm chế Nhật và Hàn Quốc, giữ ASEAN trong vòng ảnh hưởng, lôi kéo Nga can dự, đồng thời hạn chế tối đa tác động cộng hưởng từ nhiều điểm nóng, tiếp tục kiểm soát tranh chấp Biển Đông để tránh các hệ lụy bất lợi cho các mục tiêu chiến lược mà Trung Quốc đã đặt ra.

Đọc tiếp...

Điều chỉnh trong Chính sách Biển Đông của Chính quyền Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte

Điều chỉnh trong Chính sách Biển Đông của Chính quyền Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte

Từ là bên “tuyến đầu” đối phó với Trung Quốc ở Biển Đông, Philippines, dưới thời ông Duterte, đã thay đổi gần như đảo ngược hoàn toàn chính sách Biển Đông cũng như mối quan hệ với Mỹ và Trung Quốc. Vậy đâu là nguyên nhân? Tác động cửa sự thay đổi này đối với khu vực cũng như tranh chấp ở Biển Đông sẽ như thế nào?

Đọc tiếp...

Con đường tơ lụa trên biển qua Đông Nam Á và Nam Á: Một hệ thống đang định hình

Con đường tơ lụa trên biển qua Đông Nam Á và Nam Á: Một hệ thống đang định hình

Bức tranh hệ thống tại hai khu vực quan trọng này một mặt sẽ giúp đưa ra các chỉ dấu để phân tích về chính sách cơ sở hạ tầng cảng biển của Trung Quốc, mặt khác sẽ tạo tiền đề để hình dung các thành tố cơ bản của con đường biển đang dần định hình tại Nam bán cầu.

Đọc tiếp...

Hợp tác an ninh quốc phòng Việt Nam - Ấn Độ: Vượt qua xung lực song phương

Hợp tác an ninh quốc phòng Việt Nam - Ấn Độ: Vượt qua xung lực song phương

Chuyến thăm của Thủ tướng Naendra Modi tới Việt Nam đã đưa mối quan hệ hai nước đã được nâng cấp từ đối tác chiến lược lên đối tác chiến lược toàn diện. Bài viết này đề cập tới tiềm năng hợp tác quốc phòng giữa hai quốc gia Việt Nam - Ấn Độ trong tương lai dựa trên nền tảng lịch sử cũng như những thế mạnh và vai trò của mỗi nước trong chính sách đối ngoại của nhau.

Đọc tiếp...

Một vành đai, một con đường qua Myanmar - Các dự án tỷ đô trong thay đổi địa chiến lược khu vực

Một vành đai, một con đường qua Myanmar - Các dự án tỷ đô trong thay đổi địa chiến lược khu vực

Trong loạt bài viết này, tác giả sẽ trình bày về Con đường tơ lụa và triển vọng của nó tại Đông Nam Á, bắt đầu từ Myanmar. Đây là một điểm quan trọng, vì  quốc gia tiếp giáp với khu vực Nam Á, nơi đầu tư Trung Quốc  hiện diện ở các cảng biển, CSHT năng lượng, CSHT khai thác, đường ống dẫn, lẫn hành lang trên bộ đi qua 4 quốc gia.

Đọc tiếp...

Phán quyết của Toà Trọng tài cần được tôn trọng và thực thi

Phán quyết của Toà Trọng tài cần được tôn trọng và thực thi

Phán quyết đã giúp đề cao tính thượng tôn pháp luật và tính tôn nghiêm của luật pháp quốc tế, đề cao giá trị của công lý và hoà bình. Đây cũng là hy vọng, là mong muốn chung của các quốc gia trên thế giới yêu chuộng hoà bình và lẽ phải.

Đọc tiếp...

Lệnh bỏ cấm vận vũ khí sát thương: Định hình tương lai hợp tác quân sự Việt-Mỹ

Lệnh bỏ cấm vận vũ khí sát thương: Định hình tương lai hợp tác quân sự Việt-Mỹ

Dư địa hợp tác quân sự giữa hai quốc gia Việt Nam-Mỹ đang dần dần nới rộng ra với tương thích về tầm nhìn và hội tụ về tương đồng lợi ích chiến lược. Thảo luận về hệ quả đa chiều của quyết định định dỡ bỏ hoàn toàn lệnh cấm vận vũ khí sát thương của Mỹ là một dịp để tổng quan lại nhu cầu hợp tác, cũng như xem xét khả năng và giới hạn của cả hai bên.

Đọc tiếp...

Mỹ dỡ bỏ cấm vận vũ khí: cơ hội cho đa dạng hoá cơ cấu vũ khí khí tài?

Mỹ dỡ bỏ cấm vận vũ khí: cơ hội cho đa dạng hoá cơ cấu vũ khí khí tài?

Quyết định giở bỏ lệnh cấm bán vũ khí sát thương cần được phân tích trên một góc nhìn đa chiều hơn. Đây không chỉ hoàn toàn mang tính biểu tượng xét về góc độ chính trị, hay chỉ là một biểu tượng ngoại giao hình thức. Ở một mức độ nào đó, quyết định này mang cả ý nghĩa về quốc phòng và quá trình định vị các đối tác chiến lược của Việt Nam sắp tới.

Đọc tiếp...

Xóa đi những huyền thoại: Nhìn nhận lại lập trường của Malaysia trên Biển Đông

Xóa đi những huyền thoại: Nhìn nhận lại lập trường của Malaysia trên Biển Đông

Có 2 nhóm thông tin chính được truyền thông cũng như các học giả quốc tế dùng làm căn cứ để diễn giải cách hành xử “an toàn” của Malaysia. Bài viết thảo luận về tính chính xác của hai nhóm ý kiến này nhằm làm rõ bối cảnh và tính chất của các nhóm thông tin. 

Đọc tiếp...

Đài Loan: Nước cờ cuối trong ván cờ giữa Trung Quốc và Philippines tại La Hay

Đài Loan: Nước cờ cuối trong ván cờ giữa Trung Quốc và Philippines tại La Hay

Với những lập luận về chủ quyền với Hoàng Sa, Trường Sa và quy chế pháp lý của đảo Ba Bình, Đài Loan hy vọng tiếp thêm sức mạnh cho Trung Quốc và giảm bớt những nội dung bất lợi trong vụ kiện với Philippines.

Đọc tiếp...

Tại sao Philippines vững tin vào vụ kiện ở Biển Đông?

Tại sao Philippines vững tin vào vụ kiện ở Biển Đông?

Những nỗ lực của Philippines vận động cộng đồng quốc tế và kêu gọi Trung Quốc tuân thủ phán quyết của PCA cho thấy Philippines khá vững tin về phán quyết cuối cùng của tòa. Điều gì khiến Philippines tự tin như vậy?

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 13828 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin